Literatura pi\u0119kna nie daje \u0142atwej rozrywki ani \u0142atwych odpowiedzi.<\/strong> Cz\u0119sto wr\u0119cz przeciwnie \u2013 zadaje niewygodne pytania; ods\u0142ania nasze l\u0119ki, pragnienia i blizny. Wymaga od nas intelektualnego i emocjonalnego zaanga\u017cowania. Nie jest to lektura, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna \u201escrollowa\u0107<\/em>\u201d wzrokiem. To literatura, kt\u00f3ra zmusza nas do dialogu; do konfrontacji z w\u0142asnymi uprzedzeniami i przekonaniami.<\/p>\n Nieustannie jednak si\u0119gamy po ni\u0105 z ut\u0119sknieniem, poniewa\u017c tylko literatura pi\u0119kna potrafi tak g\u0142\u0119boko zajrze\u0107 w nasz\u0105 dusz\u0119.<\/strong> To w niej odnajdujemy okre\u015blenia na nienazwane emocje, kt\u00f3re nosimy w sobie. A kiedy czytamy o rozterkach bohater\u00f3w sprzed wielu lat, u\u015bwiadamiamy sobie, \u017ce nasze w\u0142asne l\u0119ki nie s\u0105 w\u0142a\u015bciwie niczym nowym. \u017be ludzko\u015b\u0107 od tysi\u0105cleci zmaga si\u0119 z tymi samymi troskami: l\u0119kiem egzystencjalnym, pragnieniem mi\u0142o\u015bci i przynale\u017cno\u015bci, samotno\u015bci\u0105. To ca\u0142kiem uwalniaj\u0105ce uczucie \u2013 wiedzie\u0107, \u017ce w tym dziwnym, chaotycznym \u015bwiecie nie jeste\u015bmy ze swoimi problemami sami. <\/strong><\/p>\n Granice bywaj\u0105 p\u0142ynne, a gust ka\u017cdego czytelnika jest przecie\u017c spraw\u0105 wysoce indywidualn\u0105 \u2013 de gustibus non est disputandum.<\/em> Jednak dla mnie osobi\u015bcie wyznacznikiem tego, czy ksi\u0105\u017cka zas\u0142uguje na miano \u201esztuki wysokiej\u201d, jest stosunek autora do j\u0119zyka. W literaturze pi\u0119knej j\u0119zyk staje si\u0119 celem samym w sobie<\/strong>. Jest materi\u0105, w kt\u00f3rej pisarz rze\u017abi; tworzy nowe znaczenia, \u0142amie konwencje, pogrywa z naszymi przyzwyczajeniami. Dzi\u0119ki temu te\u017c wspomnienie lektury zostaje z nami na d\u0142ugo. Fabu\u0142\u0119 z czasem zapominamy \u2013 myl\u0105 si\u0119 nam imiona bohater\u00f3w, gubimy chronologi\u0119 wydarze\u0144. Ale to specyficzne uczucie, dreszcz emocji wywo\u0142any idealnie skonstruowanym, pi\u0119knym akapitem, potrafi zosta\u0107 z nami na lata.<\/strong><\/p>\n Zanim przejdziemy do konkret\u00f3w, ma\u0142a uwaga nawigacyjna. Zdaj\u0119 sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce znalezienie idealnej lektury bywa czasoch\u0142onnym wyzwaniem. Dlatego do ka\u017cdej z opisanych tu pozycji do\u0142\u0105czy\u0142am te\u017c pr\u00f3b\u0119 wskazania, komu dana ksi\u0105\u017cka mo\u017ce przynie\u015b\u0107 najwi\u0119cej satysfakcji<\/strong>. Bo nie ka\u017cda z ksi\u0105\u017cek jest najlepsza dla ka\u017cdego \u2013 i to jest absolutnie w porz\u0105dku!<\/p>\n Nasza rodzima literatura to zjawisko fascynuj\u0105ce. Cz\u0119sto uwik\u0142ana w histori\u0119, sk\u0142onna do narodowych rozlicze\u0144, bywa mroczna i g\u0119sta od symboli. Wsp\u00f3\u0142czesne pisarki i pisarze udowadniaj\u0105 jednak, \u017ce potrafimy opowiada\u0107 tak\u017ce inaczej \u2013 z ogromn\u0105 czu\u0142o\u015bci\u0105 dla detalu, cielesno\u015bci i przyrody.<\/p>\n Ma\u0142gorzata Lebda, znana dotychczas g\u0142\u00f3wnie jako wybitna poetka, wkroczy\u0142a w \u015bwiat prozy z si\u0142\u0105 \u017cywio\u0142u. \u0141akome<\/em> to ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3r\u0105 si\u0119 ch\u0142onie wszystkimi zmys\u0142ami;<\/strong> kt\u00f3r\u0105 si\u0119 czuje na w\u0142asnej sk\u00f3rze.<\/p>\n Fabu\u0142a skupia si\u0119 na powrocie dwojga ludzi do podg\u00f3rskiej wsi, by opiekowa\u0107 si\u0119 chor\u0105 na raka babci\u0105 R\u00f3\u017c\u0105. Brzmi przewidywalnie i sentymentalnie? Bez obaw! \u015amier\u0107 w \u0141akomych<\/em> jest cz\u0119\u015bci\u0105 naturalnego cyklu. Jest procesem biologicznym wpisanym w bezwzgl\u0119dny, sprawiedliwy rytm przyrody<\/strong>. Wie\u015b w tej powie\u015bci r\u00f3wnie\u017c nie jest poczt\u00f3wkow\u0105, sielsk\u0105 arkadi\u0105. To miejsce \u017cywe. Pe\u0142ne b\u0142ota, krwi zwierz\u0105t rze\u017anych, psuj\u0105cego si\u0119 mi\u0119sa, obezw\u0142adniaj\u0105cego pi\u0119kna. Tytu\u0142owe \u0142akomstwo to wielowymiarowa metafora: \u0142apczywe chwytanie \u017cycia, \u0142akomie rozwijaj\u0105cy si\u0119 nowotw\u00f3r po\u017ceraj\u0105cy cia\u0142o, wreszcie \u2013 \u00a0pierwotny g\u0142\u00f3d samej natury.<\/strong><\/p>\n J\u0119zyk Lebdy jest poetycki, ale jednocze\u015bnie mi\u0119sisty, ugruntowany w fizyczno\u015bci. Autorka gra zmys\u0142ami czytelnika \u2013 prawie \u017ce czujemy zapach zi\u00f3\u0142, wilgotnej ziemi i choroby. To opowie\u015b\u0107 o pograniczach, strefach liminalnych<\/strong>: mi\u0119dzy \u017cyciem a \u015bmierci\u0105, mi\u0119dzy ludzkim cia\u0142em a otaczaj\u0105c\u0105 go natur\u0105, mi\u0119dzy starym porz\u0105dkiem odchodz\u0105cego \u015bwiata wsi a nowoczesno\u015bci\u0105.<\/p>\n Dla kogo jest ta ksi\u0105\u017cka?<\/u><\/strong> Dla os\u00f3b o du\u017cej wra\u017cliwo\u015bci na pi\u0119kno j\u0119zyka. Dla tych, kt\u00f3rzy nie boj\u0105 si\u0119 trudnych temat\u00f3w uj\u0119tych w nieoczywisty spos\u00f3b. Je\u015bli kochasz powoln\u0105, zmys\u0142ow\u0105 proz\u0119, w kt\u00f3rej natura gra r\u00f3wnie wa\u017cn\u0105 rol\u0119, co ludzie \u2013 przepadniesz z kretesem.<\/p>\n Witkacy. Posta\u0107 ikoniczna<\/strong>, cz\u0142owiek-orkiestra, wizjoner, prowokator. Po\u017cegnanie jesieni<\/em> to powie\u015b\u0107, kt\u00f3ra \u2013 cho\u0107 napisana niemal sto lat temu \u2013 zaskakuje aktualno\u015bci\u0105 i uderza w nasze bardzo wsp\u00f3\u0142czesne l\u0119ki cywilizacyjne.<\/strong><\/p>\n Wkraczamy w dekadencki \u015bwiat Atanazego Bazakbala \u2013 m\u0142odego, neurotycznego intelektualisty. <\/strong>Bohater miota si\u0119 mi\u0119dzy artystycznymi ambicjami, skomplikowanymi relacjami erotycznymi a nadci\u0105gaj\u0105cym widmem rewolucji. Witkacy roztacza przed nami wizj\u0119 \u015bwiata chyl\u0105cego si\u0119 ku upadkowi. Spo\u0142ecze\u0144stwo trawi nuda i brak jakichkolwiek metafizycznych idei \u2013 stan, kt\u00f3ry autor okre\u015bla\u0142 mianem \u201enienasycenia form\u0105\u201d. W tle czai si\u0119 jednak nowa, przera\u017caj\u0105ca si\u0142a \u2013 zmechanizowana rewolucja, kt\u00f3ra ma zetrze\u0107 w proch indywidualizm i sztuk\u0119, zamieniaj\u0105c ludzi w bezmy\u015blne trybiki.<\/strong><\/p>\n J\u0119zyk Witkacego jest sztuk\u0105 sam w sobie.<\/strong> Pe\u0142en neologizm\u00f3w, potoczystych, groteskowych dialog\u00f3w, filozoficznych dysput i erotycznych uniesie\u0144. Znajdziemy tu r\u00f3wnie\u017c mn\u00f3stwo czarnego humoru i absurdu, ale pod b\u0142aze\u0144sk\u0105 mask\u0105 czai si\u0119 przera\u017caj\u0105cy, profetyczny smutek.<\/p>\n Dla kogo jest ta ksi\u0105\u017cka?<\/u><\/strong> To pozycja wymagaj\u0105ca, idealna dla czytelnik\u00f3w lubi\u0105cych intelektualne wyzwania. Je\u015bli irytuje Ci\u0119 witkacowski chaos i przerost formy nad tre\u015bci\u0105 \u2013 wybierz co\u015b innego. \u00a0Ale je\u015bli masz ochot\u0119 na awangardowy koktajl Mo\u0142otowa rzucony prosto w mieszcza\u0144skie przyzwyczajenia, Witkacy zaserwuje Ci go w najlepszym stylu.<\/p>\n Wracamy do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci, by spotka\u0107 si\u0119 z jedn\u0105 z najbardziej wyrazistych bohaterek polskiej prozy<\/strong>. Zyta Rudzka (laureatka literackiej Nagrody Nike) oddaje g\u0142os silnej, bezkompromisowej kobiecie, wyznaczaj\u0105c przy tym nowe standardy pisania o kobieco\u015bci i starzeniu si\u0119.<\/strong><\/p>\n Lida, harda wuefistka, porzuci\u0142a zgie\u0142k miasta na rzecz prowincjonalnego odludzia. <\/strong>Mieszka z dwoma m\u0119\u017cczyznami, Rochem i Ziutem, p\u0119dzi pigw\u00f3wk\u0119 i ma w\u0142asn\u0105 \u015bwini\u0119 wo\u0142an\u0105 Elvis. Brzmi jak groteska? Tylko pozornie. Pod t\u0105 niekonwencjonaln\u0105, surow\u0105 skorup\u0105 kryje si\u0119 filozofia \u017cycia bazuj\u0105ca na ideach hedonizmu. Lida nie analizuje, Lida do\u015bwiadcza<\/strong>. P\u0142ywa w rzece, by zmy\u0107 z siebie brud \u015bwiata. Pije bimber, \u017ceby zag\u0142uszy\u0107 my\u015bli, stroni od tanich sentyment\u00f3w. Jest do b\u00f3lu szczera, wulgarna, odpychaj\u0105ca i… absolutnie magnetyczna.<\/p>\n Narracja Lidy to mi\u0119sisty, poszarpany monolog wewn\u0119trzny<\/strong>, wolny od jakiegokolwiek upi\u0119kszania. To proza, kt\u00f3ra t\u0119tni \u017cyciem, brudem i fizjologi\u0105, demaskuj\u0105c jednocze\u015bnie \u015bmieszno\u015b\u0107 inteligenckich p\u00f3z. Powie\u015b\u0107 odrzuca konwenanse, uczy asertywno\u015bci i udowadnia, \u017ce mi\u0142o\u015b\u0107 i spe\u0142nienie niejedno maj\u0105 imi\u0119. Porusza r\u00f3wnie\u017c trudniejsze tematy, jak tragiczna rzeczywisto\u015b\u0107 braku pomocy dla m\u0142odzie\u017cy w kryzysie oraz samob\u00f3jstwo. <\/strong><\/p>\n Dla kogo jest ta ksi\u0105\u017cka?<\/u><\/strong> Dla zm\u0119czonych \u201egrzeczn\u0105\u201d literatur\u0105 o pi\u0119knych ludziach z problemami pierwszego \u015bwiata i nie boj\u0105cych si\u0119 tematu tragicznej \u015bmierci. Dla tych, kt\u00f3rzy w literaturze szukaj\u0105 autentyczno\u015bci, ci\u0119tego humoru i bohaterek, kt\u00f3re nie przepraszaj\u0105 za to, \u017ce \u017cyj\u0105.<\/p>\n Odkrywanie obcej literatury jest jak testowanie nowych przypraw w znajomym daniu. Pozwala nam wyj\u015b\u0107 z naszej w\u0142asnej, kulturowo-narodowej ba\u0144ki, ucz\u0105c empatii i pokory wobec ogromu ludzkich do\u015bwiadcze\u0144. W tej sekcji znajdziecie ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re zabior\u0105 Was w dalek\u0105 podr\u00f3\u017c: od czeskich rzek, przez tajemnicz\u0105 kawiarni\u0119 w Tokio, a\u017c po parne Indie.<\/p>\n Trudno znale\u017a\u0107 bardziej zjawiskowe, urokliwe i jednocze\u015bnie dojmuj\u0105co smutne dzie\u0142o ni\u017c niniejszy zbi\u00f3r opowiada\u0144. To kwintesencja czeskiego ducha \u2013 umiej\u0119tno\u015bci opowiadania o najstraszliwszych dramatach z ironicznym u\u015bmieszkiem i mrugni\u0119ciem oka.<\/strong><\/p>\n Ota Pavel rozlicza si\u0119 z w\u0142asnym dzieci\u0144stwem<\/strong> za pomoc\u0105 prozy, a g\u0142\u00f3wnym bohaterem czyni swojego ojca, Leo Poppera. Leo to barwna, fascynuj\u0105ca posta\u0107 \u2013 domokr\u0105\u017cca, charyzmatyczny sprzedawca odkurzaczy, kobieciarz i, przede wszystkim, fanatyczny w\u0119dkarz. Przedwojenna Czechos\u0142owacja w tych wspomnieniach to kraina miodem i ryb\u0105 p\u0142yn\u0105ca. Wybucha jednak II wojna \u015bwiatowa<\/strong>, a rodzina Popper\u00f3w \u2013 ze wzgl\u0119du na \u017cydowskie pochodzenie \u2013 trafia w najg\u0142\u0119bsze kr\u0119gi piek\u0142a. Tytu\u0142owe opowiadanie to jedna z najpi\u0119kniejszych i najbardziej poruszaj\u0105cych historii w literaturze \u015bwiatowej \u2013 opowie\u015b\u0107 o tym, jak Leo, ryzykuj\u0105c \u017cyciem i \u0142ami\u0105c w\u0142asne zasady (\u201ezabi\u0107 sarn\u0119 to jak zabi\u0107 cz\u0142owieka\u201d)<\/strong> wyrusza na polowanie, by nakarmi\u0107 syn\u00f3w przed wyw\u00f3zk\u0105 do obozu koncentracyjnego.<\/p>\n J\u0119zyk Pavla jest prosty, gaw\u0119dziarski, niemal naiwny w swojej dzieci\u0119cej perspektywie. Jednocze\u015bnie przepe\u0142niony jest tak pot\u0119\u017cn\u0105 dawk\u0105 liryzmu, \u017ce \u015bciska za gard\u0142o. Autor po prostu opowiada, jak by\u0142o, mieszaj\u0105c \u0142zy ze \u015bmiechem.<\/strong><\/p>\n Dla kogo jest ta ksi\u0105\u017cka?<\/u><\/strong> Dos\u0142ownie dla ka\u017cdego, kto posiada serce. To jedna z tych niepozornych, cieniutkich ksi\u0105\u017ceczek, kt\u00f3re zostawiaj\u0105 w nas \u015blad na ca\u0142e \u017cycie. Uczy pokory, daje nadziej\u0119 i przypomina, \u017ce nawet w najciemniejszych czasach cz\u0142owiecze\u0144stwo i mi\u0142o\u015b\u0107 potrafi\u0105 rozja\u015bni\u0107 nam drog\u0119.<\/p>\n Przenie\u015bmy si\u0119 si\u0119 teraz do Japonii i ciasnej, piwnicznej kawiarni Funiculi Funicula w Tokio. Miejska legenda g\u0142osi, \u017ce w tej konkretnej kawiarni, siedz\u0105c na okre\u015blonym krze\u015ble, mo\u017cna przenie\u015b\u0107 si\u0119 w czasie.<\/strong> Zanim wystygnie kawa<\/em> nie jest jednak ksi\u0105\u017ck\u0105 z gatunku sci-fi<\/em>. To subtelna, minimalistyczna opowie\u015b\u0107 o \u017calu i sile po\u017cegna\u0144.<\/strong><\/p>\n Zasady podr\u00f3\u017cy s\u0105 surowe i frustruj\u0105ce<\/strong>: nie mo\u017cna spotka\u0107 nikogo, kto nie by\u0142 wcze\u015bniej w kawiarni. Nic, co zrobisz w przesz\u0142o\u015bci, nie zmieni tera\u017aniejszo\u015bci. Z krzes\u0142a nie wolno wsta\u0107, a powr\u00f3ci\u0107 do swojego czasu trzeba, zanim tytu\u0142owa kawa wystygnie \u2013 w przeciwnym razie stajesz si\u0119 duchem uwi\u0119zionym w lokalu. Mimo tych absurdalnych restrykcji i wiedzy, \u017ce losu nie da si\u0119 odwr\u00f3ci\u0107, czworo bohater\u00f3w decyduje si\u0119 na ten krok.<\/strong> Chc\u0105 powiedzie\u0107 jedno s\u0142owo, kt\u00f3rego zabrak\u0142o; zobaczy\u0107 kogo\u015b po raz ostatni, naprawi\u0107 nieporozumienie.<\/p>\n Proza Kawaguchiego jest oszcz\u0119dna, momentami wr\u0119cz teatralna<\/strong>. Jego styl i walor to japo\u0144ski minimalizm; skupienie na detalu, ciszy i niedopowiedzeniach. Autor stawia przed nami wa\u017cne pytania: skoro nie mo\u017cemy zmieni\u0107 przesz\u0142o\u015bci, to czy warto do niej wraca\u0107? Okazuje si\u0119, \u017ce sama zmiana perspektywy potrafi zmieni\u0107 nasz\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/strong><\/p>\n Dla kogo jest ta ksi\u0105\u017cka?<\/u><\/strong> Dla tych, kt\u00f3rzy potrzebuj\u0105 literackiego odpowiednika ciep\u0142ego koca. To lektura niespieszna, koj\u0105ca, idealna na jesienny lub zimowy wiecz\u00f3r. Zachwyci osoby poszukuj\u0105ce w ksi\u0105\u017ckach melancholii, delikatno\u015bci i filozoficznego spokoju.<\/p>\n \u201ePrzymierze wody<\/em><\/strong> to epicka saga rodzinna<\/strong>, kt\u00f3ra czasem akcji rozci\u0105ga si\u0119 na niemal sto lat. Abraham Verghese stworzy\u0142 dzie\u0142o, w kt\u00f3rym splataj\u0105 si\u0119 medycyna, fatum, historia i nami\u0119tno\u015b\u0107. To ksi\u0105\u017cka w starym, dobrym stylu bogatej epiki \u2013 gruba, wci\u0105gaj\u0105ca, niepozwalaj\u0105ca o sobie zapomnie\u0107.<\/strong><\/p>\n Poznajemy losy rodziny nale\u017c\u0105cej do wsp\u00f3lnoty chrze\u015bcijan z Kerali, na kt\u00f3rej zdaje si\u0119 ci\u0105\u017cy\u0107 dziwna kl\u0105twa \u2013 w ka\u017cdym pokoleniu co najmniej jedna osoba tonie.<\/strong> \u015aledzimy \u017cycie Wielkiej Ammachi, matriarchini rodu; od momentu, gdy jako dwunastoletnia dziewczynka wydawana jest za czterdziestoletniego wdowca, a\u017c po kres jej dni. Verghese tka wielow\u0105tkow\u0105 opowie\u015b\u0107 z czu\u0142\u0105 precyzj\u0105, \u0142\u0105cz\u0105c losy keralskiej rodziny z histori\u0105 szkockiego doktora.<\/p>\n J\u0119zyk tej powie\u015bci to czysta magia. Pisarz, b\u0119d\u0105c z zawodu r\u00f3wnie\u017c lekarzem, z chirurgiczn\u0105 precyzj\u0105 opisuje zar\u00f3wno pi\u0119kno egzotycznej natury, jak i anatomiczne detale ludzkiego cia\u0142a w chwilach choroby i cierpienia.<\/strong> Ksi\u0105\u017cka a\u017c kipi od zapach\u00f3w przypraw, kalejdoskopu barw sari i wilgoci monsunowych deszczy. Pod t\u0105 egzotyczn\u0105 powierzchni\u0105 kryje si\u0119 jednak uniwersalna opowie\u015b\u0107 o mi\u0142o\u015bci, po\u015bwi\u0119ceniu, poszukiwaniu prawdy i wiary.<\/strong><\/p>\n Dla kogo jest ta ksi\u0105\u017cka?<\/u><\/strong> Dla mi\u0142o\u015bnik\u00f3w opas\u0142ych powie\u015bci, w kt\u00f3rych mo\u017cna si\u0119 zatraci\u0107 na d\u0142ugie tygodnie. Je\u015bli cenisz bogato tkane sieci powi\u0105za\u0144 mi\u0119dzy bohaterami i nie przeszkadza Ci realizm opis\u00f3w medycznych \u2013 to b\u0119dzie Twoje najwi\u0119ksze literackie odkrycie tego roku.<\/p>\n Klasyki to fundamenty, na kt\u00f3rych zbudowano wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 kultur\u0119. Czasem bywaj\u0105 onie\u015bmielaj\u0105ce, czasem archaiczne w swoim j\u0119zyku. Kryj\u0105 jednak w sobie prawdy tak uniwersalne i baz\u0119 dla tak wielu p\u00f3\u017aniejszych odniesie\u0144, \u017ce ignorowanie ich by\u0142oby niewybaczalnym grzechem dla ksi\u0105\u017ckowego mola. Zobaczmy, co warto przeczyta\u0107 z literatury pi\u0119knej, je\u015bli chcemy nadrobi\u0107 kulturowe zaleg\u0142o\u015bci.<\/p>\n Monumentalni, wybitni, przyt\u0142aczaj\u0105cy wr\u0119cz. N\u0119dznicy<\/em> to ca\u0142a epoka zamkni\u0119ta w jednym, pot\u0119\u017cnym tomie.<\/strong> Cho\u0107 wielu z nas kojarzy ten tytu\u0142 z musicalu, zapewniam Was, \u017ce orygina\u0142 literacki uderza ze zwielokrotnion\u0105 si\u0142\u0105. Powie\u015b\u0107 ta jest jednym z najwa\u017cniejszych dzie\u0142 w dorobku francuskiego i europejskiego romantyzmu.<\/p>\n Przed nami historia Jeana Valjeana \u2013 galernika, kt\u00f3ry za kradzie\u017c bochenka chleba sp\u0119dzi\u0142 w wi\u0119zieniu dziewi\u0119tna\u015bcie lat<\/strong>, a po wyj\u015bciu na wolno\u015b\u0107 staje si\u0119 anio\u0142em str\u00f3\u017cem ma\u0142ej sieroty. To jednak tylko o\u015b fabularna. Wok\u00f3\u0142 niej dopiero Hugo tka gigantyczn\u0105 sie\u0107 dygresji \u2013 o architekturze Pary\u017ca, systemie prawnym, bitwie pod Waterloo czy funkcjonowaniu francuskich kana\u0142\u00f3w.<\/strong> I cho\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnego czytelnika te eseistyczne wstawki mog\u0105 pocz\u0105tkowo odstrasza\u0107, to bez nich ta powie\u015b\u0107 nie by\u0142aby tak kompletna.<\/p>\n To, co najbardziej porusza w N\u0119dznikach<\/em>, to \u017carliwo\u015b\u0107 autora. Nikt mu wsp\u00f3\u0142czesny nie potrafi\u0142 pisa\u0107 o krzywdzie spo\u0142ecznej, n\u0119dzy i niesprawiedliwo\u015bci z tak wielkim wsp\u00f3\u0142czuciem.<\/strong> Zderzenie lito\u015bci i \u0142aski ze \u015blep\u0105 i nieludzk\u0105 liter\u0105 prawa to jeden z najwa\u017cniejszych pojedynk\u00f3w w historii literatury. Hugo pisze wznio\u015ble, ale jest w tym patosie szczery i porywaj\u0105cy.<\/p>\n Dla kogo jest ta ksi\u0105\u017cka?<\/u><\/strong> Dla cierpliwych koneser\u00f3w romantyzmu. Lektura wymaga czasu, skupienia i zgody na dygresyjny styl XIX wieku. Je\u015bli jednak pozwolisz porwa\u0107 si\u0119 tej opowie\u015bci, odwdzi\u0119czy Ci si\u0119 niesamowitymi emocjami.<\/p>\n Fale<\/em><\/strong> Virginii Woolf uchodz\u0105 za jej najbardziej ambitne i najtrudniejsze dzie\u0142o<\/strong>, ale obiecuj\u0119, \u017ce pr\u00f3ba zmierzenia si\u0119 z t\u0105 proz\u0105 jest wysi\u0142kiem stokrotnie op\u0142acalnym. To pi\u0119kna, wielowymiarowa symfonia g\u0142os\u00f3w; strumie\u0144 \u015bwiadomo\u015bci rozpisany na sze\u015bcioro bohater\u00f3w.<\/strong><\/p>\n W tej powie\u015bci autorka odrzuca klasyczn\u0105 narracj\u0119, linearn\u0105 fabu\u0142\u0119 i wszechwiedz\u0105cego narratora. Zamiast tego czytamy splecione ze sob\u0105 monologi wewn\u0119trzne sze\u015bciorga przyjaci\u00f3\u0142. \u015aledzimy ich, jak wierny towarzysz, od wczesnego dzieci\u0144stwa a\u017c do staro\u015bci. Ich my\u015bli przeplataj\u0105 si\u0119 z poetyckimi przerywnikami opisuj\u0105cymi pozycj\u0119 s\u0142o\u0144ca i fal uderzaj\u0105cych o brzeg, co symbolizuje nieub\u0142agany up\u0142yw czasu.<\/strong><\/p>\n Czytanie Fal <\/em>przypomina wchodzenie do cudzego umys\u0142u. Obserwujemy narodziny indywidualno\u015bci, kszta\u0142towanie si\u0119 ego i nieuchronn\u0105 alienacj\u0119 cz\u0142owieka w \u015bwiecie. J\u0119zyk Woolf jest g\u0119sty od metafor; p\u0142ynny, skupiony na uchwyceniu ulotnej natury wra\u017ce\u0144 i uczu\u0107.<\/strong> Jest w tej prozie co\u015b rytmicznego i hipnotyzuj\u0105cego; co\u015b, co rzeczywi\u015bcie przypomina przyp\u0142ywy i odp\u0142ywy morza.<\/p>\n Dla kogo jest ta ksi\u0105\u017cka?<\/u><\/strong> Zdecydowanie dla koneser\u00f3w s\u0142owa. Ta ksi\u0105\u017cka wymaga ciszy i pe\u0142nego skupienia. Idealna dla os\u00f3b interesuj\u0105cych si\u0119 psychologi\u0105, strumieniem \u015bwiadomo\u015bci oraz dla tych, dla kt\u00f3rych brzmienie i rytm zdania s\u0105 r\u00f3wnie wa\u017cne, co jego znaczenie.<\/p>\n W drodze<\/em><\/strong> to niekwestionowana Biblia Pokolenia Bitnik\u00f3w (Beat Generation).<\/strong> Ksi\u0105\u017cka obros\u0142a mitem ju\u017c w chwili powstania. Legenda g\u0142osi, \u017ce Kerouac napisa\u0142 jej pierwsz\u0105 wersj\u0119 w trzy tygodnie, na pojedynczym zwoju o d\u0142ugo\u015bci niemal 40 metr\u00f3w. Dokona\u0107 tego mia\u0142 posilaj\u0105c si\u0119 kaw\u0105, benzedryn\u0105 i jazzem.<\/p>\n To proza spontaniczna, pozbawiona klasycznych ram kompozycyjnych<\/strong>. T\u0119tni\u0105cy \u017cyciem i muzyk\u0105 zapis szale\u0144czych podr\u00f3\u017cy po Stanach Zjednoczonych Sala Paradise’a oraz jego charyzmatycznego przyjaciela, Deana Moriarty’ego. To opowie\u015b\u0107 o g\u0142odzie<\/strong> \u2013 o g\u0142odzie przestrzeni, g\u0142odzie nowych do\u015bwiadcze\u0144, seksu, narkotyk\u00f3w, jazzu i absolutu. O ucieczce przed stabilizacj\u0105<\/strong>; powojennym, ameryka\u0144skim snem o r\u00f3wniutkim trawniku i pralko-suszarce.<\/p>\n Styl Kerouaca przypomina bebop <\/em>\u2013 szybki, synkopowany, rwany jazz<\/strong>. Zdania s\u0105 d\u0142ugie, krzykliwe, nieuporz\u0105dkowane, pisane na jednym wydechu. To ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3ra pulsuje adrenalin\u0105 i m\u0142odo\u015bci\u0105. Jednak pod tym radosnym szale\u0144stwem dostrzegamy te\u017c ogromny egzystencjalny smutek i niemo\u017cno\u015b\u0107 ucieczki od samego siebie.<\/p>\n Dla kogo jest ta ksi\u0105\u017cka?<\/u><\/strong> Dla buntownik\u00f3w, marzycieli i niespokojnych duch\u00f3w, kt\u00f3rzy kiedykolwiek marzyli o rzuceniu wszystkiego i ruszeniu w nieznane. Ostrzegam jednak \u2013 specyficzny styl Kerouaca potrafi niekt\u00f3rych znu\u017cy\u0107 brakiem wyra\u017anej puenty; je\u015bli jednak z\u0142apiesz ten rytm, poczujesz wiatr wolno\u015bci we w\u0142osach.<\/p>\n Mistrz i Ma\u0142gorzata<\/em><\/strong> to literacki ewenement<\/strong>, dzie\u0142o wymykaj\u0105ce si\u0119 wszelkim sztywnym klasyfikacjom gatunkowym. To jednocze\u015bnie powie\u015b\u0107 fantastyczna, satyra na system totalitarny i jeden z najwi\u0119kszych romans\u00f3w w historii \u015bwiatowej literatury. Ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3r\u0105 Bu\u0142hakow pisa\u0142 do ko\u0144ca \u017cycia, wiedz\u0105c, \u017ce w sowieckiej Rosji nigdy nie zostanie wydana. Dzi\u015b jest kanonem literackim i szkoln\u0105 lektur\u0105 w szko\u0142ach \u015brednich.<\/strong><\/p>\n Do ateistycznej, zbiurokratyzowanej i dusznej Moskwy lat 30. przybywa sam Szatan<\/strong> ze sw\u0105 groteskow\u0105 \u015bwit\u0105 \u2013 z ogromnym i wysoce rozmownym kotem Behemotem na czele. Ich wizyta doprowadza miasto na skraj ob\u0142\u0119du, obna\u017caj\u0105c chciwo\u015b\u0107, tch\u00f3rzostwo i zak\u0142amanie radzieckich elit. R\u00f3wnolegle \u015bledzimy histori\u0119 tytu\u0142owego Mistrza \u2013 zamkni\u0119tego w szpitalu psychiatrycznym pisarza<\/strong>, kt\u00f3rego powie\u015b\u0107 zrzuci\u0142a na niego gniew w\u0142adzy. Tak\u017ce jego ukochanej Ma\u0142gorzaty \u2013 kobiety tak pe\u0142nej pasji, \u017ce dla ratowania ukochanego staje si\u0119 gospodyni\u0105 balu samego Diab\u0142a<\/strong>.<\/p>\n Proza Bu\u0142hakowa jest b\u0142yskotliwa, wielowarstwowa, pe\u0142na wisielczego humoru; zarazem g\u0142\u0119boko filozoficzna<\/strong>. Zmusza do refleksji nad wolno\u015bci\u0105, odpowiedzialno\u015bci\u0105 tw\u00f3rcy i natur\u0105 dobra oraz z\u0142a, kt\u00f3re \u2013 jak udowadnia autor \u2013 wcale nie s\u0105 do ko\u0144ca od siebie oddzielone. \u201eR\u0119kopisy nie p\u0142on\u0105\u201d \u2013 m\u00f3wi Woland<\/strong>, ukazuj\u0105c wiar\u0119 Bu\u0142hakowa w si\u0142\u0119 prawdy, kt\u00f3ra pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej musi zwyci\u0119\u017cy\u0107 aparat opresji.<\/p>\n Dla kogo jest ta ksi\u0105\u017cka?<\/u><\/strong> Dla absolutnie ka\u017cdego z Was. Je\u015bli pomin\u0119li\u015bcie jej lektur\u0119 w szkolnej \u0142awie (co zreszt\u0105 cz\u0119sto psuje pierwszy odbi\u00f3r), koniecznie nadr\u00f3bcie ten brak. To powie\u015b\u0107 wielowarstwowa, fascynuj\u0105ca na ka\u017cdym poziomie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ksi\u0119gi, do kt\u00f3rych si\u0119 zasiada. Historie, kt\u00f3re sk\u0142aniaj\u0105 do namys\u0142u i kontemplacji. Oto 10 najciekawszych ksi\u0105\u017cek z gatunku literatury pi\u0119knej \u2013 zar\u00f3wno polskiej, jak i obcej oraz klasycznej. Sztuka zatrzymywania czasu Nasz \u015bwiat jest szybki i my te\u017c biegamy szybko \u2013 a czasem mamy wra\u017cenie,…<\/p>\n","protected":false},"author":24,"featured_media":14666,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[73],"tags":[],"yoast_head":"\nJak rozpozna\u0107 dobr\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119?<\/h3>\n
Kompas czytelnika<\/h3>\n
Literatura pi\u0119kna polska<\/h2>\n
1.\u00a0\u00a0\u00a0 \u0141akome \u2013 Ma\u0142gorzata Lebda, Wydawnictwo Znak<\/h3>\n
![\"Co](\"https:\/\/i0.wp.com\/woblink.com\/blog\/wp-content\/uploads\/64cc8d9274ec6-5.jpeg?resize=193%2C300&ssl=1\")
<\/a>2.\u00a0\u00a0\u00a0 Po\u017cegnanie jesieni \u2013 Stanis\u0142aw Ignacy Witkiewicz (Witkacy), Wydawnictwo KtoCzyta.pl<\/h3>\n
![\"Co](\"https:\/\/i0.wp.com\/woblink.com\/blog\/wp-content\/uploads\/663adbbeaf5e6.jpeg?resize=189%2C300&ssl=1\")
<\/a>3.\u00a0\u00a0\u00a0 Tylko durnie \u017cyj\u0105 do ko\u0144ca \u2013 Zyta Rudzka, Wydawnictwo WAB<\/h3>\n
![\"Co](\"https:\/\/i0.wp.com\/woblink.com\/blog\/wp-content\/uploads\/693bcb02b48a0.jpeg?resize=190%2C300&ssl=1\")
<\/a>Literatura pi\u0119kna obca<\/h2>\n
1.\u00a0\u00a0\u00a0 \u015amier\u0107 pi\u0119knych saren \u2013 Ota Pavel, t\u0142um. Miros\u0142aw \u015amigielski, Wydawnictwo Stara Szko\u0142a<\/h3>\n
![\"Co](\"https:\/\/i0.wp.com\/woblink.com\/blog\/wp-content\/uploads\/62f6287949f21.jpeg?resize=192%2C300&ssl=1\")
<\/a>2.\u00a0\u00a0\u00a0 Zanim wystygnie kawa \u2013 Toshikazu Kawaguchi, t\u0142um. Joanna D\u017cd\u017ca, Wydawnictwo Grupa Wydawnicza Relacja<\/h3>\n
![\"Co](\"https:\/\/i0.wp.com\/woblink.com\/blog\/wp-content\/uploads\/687a119888872.jpeg?resize=205%2C300&ssl=1\")
<\/a>3.\u00a0\u00a0\u00a0 Przymierze wody \u2013 Abraham Verghese, t\u0142um. Jacek \u017bu\u0142awik, Wydawnictwo Ksi\u0105\u017cnica<\/h3>\n
![\"Co](\"https:\/\/i0.wp.com\/woblink.com\/blog\/wp-content\/uploads\/6901f62fa4a6f.jpeg?resize=192%2C300&ssl=1\")
<\/a>Klasyki literatury pi\u0119knej<\/h2>\n
1.\u00a0\u00a0\u00a0 N\u0119dznicy \u2013 Victor Hugo, t\u0142um. Wincenta Limanowska, Wydawnictwo \u015awiat Ksi\u0105\u017cki<\/h3>\n
![\"Co](\"https:\/\/i0.wp.com\/woblink.com\/blog\/wp-content\/uploads\/667b8541a9106.jpeg?resize=212%2C300&ssl=1\")
<\/a>2.\u00a0\u00a0\u00a0 Fale \u2013 Virginia Woolf, t\u0142um. Lech Czy\u017cewski, Wydawnictwo Literackie<\/h3>\n
![\"Co](\"https:\/\/i0.wp.com\/woblink.com\/blog\/wp-content\/uploads\/673ea97463086.jpeg?resize=211%2C300&ssl=1\")
<\/a>3.\u00a0\u00a0\u00a0 W drodze \u2013 Jack Kerouac, t\u0142um. Anna Ko\u0142yszko, Wydawnictwo Replika<\/h3>\n
![\"Ok\u0142adka](\"https:\/\/i0.wp.com\/woblink.com\/blog\/wp-content\/uploads\/678f383f7596c.jpeg?resize=212%2C300&ssl=1\")
<\/a>4.\u00a0\u00a0\u00a0 Mistrz i Ma\u0142gorzata \u2013 Michai\u0142 Bu\u0142hakow, t\u0142um. zbiorowe, Wydawnictwo \u015awiat Ksi\u0105\u017cki<\/h3>\n
![\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/woblink.com\/blog\/wp-content\/uploads\/674a82c472b93.jpeg?resize=188%2C300&ssl=1\")
<\/a>