![\"Egzekutor](\"https:\/\/i0.wp.com\/woblink.com\/blog\/wp-content\/uploads\/62b58706ada28.jpeg?resize=199%2C300&ssl=1\")
<\/a><\/p>\n
Felix Landau lubi\u0142 przesiadywa\u0107 na balkonie okaza\u0142ej willi i strzela\u0107 do przechodz\u0105cych \u017byd\u00f3w. W listach mi\u0142osnych do \u017cony szczeg\u00f3\u0142owo opisywa\u0142 sadystyczne czyny, jakich si\u0119 dopu\u015bci\u0142. Bra\u0142 te\u017c udzia\u0142 w masakrze profesor\u00f3w lwowskich w nocy z 3 na 4 lipca 1941 we Lwowie. Landau to zbrodniarz nazistowski, kt\u00f3ry organizowa\u0142 prac\u0119 \u017byd\u00f3w w Drohobyczu. Na jego \u0142asce by\u0142 Bruno Schulz, kt\u00f3rego nazista zmusi\u0142 do namalowania w swojej willi obraz\u00f3w inspirowanych ba\u015bniami. Wkr\u00f3tce to za jego spraw\u0105, Schulza spotka\u0142a okrutna \u015bmier\u0107. U boku wiernie towarzyszy\u0142a Landauowi ukochana Gertrude. Urz\u0105dza\u0142a z nim wystawne przyj\u0119cia w drohobyckiej willi, w dzielnicy oddzielonej od getta alej\u0105 jab\u0142onek i \u0142adnych dom\u00f3w. Gertrude szybko znalaz\u0142a si\u0119 pod wp\u0142ywem Feliksa.<\/p>\n
<\/p>\n
Wywiad z Marcelem Wo\u017aniakiem<\/strong><\/h3>\nDlaczego wybra\u0142e\u015b Feliksa Landaua na swojego bohatera?<\/strong><\/h4>\nWydarzenia ostatnich miesi\u0119cy u\u015bwiadomi\u0142y nam wszystkim, dlaczego nale\u017cy rozgranicza\u0107 dobro i z\u0142o, kara\u0107 winnych i g\u0142o\u015bno m\u00f3wi\u0107 o wojennych zbrodniach. Landau wyda\u0142 mi si\u0119 antybohaterem, kt\u00f3rego \u017cyciorys mo\u017ce by\u0107 ciekawym studium z\u0142a i skuteczn\u0105 przestrog\u0105. Wszyscy znaj\u0105 historie potwor\u00f3w skazanych w Norymbergi, tymczasem potwornych nazist\u00f3w by\u0142o znacznie wi\u0119cej. Bior\u0105c pod uwag\u0119 skal\u0119 nazizmu, niewielu z nich spotka\u0142a zas\u0142u\u017cona kara. Landau jest tego najlepszym i najgorszym przyk\u0142adem.<\/p>\n
<\/p>\n
Co \u0142\u0105czy\u0142o Landaua z cz\u0119sto wspominanym przy okazji \u201eEgzekutora\u201d Bruno Schulzem?<\/strong><\/h4>\nLandau zmusi\u0142\u00a0Schulza do pracy podczas II\u00a0wojny \u015bwiatowej. Wprowadziwszy si\u0119 do zaj\u0119tej przez nazist\u00f3w willi, Felix umy\u015bli\u0142 sobie, \u017ce dom wymaga malarskich zdobie\u0144. Polecono mu zdolnego, drohobyckiego artyst\u0119 \u2013 Bruno Schulza, kt\u00f3rego zmusi\u0142, by pomalowa\u0142 dzieci\u0119cy pok\u00f3j oraz wykona\u0142 portrety \u2013 Landaua i jego narzeczonej, Gertrude.\u00a0Landau by\u0142 jego protektorem \u2013 Schulz w zamian za prac\u0119 mia\u0142 ochron\u0119. Niestety, tylko do czasu.<\/p>\n
<\/p>\n
Wolisz\u00a0pisa\u0107 biografie czy powie\u015bci na faktach?\u00a0 Te drugie wydaj\u0105 si\u0119 \u0142atwiejsze.<\/strong><\/h4>\nW tej pracy nic nie jest \u0142atwe. Je\u015bli chcesz dobrze wykona\u0107 prac\u0119, musisz si\u0119 przy\u0142o\u017cy\u0107.\u00a0Oba gatunki maj\u0105 swoje ograniczenia, kt\u00f3re wymagaj\u0105 kreatywno\u015bci. Biografia nie pozwala na schodzenie z pewnej \u015bcie\u017cki narracyjnej, powie\u015b\u0107 na faktach z kolei daje wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci, ale zn\u00f3w \u2013 trzeba po\u0142\u0105czy\u0107 ze sob\u0105 fikcj\u0119 i fakty w spos\u00f3b atrakcyjny dla czytelnika.<\/p>\n
<\/p>\n
Jak pracujesz nad ksi\u0105\u017ckami? Robisz research u \u017ar\u00f3de\u0142, podr\u00f3\u017cujesz czy po prostu w internecie?<\/strong><\/h4>\nNie wyobra\u017cam sobie pisa\u0107 o czym\u015b zza biurka, je\u015bli mog\u0119 te miejsce naprawd\u0119 zobaczy\u0107, zbada\u0107. Podobnie dokumenty. Nauczy\u0142em si\u0119 tego z czas\u00f3w dziennikarskich. Podczas prac nad biografiami Leopolda Tyrmanda odwiedzi\u0142em San Francisco, Nowy Jork, Moskw\u0119, Frankfurt, Wilno. Tropami Landaua odwiedzi\u0142em Drohobycz czy Radom. Sztuk\u0105 jest jak najwi\u0119cej zobaczy\u0107 i przeczyta\u0107, po to, by nabra\u0107 mo\u017cliwie najbli\u017cszej perspektywy. Pami\u0119tam przy okazji podr\u00f3\u017cy do Wilna jak poszukiwa\u0142em domu, w kt\u00f3rym mia\u0142 rzekomo mieszka\u0107 Leopold Tyrmand podczas II wojny \u015bwiatowej. Z relacji \u015bwiadk\u00f3w wiedzia\u0142em, \u017ce do owego domu kto\u015b si\u0119 \u201ewspina\u0142\u201d. Tak by\u0142o napisane: \u201ewspina\u0142\u201d. Musia\u0142em zrozumie\u0107 czy chodzi\u0142o o schody, wzg\u00f3rze, podjazd. Obszed\u0142szy kilkadziesi\u0105t kamienic w ko\u0144cu odkry\u0142em will\u0119, w kt\u00f3rej… nikt o Tyrmandzie nie s\u0142ysza\u0142. Ale okaza\u0142o si\u0119, \u017ce by\u0142o to w\u0142a\u015bnie to miejsce. Doprowadzi\u0142o to do odkrycia historii tego domu \u2013 mieszka\u0142 tam po wojnie najs\u0142ynniejszy litewski pisarz, Tomas Venclova. Innym razem uda\u0142o si\u0119 odnale\u017a\u0107 w archiwach KGB dow\u00f3d na to, \u017ce Tyrmand by\u0142 w konspiracji. Z kolei w archiwach na Uniwersytecie Stanforda wpad\u0142 mi w r\u0119ce lewy dow\u00f3d to\u017csamo\u015bci Tyrmanda. Fakt przez lata wy\u015bmiewany, nikt nie dowierza\u0142 w jego histori\u0119, jakoby podczas wojny udawa\u0142 Francuza, b\u0119d\u0105c \u017bydem. Znalaz\u0142em dokument, w kt\u00f3rym napisane by\u0142o: narodowo\u015b\u0107 francuska, katolik… S\u0105 to rzeczy, kt\u00f3rych nie wyczyta\u0142bym w internecie. Podobnie z Feliksem Landau. Znajomo\u015b\u0107 topografii miasta, dotarcie do wspomnie\u0144 jego mieszka\u0144c\u00f3w – wszystko to rzuci\u0142o nowe \u015bwiat\u0142o na jego \u017cycie. Znalaz\u0142em r\u00f3wnie\u017c niemieckie dokumenty, o kt\u00f3rych przet\u0142umaczenie poprosi\u0142em przyjaciela, Bartka Bonieckiego. Pomog\u0142o mi to zrozumie\u0107 postaw\u0119 syna Landaua. Teraz na rozk\u0142adzie jazdy mam Lyon i Amsterdam z powodu bohatera kolejnej ksi\u0105\u017cki…<\/p>\n
<\/p>\n
Co masz teraz \u201ena tapecie\u201d?<\/strong><\/h4>\nAktualnie pracuj\u0119 nad powie\u015bci\u0105 o Klausie Barbie \u2013 rze\u017aniku z Lyonu. Szef gestapo, wr\u00f3g numer jeden wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w Lyonu, agent CIA, kt\u00f3ry torturowa\u0142 najwi\u0119kszego bohatera narodowego francuskiego ruchu oporu \u2013 Jeana Moulin. Dotar\u0142em do domu, w kt\u00f3rym Barbie go pojma\u0142. Przejechanie tej drogi w ci\u0105gu kilku sekund wi\u0119cej m\u00f3wi nam o mie\u015bcie, ni\u017c wielka mapa, kt\u00f3r\u0105 mam nad biurkiem i ogl\u0105dam j\u0105 codziennie. W perspektywie kolejnego roku prowadz\u0119 wsp\u00f3lnie z Wydawnictwem Marginesy prace nad ksi\u0105\u017ck\u0105 o Janie Lenicy, wybitnym grafiku, arty\u015bcie plastyku. To r\u00f3wnie\u017c b\u0119dzie wymaga\u0142o podr\u00f3\u017cy do Pary\u017ca i Berlina. Inaczej ksi\u0105\u017cek pisa\u0107 si\u0119 nie da, by by\u0142y interesuj\u0105ce!<\/p>\n
<\/p>\n
Wydarzenia ostatnich miesi\u0119cy u\u015bwiadomi\u0142y nam wszystkim, dlaczego nale\u017cy rozgranicza\u0107 dobro i z\u0142o, kara\u0107 winnych i g\u0142o\u015bno m\u00f3wi\u0107 o wojennych zbrodniach. Landau wyda\u0142 mi si\u0119 antybohaterem, kt\u00f3rego \u017cyciorys mo\u017ce by\u0107 ciekawym studium z\u0142a i skuteczn\u0105 przestrog\u0105. Wszyscy znaj\u0105 historie potwor\u00f3w skazanych w Norymbergi, tymczasem potwornych nazist\u00f3w by\u0142o znacznie wi\u0119cej. Bior\u0105c pod uwag\u0119 skal\u0119 nazizmu, niewielu z nich spotka\u0142a zas\u0142u\u017cona kara. Landau jest tego najlepszym i najgorszym przyk\u0142adem.<\/p>\n
<\/p>\n
Co \u0142\u0105czy\u0142o Landaua z cz\u0119sto wspominanym przy okazji \u201eEgzekutora\u201d Bruno Schulzem?<\/strong><\/h4>\nLandau zmusi\u0142\u00a0Schulza do pracy podczas II\u00a0wojny \u015bwiatowej. Wprowadziwszy si\u0119 do zaj\u0119tej przez nazist\u00f3w willi, Felix umy\u015bli\u0142 sobie, \u017ce dom wymaga malarskich zdobie\u0144. Polecono mu zdolnego, drohobyckiego artyst\u0119 \u2013 Bruno Schulza, kt\u00f3rego zmusi\u0142, by pomalowa\u0142 dzieci\u0119cy pok\u00f3j oraz wykona\u0142 portrety \u2013 Landaua i jego narzeczonej, Gertrude.\u00a0Landau by\u0142 jego protektorem \u2013 Schulz w zamian za prac\u0119 mia\u0142 ochron\u0119. Niestety, tylko do czasu.<\/p>\n
<\/p>\n
Wolisz\u00a0pisa\u0107 biografie czy powie\u015bci na faktach?\u00a0 Te drugie wydaj\u0105 si\u0119 \u0142atwiejsze.<\/strong><\/h4>\nW tej pracy nic nie jest \u0142atwe. Je\u015bli chcesz dobrze wykona\u0107 prac\u0119, musisz si\u0119 przy\u0142o\u017cy\u0107.\u00a0Oba gatunki maj\u0105 swoje ograniczenia, kt\u00f3re wymagaj\u0105 kreatywno\u015bci. Biografia nie pozwala na schodzenie z pewnej \u015bcie\u017cki narracyjnej, powie\u015b\u0107 na faktach z kolei daje wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci, ale zn\u00f3w \u2013 trzeba po\u0142\u0105czy\u0107 ze sob\u0105 fikcj\u0119 i fakty w spos\u00f3b atrakcyjny dla czytelnika.<\/p>\n
<\/p>\n
Jak pracujesz nad ksi\u0105\u017ckami? Robisz research u \u017ar\u00f3de\u0142, podr\u00f3\u017cujesz czy po prostu w internecie?<\/strong><\/h4>\nNie wyobra\u017cam sobie pisa\u0107 o czym\u015b zza biurka, je\u015bli mog\u0119 te miejsce naprawd\u0119 zobaczy\u0107, zbada\u0107. Podobnie dokumenty. Nauczy\u0142em si\u0119 tego z czas\u00f3w dziennikarskich. Podczas prac nad biografiami Leopolda Tyrmanda odwiedzi\u0142em San Francisco, Nowy Jork, Moskw\u0119, Frankfurt, Wilno. Tropami Landaua odwiedzi\u0142em Drohobycz czy Radom. Sztuk\u0105 jest jak najwi\u0119cej zobaczy\u0107 i przeczyta\u0107, po to, by nabra\u0107 mo\u017cliwie najbli\u017cszej perspektywy. Pami\u0119tam przy okazji podr\u00f3\u017cy do Wilna jak poszukiwa\u0142em domu, w kt\u00f3rym mia\u0142 rzekomo mieszka\u0107 Leopold Tyrmand podczas II wojny \u015bwiatowej. Z relacji \u015bwiadk\u00f3w wiedzia\u0142em, \u017ce do owego domu kto\u015b si\u0119 \u201ewspina\u0142\u201d. Tak by\u0142o napisane: \u201ewspina\u0142\u201d. Musia\u0142em zrozumie\u0107 czy chodzi\u0142o o schody, wzg\u00f3rze, podjazd. Obszed\u0142szy kilkadziesi\u0105t kamienic w ko\u0144cu odkry\u0142em will\u0119, w kt\u00f3rej… nikt o Tyrmandzie nie s\u0142ysza\u0142. Ale okaza\u0142o si\u0119, \u017ce by\u0142o to w\u0142a\u015bnie to miejsce. Doprowadzi\u0142o to do odkrycia historii tego domu \u2013 mieszka\u0142 tam po wojnie najs\u0142ynniejszy litewski pisarz, Tomas Venclova. Innym razem uda\u0142o si\u0119 odnale\u017a\u0107 w archiwach KGB dow\u00f3d na to, \u017ce Tyrmand by\u0142 w konspiracji. Z kolei w archiwach na Uniwersytecie Stanforda wpad\u0142 mi w r\u0119ce lewy dow\u00f3d to\u017csamo\u015bci Tyrmanda. Fakt przez lata wy\u015bmiewany, nikt nie dowierza\u0142 w jego histori\u0119, jakoby podczas wojny udawa\u0142 Francuza, b\u0119d\u0105c \u017bydem. Znalaz\u0142em dokument, w kt\u00f3rym napisane by\u0142o: narodowo\u015b\u0107 francuska, katolik… S\u0105 to rzeczy, kt\u00f3rych nie wyczyta\u0142bym w internecie. Podobnie z Feliksem Landau. Znajomo\u015b\u0107 topografii miasta, dotarcie do wspomnie\u0144 jego mieszka\u0144c\u00f3w – wszystko to rzuci\u0142o nowe \u015bwiat\u0142o na jego \u017cycie. Znalaz\u0142em r\u00f3wnie\u017c niemieckie dokumenty, o kt\u00f3rych przet\u0142umaczenie poprosi\u0142em przyjaciela, Bartka Bonieckiego. Pomog\u0142o mi to zrozumie\u0107 postaw\u0119 syna Landaua. Teraz na rozk\u0142adzie jazdy mam Lyon i Amsterdam z powodu bohatera kolejnej ksi\u0105\u017cki…<\/p>\n
<\/p>\n
Co masz teraz \u201ena tapecie\u201d?<\/strong><\/h4>\nAktualnie pracuj\u0119 nad powie\u015bci\u0105 o Klausie Barbie \u2013 rze\u017aniku z Lyonu. Szef gestapo, wr\u00f3g numer jeden wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w Lyonu, agent CIA, kt\u00f3ry torturowa\u0142 najwi\u0119kszego bohatera narodowego francuskiego ruchu oporu \u2013 Jeana Moulin. Dotar\u0142em do domu, w kt\u00f3rym Barbie go pojma\u0142. Przejechanie tej drogi w ci\u0105gu kilku sekund wi\u0119cej m\u00f3wi nam o mie\u015bcie, ni\u017c wielka mapa, kt\u00f3r\u0105 mam nad biurkiem i ogl\u0105dam j\u0105 codziennie. W perspektywie kolejnego roku prowadz\u0119 wsp\u00f3lnie z Wydawnictwem Marginesy prace nad ksi\u0105\u017ck\u0105 o Janie Lenicy, wybitnym grafiku, arty\u015bcie plastyku. To r\u00f3wnie\u017c b\u0119dzie wymaga\u0142o podr\u00f3\u017cy do Pary\u017ca i Berlina. Inaczej ksi\u0105\u017cek pisa\u0107 si\u0119 nie da, by by\u0142y interesuj\u0105ce!<\/p>\n
<\/p>\n
W tej pracy nic nie jest \u0142atwe. Je\u015bli chcesz dobrze wykona\u0107 prac\u0119, musisz si\u0119 przy\u0142o\u017cy\u0107.\u00a0Oba gatunki maj\u0105 swoje ograniczenia, kt\u00f3re wymagaj\u0105 kreatywno\u015bci. Biografia nie pozwala na schodzenie z pewnej \u015bcie\u017cki narracyjnej, powie\u015b\u0107 na faktach z kolei daje wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci, ale zn\u00f3w \u2013 trzeba po\u0142\u0105czy\u0107 ze sob\u0105 fikcj\u0119 i fakty w spos\u00f3b atrakcyjny dla czytelnika.<\/p>\n
<\/p>\n
Jak pracujesz nad ksi\u0105\u017ckami? Robisz research u \u017ar\u00f3de\u0142, podr\u00f3\u017cujesz czy po prostu w internecie?<\/strong><\/h4>\nNie wyobra\u017cam sobie pisa\u0107 o czym\u015b zza biurka, je\u015bli mog\u0119 te miejsce naprawd\u0119 zobaczy\u0107, zbada\u0107. Podobnie dokumenty. Nauczy\u0142em si\u0119 tego z czas\u00f3w dziennikarskich. Podczas prac nad biografiami Leopolda Tyrmanda odwiedzi\u0142em San Francisco, Nowy Jork, Moskw\u0119, Frankfurt, Wilno. Tropami Landaua odwiedzi\u0142em Drohobycz czy Radom. Sztuk\u0105 jest jak najwi\u0119cej zobaczy\u0107 i przeczyta\u0107, po to, by nabra\u0107 mo\u017cliwie najbli\u017cszej perspektywy. Pami\u0119tam przy okazji podr\u00f3\u017cy do Wilna jak poszukiwa\u0142em domu, w kt\u00f3rym mia\u0142 rzekomo mieszka\u0107 Leopold Tyrmand podczas II wojny \u015bwiatowej. Z relacji \u015bwiadk\u00f3w wiedzia\u0142em, \u017ce do owego domu kto\u015b si\u0119 \u201ewspina\u0142\u201d. Tak by\u0142o napisane: \u201ewspina\u0142\u201d. Musia\u0142em zrozumie\u0107 czy chodzi\u0142o o schody, wzg\u00f3rze, podjazd. Obszed\u0142szy kilkadziesi\u0105t kamienic w ko\u0144cu odkry\u0142em will\u0119, w kt\u00f3rej… nikt o Tyrmandzie nie s\u0142ysza\u0142. Ale okaza\u0142o si\u0119, \u017ce by\u0142o to w\u0142a\u015bnie to miejsce. Doprowadzi\u0142o to do odkrycia historii tego domu \u2013 mieszka\u0142 tam po wojnie najs\u0142ynniejszy litewski pisarz, Tomas Venclova. Innym razem uda\u0142o si\u0119 odnale\u017a\u0107 w archiwach KGB dow\u00f3d na to, \u017ce Tyrmand by\u0142 w konspiracji. Z kolei w archiwach na Uniwersytecie Stanforda wpad\u0142 mi w r\u0119ce lewy dow\u00f3d to\u017csamo\u015bci Tyrmanda. Fakt przez lata wy\u015bmiewany, nikt nie dowierza\u0142 w jego histori\u0119, jakoby podczas wojny udawa\u0142 Francuza, b\u0119d\u0105c \u017bydem. Znalaz\u0142em dokument, w kt\u00f3rym napisane by\u0142o: narodowo\u015b\u0107 francuska, katolik… S\u0105 to rzeczy, kt\u00f3rych nie wyczyta\u0142bym w internecie. Podobnie z Feliksem Landau. Znajomo\u015b\u0107 topografii miasta, dotarcie do wspomnie\u0144 jego mieszka\u0144c\u00f3w – wszystko to rzuci\u0142o nowe \u015bwiat\u0142o na jego \u017cycie. Znalaz\u0142em r\u00f3wnie\u017c niemieckie dokumenty, o kt\u00f3rych przet\u0142umaczenie poprosi\u0142em przyjaciela, Bartka Bonieckiego. Pomog\u0142o mi to zrozumie\u0107 postaw\u0119 syna Landaua. Teraz na rozk\u0142adzie jazdy mam Lyon i Amsterdam z powodu bohatera kolejnej ksi\u0105\u017cki…<\/p>\n
<\/p>\n
Co masz teraz \u201ena tapecie\u201d?<\/strong><\/h4>\nAktualnie pracuj\u0119 nad powie\u015bci\u0105 o Klausie Barbie \u2013 rze\u017aniku z Lyonu. Szef gestapo, wr\u00f3g numer jeden wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w Lyonu, agent CIA, kt\u00f3ry torturowa\u0142 najwi\u0119kszego bohatera narodowego francuskiego ruchu oporu \u2013 Jeana Moulin. Dotar\u0142em do domu, w kt\u00f3rym Barbie go pojma\u0142. Przejechanie tej drogi w ci\u0105gu kilku sekund wi\u0119cej m\u00f3wi nam o mie\u015bcie, ni\u017c wielka mapa, kt\u00f3r\u0105 mam nad biurkiem i ogl\u0105dam j\u0105 codziennie. W perspektywie kolejnego roku prowadz\u0119 wsp\u00f3lnie z Wydawnictwem Marginesy prace nad ksi\u0105\u017ck\u0105 o Janie Lenicy, wybitnym grafiku, arty\u015bcie plastyku. To r\u00f3wnie\u017c b\u0119dzie wymaga\u0142o podr\u00f3\u017cy do Pary\u017ca i Berlina. Inaczej ksi\u0105\u017cek pisa\u0107 si\u0119 nie da, by by\u0142y interesuj\u0105ce!<\/p>\n
<\/p>\n
Aktualnie pracuj\u0119 nad powie\u015bci\u0105 o Klausie Barbie \u2013 rze\u017aniku z Lyonu. Szef gestapo, wr\u00f3g numer jeden wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w Lyonu, agent CIA, kt\u00f3ry torturowa\u0142 najwi\u0119kszego bohatera narodowego francuskiego ruchu oporu \u2013 Jeana Moulin. Dotar\u0142em do domu, w kt\u00f3rym Barbie go pojma\u0142. Przejechanie tej drogi w ci\u0105gu kilku sekund wi\u0119cej m\u00f3wi nam o mie\u015bcie, ni\u017c wielka mapa, kt\u00f3r\u0105 mam nad biurkiem i ogl\u0105dam j\u0105 codziennie. W perspektywie kolejnego roku prowadz\u0119 wsp\u00f3lnie z Wydawnictwem Marginesy prace nad ksi\u0105\u017ck\u0105 o Janie Lenicy, wybitnym grafiku, arty\u015bcie plastyku. To r\u00f3wnie\u017c b\u0119dzie wymaga\u0142o podr\u00f3\u017cy do Pary\u017ca i Berlina. Inaczej ksi\u0105\u017cek pisa\u0107 si\u0119 nie da, by by\u0142y interesuj\u0105ce!<\/p>\n
<\/p>\n