Szachy maj\u0105 w\u0142asn\u0105, bogat\u0105 bibliotek\u0119. <\/strong>Znajdziemy w niej skomplikowane dzie\u0142a dla zawodnik\u00f3w turniejowych, poradniki dla pocz\u0105tkuj\u0105cych i dzieci, a r\u00f3wnie\u017c pozycje literackie, kt\u00f3re analizuj\u0105 psychik\u0119 gracza.<\/strong> Jaka jest najlepsza ksi\u0105\u017cka o szachach na prezent, do poczytania w weekend, do szlifowania w\u0142asnego warsztatu? Nie ma jednej, uniwersalnej odpowiedzi. Kr\u00f3lewska gra jest jak drzewo o tysi\u0105cu ga\u0142\u0119zi \u2013 kogo\u015b zachwyci wczesny debiut, kto\u015b inny odnajdzie pi\u0119kno w \u017cmudnej, geometrycznej pracy w ko\u0144c\u00f3wkach partii, a jeszcze inny czytelnik b\u0119dzie szuka\u0142 emocji w zmaganiach powie\u015bciowych geniuszy.<\/p>\n Wsp\u00f3\u0142czesna neurologia nie ma w\u0105tpliwo\u015bci: regularna gra w szachy to jeden z najbardziej efektywnych trening\u00f3w dla naszego m\u00f3zgu<\/strong>. Zmusza do pracy obie p\u00f3\u0142kule, buduje nowe po\u0142\u0105czenia synaptyczne i rewelacyjnie wp\u0142ywa na neuroplastyczno\u015b\u0107. Kiedy siadamy do partii, nasz umys\u0142 musi analizowa\u0107 bie\u017c\u0105c\u0105 sytuacj\u0119, przewidywa\u0107 dziesi\u0105tki potencjalnych scenariuszy, wyci\u0105ga\u0107 wnioski z b\u0142\u0119d\u00f3w i utrzymywa\u0107 dyscyplin\u0119 emocjonaln\u0105. To sztuka odraczania gratyfikacji \u2013 rzucenie si\u0119 do desperackiego ataku na wrogiego hetmana cz\u0119sto ko\u0144czy si\u0119 spektakularn\u0105 kl\u0119sk\u0105 zaledwie kilka ruch\u00f3w p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce tak wielu rodzic\u00f3w i pedagog\u00f3w decyduje si\u0119 na wprowadzenie szach\u00f3w do edukacji najm\u0142odszych. Gra uczy dzieci ponoszenia konsekwencji w\u0142asnych decyzji, szacunku do przeciwnika, a tak\u017ce tego, jak z godno\u015bci\u0105 prze\u0142yka\u0107 gorycz pora\u017cki.<\/strong> Je\u015bli zatem szukacie najlepszej ksi\u0105\u017cki do nauki gry w szachy, z pewno\u015bci\u0105 znajdziecie na poni\u017cszej li\u015bcie r\u00f3wnie\u017c tytu\u0142y, kt\u00f3re przeprowadz\u0105 Was \u2013 lub Wasze pociechy \u2013 za r\u0119k\u0119 przez zawi\u0142o\u015bci gry. Ksi\u0105\u017ckowy przewodnik to cz\u0119sto znacznie lepsze rozwi\u0105zanie ni\u017c aplikacja<\/strong>, pozwala bowiem na refleksj\u0119, zatrzymanie si\u0119 i spokojne przemy\u015blenie pozycji we w\u0142asnym tempie.<\/p>\n Na rynku wydawniczym kr\u00f3luj\u0105 pozycje wysoce specjalistyczne, od kt\u00f3rych pocz\u0105tkuj\u0105cy mog\u0105 si\u0119 po prostu odbi\u0107. Z drugiej strony, si\u0119ganie wy\u0142\u0105cznie po podstawy szybko znudzi kogo\u015b, kto ma ju\u017c za sob\u0105 setki rozegranych partii i szuka inspiracji do prze\u0142amania stagnacji w swoim rankingu Elo.<\/p>\n Postanowi\u0142am wi\u0119c stworzy\u0107 zestawienie zr\u00f3\u017cnicowane. Znajdziecie tu najlepsze ksi\u0105\u017cki o szachach, kt\u00f3re mo\u017cna podzieli\u0107 na trzy kategorie: podr\u0119czniki (zar\u00f3wno dla laik\u00f3w, jak i wirtuoz\u00f3w), publicystyk\u0119 i literatur\u0119 faktu oraz literatur\u0119 pi\u0119kn\u0105, kt\u00f3rej fabu\u0142a kr\u0119ci si\u0119 wok\u00f3\u0142 gry<\/strong>. Je\u015bli dr\u0119czy was pytanie, jaka jest najlepsza ksi\u0105\u017cka o szachach dla pocz\u0105tkuj\u0105cych, a jaka dla zaawansowanego stratega \u2013 ten przewodnik powsta\u0142 po to, by rozwia\u0107 te w\u0105tpliwo\u015bci. Zapraszam Was do \u015bwiata, w kt\u00f3rym drewniani rycerze od wiek\u00f3w tocz\u0105 bezkrwawe, zaciek\u0142e batalie.<\/p>\n Rozpocz\u0119cie przygody z jak\u0105kolwiek now\u0105 dziedzin\u0105 przypomina nauk\u0119 chodzenia \u2013 najpierw trzeba z\u0142apa\u0107 r\u00f3wnowag\u0119, a dopiero potem my\u015ble\u0107 o maratonach. Ksi\u0105\u017cka Czajkowskiego i Nowickiego to idealna pozycja na start<\/strong>. Ci znani i cenieni na polskim podw\u00f3rku szachowym eksperci stworzyli publikacj\u0119, kt\u00f3ra nie onie\u015bmiela; \u0142agodnie zaprasza do stolika. Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 ich cyklu skupia si\u0119 na podstawach \u2013 to w niej dowiemy si\u0119, dlaczego opanowanie centrum szachownicy jest tak kluczowe. Czym si\u0119 r\u00f3\u017cni gra czarnymi od bia\u0142ych i dlaczego wyprowadzanie hetmana w pierwszych ruchach zazwyczaj zwiastuje k\u0142opoty.<\/p>\n \u00a0J\u0119zyk podr\u0119cznika jest przejrzysty; pozbawiony akademickiej sztywno\u015bci, ale jednocze\u015bnie precyzyjny.<\/strong> Ka\u017cdy niuans jest rozk\u0142adany na czynniki pierwsze za pomoc\u0105 przejrzystych diagram\u00f3w. Autorzy wychodz\u0105 z za\u0142o\u017cenia, \u017ce zrozumienie tego, dlaczego wykonujemy dany ruch, jest wa\u017cniejsze od zapami\u0119tywania ci\u0105g\u00f3w posuni\u0119\u0107. To fundamentalna wiedza podana w przyswajalny spos\u00f3b. Tematy po\u0142\u0105czone s\u0105 z licznymi zadaniami sprawdzaj\u0105cymi, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 natychmiast zweryfikowa\u0107 zdobyt\u0105 wiedz\u0119 w praktyce.<\/strong><\/p>\n Zupe\u0142nie inna para kaloszy; lektura, kt\u00f3ra wyrywa z kapci swoj\u0105 erudycj\u0105. Rafa\u0142 Marsza\u0142ek (wybitny polski eseista i krytyk filmowy oraz zapalony szachista) oddaje w nasze r\u0119ce dzie\u0142o, kt\u00f3re pod p\u0142aszczykiem ironicznego tytu\u0142u kryje g\u0142\u0119bok\u0105 analiz\u0119 szachowej psychiki<\/strong>. Nie jest to podr\u0119cznik w klasycznym tego s\u0142owa rozumieniu \u2013 nie znajdziecie tu recepty na szybkiego mata. Autor analizuje, co na poziomie emocjonalnym dzieje si\u0119 w g\u0142owie gracza<\/strong>: frustracje, l\u0119ki, strach przed pope\u0142nieniem b\u0142\u0119du i t\u0119 specyficzn\u0105, turniejow\u0105 nerwic\u0119.<\/p>\n Ksi\u0105\u017cka jest napisana j\u0119zykiem przepysznym; pe\u0142nym kulturowych odniesie\u0144, anegdot i literackich metafor<\/strong>. Marsza\u0142ek przygl\u0105da si\u0119 szachom z perspektywy socjologii i psychologii. Opisuje dziwactwa wielkich arcymistrz\u00f3w, ich natr\u0119ctwa i mechanizmy obronne. To zbi\u00f3r b\u0142yskotliwych miniatur i esej\u00f3w, w kt\u00f3rych plansza staje si\u0119 pretekstem do rozmowy o ludzkich s\u0142abo\u015bciach, pu\u0142apkach ego i naturze samej rywalizacji. Mi\u0119dzy wierszami ksi\u0105\u017cki czujemy autentyczn\u0105 pasj\u0119 oraz dystans cz\u0142owieka, kt\u00f3ry wie, jak bezlitosna bywa bogini Caissa (mityczna driada, patronka szach\u00f3w). Opowie\u015bci o „zapadniach” pami\u0119ci podczas wa\u017cnych partii czy o parali\u017cu analitycznym czyta si\u0119 jak najlepszy thriller psychologiczny.<\/strong><\/p>\n Gdy nasza pociecha opanuje ju\u017c elementarz<\/strong> \u2013 wie, w jaki spos\u00f3b galopuje skoczek i z jak\u0105 gracj\u0105 sunie po przek\u0105tnych goniec \u2013 nadchodzi moment, w kt\u00f3rym sama znajomo\u015b\u0107 zasad poruszania si\u0119 figurami przestaje wystarcza\u0107. Trzeba nauczy\u0107 si\u0119 gra\u0107<\/em>, a nie tylko przesuwa\u0107 drewniane bierki. W\u0119gierski duet szachowych edukator\u00f3w przygotowa\u0142 pozycj\u0119 skrojon\u0105 na miar\u0119 m\u0142odszych czytelnik\u00f3w<\/strong>. Jest ona \u0142agodnym, lecz wymagaj\u0105cym mentorem dla rozwijaj\u0105cego si\u0119 umys\u0142u. To ksi\u0105\u017cka stworzona z my\u015bl\u0105 o m\u0142odzie\u017cy i najm\u0142odszych graczach, kt\u00f3rzy opanowali podstawy i pragn\u0105 osi\u0105gn\u0105\u0107 nast\u0119pny poziom wtajemniczenia.<\/p>\n Autorzy przek\u0142adaj\u0105 hermetyczne, zawi\u0142e koncepcje z mistrzowskich partii na j\u0119zyk w pe\u0142ni dostosowany do percepcji m\u0142odego adepta<\/strong>. Dzie\u0142o to w przyst\u0119pny spos\u00f3b wyja\u015bnia kluczowe poj\u0119cia: taktyk\u0119 (czyli b\u0142yskotliwe, dora\u017ane manewry i pu\u0142apki) oraz strategi\u0119 (sztuk\u0119 d\u0142ugofalowego planowania na szachownicy). W\u0119grzy nie przyt\u0142aczaj\u0105 czytelnika murem niezrozumia\u0142ego \u017cargonu. Zamiast tego, krok po kroku i na bazie wyj\u0105tkowo przejrzystych diagram\u00f3w, ucz\u0105, w jaki spos\u00f3b wykreowa\u0107 s\u0142abo\u015b\u0107 w obozie rywala. Pokazuj\u0105 te\u017c, \u017ce u\u0142a\u0144ska szar\u017ca na wrogiego kr\u00f3la bez wcze\u015bniejszego przygotowania zaplecza to zazwyczaj najkr\u00f3tsza droga do \u0142ez i sromotnej pora\u017cki.<\/p>\n Siegbert Tarrasch \u2013 jeden z najwa\u017cniejszych szachowych teoretyk\u00f3w prze\u0142omu XIX i XX wieku. <\/strong>S\u0142yn\u0105\u0142 z \u017celaznej dyscypliny w podej\u015bciu do centrum i rozwoju figur. Cz\u0119sto mawia\u0142o si\u0119, \u017ce podczas gdy inni grali w szachy, Tarrasch szachy naukowo definiowa\u0142<\/em><\/strong>. Bogdan Zerek podj\u0105\u0142 si\u0119 fantastycznego zadania kompiluj\u0105c, t\u0142umacz\u0105c i przystosowuj\u0105c do wsp\u00f3\u0142czesnego czytelnika my\u015bli klasyka.<\/strong><\/p>\n Kombinacja szachowa to najpi\u0119kniejszy element partii \u2013 moment, w kt\u00f3rym po\u015bwi\u0119camy z w\u0142asnej woli cenn\u0105 figur\u0119,<\/strong> by kolejnymi ruchami zniszczy\u0107 obron\u0119 przeciwnika. Ksi\u0105\u017cka ta jest gigantycznym katalogiem motyw\u00f3w taktycznych. Znajdziemy tu om\u00f3wienia i przyk\u0142ady wide\u0142ek, zwi\u0105zania, ro\u017cna, podw\u00f3jnego uderzenia czy mat\u00f3w w okre\u015blonych uk\u0142adach geometrycznych.<\/strong> Urok dzie\u0142 opartych na klasykach polega na tym, \u017ce dawniej partie by\u0142y znacznie bardziej otwarte, romantyczne i brutalne \u2013 atakowano kr\u00f3la bez pardonu i kompromis\u00f3w. Dlatego te\u017c przyk\u0142ady kombinacji z epoki Tarrascha do dzi\u015b stanowi\u0105 doskona\u0142y materia\u0142 dydaktyczny.<\/p>\n Sp\u00f3jrzmy na szachy w szerszym, historyczno-kulturowym kontek\u015bcie<\/strong> i wybierzmy si\u0119 w podr\u00f3\u017c dooko\u0142a \u015bwiata. Zaczynamy od Azji, by wzd\u0142u\u017c Szlaku Jedwabnego, przez piaski arabskich pusty\u0144 i rosyjskie bory, trafi\u0107 na europejskie salony renesansu. Na sam koniec l\u0105dujemy w cyfrowym \u015bwiecie rywalizacji pomi\u0119dzy cz\u0142owiekiem a sztuczn\u0105 inteligencj\u0105. Konstrukcja ksi\u0105\u017cki, oparta na 50 ruchach (rozumianych jako 50 kluczowych moment\u00f3w, miejsc, postaci i partii), nadaje jej atrakcyjne, dynamiczne tempo.<\/p>\n To opowie\u015b\u0107 o tym, jak ewoluowa\u0142y same zasady i jak gra odzwierciedla\u0142a przemiany spo\u0142eczne<\/strong>. Price pisze o epoce romantycznej, w kt\u00f3rej defensywa by\u0142a traktowana niemal jako zha\u0144bienie honoru i tch\u00f3rzostwo. O sowieckiej szkole szachowej, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 narz\u0119dziem propagandy politycznej w dobie Zimnej Wojny. O legendarnym starciu Kasparowa z maszyn\u0105 Deep Blue. Historia szach\u00f3w w 50 ruchach<\/em> to pi\u0119kny, literacki ho\u0142d dla ewolucji ludzkiej my\u015bli abstrakcyjnej.<\/strong><\/p>\n Czasem nie mamy czasu \u015bl\u0119cze\u0107 nad opas\u0142ymi tomami<\/strong>; chcemy efekt\u00f3w tu i teraz. Micha\u0142 Kanarkiewicz, znany popularyzator szach\u00f3w, doskonale rozumie bol\u0105czki zabieganego czytelnika. Stworzy\u0142 podr\u0119cznik przyst\u0119pny i lekki, w kt\u00f3rym zredukowa\u0142 ilo\u015b\u0107 teorii do funkcjonalnego minimum. Szachy w godzin\u0119<\/em> to obietnica, kt\u00f3ra faktycznie daje nam narz\u0119dzia do b\u0142yskawicznego startu.<\/strong><\/p>\n Kanarkiewicz k\u0142adzie ogromny nacisk na wizualizacj\u0119 i praktyczne rady<\/strong>. Zamiast zasypywa\u0107 nowicjusza trudn\u0105 nomenklatur\u0105, t\u0142umaczy podstawowe zagrania. Jak nie da\u0107 si\u0119 zamatowa\u0107 w pierwszych ruchach, jak zabezpieczy\u0107 kr\u00f3la i jak stawia\u0107 logiczne kroki na planszy. To ksi\u0105\u017cka w formie nowoczesnego, dynamicznego kursu<\/strong>; obfituj\u0105ca w zwi\u0119z\u0142e podsumowania, jasne diagramy i ogromn\u0105 dawk\u0119 motywacji. Autor zara\u017ca entuzjazmem, burz\u0105c mit szach\u00f3w jako gry wy\u0142\u0105cznie dla starszych pan\u00f3w w swetrach. Udowadnia, \u017ce jest to rozrywka dla ka\u017cdego \u2013 niezale\u017cnie od wieku czy predyspozycji matematycznych.<\/strong><\/p>\n Podczas gdy niekt\u00f3re ksi\u0105\u017cki g\u0142aszcz\u0105 po g\u0142owie i \u0142agodnie t\u0142umacz\u0105 mechanizmy, Engqvist rzuca czytelnika od razu na g\u0142\u0119bok\u0105 wod\u0119 zaawansowanej szachowej rzezi<\/strong>. To kompendium krytycznych u\u0142o\u017ce\u0144 na szachownicy, kt\u00f3re ka\u017cdy szanuj\u0105cy si\u0119 gracz turniejowy musi zna\u0107 na pami\u0119\u0107. Ksi\u0105\u017cka ma struktur\u0119 zadaniow\u0105 \u2013 ogl\u0105damy pozycj\u0119, a nast\u0119pnie szukamy optymalnego rozwi\u0105zania<\/strong>. Na koniec autor brutalnie weryfikuje nasz proces my\u015blowy.<\/p>\n To, co wyr\u00f3\u017cnia t\u0119 pozycj\u0119 na tle innych zbior\u00f3w zada\u0144, to selekcja materia\u0142u. Ka\u017cda z wybranych trzystu pozycji pochodzi z partii pot\u0119\u017cnych arcymistrz\u00f3w i stanowi pewien zamkni\u0119ty mikro\u015bwiat problemowy.<\/strong> Szwedzki autor rozbija iluzj\u0119 przekonania, \u017ce szachy s\u0105 wy\u0142\u0105cznie gr\u0105 intuicyjn\u0105. Udowadnia, \u017ce pewne wzorce musimy wgra\u0107 w twardy dysk naszego m\u00f3zgu. Przy szachownicy \u2013 gdy czas na zegarze nieub\u0142aganie tyka \u2013 nie b\u0119dzie przestrzeni na wymy\u015blanie ko\u0142a od nowa.<\/p>\n Ksi\u0105\u017cka o nieco innej specyfice, wycelowana w bardzo konkretnego odbiorc\u0119. <\/strong>Algierd Tarachowicz stworzy\u0142 przewodnik, kt\u00f3ry nie tyle uczy gra\u0107 samego czytelnika, co uczy tego, w jaki spos\u00f3b… uczy\u0107 innych<\/em>.<\/strong> Metodyka nauczania szach\u00f3w to w Polsce dziedzina wci\u0105\u017c rozwijaj\u0105ca si\u0119. Zbyt cz\u0119sto zdarza si\u0119, \u017ce wybitny zawodnik okazuje si\u0119 fatalnym pedagogiem.<\/strong> Potrafi jedynie zasypa\u0107 nowicjusza g\u0105szczem skomplikowanych teorii, zniech\u0119caj\u0105c go do szach\u00f3w ju\u017c na pierwszym treningu.<\/p>\n Autor t\u0142umaczy, w jakiej kolejno\u015bci wprowadza\u0107 poj\u0119cia z zakresu taktyki. Jak utrzyma\u0107 uwag\u0119 m\u0142odszych grup wiekowych na zaledwie kilkunastominutowym wyk\u0142adzie szachowym<\/strong>. Jak organizowa\u0107 najprostsze rozgrywki oparte na uproszczonych modelach planszy (np. same piony lub gra do pierwszej zbitej figury). Autor pochyla si\u0119 r\u00f3wnie\u017c nad psychologicznym aspektem relacji ucze\u0144-trener<\/strong>, podkre\u015blaj\u0105c rol\u0119 pochwa\u0142y i konieczno\u015b\u0107 m\u0105drego wskazywania b\u0142\u0119d\u00f3w. Zwraca uwag\u0119 na niebezpiecze\u0144stwa wynikaj\u0105ce ze zbyt wczesnego debiutu, promuj\u0105c zamiast tego elastyczno\u015b\u0107 i og\u00f3lne zrozumienie harmonii szachowej. To solidne rzemios\u0142o nauczycielskie wydane w przejrzystej formie.<\/p>\n Od\u0142\u00f3\u017cmy na chwil\u0119 podr\u0119czniki i zajrzyjmy do literatury pi\u0119knej<\/strong>. Vladimir Nabokov to pisarz, kt\u00f3ry by\u0142 r\u00f3wnie\u017c pasjonatem i tw\u00f3rc\u0105 skomplikowanych kompozycji szachowych. Jego szachowy zmys\u0142 przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 bezpo\u015brednio na struktur\u0119 i fabu\u0142\u0119 Obrony \u0141u\u017cyna<\/em>. Powie\u015b\u0107 ta jest hipnotyzuj\u0105cym studium narastaj\u0105cego szale\u0144stwa i obsesji.<\/strong><\/p>\n \u015aledzimy losy Aleksandra Iwanowicza \u0141u\u017cyna \u2013 od wczesnego, niezrozumianego dzieci\u0144stwa a\u017c po jego zawrotn\u0105, lecz izoluj\u0105c\u0105 od \u015bwiata zewn\u0119trznego karier\u0119 arcymistrza.<\/strong> Nabokov portretuje przepa\u015b\u0107 pomi\u0119dzy logicznym uporz\u0105dkowaniem szachownicy a nieprzewidywalno\u015bci\u0105 prawdziwego \u017cycia, z kt\u00f3rym protagonista kompletnie nie potrafi sobie poradzi\u0107. Dla \u0141u\u017cyna otaczaj\u0105ca go rzeczywisto\u015b\u0107 zlewa si\u0119 z szachownic\u0105<\/strong> \u2013 ludzie zamieniaj\u0105 si\u0119 w pionki, codzienne sytuacje w warianty obronne, a gro\u017c\u0105cy mu ob\u0142\u0119d przypomina nieuchronny atak przeciwnika. To pi\u0119kna, mroczna proza; pe\u0142na niepokoju i zatracenia.<\/p>\n Powie\u015b\u0107, kt\u00f3ra za spraw\u0105 znakomitej adaptacji serialowej wywo\u0142a\u0142a na ca\u0142ym \u015bwiecie zjawisko nazywane „efektem Beth Harmon”. Setki tysi\u0119cy ludzi nagle zapragn\u0119\u0142o kupi\u0107 szachownic\u0119 i pozna\u0107 tajniki gry<\/strong>. Cho\u0107 powie\u015b\u0107 Waltera Tevisa zyska\u0142a na popularno\u015bci niedawno, napisana zosta\u0142a kilkadziesi\u0105t lat temu i stanowi klejnot literatury rozrywkowej z wysokiej p\u00f3\u0142ki. To opowie\u015b\u0107 o genialnej szachistce walcz\u0105cej z m\u0119sk\u0105 dominacj\u0105 na planszy, a przy tym \u015bwietne studium na\u0142ogu i radzenia sobie z traum\u0105.<\/strong><\/p>\n Kiedy Beth wizualizuje cienie poruszaj\u0105cych si\u0119 figur na suficie sypialni po za\u017cyciu \u015brodk\u00f3w uspokajaj\u0105cych, sami niemal\u017ce czujemy w powietrzu zapach kurzu i napi\u0119cia. Autor pisze o szachach w spos\u00f3b tak plastyczny, zmys\u0142owy i ekscytuj\u0105cy, \u017ce wielostronicowe opisy turniej\u00f3w czyta si\u0119 z zapartym tchem<\/strong>. Gambit kr\u00f3lowej<\/em> balansuje na granicy emancypacyjnego manifestu i gorzkiej opowie\u015bci o cenie perfekcji. Pokazuje cienk\u0105 i kruch\u0105 granic\u0119 mi\u0119dzy geniuszem a autodestrukcj\u0105.<\/strong><\/p>\n Od pierwszego, nie\u015bmia\u0142ego ruchu pionkiem a\u017c po skomplikowane kombinacje. Odkryj fascynuj\u0105cy \u015bwiat kr\u00f3lewskiej gry na kartach najlepszych podr\u0119cznik\u00f3w, pasjonuj\u0105cych esej\u00f3w oraz wybitnych powie\u015bci. Drewniane wojsko, kt\u00f3re podbi\u0142o \u015bwiat Szachy to zjawisko, kt\u00f3re od stuleci wymyka si\u0119 prostym definicjom. Z jednej strony mamy do czynienia z…<\/p>\n","protected":false},"author":24,"featured_media":14773,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[80],"tags":[],"yoast_head":"\nUmys\u0142 na si\u0142owni<\/h3>\n
Jak wybra\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119 dla siebie?<\/h3>\n
1.\u00a0\u00a0\u00a0 Trzy kroki w szachowy \u015bwiat. Pryncypia i niuanse kr\u00f3lewskiej gry. Cz\u0119\u015b\u0107 1 \u2013 Ryszard Czajkowski, Andrzej Nowicki, Wydawnictwo BIS<\/h3>\n
![\"Najlepsze](\"https:\/\/i0.wp.com\/woblink.com\/blog\/wp-content\/uploads\/5fc0d23453d6b.jpeg?resize=211%2C300&ssl=1\")
<\/a>\n
2.\u00a0\u00a0\u00a0 Poradnik dla znerwicowanych szachist\u00f3w \u2013 Rafa\u0142 Marsza\u0142ek, Wydawnictwo s\u0142owo\/obraz terytoria<\/h3>\n
![\"Najlepsze](\"https:\/\/i0.wp.com\/woblink.com\/blog\/wp-content\/uploads\/66697392af5b8.jpeg?resize=212%2C300&ssl=1\")
<\/a>\n
3.\u00a0\u00a0\u00a0 Szachy. Taktyka i strategia mistrz\u00f3w – Hal\u00e1sz Ferenc, Zoltan G\u00e9czi, Wydawnictwo Jedno\u015b\u0107<\/h3>\n
![\"Najlepsze](\"https:\/\/i0.wp.com\/woblink.com\/blog\/wp-content\/uploads\/5fc0bb5275a0e.jpeg?resize=237%2C300&ssl=1\")
<\/a>\n
4.\u00a0\u00a0\u00a0 Podr\u0119cznik kombinacji szachowych dr. Tarrascha \u2013 Bogdan Zerek, Wydawnictwo FUH Caissa
![\"Najlepsze](\"https:\/\/i0.wp.com\/woblink.com\/blog\/wp-content\/uploads\/5fc1082678832.jpeg?resize=300%2C300&ssl=1\")
<\/h3>\n\n
5.\u00a0\u00a0\u00a0 Historia szach\u00f3w w 50 ruchach \u2013 Bill Price, t\u0142um. Jerzy Jaros\u0142aw Malinowski, Wydawnictwo Alma-Press<\/h3>\n
![\"Najlepsze](\"https:\/\/i0.wp.com\/woblink.com\/blog\/wp-content\/uploads\/61331504a1521.jpeg?resize=220%2C300&ssl=1\")
<\/a>\n
6.\u00a0\u00a0\u00a0 Szachy w godzin\u0119. Podr\u0119cznik dla pocz\u0105tkuj\u0105cych \u2013 Micha\u0142 Kanarkiewicz, Wydawnictwo Septem<\/h3>\n
![\"Najlepsze](\"https:\/\/i0.wp.com\/woblink.com\/blog\/wp-content\/uploads\/63298bbedb297.jpeg?resize=210%2C300&ssl=1\")
<\/a>\n
7.\u00a0\u00a0\u00a0 300 najwa\u017cniejszych taktycznych pozycji szachowych \u2013 Thomas Engqvist, t\u0142um. Grzegorz Siwek, Wydawnictwo RM<\/h3>\n
![\"Najlepsze](\"https:\/\/i0.wp.com\/woblink.com\/blog\/wp-content\/uploads\/67c6df424931f.jpeg?resize=210%2C300&ssl=1\")
<\/a>\n
8.\u00a0\u00a0\u00a0 Szachy. Zarys metodyki \u2013 Algierd Tarachowicz, Wydawnictwo BookPlan.pl<\/h3>\n
![\"Ok\u0142adka](\"https:\/\/i0.wp.com\/woblink.com\/blog\/wp-content\/uploads\/669ce1743da01.jpeg?resize=223%2C300&ssl=1\")
<\/a>\n
9.\u00a0\u00a0\u00a0 Obrona \u0141u\u017cyna \u2013 Vladimir Nabokov, t\u0142um. Eugenia Siemaszkiewicz, Wydawnictwo WAB<\/h3>\n
![\"Ok\u0142adka](\"https:\/\/i0.wp.com\/woblink.com\/blog\/wp-content\/uploads\/617ce966b43e8.jpeg?resize=200%2C300&ssl=1\")
<\/a>\n
10. Gambit kr\u00f3lowej \u2013 Tevis Walter, t\u0142um. Hanna Pustu\u0142a-Lewicka, Wydawnictwo Czarne<\/h3>\n
![\"Ok\u0142adka](\"https:\/\/i0.wp.com\/woblink.com\/blog\/wp-content\/uploads\/67e374ca9aa0c.jpeg?resize=185%2C300&ssl=1\")
<\/a>\n