Zarówno wschodzące gwiazdy literatury, jak i klasycy, których znamy z własnego dzieciństwa – oto nasze zestawienie twórców literatury dziecięcej. Sprawdź, kim są najlepsi autorzy książek dla dzieci młodszych, starszych, a nawet tych całkiem dorosłych!

Najważniejsza półka na świecie

Książki dla dzieci to gatunek, który w świecie literatury bywa traktowany z przymrużeniem oka, a pisarze dziecięcy są czasem postrzegani jako mniej „poważni” ze względu na wiek swoich odbiorców.

Nic bardziej mylnego!

Przed twórcami literatury dziecięcej stoi ogromnie odpowiedzialne zadanie – wpłynąć na rozwój małego człowieka. Każdy z nas był dzieckiem i każdego inspirowała jakaś lektura, kształtując to, w jaki sposób postrzegamy otaczający nas świat. Najlepsi autorzy dla dzieci mają misję: ich twórczość musi wspierać rozwój na bardzo wczesnym i delikatnym etapie życia. Dobra książka powinna nie tylko prezentować kwestie moralne, ale także rozwijać ciekawość świata i miłość do czytania.

Bohaterowie muszą być skonstruowani wiarygodnie, by mały czytelnik mógł się z nimi utożsamić – co jest trudne dla dorosłego pisarza, którego mózg funkcjonuje już zupełnie inaczej. Przyznajmy szczerze: pisanie dla najmłodszych to praca wymagająca wiedzy i potężnych pokładów empatii. Najlepsi polscy autorzy książek dla dzieci oraz ich zagraniczni koledzy z naszego zestawienia opanowali tę sztukę do perfekcji – na szóstkę z plusem!

Najlepsi polscy i zagraniczni autorzy książek dla dzieci

Astrid Lindgren

Zarazem klasyczna twórczyni, jak i rewolucjonistka książek dla dzieci – Astrid Lindgren nie bez powodu nazywana jest matką powieści dziecięcej. Od pierwszych wydań w latach czterdziestych XX wieku aż po dziś dzień jej dzieła cieszą się niesłabnącą popularnością. Lindgren dokonała prawdziwego przewrotu w literaturze – zamiast (jak wiele współczesnych jej twórców) moralizować z perspektywy dorosłego, stanęła po stronie dziecka. Jej mali bohaterowie są wolni, silni i niezależni.

Pisarka nie bała się również trudnych tematów. W swojej twórczości opisywała nie tylko beztroską zabawę, ale także samotność, biedę, a nawet śmierć, robiąc to z niezwykłym wyczuciem i empatią. Niezależnie od tego, czy pisała powieść przygodową, czy realistyczną historię obyczajową, zawsze traktowała małego czytelnika z absolutną powagą i szacunkiem, przez co jej bohaterowie są niesamowicie wiarygodni i niezmiennie aktualni dla kolejnych pokoleń młodych czytelników. Świat Astrid Lindgren jest jak poczciwy kominek w środku szwedzkiej zimy – otula bezpiecznym kocykiem ciepła i inspiruje do czerpania radości z małych rzeczy.

• Dzieci z Bullerbyn

  

Nocowanie w stogach siana, uciekanie przed groźnym szewcem, łapanie żab (by pocałunkiem odczarować pięknego księcia) i raków (w zgoła innym celu). Dzieci z Bullerbyn to książka sprzedana w milionach egzemplarzy; dla wielu pokoleń czytelników stała się pierwszą definicją tego, jak powinno wyglądać beztroskie życie. W świecie, który nawet w literaturze dziecięcej wciąż podkręca tempo, Dzieci z Bullerbyn są oddechem sielanki i fartuchem pełnym jabłek. Tu nie ma smoków, trolli ani magii (poza magią wyobraźni). Jest za to Lisa, Lasse, Bosse, Olle, Britta i Anna – mieszkańcy malutkiej wsi liczącej zaledwie trzy zagrody. Astrid Lindgren w mistrzowski sposób pokazuje, że do szczęścia nie potrzeba drogich ani wymyślnych zabawek; najważniejsza jest przyjaźń, przygoda i prosta kanapka z kiełbasą – koniecznie dobrze obsuszoną.

• Ronja, córka zbójnika

Ronja, córka zbójnika to hymn o wolności i pojednaniu. To jedna z najbardziej dojrzałych i atmosferycznych powieści Astrid Lindgren, lecz wciąż skonstruowana w sposób odpowiedni dla dzieci. Autorka posługuje się językiem poetyckim, baśniowym i tak plastycznym, że sami prawie czujemy miękkość mchu, wilgoć starych murów i chłód sosnowego lasu po deszczu. Zabiera nas w majestatyczne, prastare bory, zamieszkane przez mniej lub bardziej przyjazne stwory – oraz dwa zwaśnione rody zbójników. W tej książce śledzimy losy Ronji i Birka, dzieci należących do tych rodów. Niczym leśni Romeo i Julia walczą z uprzedzeniami własnych rodzin, przeciwnościami losu oraz własną dumą. To inspirująca opowieść o buncie, trudnej rodzinnej miłości i budowaniu własnej tożsamożci w cieniu wielkiego konfliktu.

• Pippi Pończoszanka

  

Zapomnijcie o grzecznych, cichych dziewczynkach. Oto Pippi Langstrumpf – najsilniejsza, najsprytniejsza i najbogatsza dziewczynka świata, która wywraca normy dobrego wychowania do góry nogami. Gdy ta książka ukazała się po raz pierwszy, wywołała skandal. Dziś jest symbolem niezależności i feminizmu w wersji junior.

Pippi mieszka sama w Willi Śmiesznotce, ma konia na werandzie, małpkę na ramieniu i walizkę pełną złotych monet, którą zostawił jej tata pływający gdzieś po dalekich morzach. Nasza rudowłosa bohaterka nie chodzi do szkoły, lecz swoją wnikliwością często zawstydza dorosłych, obnażając ich hipokryzję i przesadne dbanie o status społeczny. Wraz z przyjaciółmi  Tommym i Anniką poznaje siłę przyjaźni, uczy się odpowiedzialności i pokazuje, że pomysłowość i wyobraźnia nie znają granic.

Astrid Lindgren bawi się językiem i konwencjami, kreuje komiczne sytuacje, lecz pod płaszczem humoru przemyca też ważne treści: Pippi, mimo swojej siły, odczuwa też samotność związaną z życiem bez rodziców. Choć tryska dobrym humorem, a swoją odmienność przekuwa w atut, to przecież, jak każde dziecko na świecie, potrzebuje również troski i miłości – a tego nie zastąpi nawet walizka pełna złota.

Katie Kirby

Katie Kirby to wschodząca gwiazda literatury humorystycznej i młodzieżowej, która szturmem zdobyła listy bestsellerów w Wielkiej Brytanii i Polsce. Jej książki to fenomen wydawniczy ostatnich lat, trafiający idealnie w gusta i realia współczesnych nastolatek. Autorka udowadnia, że w dobie edytowanych tiktoków i upiększających filtrów największą wartość ma autentyczność, odkrywanie swojego “ja” i umiejętność śmiania się z własnych potknięć.

Książki Katie Kirby wyróżniają się szczerością i otwartością w kwestiach, które wciąż czasem uchodzą za wstydliwe. Pierwszy stanik, wpadki towarzyskie, trudności w domu – Kirby nieskrępowanie bierze na warsztat całą niezręczność i chaotyczność dorastania i zamienia je w powód do wspólnego śmiechu. To literatura, która podnosi na duchu, mówiąc: „Hej, nie jesteś z tym sam/a, u mnie też jest katastrofa”.

• Żenujące życie Lottie Brooks

Życie nastolatki jest skomplikowane, frustrujące i obfitujące w obciach – Lottie Brooks wie to jak mało kto. Właśnie rozpoczęła naukę w szkole średniej, ciężko nawiązać jej przyjaźnie, miseczka A jest na nią za duża, a jej rodzice to niewyczerpane źródło żenady. Brzmi znajomo?

Katie Kirby w unikalny sposób opowiada świat oczami nastolatki, która próbuje odnaleźć się w nowej rzeczywistości, uniknąć bycia szkolnym pośmiewiskiem i zdobyć „status fajnej”. Żenujące życie Lottie Brooks to bawiąca do łez komedia pomyłek, która jednocześnie bez krępacji i z dystansem prowadzi nas przez trudy dojrzewania. Bohaterka mówi językiem dzisiejszych nastolatek – jest szczerze do bólu, zabawnie i autentycznie. To opowieść o tym, że bycie sobą jest super – nawet, gdy życie wydaje się być jedną wielką wpadką. 

• Sercowe rozkminy Lottie Brooks

  

On! Zjawiskowy, piękny, bajkowy, wspaniały… i totalnie nieświadomy tego, jak bardzo wpływa na prędkość tętna nastoletniej Lottie.

Dojrzewanie nierozerwalnie łączy się z zauroczeniem, co już zupełnie komplikuje i tak chaotyczną rzeczywistość. Lottie staje przed wyzwaniem stulecia: jak zaimponować chłopakowi, gdy życie to nieustający pochód niefortunnych zdarzeń?

Katie Kirby mistrzowsko oddaje dynamikę nastoletnich relacji – to, jak jedna plotka może wywołać towarzyski koniec świata i to, jak ważna jest lojalność wobec swoich besties. W książce oprócz komicznych scen generujących salwy śmiechu (na głos!) przewijają się klasyczne dylematy: Wybrać chłopaka czy przyjaciółkę? Jak się zabrać za podryw? I dlaczego to wszystko jest tak skomplikowane? Historia Lottie niesie ze sobą pochwałę siostrzeństwa i daje ukojenie wszystkim rozedrganym, nastoletnim sercom.

• Lottie Brooks kontra wredne dziewczyny

Obnażone zęby, długie pazury, podstępne zasadzki i tony błota. Czy to amazońska dżungla? Nie, to szkolna wycieczka… a więc praktycznie to samo.

Szkolny wyjazd jawi się nastoletniej Lottie jako prawdziwy obóz przetrwania, a stawka jest wyjątkowo wysoka. Powszechnie wiadomo, że wycieczki klasowe to prawdziwe wylęgarnie „dramy”, a kiedy dodamy do tego Amber – szkolną królową wredoty – otrzymujemy niezawodny przepis na totalną kompromitację . To bardzo ważna część serii, bo porusza temat dręczenia w szkole (bullyingu). Kirby pokazuje, jak znaleźć w sobie siłę, by powiedzieć „dość”. Lottie Brooks kontra wredne dziewczyny to opowieść o asertywności, odwadze i o tym, że „królowe szkoły” często mają swoje własne, ukryte problemy.

Aneta Jadowska

Aneta Jadowska jest powszechnie znana w świecie literatury jako pierwsza dama polskiego urban fantasy, ale nie każdy wie, że pisze również powieści dla dzieci i młodzieży. W nowatorski sposób łączy swój charakterystyczny, pełen energii „pazur” i misternie utkane intrygi z przytulnością i beztroską gatunku książki dziecięcej.

To, co wyróżnia pisarkę, to tworzenie silnych, pełnowymiarowych postaci kobiecych, które nie czekają na rycerza w lśniącej zbroi i biorą sprawy w swoje ręce. W fabułach swoich książek Jadowska łączy mitologie różnych kultur z polskimi realiami, tworząc świat zaskakująco spójny i fascynujący.

• Franek i Finka. Dyniowy demon

  

Witajcie w cyrkowo-magicznym świecie Franka i Finki! To rezolutne rodzeństwo sprawi, że poczujecie iskry w powietrzu i jesienny klimat Halloween… w samym środku lata!

Dyniowy demon to fantastyczna lektura dla młodszych czytelników, która udowadnia, że Aneta Jadowska potrafi wiarygodnie odwzorować nie tylko dorosłe spojrzenie na świat, ale również to dziecięce. Autorka wrzuca nas w sam środek cyrku –  i to dosłownie! Codzienność Franka i Finki to świat, w którym koty władają tajemniczą siłą, swoje niecne plany knuje Dyniowy Demon, a nasi bohaterowie szybko odkrywają, że ich geny są znacznie bardziej „zakręcone”, niż przypuszczali.

To nie jest jednak wyłącznie opowieść o potworach i wydrążonych dyniach – to historia o odkrywaniu własnej siły i budowaniu bratersko-siostrzanego sojuszu. Franek i Finka to duet o idealnej dynamice: uzupełniają się, kłócą i wspierają, a wszystko to na tle barwnego, fantastycznego świata. Jadowska kreuje wizję magii, która nie jest wcale poważna i sztywna, a radosna, nieprzewidywalna i wciągająca bez reszty.

• Cud, miód, Malina

Cud, miód, Malina to pierwszy tom opowiadań z fantastycznego cyklu młodzieżowego „Kroniki Rodu Koźlaków”. Jeśli myślicie, że Wasza rodzina jest dziwna, to koniecznie musicie poznać ten szalony klan czarownic z Zielonego Jaru.

Malina Koźlak nie ma lekko – życie w cieniach i blaskach swoich potężnych babek i ciotek to nie lada wyzwanie! Sama jednak – jak na Koźlaczkę przystało – ma głowę na karku, ironiczne poczucie humoru i smykałkę do zaklęć. Jadowska serwuje nam różnorodny, literacki bufet: od obyczajowych perypetii, przez magiczne intrygi, aż po ciepłe i krzepiące historie o dorastaniu i szukaniu własnej drogi. Książka eksploruje tematy siły kobiet i rodzinnych więzi, które niekiedy dają tyleż wsparcia, co kłopotu.

• Afera na tuzin rysiów

  

Kolejna pozycja dla nieco starszej młodzieży z gatunku powieści przygodowej i lekkiego kryminału; pierwszy tom cyklu „Kroniki Sąsiedzkie”.

Nikita jeszcze do niedawna była członkinią Zakonu Cieni, lecz zarzuciła dotychczasowy styl życia na rzecz posiadania skrupułów i własnego miejsca na świecie. Ciężko jednak takie miejsce znaleźć, będąc najemniczką, która nie zabija – a przynajmniej raczej nie zabija. Dawne instynkty próbują jednak wrócić na powierzchnię, gdy znika bez śladu rodzina jej sąsiada – sześcioletniego rysia imieniem Michaś, który całym futrzastym serduszkiem wierzy w to, że Nikita uratuje zaginionych.

Afera na tuzin rysiów to zabawna opowieść o tym, że rozwiązania tajemnic należy czasem szukać bliżej, niż nam się wydaje, a nieco odmienny sposób patrzenia na świat może okazać się prawdziwym atutem. W tej książce Jadowska prowadzi wątki zagadek kryminalnych bez zbędnego mroku, stawiając na fajną atmosferę i relacje między bohaterami. Jeśli szukacie czegoś, co Was odpręży, a jednocześnie ruszy szare komórki do pracy – Afera na tuzin rysiów jest strzałem w dziesiątkę.

Tove Jansson

Tove Jansson to fińska malarka i pisarka szwedzkojęzyczna, chociaż jednym z jej marzeń było zostać latarniczką. Echa tego marzenia są obecne w jej twórczości – opowieści przez nią pisane pełne są morza, wolności i zadumy. Jej książki przetłumaczono na ponad 50 języków, a Muminki stały się globalną marką i symbolem Finlandii. Do dziś kolejne pokolenia czytelników zasiadają na dobranoc ze swoimi pociechami, by zanurzyć się w spokojnym świecie Doliny Muminków.

Jansson stworzyła jedyny w swoim rodzaju gatunek, który określić można mianem baśni psychologicznej. Choć cykl o Muminkach to doskonała lektura dla dzieci w każdym wieku, to chętnie sięgają po nią również dorośli. Proza autorki ma klimat kameralny i nieco melancholijny, a zarazem dający ukojenie. To literatura, w której życie wewnętrzne postaci ważniejsze jest od zwrotów akcji.

• Opowiadania z Doliny Muminków
  

  

Najbardziej esencjonalny zbiór opowiadań o Muminkach; każde z nich to mistrzowskie studium charakteru, piękne opisy przyrody i rozgrzewająca jak kubek kakao historia. Znajdziemy tu wnikliwe metafory o miłości, odpowiedzialności za drugą osobę i potrzebie wolności. Jansson pokazuje, że choć każdy z nas ma swoje własne obawy, fobie i marzenia, to Dolina Muminków jest miejscem, gdzie każda istota – nawet największy odrzutek– ma prawo być sobą.

• Zima Muminków

  

Dolina Muminków została szczelnie otulona śnieżną pierzyną, a jej mieszkańcy zapadli w długi, zimowy sen… i tylko jeden Muminek obudził się za wcześnie, na długo przed roztopami. Wyrusza więc na przygodę i odkrywa na nowo swoje ukochane miejsca. Wędruje przez oszroniony las, prowadzi głębokie rozmowy z nielicznymi postaciami aktywnymi zimą i staje oko w oko z tajemniczą Buką. To historia o przełamywaniu lęku przed ciemnością i o tym, że to, co obce, nie musi być złe – jest po prostu inne.

• Muminki i duża powódź

Jeśli zastanawia Was, jak właściwie Muminki znalazły się w Dolinie – koniecznie sięgnijcie po tę książkę, od której wszystko się zaczęło! Napisana w cieniu II wojny światowej, ta krótka, ale niezwykle intensywna opowieść rzuca nas w sam środek wielkiej ucieczki. Mama Muminka i Muminek pełni nadziei przedzierają się przez mroczne bagna i gęste lasy w poszukiwaniu Taty Muminka oraz bezpiecznego schronienia. To tutaj poznajemy Ryjka (wtedy jeszcze bezimiennego) i po raz pierwszy doświadczamy tej wyjątkowej, przytulnej melancholii świata Muminków.

Fabuła książki to klasyczny motyw wędrówki, ale w skali mikro. Mamy tu gigantyczne węże, potężną powódź i tajemnicze stworzenia, ale sercem historii jest niezłomna wiara w rodzinę. To opowieść o tym, że nawet gdy świat dosłownie zalewa woda, a dom jest gdzieś bardzo daleko, najważniejsze jest to, kogo trzymamy za łapkę.

Andrzej Maleszka

Andrzej Maleszka to wielokrotnie nagradzany polski reżyser, scenarzysta i pisarz. Specjalizuje się w twórczości przeznaczonej dla dzieci, kreując baśniowe światy na pograniczu magii i życia codziennego.

Maleszka to twórca, który z powodzeniem przeniósł swoje doświadczenie reżyserskie na karty powieści. Najlepiej znany jest czytelnikom jako autor bestsellerowej sagi Magiczne Drzewo, która stała się prawdziwym fenomenem literatury dziecięcej. Seria ta, licząca już kilkanaście tomów, sprzedała się w ogromnych nakładach, a pierwszy tom doczekał się głośnej ekranizacji (wyreżyserowanej przez samego autora). Maleszka to człowiek-instytucja, który udowodnił, że polska książka dla dzieci może konkurować z Harrym Potterem.

Gatunkowo Maleszka to mistrz powieści przygodowej z elementami realizmu magicznego. Schemat jest prosty, ale genialny: zwykłe dzieci wpadają w wir niezwykłych zdarzeń za sprawą magicznych przedmiotów. Autor dba o wiarygodność bohaterów powieści, przez co mały czytelnik z łatwością się z nimi identyfikuje. Maleszka przy okazji opisu ekscytujących  przygód porusza też ważne tematy: przyjaźń, lojalność, odpowiedzialność za swoje życzenia i relacje rodzinne.

• Magiczne Drzewo. Czerwone krzesło

  

Tosia, Kuki i Filip to całkiem zwyczajne rodzeństwo ze zwyczajnymi troskami i marzeniami. Czeka na nich jednak cała seria przygód, a to wszystko za sprawą tajemniczego drzewa o niewyjaśnionych mocach – z jego drewna powstały przedmioty o magicznych właściwościach. Czerwone krzesło to pierwszy tom serii, który stał się absolutną legendą. Kiedy tytułowy mebel trafia w ręce trójki rodzeństwa, ich życie wywraca się do góry nogami. Dosłownie! Krzesło spełnia każde życzenie tego, kto na nim usiądzie. Brzmi jak marzenie? Nic bardziej mylnego – każde życzenie ma swoje konsekwencje, o czym dzieci przekonują się, gdy przez przypadek wysyłają swoich rodziców do pracy na drugim końcu świata… i to na statku wycieczkowym!

• Magiczne Drzewo. Zaginiona para

  

Trzynasty tom sagi o Magicznym Drzewie. Tym razem stawka jest jeszcze wyższa – cała miejscowa szkoła ma zostać zburzona, a trójka uczniów – Kuki, Gabi i Blubek – usiłują temu zapobiec. Magia drewna nie daje o sobie zapomnieć, a bohaterowie wpadają w wir wydarzeń, które wymagają od nich nie tylko sprytu, ale i ogromnego poświęcenia.

Zaginiona para to powieść, na której kartach bohaterowie zaczynają dojrzewać. Ich relacje stają się głębsze, a problemy, przed którymi stają – bardziej skomplikowane. Maleszka w genialny sposób łączy elementy fantasy z zadawaniem uniwersalnych pytań na temat relacji międzyludzkich. Czy można użyć magii, by komuś pomóc, jeśli to wiąże się z ryzykiem? Jak naprawić błędy, których nie da się „odczarować”?

• Bohaterowie Magicznego Drzewa. Stwór

Andrzej Maleszka rozszerza swoje uniwersum o nową serię, wciąż jednak włączając do akcji znane czytelnikowi postacie. Tym razem uwaga skupia się na Julce, która musi zmierzyć się z czymś znacznie groźniejszym niż kapryśne meble. Tytułowy Stwór to przeciwnik, który potrafi przybierać różne formy i grać na ludzkich słabościach, a tylko współpracując ze sobą bohaterowie zdołają go pokonać. To doskonała propozycja dla tych, którzy w serii o Magicznym Drzewie kochają dreszczyk emocji i odrobinę grozy.