Przez lata pokutowa\u0142 do\u015b\u0107 ponury pogl\u0105d, \u017ce z pul\u0105 szarych kom\u00f3rek po prostu si\u0119 rodzimy, a dorastanie to jedynie powolny proces ich nieuchronnego obumierania. Dzi\u015b, dzi\u0119ki rozwojowi neurobiologii i technik obrazowania m\u00f3zgu, pogl\u0105d ten jest jedynie sm\u0119tn\u0105 pie\u015bni\u0105 przesz\u0142o\u015bci. A to wszystko przez odkryt\u0105 niedawno cech\u0119 tego organu \u2013 neuroplastyczno\u015b\u0107.<\/strong> Nasz m\u00f3zg to glina rze\u017abiarska; dynamiczne miasto, w kt\u00f3rym ka\u017cdego dnia mog\u0105 powstawa\u0107 nowe drogi, mosty i skrzy\u017cowania. Oczywi\u015bcie pod warunkiem, \u017ce dostarczymy mu odpowiedniego bod\u017aca, by te neuronalne konstrukcje wybudowa\u0107.<\/p>\n Jakie ksi\u0105\u017cki rozwijaj\u0105 inteligencj\u0119 w spos\u00f3b najbardziej efektywny i czy samo wodzenie wzrokiem po literach wystarczy? Odpowied\u017a jest, jak to zwykle bywa, wielowarstwowa. Czytanie jest czym\u015b wi\u0119cej, ni\u017c zaledwie dekodowaniem znak\u00f3w. To zaawansowany proces kognitywny, w kt\u00f3rym aktywizuj\u0105 si\u0119 o\u015brodki odpowiedzialne za widzenie, s\u0142yszenie (tzw. subwokalizacja, czyli ten cichy g\u0142osik w Twojej g\u0142owie), pami\u0119\u0107 robocz\u0105 i asocjacj\u0119.<\/strong> Kiedy czytasz o zapachu mokrej ziemi po letniej burzy, Twoja kora w\u0119chowa aktywizuje si\u0119 niemal tak samo, jakby\u015b sta\u0142 w \u015brodku lasu. To jest w\u0142a\u015bnie pot\u0119ga ewolucji \u2013 potrafimy symulowa\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107 nie ruszaj\u0105c si\u0119 z wygodnego fotela.<\/p>\n Aby taki trening przyni\u00f3s\u0142 wymierne efekty, musimy wyj\u015b\u0107 poza literacki odpowiednik leniwego spaceru. Literatura rozrywkowa ma oczywi\u015bcie swoje wa\u017cne miejsce w naszej rutynie \u2013 pozwala odpocz\u0105\u0107, zresetowa\u0107 si\u0119, uciec od nat\u0142oku my\u015bli. Je\u015bli jednak zale\u017cy nam na realnym wzro\u015bcie naszych umys\u0142owych kompetencji, musimy si\u0119gn\u0105\u0107 po ksi\u0105\u017cki rozwijaj\u0105ce inteligencje.<\/p>\n Czym w\u0142a\u015bciwie jest bystro\u015b\u0107 umys\u0142u?<\/strong> Wsp\u00f3\u0142czesna nauka odchodzi od jednowymiarowego traktowania ilorazu inteligencji (IQ) jako ostatecznej i jedynej miary ludzkiego potencja\u0142u. Badacze, tacy jak Raymond Cattell, zaproponowali podzia\u0142 na inteligencj\u0119 p\u0142ynn\u0105 i skrystalizowan\u0105.<\/p>\n Inteligencja p\u0142ynna to nasza biologiczna moc obliczeniowa \u2013 zdolno\u015b\u0107 do rozwi\u0105zywania nowych, nieznanych wcze\u015bniej problem\u00f3w.<\/strong> Dostrzegania powtarzalno\u015bci w chaosie, szybkiego my\u015blenia bez opierania si\u0119 na uprzednio zdobytej wiedzy. To ten moment, gdy w lot chwytasz skomplikowan\u0105 zasad\u0119 nowej gry planszowej. Inteligencja skrystalizowana to nasza umys\u0142owa biblioteka \u2013 zas\u00f3b s\u0142ownictwa, wiedza o \u015bwiecie, znajomo\u015b\u0107 fakt\u00f3w i procedur.<\/strong> Nabyte do\u015bwiadczenie, kt\u00f3re kumuluje si\u0119 z wiekiem jak s\u0142oje drzewa.<\/p>\n Dobra wiadomo\u015b\u0107 jest taka, \u017ce odpowiednio dobrana lektura stymuluje obie te sfery<\/strong>. Ksi\u0105\u017cki popularnonaukowe, historyczne czy filozoficzne to doskona\u0142e paliwo dla inteligencji skrystalizowanej. To one buduj\u0105 nasz\u0105 erudycj\u0119, dostarczaj\u0105 amunicji do b\u0142yskotliwych dyskusji i pozwalaj\u0105 \u0142\u0105czy\u0107 interdyscyplinarne kropki. Natomiast \u0142amig\u0142\u00f3wki, zawi\u0142e thrillery, skomplikowane konstrukcje logiczne czy zderzenie z zupe\u0142nie nowym paradygmatem my\u015blowym (jak cho\u0107by fizyk\u0105 kwantow\u0105) \u2013 to wyzwania, kt\u00f3re zmuszaj\u0105 do pracy nasz\u0105 inteligencj\u0119 p\u0142ynn\u0105. W ten spos\u00f3b tworzymy w m\u00f3zgu nowe po\u0142\u0105czenia i chronimy go przed przedwczesnym starzeniem.<\/p>\n Nie mo\u017cemy r\u00f3wnie\u017c zapomina\u0107 o inteligencji emocjonalnej (EQ)<\/strong>, kt\u00f3ra jest cz\u0119sto znacznie lepszym gwarantem \u017cyciowego dobrostanu ni\u017c suche zdolno\u015bci analityczne. Wchodz\u0105c w buty bohatera \u2013 \u00a0prze\u017cywaj\u0105c jego dylematy, analizuj\u0105c motywacje i l\u0119ki \u2013 trenujemy nasz\u0105 empati\u0119 w kontrolowanym \u015brodowisku<\/strong>. Uczymy si\u0119 czyta\u0107 mi\u0119dzy wierszami nie tylko na papierze, ale i na twarzach naszych bliskich, wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w czy partner\u00f3w. Ksi\u0105\u017cki rozwijaj\u0105ce inteligencj\u0119 to lustra, w kt\u00f3rych przegl\u0105da si\u0119 ca\u0142e nasze cz\u0142owiecze\u0144stwo.<\/p>\n Wybieraj\u0105c ksi\u0105\u017cki do poni\u017cszego zestawienia kierowa\u0142am si\u0119 zasad\u0105 subtelnego, intelektualnego dyskomfortu. Je\u015bli w trakcie lektury \u0142apiesz si\u0119 na tym, \u017ce musisz przeczyta\u0107 dany akapit trzykrotnie, \u017ceby w pe\u0142ni poj\u0105\u0107 jego sens \u2013 gratulacje. W\u0142a\u015bnie si\u0119 rozwijasz.<\/strong> Je\u015bli marszczysz brwi, poniewa\u017c czytane s\u0142owa opowiadaj\u0105 histori\u0119 sprzeczn\u0105 z Twoim wyobra\u017ceniem \u015bwiata \u2013 w\u0142a\u015bnie wykonujesz mentalny odpowiednik przysiadu ze sztang\u0105.<\/p>\n Nie kr\u0119puj si\u0119 od\u0142o\u017cy\u0107 ksi\u0105\u017cki na chwil\u0119, aby sprawdzi\u0107 nieznane s\u0142owo \u2014 to nic z\u0142ego ani wstydliwego, wr\u0119cz przeciwnie. Warto robi\u0107 notatki na marginesach, poniewa\u017c ksi\u0105\u017cki s\u0105 przede wszystkim narz\u0119dziami, a nie muzealnymi eksponatami. Naturalne jest r\u00f3wnie\u017c kwestionowanie tez stawianych przez autora i odczuwanie wobec nich wewn\u0119trznego sprzeciwu. Krytyczne my\u015blenie rodzi si\u0119 tam, gdzie nasze ugruntowane przekonania zderzaj\u0105 si\u0119 z odmienn\u0105 perspektyw\u0105. Zamiast szuka\u0107 potwierdzenia tego, co ju\u017c wiesz, szukaj argument\u00f3w, kt\u00f3re pr\u00f3buj\u0105 podwa\u017cy\u0107 Twoj\u0105 wizj\u0119 \u015bwiata<\/strong>. W ten spos\u00f3b b\u0119dziesz w stanie zbudowa\u0107 szerszy, pe\u0142niejszy i bogatszy horyzont.<\/p>\n Przed Tob\u0105 zestawienie dziesi\u0119ciu wyj\u0105tkowych pozycji<\/strong>, kt\u00f3re podzieli\u0142am na pi\u0119\u0107 kluczowych obszar\u00f3w. Ka\u017cda z nich to osobisty trener dla Twojej szarej materii<\/strong>. Niezale\u017cnie od tego, czy potrzebujesz filozoficznego dystansu, przepracowania trudnych emocji, czy brutalnego uderzenia w Twoje nawyki my\u015blowe \u2013 zapraszam Ci\u0119 do solidnie wyposa\u017conej si\u0142owni dla m\u00f3zgu. Zaparz ulubion\u0105 kaw\u0119, od\u0142\u00f3\u017c telefon do szuflady i przygotuj si\u0119 na intelektualn\u0105 wspinaczk\u0119. Obiecuj\u0119, \u017ce widok ze szczytu zrekompensuje ka\u017cd\u0105 kropl\u0119 wylanego potu.<\/p>\n Filozofia, cz\u0119sto nies\u0142usznie kojarzona z akademickim kurzem i \u017cyciow\u0105 odklejk\u0105, to w rzeczywisto\u015bci najbardziej pragmatyczna dziedzina nauki. Uczy nas nie tego, co<\/em> my\u015ble\u0107, ale jak<\/em> my\u015ble\u0107<\/strong>.<\/p>\n Oto prywatny notatnik najpot\u0119\u017cniejszego cz\u0142owieka antycznego \u015bwiata<\/strong>. Cz\u0142owieka, kt\u00f3ry dowodzi\u0142 imperium, a jednocze\u015bnie wieczorami, w wojskowym namiocie, zmaga\u0142 si\u0119 z dok\u0142adnie tymi samymi demonami, co my dzisiaj<\/strong>. L\u0119kiem przed \u015bmierci\u0105, frustracj\u0105 na irytuj\u0105cych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w, zniech\u0119ceniem i poczuciem przemijalno\u015bci.<\/p>\n Rozmy\u015blania<\/em> cesarza Marka Aureliusza to fenomen, poniewa\u017c ten tekst nie mia\u0142 nigdy zosta\u0107 opublikowany. To nie traktat pisany pod publiczk\u0119, a terapeutyczny dziennik, w kt\u00f3rym rzymski w\u0142adca prowadzi\u0142 szczer\u0105 rozmow\u0119 ze sob\u0105 samym<\/strong>.<\/p>\n Czytanie tej ksi\u0105\u017cki to doskona\u0142y trening analityczny<\/strong>. Uczy nas stoickiej sztuki oddzielania tego, na co mamy wp\u0142yw (nasze reakcje, oceny, dzia\u0142ania), od tego, co le\u017cy poza nasz\u0105 kontrol\u0105 (opinie innych, pogoda, los). Tu kryje si\u0119 prawdziwa pot\u0119ga inteligencji \u2013 umiej\u0119tno\u015b\u0107 odpowiedniego zarz\u0105dzania swoimi zasobami poznawczymi. Aureliusz nie ka\u017ce nam t\u0142umi\u0107 emocji, lecz uczy, jak przesta\u0107 by\u0107 ich bezwolnym zak\u0142adnikiem<\/strong>. Je\u015bli czujesz, \u017ce \u015bwiat rozrywa Ci\u0119 na strz\u0119py, ten tekst podzia\u0142a na Tw\u00f3j umys\u0142 jak zimny kompres. Pomo\u017ce przywr\u00f3ci\u0107 trze\u017aw\u0105 perspektyw\u0119 i zdolno\u015b\u0107 racjonalnego my\u015blenia.<\/p>\n Staro\u017cytna my\u015bl chi\u0144ska proponuje zupe\u0142nie inne podej\u015bcie do inteligencji, ni\u017c to, do kt\u00f3rego jeste\u015bmy przyzwyczajeni. Tao Te Ching<\/em> (<\/strong>\u9053\u5fb7\u7d93<\/strong>)<\/strong> to tekst, kt\u00f3ry rzuca wyzwanie naszemu m\u00f3zgowi. M\u00f3zgowi zachodniemu, zafiksowanemu na wiecznym dzia\u0142aniu, ch\u0142odnej logice i ci\u0105gach przyczynowo skutkowych. To utkana z paradoks\u00f3w filozoficzna poezja, kt\u00f3ra zmusza nasze neurony do tworzenia nowych \u015bcie\u017cek<\/strong>.<\/p>\n Laozi uczy nas my\u015blenia asymetrycznego<\/strong>. Przekonuje, \u017ce czasem to mi\u0119kkie i ust\u0119pliwe pokonuje twarde i sztywne. U\u017cywa pi\u0119knej, oddzia\u0142uj\u0105cej na wyobra\u017ani\u0119 metafory wody \u2013 woda nie walczy ze ska\u0142\u0105, lecz j\u0105 op\u0142ywa, a z czasem i tak dr\u0105\u017cy w niej kanion.<\/p>\n Ta kr\u00f3tka, ale pe\u0142na znacze\u0144 ksi\u0119ga uczy nas inteligencji adaptacyjnej<\/strong>. Polega ona na odpuszczaniu, niedzia\u0142aniu (<\/strong>w\u00fa w\u00e9i, <\/strong>\u7121\u70ba<\/strong>) i dostrzeganiu harmonii w przeciwie\u0144stwach.<\/strong> To wspania\u0142a lektura dla perfekcjonist\u00f3w i os\u00f3b zm\u0119czonych kultem produktywno\u015bci. Je\u015bli chcesz poszerzy\u0107 swoje kognitywne mo\u017cliwo\u015bci i nauczy\u0107 si\u0119 widzie\u0107 \u015bwiat w z\u0142o\u017cono\u015bci przenikaj\u0105cych si\u0119 si\u0142, ta poetycka ksi\u0105\u017cka b\u0119dzie wspania\u0142ym wyzwaniem. B\u0119dziesz potem wraca\u0107 do niej przez wiele lat, za ka\u017cdym razem odnajduj\u0105c w niej nowy sens.<\/p>\n Kiedy zapominasz s\u0142\u00f3w w \u015brodku zdania, masz problem ze skupieniem si\u0119 na jednym zadaniu, a zapami\u0119tanie nowej trasy w mie\u015bcie przypomina drog\u0119 przez m\u0119k\u0119 \u2013 czas na wdro\u017cenie konkretnych \u0107wicze\u0144<\/strong> i zrozumienie biologicznego zaplecza Twojej g\u0142owy.<\/p>\n Nie daj si\u0119 zwie\u015b\u0107 tytu\u0142owi! Dedykacja dla senior\u00f3w jest tylko dowodem na to, jak pot\u0119\u017cnym narz\u0119dziem w walce z demencj\u0105 i spadkiem funkcji poznawczych s\u0105 odpowiednio dobrane \u0107wiczenia. Ten zbi\u00f3r wyci\u015bnie umys\u0142owe si\u00f3dme poty nawet z zapatrzonego w ekrany trzydziestolatka!<\/strong><\/p>\n Autorki, do\u015bwiadczone psycholo\u017cki, zebra\u0142y w tym tomie esencj\u0119 treningu kognitywnego. Znajdziesz tu zadania na koncentracj\u0119 uwagi, pami\u0119\u0107 \u015bwie\u017c\u0105, my\u015blenie logiczne, a tak\u017ce elastyczno\u015b\u0107. To intensywny neurobik<\/em> \u2013 czyli aerobik dla neuron\u00f3w<\/strong>.<\/p>\n Nasz m\u00f3zg uwielbia chodzi\u0107 na skr\u00f3ty<\/strong>; tworzy\u0107 rutyny poznawcze. Codzienne dojazdy t\u0105 sam\u0105 tras\u0105, rozwi\u0105zywanie tych samych problem\u00f3w w pracy \u2013 to wszystko sprawia, \u017ce umys\u0142 si\u0119 rozleniwia, a nieu\u017cywane po\u0142\u0105czenia powoli zanikaj\u0105. Ta ksi\u0105\u017cka wyrywa z letargu; jest to profesjonalnie rozpisany plan treningowy. Rozwi\u0105zanie zaledwie dw\u00f3ch lub trzech zada\u0144 z tej ksi\u0105\u017cki dziennie da Twojej inteligencji p\u0142ynnej zastrzyk o\u017cywczej energii. Gor\u0105co doradzam zakupienie od razu dw\u00f3ch egzemplarzy \u2013 jednego dla siebie i drugiego na prezent dla starszego cz\u0142onka rodziny.<\/strong><\/p>\n Kaja Nordengen to uznana norweska neurolo\u017cka. Zd\u0105\u017cy\u0142a ju\u017c pokaza\u0107, \u017ce o skomplikowanej neurobiologii potrafi pisa\u0107 j\u0119zykiem tak przyst\u0119pnym i wci\u0105gaj\u0105cym, \u017ce od jej ksi\u0105\u017cek trudno si\u0119 oderwa\u0107. M\u00f3zg jak brzytwa<\/em> to naturalne, pragmatyczne przed\u0142u\u017cenie jej poprzednich, bardziej teoretycznych prac. Tym razem jednak autorka podaje nam r\u0119k\u0119 i przeprowadza przez zaplanowany na 52 tygodnie proces ostrzenia naszego intelektu.<\/strong><\/p>\n M\u00f3zg jak brzytwa<\/em><\/strong> to publikacja przemy\u015blana pod k\u0105tem aktywnego i pasywnego rozwoju czytelnika<\/strong>. Z jednej strony otrzymujemy rzeteln\u0105 wiedz\u0119<\/strong> o tym, jak funkcjonuje nasza pami\u0119\u0107, uk\u0142ad nagrody, czy uwaga. Dowiadujemy si\u0119, jak sen, dieta, ruch fizyczny i stres wp\u0142ywaj\u0105 na fizyczn\u0105 struktur\u0119 naszej kory m\u00f3zgowej. Z drugiej strony, autorka serwuje nam sprytne wyzwania, kt\u00f3re zmuszaj\u0105 nas do anga\u017cowania r\u00f3\u017cnych obszar\u00f3w m\u00f3zgu.<\/strong> Od mycia z\u0119b\u00f3w niedominuj\u0105c\u0105 r\u0119k\u0105 po skomplikowane zadania mnemotechniczne. Ksi\u0105\u017cka odczarowuje mit, \u017ce bystrym trzeba si\u0119 urodzi\u0107. Nordengen udowadnia, \u017ce b\u0142yskotliwo\u015b\u0107 to kwestia odpowiednich nawyk\u00f3w, dyscypliny i codziennego pobudzania ciekawo\u015bci \u015bwiata. Idealna pozycja dla os\u00f3b, kt\u00f3re lubi\u0105 nie tylko wiedzie\u0107, jak trenowa\u0107 intelekt, ale przede wszystkim \u2013 jak to wszystko dzia\u0142a.<\/strong><\/p>\n Inteligencja to nie tylko zdolno\u015b\u0107 przyswajania informacji, to przede wszystkim umiej\u0119tno\u015b\u0107 sprawdzania ich pod k\u0105tem b\u0142\u0119d\u00f3w, manipulacji i spo\u0142ecznych konstrukt\u00f3w. Umys\u0142 niewy\u0107wiczony w krytycznym my\u015bleniu \u0142yka ka\u017cd\u0105 opowie\u015b\u0107 jak pelikan. Umys\u0142 bystry potrafi zatrzyma\u0107 si\u0119, zrobi\u0107 krok w ty\u0142 i zapyta\u0107: \u201eZaraz, zaraz. Kto ma interes w tym, abym tak my\u015bla\u0142?\u201d<\/strong>. Oto ksi\u0105\u017cki dla czytelnik\u00f3w, kt\u00f3rzy nie boj\u0105 si\u0119 kwestionowa\u0107 otaczaj\u0105cej ich rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n Nadzorowa\u0107 i kara\u0107<\/em> to pot\u0119\u017cna naukowa lektura; jej czytanie przypomina wspinaczk\u0119 na strom\u0105 g\u00f3r\u0119 bez asekuracji. Zrozumienie jej wymaga du\u017cego skupienia<\/strong>, ale kiedy zdob\u0119dziesz ten szczyt, Twoje postrzeganie \u015bwiata ju\u017c nigdy nie b\u0119dzie takie samo. Jest to jedna z najwa\u017cniejszych pozycji odpowiadaj\u0105cych na pytanie, jakie ksi\u0105\u017cki rozwijaj\u0105 inteligencj\u0119 w wymiarze analitycznym i spo\u0142ecznym.<\/strong><\/p>\n Francuski my\u015bliciel Michel Foucault zabiera nas w podr\u00f3\u017c w czasie. Rozpoczynamy od makabrycznych, publicznych egzekucji w osiemnastowiecznym Pary\u017cu, a ko\u0144czymy na narodzinach nowoczesnego, sterylnego systemu penitencjarnego. Jednak Nadzorowa\u0107 i kara\u0107<\/em> nie jest tak naprawd\u0119 histori\u0105 wi\u0119ziennictwa! To pog\u0142\u0119bione studium w\u0142adzy, kt\u00f3ra w nowoczesnym \u015bwiecie przesta\u0142a operowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie na ciele fizycznym<\/strong>. Przenios\u0142a si\u0119 w sfer\u0119 psychologii, dyscypliny, biurokracji i ci\u0105g\u0142ego, niewidzialnego nadzoru.<\/p>\n Foucault wprowadza wielokrotnie cytowan\u0105 przez p\u00f3\u017aniejszych badaczy metafor\u0119 panoptykonu <\/strong>\u2013 wi\u0119zienia doskona\u0142ego. Osadzeni w nim wi\u0119\u017aniowie nie wiedz\u0105, kiedy s\u0105 obserwowani, wi\u0119c z czasem zaczynaj\u0105 kontrolowa\u0107 si\u0119 sami<\/strong>. Czytaj\u0105c t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119, zaczynamy dostrzega\u0107 mechanizmy kontroli w naszej codzienno\u015bci. W strukturach szk\u00f3\u0142 czy szpitali, w logarytmach korporacji, w ocenie pracowniczej. Nawet w tym, jak dobrowolnie poddajemy si\u0119 inwigilacji przez nasze smartfony. To mistrzowski kurs czytania schemat\u00f3w spo\u0142ecznych.<\/p>\n Krytyczne my\u015blenie cz\u0119sto zaczyna si\u0119 i ko\u0144czy na sferze czystych idei, ignoruj\u0105c to, co mamy najbli\u017cej \u2013 nasz\u0105 w\u0142asn\u0105 fizyczno\u015b\u0107. Olivia Laing udowadnia, \u017ce cia\u0142o ludzkie jest najbardziej politycznym i spornym terytorium w historii naszej cywilizacji<\/strong>.<\/p>\n Pisarka \u0142\u0105czy osobiste do\u015bwiadczenia (jak alternatywne terapie czy spotkanie z chorob\u0105) z biografiami wybitnych, cz\u0119sto tragicznych postaci kultury (np. Nina Simone, Susan Sontag, Wilhelm Reich). Analizuje, w jaki spos\u00f3b spo\u0142ecze\u0144stwo konstruuje normatywno\u015b\u0107 fizyczno\u015bci.<\/strong> Dyscyplinuje, zawstydza i klasyfikuje nasze cia\u0142a w zale\u017cno\u015bci od rasy, p\u0142ci, zdrowia czy orientacji.<\/p>\n Ksi\u0105\u017cka zmusza do intelektualnej rewizji tego, jak traktujemy cielesno\u015b\u0107 w debacie publicznej i w\u0142asnym \u017cyciu. <\/strong>To wspania\u0142y przyk\u0142ad na to, jak \u0142\u0105czy\u0107 zaawansowan\u0105 wiedz\u0119 humanistyczn\u0105 z g\u0142\u0119bok\u0105 empati\u0105 i wsp\u00f3\u0142czuciem. Po lekturze Republiki cia\u0142<\/em> zaczniesz my\u015ble\u0107 o w\u0142asnej fizyczno\u015bci \u2013 i przestrzeni, kt\u00f3r\u0105 zajmuje ona w \u015bwiecie \u2013 w zupe\u0142nie nowy, \u015bwiadomy spos\u00f3b.<\/p>\n Nawet najbardziej wyrafinowany aparat logiczny jest bezu\u017cyteczny, je\u015bli jego w\u0142a\u015bciciel nie potrafi zarz\u0105dza\u0107 w\u0142asn\u0105 z\u0142o\u015bci\u0105, l\u0119kiem czy frustracj\u0105. Inteligencja emocjonalna (EQ) to umiej\u0119tno\u015b\u0107 rozpoznawania, nazywania i regulowania stan\u00f3w afektywnych<\/strong> \u2013 tak w\u0142asnych, jak i innych ludzi. Bez niej jeste\u015bmy jedynie maszynami obliczeniowymi, niezdolnymi do nawi\u0105zywania g\u0142\u0119bokich relacji.<\/p>\n Z\u0142o\u015b\u0107 to prawdopodobnie najbardziej zdemonizowana i najgorzej rozumiana emocja w naszej kulturze<\/strong>. Szczeg\u00f3lnie w kontek\u015bcie kobiecym, gdzie wci\u0105\u017c bywa wt\u0142aczana w gorset \u201eniedelikatno\u015bci\u201d czy histerii. Od najm\u0142odszych lat uczeni jeste\u015bmy, by j\u0105 t\u0142umi\u0107, maskowa\u0107 u\u015bmiechem, zakopywa\u0107 pod warstwami fa\u0142szywego spokoju. Jednak st\u0142umiona z\u0142o\u015b\u0107 nie znika \u2013 gnije w nas<\/strong>, przekszta\u0142caj\u0105c si\u0119 w psychosomatyczne b\u00f3le, biern\u0105 agresj\u0119 czy wyniszczaj\u0105cy stres. A przecie\u017c, jak ka\u017cda emocja z reszt\u0105, nie jest z\u0142a ani dobra. Jest po prostu naturalnym elementem bycia cz\u0142owiekiem.<\/p>\n Oliwia Zi\u0119bi\u0144ska proponuje rewolucj\u0119 w naszym podej\u015bciu do gniewu. Zamiast z nim walczy\u0107, autorka zaprasza nas do sto\u0142u i proponuje… wywiad z tym nieproszonym go\u015bciem<\/strong>. To lektura, kt\u00f3ra rozk\u0142ada na czynniki pierwsze mechanizmy powstawania z\u0142o\u015bci, obdzieraj\u0105c j\u0105 z \u0142atki \u201eczego\u015b z\u0142ego i niepoprawnego\u201d.<\/p>\n Zi\u0119bi\u0144ska pokazuje, \u017ce gniew to pierwotny radar naszej psychiki<\/strong>. To system alarmowy, kt\u00f3ry odpala si\u0119, gdy nasze granice zostaj\u0105 przekroczone; gdy stykamy si\u0119 z niesprawiedliwo\u015bci\u0105, gdy kto\u015b narusza nasze warto\u015bci. Inteligencja emocjonalna polega na umiej\u0119tno\u015bci przyj\u0119cia tej energii, zrozumienia jej i skierowania na konstruktywne dzia\u0142anie, a nie na destrukcj\u0119 w\u0142asn\u0105 czy otoczenia<\/strong>. To lektura dla wszystkich, kt\u00f3rzy uginaj\u0105 si\u0119 pod presj\u0105 bycia mi\u0142ym kosztem w\u0142asnych potrzeb.<\/p>\n O czym tak naprawd\u0119 my\u015bli Tw\u00f3j terapeuta, kiedy patrzy na Ciebie znad notesu i milczy?<\/strong><\/p>\n Pewnego dnia psychoterapeutka Lori Gottlieb pewnego dnia sama do\u015bwiadcza bolesnego za\u0142amania nerwowego po nag\u0142ym kryzysie \u017cyciowym. Zawodz\u0105 j\u0105 wszystkie narz\u0119dzia, kt\u00f3rych na co dzie\u0144 uczy swoich pacjent\u00f3w. Co robi? Sama trafia na kanap\u0119 terapeuty.<\/strong><\/p>\n Czy chcesz o tym porozmawia\u0107<\/em> to szczery i pe\u0142en humoru pami\u0119tnik przeplataj\u0105cy kryzys samej autorki ze zmaganiami czw\u00f3rki jej pacjent\u00f3w<\/strong>. Gottlieb wpuszcza nas za kulisy psychoterapii; zdejmuje z niej woal tajemniczo\u015bci, a jednocze\u015bnie zachowuje szacunek dla ludzkiej psychiki.<\/p>\n Czytaj\u0105c te historie uczymy si\u0119 rozpoznawa\u0107 w\u0142asne mechanizmy obronne, projekcje i racjonalizacje<\/strong>. U\u015bwiadamiamy sobie, jak cz\u0119sto stajemy si\u0119 nie\u015bwiadomymi narratorami w\u0142asnego nieszcz\u0119\u015bcia. Lektura zdejmuje z nas ci\u0119\u017car wyizolowania. Uczy najbardziej deficytowej umiej\u0119tno\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka \u2013 wsp\u00f3\u0142czucia dla samego siebie.<\/strong><\/p>\n Oto ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re traktuj\u0105 czytelnika jak r\u00f3wnego sobie partnera w intelektualnej grze. Zmuszaj\u0105 do budowania hipotez, \u015bledzenia ci\u0105g\u00f3w przyczynowo skutkowych<\/strong>; odrzucaj\u0105 metodyk\u0119 \u201ech\u0142opskiego rozumu\u201d i korzystania ze znanych rozwi\u0105za\u0144.<\/p>\n Klasyczna powie\u015b\u0107 detektywistyczna to wspania\u0142y trening logicznego my\u015blenia<\/strong>. Agata Christie nie pisa\u0142a zreszt\u0105 krwawych dreszczowc\u00f3w ociekaj\u0105cych wulgarn\u0105 brutalno\u015bci\u0105; jej ksi\u0105\u017cki to eleganckie zagadki ubrane w kostiumy brytyjskiej arystokracji.<\/p>\n Wystarczy wspomnie\u0107, \u017ce wydane w 1926 Zab\u00f3jstwo Rogera Ackroyda<\/em> by\u0142o trz\u0119sieniem ziemi, kt\u00f3re zrewolucjonizowa\u0142o zasady pisania literatury kryminalnej. Rozwi\u0105zanie tej intrygi wymaga od czytelnika nie lada skupienia.<\/strong> Autorka fenomenalnie manipuluje nasz\u0105 uwag\u0105. Podrzuca nam fa\u0142szywe tropy, \u017congluje motywami i zr\u0119cznie ukrywa kluczowe fakty tu\u017c przed naszym nosem.<\/p>\n Pr\u00f3ba prze\u015bcigni\u0119cia Herkulesa Poirot w \u0142\u0105czeniu poszlak to fantastyczny trening spostrzegawczo\u015bci, analizowania detali, weryfikowania dowod\u00f3w i kwestionowania w\u0142asnych za\u0142o\u017ce\u0144<\/strong>. Ta ksi\u0105\u017cka testuje odporno\u015b\u0107 na b\u0142\u0119dy poznawcze \u2013 przede wszystkim tendencj\u0119 do ufania pierwszemu wra\u017ceniu.<\/p>\n Nasze m\u00f3zgi wyewoluowa\u0142y w taki spos\u00f3b, \u017ce doskonale radzimy sobie z fizyk\u0105 klasyczn\u0105, newtonowsk\u0105<\/strong>. Instynktownie wiemy, jak z\u0142apa\u0107 spadaj\u0105ce jab\u0142ko. Potrafimy oceni\u0107 pr\u0119dko\u015b\u0107 nadje\u017cd\u017caj\u0105cego poci\u0105gu i rozumiemy, \u017ce jedno cia\u0142o nie mo\u017ce znajdowa\u0107 si\u0119 w dw\u00f3ch miejscach naraz. S\u0119k w tym, \u017ce nasz sprawdzony zdrowy rozs\u0105dek zawodzi, gdy schodzimy do skali subatomowe<\/strong>j. I tu w\u0142a\u015bnie pomo\u017ce nam Andrzej Dragan \u2013 fizyk, artysta, re\u017cyser, cz\u0142owiek-orkiestra.<\/p>\n Kwantechizm 2.0<\/em> to ksi\u0105\u017cka prowokacyjna i bezczelna, a przy tym \u015bwietnie napisana. Autor t\u0142umaczy laikom najdziwniejsze i najbardziej nieintuicyjne zjawiska we wszech\u015bwiecie. Mechanika kwantowa jest jednak zaledwie punktem wyj\u015bcia do refleksji nad granicami naszego poznania, sensem wolnej woli oraz \u015blepot\u0105 ludzkiego gatunku.<\/strong><\/p>\n Lektura tej ksi\u0105\u017cki wymusza na nas podwa\u017cenie najtwardszych struktur naszych przekona\u0144. Czytanie Kwantechizmu 2.0<\/em> to \u015bwietny trening elastyczno\u015bci poznawczej<\/strong>. Idealny spos\u00f3b na to, by nauczy\u0107 si\u0119 tolerowa\u0107 niepewno\u015b\u0107 i brak ostatecznych, wygodnych odpowiedzi w otaczaj\u0105cym nas wszech\u015bwiecie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Si\u0142ownia dla szarych kom\u00f3rek. Oto zestawienie 10 ksi\u0105\u017cek, kt\u00f3re naostrz\u0105 Tw\u00f3j umys\u0142 i poszerz\u0105 horyzonty. M\u00f3zg na bie\u017cni M\u00f3zg. Ukryty pod czaszk\u0105, konsumuj\u0105cy 20% energii ca\u0142ego organizmu superkomputer. Chocia\u017c teoretycznie nie jest mi\u0119\u015bniem, nale\u017cy w taki sam spos\u00f3b o nim my\u015ble\u0107; r\u00f3wnie\u017c wymaga regularnego, intensywnego…<\/p>\n","protected":false},"author":24,"featured_media":14827,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[81],"tags":[],"yoast_head":"\nMi\u0119dzy potokiem a kryszta\u0142em<\/h3>\n
Poza stref\u0105 komfortu<\/h3>\n
Filozofia<\/h2>\n
1.\u00a0\u00a0\u00a0 Rozmy\u015blania \u2013 Marek Aureliusz, t\u0142um. Marian Reiter, Wydawnictwo Bellona<\/h3>\n
![\"Jakie](\"https:\/\/i0.wp.com\/woblink.com\/blog\/wp-content\/uploads\/67d4e8749c34c.jpeg?resize=212%2C300&ssl=1\")
<\/a>2.\u00a0\u00a0\u00a0 Tao Te Ching. Ksi\u0119ga drogi i cnoty \u2013 Laozi, t\u0142um. Jan Lema\u0144ski, Wydawnictwo Miasto Ksi\u0105\u017cek<\/h3>\n
![\"Jakie](\"https:\/\/i0.wp.com\/woblink.com\/blog\/wp-content\/uploads\/67e6692b40069.jpeg?resize=188%2C300&ssl=1\")
<\/a>Trening umys\u0142owy<\/h2>\n
1.\u00a0\u00a0\u00a0 Pi\u0119kny umys\u0142 nie ma wieku. \u0141amig\u0142\u00f3wki dla senior\u00f3w i nie tylko \u2013 Paulina Mech\u0142o, Paulina Polek, Wydawnictwo Sensus<\/h3>\n
![\"Jakie](\"https:\/\/i0.wp.com\/woblink.com\/blog\/wp-content\/uploads\/6808d1d9c7cbd.jpeg?resize=210%2C300&ssl=1\")
<\/a>2.\u00a0\u00a0\u00a0 M\u00f3zg jak brzytwa. Roczny plan treningowy \u2013 Kaja Nordengen, t\u0142um. Milena Skoczko-Nakielska, Wydawnictwo Marginesy<\/h3>\n
![\"Jakie](\"https:\/\/i0.wp.com\/woblink.com\/blog\/wp-content\/uploads\/61d9414f7cdb9.jpeg?resize=205%2C300&ssl=1\")
<\/a>Umiej\u0119tno\u015b\u0107 krytycznego my\u015blenia<\/h2>\n
1.\u00a0\u00a0\u00a0 Nadzorowa\u0107 i kara\u0107. Narodziny wi\u0119zienia \u2013 Michel Foucault, t\u0142um. Tadeusz Komendant, Wydawnictwo Aletheia<\/h3>\n
![\"Jakie](\"https:\/\/i0.wp.com\/woblink.com\/blog\/wp-content\/uploads\/5fc0e205e2cf2.jpeg?resize=215%2C300&ssl=1\")
<\/a>2.\u00a0\u00a0\u00a0 Republika cia\u0142. Eseje o wyzwoleniu \u2013 Olivia Laing, t\u0142um. Dominika Cie\u015bla-Szyma\u0144ska, Wydawnictwo Czarne<\/h3>\n
![\"Jakie](\"https:\/\/i0.wp.com\/woblink.com\/blog\/wp-content\/uploads\/65f13762bfafd.jpeg?resize=186%2C300&ssl=1\")
<\/a>Inteligencja emocjonalna<\/h2>\n
1.\u00a0\u00a0\u00a0 Po co Ci z\u0142o\u015b\u0107? Rozmowa z trudn\u0105 emocj\u0105 \u2013 Oliwia Zi\u0119bi\u0144ska, Wydawnictwo NEWHOMERS<\/h3>\n
![\"Jakie](\"https:\/\/i0.wp.com\/woblink.com\/blog\/wp-content\/uploads\/69c5026522043.png?resize=247%2C300&ssl=1\")
<\/a>2.\u00a0\u00a0\u00a0 Czy chcesz o tym porozmawia\u0107? \u2013 Lori Gottlieb, t\u0142um. Magdalena Rychlik, Wydawnictwo Znak<\/h3>\n
![\"Ok\u0142adka](\"https:\/\/i0.wp.com\/woblink.com\/blog\/wp-content\/uploads\/68247cf7eb8a6.jpeg?resize=211%2C300&ssl=1\")
<\/a>Logika i nauka<\/h2>\n
1.\u00a0\u00a0\u00a0 Zab\u00f3jstwo Rogera Ackroyda \u2013 Agata Christie, t\u0142um. Jan Zakrzewski, Wydawnictwo Dolno\u015bl\u0105skie<\/h3>\n
![\"Ok\u0142adka](\"https:\/\/i0.wp.com\/woblink.com\/blog\/wp-content\/uploads\/68f2f563e263d.jpeg?resize=206%2C300&ssl=1\")
<\/a>2.\u00a0\u00a0\u00a0 Kwantechizm 2.0, czyli klatka na ludzi \u2013 Andrzej Dragan, Wydawnictwo Otwarte<\/h3>\n
![\"Ok\u0142adka](\"https:\/\/i0.wp.com\/woblink.com\/blog\/wp-content\/uploads\/632ae4869fd55-1.jpeg?resize=218%2C300&ssl=1\")
<\/a>