Off Campus – 3 różnice między książką a serialem

Chwila chwila, to było inaczej! 3 najważniejsze różnice w adaptacji kultowej serii książek Elle Kennedy.

Twardy lód i gorące serca

Świat literatury new adult oszalał na punkcie lodowisk, krążków i potężnych facetów na łyżwach. Jeszcze dekadę temu triumfy święciły wampiry o błyszczącej w słońcu skórze i zblazowani miliarderzy z zamiłowaniem do skomplikowanych kontraktów. Dziś natomiast niekwestionowanymi władcami list bestsellerów są studenci w hokejowych bluzach. Cykl autorstwa Elle Kennedy to starannie przemyślana dekonstrukcja archetypów sportowca-playboya, szarej myszki i nie tylko.

Łatwo dostrzec, że sport stanowi tutaj zaledwie pretekst; tło dla znacznie poważniejszych rozgrywek. Stawką w nich nie jest puchar mistrzostw uniwersyteckich, lecz psychiczne przetrwanie, walka o własną tożsamość i mozolne przepracowywanie traum. Kennedy udowadnia, że literatura rozrywkowa wcale nie musi być intelektualnie jałowa. Wprowadza na karty swoich powieści tematy ciężkiego kalibru: przemoc domową, gwałt, uzależnienia i drastyczne nierówności społeczne. Podaje je jednak w formie na tyle przystępnej, że czytelnik nie czuje się przytłoczony. To doskonały przykład eskapizmu, który zamiast znieczulać, zmusza do refleksji nad własnymi granicami i mechanizmami obronnymi.

Patrząc z naszego polskiego podwórka na scenerię amerykańskich college’ów można odnieść wrażenie podglądania obcej planety. Z perspektywy naszych rodzimych uniwersytetów, gdzie szczytem luksusu jest znośne wi-fi w akademiku i brak kolejki do dziekanatu, te ogromne domy bractw, stypendia sportowe i imprezy przypominające greckie Dionizje wydają się nierealne. A jednak, mimo tak dużej przepaści kulturowej, fundamenty emocjonalne pozostają uniwersalne. Samotność w tłumie, strach przed dorosłością, presja oczekiwań ze strony rodziny – te demony dręczą dwudziestolatków bez względu na szerokość geograficzną. Autorka wyłapuje moment przejścia między beztroską a odpowiedzialnością; tworzy bohaterów z krwi, kości i żywych emocji.

Czy adaptacja zawsze musi być wierna?

Każda ekranizacja ukochanej lektury to wydarzenie budzące wielkie emocje. Fani mają swoje ugruntowane wyobrażenia; wykreowali w swoich głowach konkretne twarze, głosy i scenografie. Są wierni każdemu słowu każdej strony. Kiedy telewizja bierze na warsztat literacki hit, zmiany są wręcz nieuniknione. Czasem wynikają z ograniczeń budżetowych, innym razem z twórczej wizji reżysera. Ten zawsze pragnie zaskoczyć widza, nawet tego obeznanego z pierwowzorem.

W przypadku Off Campus twórcy pozwolili sobie na kilka bardzo odważnych kroków. Książkowy oryginał obfituje w detale, których kamera nie potrafi oddać wprost, jak choćby wewnętrzne monologi. Wymaga to tworzenia nowych sytuacji; wymusza budowanie napięcia innymi środkami. Przyjrzyjmy się zatem trzem najgłośniejszym zmianom, które wywołały burzę na forach internetowych i podzieliły fandom książek Elle Kennedy.

Porównanie powieści z kadrami serialu to zawsze świetna zabawa, wymaga jednak otwartej głowy i dużej dozy dystansu. Oto trzy najważniejsze odstępstwa od oryginału. Zmieniają one nieco dynamikę relacji, dodają opowieści nowego smaku.

UWAGA: poniższa część artykułu zawiera SPOILERY!

1. Scena, nie arena

W książce Justin to typowy sportowiec. Zna smak potu, trawy i brutalnych zderzeń podczas rozgrywki. Stanowi jasne wyobrażenie typowego futbolisty. Serialowi twórcy poszli w zupełnie inną stronę – zrobili z niego muzyka. Z gitarą w dłoni, z artystycznym nieładem na głowie, Justin roztacza aurę melancholii. Skąd taki zabieg?

Zapewne chodziło o wizualne i estetyczne zróżnicowanie bohaterów. Świat sportu jest agresywny, szybki i bardzo fizyczny; wprowadzenie artystycznej duszy przełamuje monotonię. Justin jako muzyk daje zupełnie inny vibe. Reprezentuje wrażliwość, której sportowcy często się wstydzą, którą ukrywają pod pancerzem testosteronu i ochraniaczy. Taki manewr sprawia, że konflikty stają się głębsze. Zderzają się ze sobą dwa skrajne światy; z jednej strony brutalna siła i rywalizacja. Z drugiej – sztuka, ekspresja i subtelność dźwięków.

2. Trójkąt, którego nie było

Tutaj twórcy serialu totalnie dolali oliwy do ognia! W oryginalnym tekście Hannah i Logan mają swoje ciche momenty. Zawsze jednak daje się wyczuć granicę, której żadne z nich nie śmie przekroczyć. Serial tę linię zamazuje, a scena pocałunku Hanny z Loganem tuż po jej zbliżeniu z Garrettem to prawdziwy wstrząs dla czytelników.

Taki ruch dodaje historii pikanterii. Wprowadza klasyczny motyw trójkąta miłosnego, który w telewizji zawsze świetnie się sprzedaje. Zmienia to jednak diametralnie odbiór samej Hanny. W książce jej lojalność i ostrożność budują jej silny charakter. Ekranowa Hannah staje się przez ten akt bardziej zagubiona. Ulega impulsom, szuka właściwej drogi po omacku. Ten pocałunek zmusza widzów do opowiedzenia się po jednej ze stron. To ryzykowny, ale bardzo skuteczny trik, który przykuwa do ekranu.

3. Kwestia zerwania

Książkowe rozstania często opierają się na ciszy i wewnętrznym cierpieniu. Bohaterowie analizują swoje lęki, zamykają się w sobie, trawiąc stratę w samotności. W ekranizacji zerwanie Hanny i Garretta nabrało zupełnie innego wymiaru. Zmieniono osobę, która zainicjowała zerwanie. Zostało znacznie mocniej osadzone w wewnętrznych konfliktach i lękach postaci.

Twórcy serialu dorzucili do konfliktu poboczne intrygi. Postawili przed bohaterami namacalne przeszkody i osoby trzecie – zwiększa to dramatyzm sytuacji, wpływa na tempo akcji. Trzyma widza w napięciu do ostatnich minut odcinka.

Książki z serii Off Campus:

1. The Deal. Układ (tom 1) – Elle Kennedy, tłum. Anna Mackiewicz, Wydawnictwo Zysk i S-ka

Pierwszy tom kultowej serii Elle Kennedy to mistrzostwo w kategorii budowania napięcia i dekonstrukcji stereotypów. Poznajemy tu zasady gry i od razu orientujemy się, że lód, po którym ślizgają się bohaterowie, jest wyjątkowo cienki. Hannah Wells to postać, którą pokochacie od pierwszych stron; nie jest mdłą dziewczyną czekającą na przybycie swojego księcia. To bystra, cyniczna studentka, która dźwiga na swoich barkach bagaż traumatycznych doświadczeń seksualnych. Jej strategia przetrwania polega na unikaniu rozgłosu i maskowaniu własnej osobowości. Chce po prostu zdobyć dyplom i zniknąć.

Na drodze Hanny staje Garrett Graham. Bożyszcze kampusu, kapitan drużyny hokejowej, facet, któremu wszystko przychodzi z irytującą łatwością. Przystojny, bogaty, otoczony wianuszkiem kobiet. Kiedy z powodu fatalnych ocen grozi mu zawieszenie w rozgrywkach, zdesperowany atleta prosi Hannę o korepetycje. Oferuje w zamian układ – będzie udawał jej chłopaka, by pomóc jej wzbudzić zazdrość w innym studencie.

Brzmi jak fabuła typowej komedii romantycznej z lat 00’? Gwarantuję wam, że Kennedy wyciąga z tropu fake dating o wiele więcej. Okazuje się, że arogancja Garretta to jedynie zbroja. Pod spodem kryje się chłopak przerażony perspektywą upodobnienia się do swojego ojca – legendy hokeja, a zarazem domowego tyrana i oprawcy. Relacja bohaterów nie rozkwita nagle; to powolny, ostrożny proces. Garrett cierpliwie i z uważnością pomaga Hannie odzyskać kontrolę nad własnym ciałem i seksualnością. Nie jest on jednak przyciskiem „reset”, który magicznie leczy jej traumę. Jest bezpieczną przystanią, w której ona sama może tę traumę przepracować.

To powieść, w której dialogi pełne są pysznego sarkazmu, a potyczki słowne równają się rangą hokejowym meczom. Polecam tę serię czytelnikom poszukującym inteligentnej rozrywki okraszonej dawką psychologii i zdrowego podejścia do relacji partnerskich. To historia o tym, że prawdziwa intymność zaczyna się tam, gdzie kończą się sekrety.

2. The Mistake. Błąd (tom 2) – Elle Kennedy, tłum. Anna Mackiewicz, Wydawnictwo Zysk i S-ka

Drugi tom serii Off Campus to opowieść o sztuce naprawiania tego, co zepsuliśmy na własne życzenie, a Kennedy udowadnia, że czasem to najgłośniejszy śmiech maskuje najgłębszą rozpacz. John Logan znalazł się w emocjonalnym potrzasku – jest beznadziejnie i skrycie zakochany w dziewczynie swojego najlepszego przyjaciela. Ta zakazana, niemożliwa do spełnienia fascynacja staje się dla niego katalizatorem destrukcyjnych zachowań. Topi poczucie winy w hektolitrach alkoholu i przygodnych kontaktach, a na horyzoncie majaczy ponura perspektywa powrotu do domu i konieczności zaopiekowania się ojcem, który sam przegrywa walkę z chorobą alkoholową.

Pochłonięty przez egzystencjalną czarną dziurę chłopak poznaje Grace Ivers. Studentkę pierwszego roku; pozornie naiwną, nieco zagubioną, ale obdarzoną ogromem ciepła. Początkowa fascynacja szybko przeradza się w relację, której Logan zupełnie nie potrafi udźwignąć; tu następuje tytułowy błąd. Przestraszony siłą własnych uczuć i uwikłany w toksyczne schematy z przeszłości, John odrzuca Grace w sposób tak okrutny i bezceremonialny, że sami mamy ochotę rzucić książką o ścianę.

To, co dzieje się później, stanowi największą siłę tej powieści. Autorka nie idzie na łatwiznę; John nie dostaje rozgrzeszenia za kilka rzuconych na wiatr  słów przeprosin. Zrozumienie własnej winy to proces powolny i bolesny. Chłopak musi przejść głęboką metamorfozę; zrewidować swoje priorytety i udowodnić, że jest wart wybaczenia i godzien zaufania. Sama Grace z kolei przechodzi fenomenalną ewolucję; przestaje być nieśmiałą dziewczynką wpatrzoną w starszego kolegę jak w obrazek. Wyjeżdża, nabiera dystansu, dojrzewa. Kiedy ich drogi ponownie się krzyżują, przed Loganem stoi pewna siebie kobieta, która doskonale zna swoją wartość. Nie pozwala się zbyć tanimi gestami, wymaga od niego stuprocentowego zaangażowania i rzetelnej pracy nad sobą. Błąd to piękna, słodko-gorzka oda do kobiecej asertywności. Pokazuje, że zdrowy egoizm i stawianie wyraźnych granic to fundament udanego związku.

3. The Score. Podbój (tom 3) – Elle Kennedy, tłum. Anna Mackiewicz, Wydawnictwo Zysk i S-ka

Dean Sebastian Kendrick Heyward-Di Laurentis to ucieleśnienie amerykańskiego snu o bezgranicznym bogactwie. Złote dziecko i spadkobierca fortuny; przystojny i pewny siebie hokeista-hedonista, który traktuje życie jako niekończący się szwedzki stół. Jego relacje z kobietami sprowadzają się do czystej, fizycznej przyjemności. Zero zobowiązań, zero powrotów, zero porannych kłopotów.

Poznajemy również Allie Hayes. Allie to zadziorna, marząca o karierze aktorskiej dziewczyna, która właśnie wyczołgała się z ruin wieloletniego, wyczerpującego psychicznie związku.  Wcale nie chce z powrotem wiązać się na stałe; straciła poczucie bezpieczeństwa, nękają ją lęki o przyszłość, a jedyne, czego potrzebuje, to odrobina stabilizacji i spokoju. Los popycha Allie i Deana w swoje ramiona podczas mocno zakrapianej, pełnej nieprzemyślanych decyzji nocy. To, co w założeniu miało być klasycznym one night stand-em, zamienia się w uzależniającą, elektryzującą grę.

W połowie książki autorka dokonuje jednak ostrego skrętu, który całkowicie zmienia ciężar gatunkowy powieści. W hedonistyczny, ułożony z luksusowych klocków świat Deana uderza nagła tragedia; niespodziewana śmierć bliskiej osoby wywraca jego psychikę na lewą stronę. Kennedy nie cacka się ze swoim bohaterem. Obserwujemy, jak chłopak, który dotąd miał kontrolę nad każdym aspektem swojego życia, stacza się w otchłań paraliżującej żałoby i egzystencjalnej pustki.

Allie staje się dla Deana kotwicą. Jej cierpliwość, pozbawiona oceniania obecność i uparte trwanie obok w najczarniejszych momentach, stanowią serce tej historii. Autorka znakomicie dekonstruuje mit niezniszczalnego samca alfa. Pokazuje, że prawdziwa męskość nie polega na tłumieniu emocji, lecz na odwadze przyznania się do własnej bezsilności. The Score to najbardziej emocjonalna część cyklu.

4. The Goal. Cel (tom 4) – Elle Kennedy, tłum. Anna Mackiewicz, Wydawnictwo Zysk i S-ka

Ostatnia z głównych powieści cyklu to pozycja zdecydowanie najpoważniejsza; poruszająca tematy, które wykraczają daleko poza akademickie dramaty. W centrum wydarzeń staje John Tucker – najbardziej enigmatyczny, spokojny i wyważony ze wszystkich hokeistów. Facet o manierach dawnego dżentelmena; potrafiący gotować, słuchać i oferujący niespotykane u rówieśników, stabilne poczucie bezpieczeństwa.

Jego przeciwieństwem jest Sabrina James. Bohaterka, która budzi skrajne emocje i irytuje czytelników swoją chłodną powierzchownością. Zrozumienie Sabriny wymaga wyjścia poza schematy. To dziewczyna wywodząca się z trudnego, biednego środowiska. Każdy dzień jej życia to walka o przetrwanie, praca na kilku etatach, znoszenie upokorzeń i desperackie zbieranie funduszy na czesne. Jej celem jest Harvard i wyrwanie się z nizin społecznych. Miłość, związki i relacje traktuje jako zbędny balast; luksus, na który zwyczajnie jej nie stać.

Jedna namiętna noc z Tuckerem skutkuje nieplanowaną ciążą, a perfekcyjnie ułożony plan Sabriny rozpada się jak domek z kart. Kennedy z wyczuciem eksploruje motyw różnic klasowych, który w literaturze new adult często traktowany jest po macoszemu. Sabrina odrzuca pomoc Tuckera nie ze złośliwości, ale z głęboko zakorzenionego lęku przed zależnością. Została nauczona, że w życiu nie ma nic za darmo, a każdy dług wdzięczności trzeba w końcu spłacić.

John Tucker pokazuje, czym jest dojrzałe, wspierające partnerstwo. Nie próbuje przejąć kontroli nad życiem Sabriny; nie odgrywa roli patriarchalnego zbawcy, który rzuca na stół plik banknotów, magicznie rozwiązując wszystkie problemy. Zamiast tego stoi z boku, dając Sabrinie przestrzeń do podejmowania własnych decyzji; jest jednak zawsze gotowy podać jej ramię, gdy ta zaczyna się chwiać.

5. Dziedzictwo (tom 5) – Elle Kennedy, tłum. Ewa Helińska, Wydawnictwo Zysk i S-ka

Każdy czytelnik zna to uczucie pustki, gdy po wieluset stronach zżywania się z bohaterami i ich światem docieramy do końca. Zawsze pozostaje nam w głowach to uporczywe pytanie: i co było dalej? Czy obietnice złożone w świetle księżyca przetrwały próbę czasu, porannego wstawania, płacenia podatków i kłótni o brudne gary? Dziedzictwo to odpowiedź autorki na chóralne prośby fanów. To cztery nowele, z których każda skupia się na jednej z naszych ukochanych par.

To format, który z jednej strony niesie ryzyko popadnięcia w przesłodzony banał, a z drugiej daje ogromne poczucie czytelniczego komfortu. Kennedy z gracją balansuje na granicy przesłodzenia. Oczywiście, jest tu mnóstwo cukru, romantycznych gestów i wzruszeń, ale autorka dba o to, by wszystko przyprawić szczyptą realizmu. Przenosimy się do momentu, w którym nasi ulubieńcy dawno opuścili mury uniwersytetu, a rzeczywistość uderza w nich z pełną siłą.

Hannah i Garrett próbują odnaleźć równowagę między błyskotliwą, wymagającą ciągłych wyjazdów karierą Garretta w NHL, a własnymi potrzebami. Zmagają się z presją otoczenia, które oczekuje od nich idealnego, bezproblemowego życia jak z okładki magazynu. Grace i Logan, choć wciąż zapatrzeni w siebie jak w obrazek, muszą stawić czoła logistycznym koszmarom i frustracjom związanym z dorosłym życiem. Dean i Allie stają przed najtrudniejszym sprawdzianem z komunikacji – muszą zdecydować, w jakim kierunku zmierza ich relacja i czy ich wizje przyszłości w ogóle mają ze sobą punkty wspólne. Z kolei Tucker i Sabrina udowadniają, że godzenie wymagającej pracy zawodowej z wychowywaniem dziecka to pole minowe, na którym łatwo o eksplozję przemęczenia.

To doskonały, nieco sentymentalny deser. Książka nie ma już tej drapieżności co pierwsze tomy, nie łamie serca drastycznymi zwrotami akcji. Ma jednak w sobie ogromne pokłady ciepła. Przypomina spotkanie ze starymi przyjaciółmi po latach rozłąki – widzimy, że przybyło im zmarszczek od uśmiechu; może mają trochę mniej szalonych pomysłów, ale w głębi duszy to wciąż ci sami ludzie, z którymi kiedyś tak dobrze się bawiliśmy.