TOP 10. Najciekawsze książki postapokaliptyczne

Wpis zaktualizowany: 22 stycznia 2026

Książki postapokaliptyczne przedstawiają historie o świecie zniszczonym przez ogromną katastrofę – z winy człowieka, przypadku bądź natury. To właśnie w nich najgłośniej wybrzmiewa kruchość naszego świata i dosyć często przemożna samotność głównych bohaterów w obliczu kryzysu. Niektóre mają jednak bardziej pozytywny wydźwięk i obserwujemy protagonistów, którzy walczą o naprawienie świata. W tym artykule przedstawiamy TOP 10 najciekawszych tytułów z tego gatunku według naszej redakcji.

Spis treści

• Literatura postapokaliptyczna, czyli jaka?
  • Droga – Cormac McCarthy, tłum. Robert Sudół, Wydawnictwo Literackie
  • Metro 2033 – Dmitry Glukhovsky, tłum. Paweł Pomiotko, Wydawnictwo Insignis
  • Bastion – Stephen King, tłum. Robert P. Lipski, Wydawnictwo Albatros
  • Stacja jedenasta – Emily St. John Mandel, tłum. Piotr W. Cholewa, Wydawnictwo Poradnia K
  • Piknik na skraju drogi – Borys Strugacki, Arkadij Strugacki, tłum. Rafał Dębski, Wydawnictwo Prószyński i S-ka
  • Zagłada 2029 – Radosław Padyś, Wydawnictwo Novae Res
  • World War Z – Max Brooks, tłum. Leszek Erenfeicht, Wydawnictwo Zysk i S-ka
  • Apokalipsa według Pana Jana – Robert J. Szmidt, Wydawnictwo Heraclon International
  • Przegląd końca świata. FEED – Mira Grant, tłum. Agnieszka Brodzik, Wydawnictwo Sine Qua Non
  • Echo z otchłani – Remigiusz Mróz, Wydawnictwo Czwarta Strona
  • Piąta pora roku – N. K. Jemisin, tłum. Jakub Małecki, Wydawnictwo Sine Qua Non
  • Jestem legendą – Richard Matheson, tłum. Paulina Braiter-Ziemkiewicz, Wydawnictwo Mag
  • Wyspa – Sigríður Hagalín Björnsdóttir, tłum. Jacek Godek, Wydawnictwo Literackie

Literatura postapokaliptyczna, czyli jaka?

Fantastyka postapokaliptyczna to gatunek książek, które przedstawiają świat po wielkim kataklizmie lub innego rodzaju apokalipsie. Książki postapokaliptyczne to tytuły, których akcja rozgrywa się na świecie po ogromnym upadku, które przedstawiają problemy bohaterów – samotność, kruchość, chęć ratowania świata bądź radzenie sobie z katastrofą. Tego rodzaju tytuły pojawiały się już od dawna w literaturze, jednak większa potrzeba pisania książek postapokaliptycznych zaczęła się wraz z początkiem XXI wieku.

W tym czasie powstało wiele tytułów, które przedstawiały rzeczywistość po kataklizmie – czy to po wybuchu broni atomowej, klęsce żywiołowej czy pandemii. Temat historii po apokalipsie, czyli po końcu świata, jaki dotychczas znamy, od stuleci interesuje nie tylko pisarzy, ale również reżyserów bądź muzyków. W poniższym zestawieniu przedstawiamy 10 tytułów, które zasługują na szczególną uwagę spośród innych książek postapokaliptycznych.

Droga – Cormac McCarthy, tłum. Robert Sudół, Wydawnictwo Literackie

Na pierwszym miejscu naszego zestawienia nie mogło zabraknąć bestsellerowej „Drogi“ Cormacca McCarthy’ego, czyli jednej z najważniejszych książek postapokaliptycznych XXI wieku. Książka osiągnęła status klasyka mimo tego, że została wydana dopiero 17 lat temu. To właśnie temu tytułowi polecamy przyjrzeć się na początek swojej przygody z książkami postapokaliptycznymi.

Książka opowiada o ostatnich chwilach naszej planety, gdzie ostatnimi ludźmi są krwiożercze bestie. Ostatnie ślady naszej cywilizacji to puszka coca-coli i strzępy starych gazet. Piekło apokalipsy spełnionej w uhonorowanej Nagrodą Pulitzera powieści Cormaca McCarthy’ego. Tę książkę czyta się ze ściśniętym gardłem i pełnym przerażenia zachwytem…

W przyszłości, która może zdarzyć się jutro lub za tysiąc lat, nastąpił straszliwy kataklizm, który zniszczył naszą cywilizację i większość życia na Ziemi. Wszędzie zgliszcza i ciemność. Kamienie pękają od mrozu. Ani jednego ptaka, ani jednego zwierzęcia, gdzieniegdzie tylko bandy zdziczałych kanibali. Na tle martwego pejzażu dwie ruchome figurki – to ojciec i syn przemierzają zniszczoną planetę. Przed nimi pełna niebezpieczeństw droga w nieznane, wokół nich – świat umarłej nadziei, rozpaczy, strachu, a w nich – wciąż tląca się miłość…

Na podstawie książki powstał w 2009 roku film pod tym samym tytułem z Viggo Mortensenem w roli głównej.

Metro 2033 – Dmitry Glukhovsky, tłum. Paweł Pomiotko, Wydawnictwo Insignis

Kiedy myślimy „książki postapokaliptyczne“ od razu w naszej głowie powinna zapalić się lampka z napisem „Dmitry Glukhovsky“. Nie bez powodu pisarz jest obecne jednym z najpopularniejszych twórców post-apo. Na początek przygody z tym pisarzem koniecznie zachęcamy do przeczytania „Metro 2033“.

Rok 2033. W wyniku wojny atomowej świat został zniszczony, a nieliczni ocaleni schronili się w moskiewskim metrze. Dzięki swojej konstrukcji stało się ono prawdopodobnie ostatnim bastionem ludzkości. Na ciemnych stacjach, oświetlonych awaryjnymi lampami i ogniskami, ludzie próbują prowadzić życie podobne do tego sprzed katastrofy. Tworzą małe społeczności połączone ideologią, religią lub walką o dostęp do czystej wody. Zawierają sojusze i prowadzą wojny.

>WOGN to najbardziej na północ wysunięta stacja metra. Niegdyś jedna z najpiękniejszych, po zagładzie długo pozostawała bezpieczna. Teraz jednak grozi jej śmiertelne niebezpieczeństwo. Artem, młody mieszkaniec WOGN-u, wyrusza do legendarnej stacji Polis, aby ostrzec innych przed nowym zagrożeniem. Od powodzenia jego misji może zależeć los nie tylko WOGN-u, ale całej ludzkości ukrytej w metrze.

Na podstawie książki Glukhovsky’ego powstały trzy gry komputerowe typu FPS (first-person shooter). „Metro 2033“ zostało również świetnie przyjęte na polskim gruncie i powstało zrzeszenie miłośników twórczości tego pisarza, którzy tworzą swoje powieści w uniwersum Glukhovsky’ego. Oprócz serii „Metro 2033” Dmitry Glukhovsky ma na swoim koncie trzy powieści – „Czas zmierzchu” (2007), „FUTU.RE” (2013) i „Tekst” (2017).

Bastion – Stephen King, tłum. Robert P. Lipski, Wydawnictwo Albatros

Na kolejnym miejscu naszego zestawienia z książkami postapokaliptycznymi pojawił się „Bastion” Stephena Kinga. To przerażająca wizja świata po zagładzie biologicznej, która zmrozi krew w żyłach niejednemu czytelnikowi. King nie bez powodu jest nazywany królem horroru, a w tej książce daje czytelnikowi solidną porcję grozy!

Jak kończy się świat? Właśnie w ten sposób: wystarczy jeden błąd na komputerze w laboratorium Ministerstwa Obrony. Najpierw nadchodzi epidemia, a potem pojawiają się sny…

Zaczyna się niewinnie – od zwykłego przeziębienia. Ktoś kichnął, ktoś umarł i nagle Ziemia staje się masowym grobem. Nieliczni, którzy przetrwali, zaczynają mieć wizje wskazujące im drogę. Każdy musi dokonać wyboru i podążyć własną ścieżką. Podzielona ludzkość formułuje dwa obozy – Wolną Strefę w Kolorado i dyktaturę w Las Vegas, rządzoną przez psychopatów i kryminalistów, w których epidemia obudziła to, co najgorsze. Ci, którzy wierzą w miłość i braterstwo, mają niewielkie szanse w starciu z nimi. Tyle że konfrontacja między siłami dobra i zła staje się nieunikniona.

Stacja jedenasta – Emily St. John Mandel, tłum. Piotr W. Cholewa, Wydawnictwo Poradnia K

Tym razem pora w naszym zestawieniu na książkę z pozoru nieoczywistą, a jednak idealnie wpisującą się w temat. Kiedy myślimy „książki postapokaliptyczne“ rzadko kiedy od razu w głowie pojawia nam się „Stacja jedenasta” Emily St. John Mandel. A jest to książka, która zdecydowanie zasługuje na większą uwagę – przez swój obraz planety po końcu świata, ale również przez przedstawienie tego, że mimo wymarcia większości ludzkości kultura nadal przeżyła.

Kirsten Raymonde nigdy nie zapomni tego wieczoru, kiedy Arthur Leander, słynny hollywoodzki aktor, doznał ataku serca na scenie podczas przedstawienia „Króla Leara“. Tej samej nocy w mieście wybuchła zabójcza pandemia grypy, która w ciągu kilku tygodni doprowadziła do końca cywilizacji, jaką znamy.  Dwadzieścia lat później Kirsten podróżuje od osady do osady tego odmienionego świata z niewielką trupą aktorów i muzyków. Nazwali się Wędrowną Symfonią i starają się dopomóc w ocaleniu resztek sztuki i człowieczeństwa. Kiedy jednak docierają do Świętej Debory Nad Wodami, spotykają tam groźnego proroka, którego działania zagrażają istnieniu zespołu.

Opowieść Emily St. John Mandel przenosi czytelnika w czasie, obrazowo przedstawiając życie przed pandemią i po jej wybuchu oraz odsłaniając dziwne przypadki, które łączą ze sobą ludzkie losy. „Stacja jedenasta” to odważna wizja postapokaliptyczna, przerażająco realna i aktualna, która zachwyci nie tylko fanów „Opowieści podręcznej” Margaret Atwood. Książka błyskawicznie stała się międzynarodowym bestsellerem i została przetłumaczona na 34 języki, a także doczekała się adaptacji serialowej.

Piknik na skraju drogi – Borys Strugacki, Arkadij Strugacki, tłum. Rafał Dębski, Wydawnictwo Prószyński i S-ka

Gdy mowa o klasyce fantastyki naukowej, nazwisko Strugackich wraca jak bumerang. Arkadij i Boris byli jednymi z najważniejszych twórców radzieckiego SF, a ich książki przez lata dorobiły się statusu kultowych. W Polsce poznano ich twórczość w latach 70., aż wywołały zachwyty nie tylko polskich fanów fantastyki, ale również samego Stanisława Lema. „Piknik na skraju drogi” to opowieść o świecie, który musi zmierzyć się z obecnością Obcych.

Książka ukazuje ludzi, którzy próbują żyć w cieniu tego wydarzenia – opowiada o naukowcach, przemytnikach i zwykłych mieszkańcach. Ta opowieść stała się inspiracją dla „Stalkera” Andrieja Tarkowskiego, a wiele lat później również dla twórców gier komputerowych. Dziś „Piknik na skraju drogi” pozostaje jedną z najważniejszych i najbardziej aktualnych książek w dorobku Strugackich.

Zagłada 2029 – Radosław Padyś, Wydawnictwo Novae Res

Akcja książki „Zagłada 2029” autorstwa Radosława Padysia rozgrywa się w niedalekiej przyszłości – w świecie, który właśnie podnosi się z gruzów III wojny światowej. Globalny konflikt doprowadził do całkowitego rozpadu znanego porządku. Państwa przestały istnieć, rządy upadły, a dawne potęgi nie mają już znaczenia. Jednym z ostatnich aktów wojny była desperacka decyzja Stanów Zjednoczonych.

W ruch poszła nowa broń biologiczna, oparta na eksperymentalnych wirusach, które miały dać przewagę na polu bitwy. Jednak cały plan, jak można się łatwo się domyślić – wymknął się spod kontroli. Na tle tej postapokaliptycznej rzeczywistości rodzi się wiele pytań. „Zagłada 2029” to historia, w której autorskupia się na ludzkim strachu, zmęczeniu i próbach zachowania resztek normalności tam, gdzie przestała ona już dawno istnieć.

World War Z – Max Brooks, tłum. Leszek Erenfeicht, Wydawnictwo Zysk i S-ka

Tym razem wyruszamy do świata po swoistej apokalipsie, a mianowicie do świata owładniętego przez zombie. Książka „World War” Z Maxa Brooksa to jedna z najciekawszych opowieści o szerzącej się epidemii, która jest napisana w formie notatek lekarskich, raportów wojennych oraz spostrzeżeń głównych bohaterów. Jesteście gotowi na totalną zagładę?

Najpierw w Chinach pojawia się pacjent „zero” zarażony dziwną i nieznaną chorobą, która powoduje niespotykaną dotąd degenerację ciała i późniejszą reanimację zwłok. Wkrótce z całego świata zaczynają napływać kolejne doniesienia o podobnych przypadkach. Rządy wielu państw ignorują zagrożenie i skrywają prawdę przed obywatelami. A ta jest szokująca – po całym globie z prędkością błyskawicy rozprzestrzenia się śmiertelny wirus zmieniający ludzi w żywe trupy żądne krwi...

Tak zaczęła się pandemia, którą przetrwali nieliczni. Świat po globalnej hekatombie stał się przerażającym i brutalnym miejscem pozbawionym zasad, gdzie można liczyć tylko na siebie. Dzięki Maksowi Brooksowi poznajemy historie z pierwszej ręki, o których dotychczas milczały raporty wojenne. „World War Z” to bijący rekordy popularności doskonały fikcyjny reportaż, który doczekał się filmowej adaptacji z Bradem Pittem w roli głównej.

Apokalipsa według Pana Jana – Robert J. Szmidt, Wydawnictwo Heraclon International

Robert J. Szmidt to postać doskonale znana polskim fanom fantastyki — pisarz, redaktor i tłumacz, który od lat aktywnie współtworzy rodzimą scenę SF. „Apokalipsa według Pana Jana” opowiada o katastrofie nuklearnej, po której świat, jaki znamy, przestaje istnieć. Zamiast miast są ruiny, a zamiast porządku — chaos, radioaktywne skażenie i walka o przetrwanie.

Nieliczni ocaleni próbują odnaleźć się w tej nowej rzeczywistości, tworząc prowizoryczne społeczności i własne zasady. Jednym z najciekawszych miejsc tej historii jest zniszczony Wrocław, rządzony przez charyzmatycznego, ale bezwzględnego Pana Jana. Jego rządy dają ludziom poczucie bezpieczeństwa, choć ceną jest twarda dyscyplina. W tle pojawia się też ambitna wizja odbudowy państwa w świecie, który ledwo trzyma się w ryzach.

To historia, w której kluczowy jest klimat — ciężki, duszny i wyraźnie postapokaliptyczny. Spodoba się czytelnikom lubiącym mroczne wizje przyszłości i historie o ludziach próbujących zachować resztki normalności po końcu cywilizacji.

Przegląd końca świata. FEED – Mira Grant, tłum. Agnieszka Brodzik, Wydawnictwo Sine Qua Non

Jeszcze na chwilę pozostańmy przy do książkach postapokaliptycznych o tematyce zombie. Na tym polu nieoceniona jest trylogia „Przegląd końca świata” Miry Grant, która funduje realistyczny i świetnie przebadany przez autorkę obraz świata po zainfekowaniu przez chodzące trupy. 

Książka zaczyna się jak wiele innych opowieści o zombie – naukowcy coś tam przeoczają lub, oczywiście w imię postępu, z premedytacją działają wbrew zasadom bezpieczeństwa i epidemia diablo groźnego wirusa gotowa. Akcję zaczynamy śledzić ponad dwie dekady po tym wydarzeniu, gdy ludzkość zdążyła już przystosować się do koegzystowania z zombiakami. Właśnie tak: koegzystowania. Grant nie zdecydowała się bowiem na pójście w żadną ze skrajności. Nie jesteśmy świadkami ani regularnej walki między zdrowymi i nieumarłymi, ani też nie obserwujemy desperackiej ucieczki zmniejszającej się w ekspresowym tempie populacji ludzi.

Rok 2014. Wynaleźliśmy lek na raka. Pokonaliśmy grypę i przeziębienie. Niestety stworzyliśmy też coś nowego, strasznego, coś, czego nikt nie mógł zatrzymać. Infekcja rozprzestrzeniła się szybko, wirus przejmował kontrolę nad ciałami i umysłami, wydając jedno tylko polecenie: jedz! Upłynęło ponad 20 lat. Georgia i Shaun Masonowie stają przed życiową szansą — są na tropie mrocznej konspiracji stojącej za wybuchem infekcji. Prawda musi wyjść na jaw, nawet jeśli jest śmiertelna.

Pierwszy tom serii, „FEED”, to połączenie thrillera politycznego, powieści postapokaliptycznej i horroru okraszone sporą dawką humoru. To tylko początek prawdziwej jazdy bez trzymanki, którą funduje czytelnikom Mira Grant. „Przegląd Końca Świata” to jedna z najlepszych i najciekawszych książek postapokaliptycznych, które do tej pory powstały.

Echo z otchłani – Remigiusz Mróz, Wydawnictwo Czwarta Strona

„Echo z otchłani” Remigiusza Mroza, drugiej części „Chóru zapomnianych głosów”. To nieoczywisty tytuł i rzadko wspomina się o nim w przypadku twórczości tego pisarza. Prawdopodobnie dlatego, że Remigiusz Mróz zaskoczył wszystkich czytelników tą serią. Fani pisarza przyzwyczajeni byli do jego kryminałów, a tutaj zaserwował czytelnikom post-apo połączone z science fiction!

W powieści statek ISS Kennedy wraca na Ziemię, która po globalnej katastrofie zmieniła się w jałowe pustkowie. Minęły setki lat, a na powierzchni planety przetrwała jedynie garstka ludzi. Pozostałe jednostki floty Ara Maxima krążą bezpiecznie na orbicie, czekając na decyzje dotyczące przyszłości ludzkości. Wciąż jednak wiele pozostaje tajemnicą. Co tak naprawdę doprowadziło do zagłady Ziemi? I czy statki na orbicie rzeczywiście są bezpieczne?

Remigiusz Mróz do tej pory stworzył osiem serii powieściowych, z czego najważniejsze są cykle z Joanną Chyłką oraz Wiktorem Forstem. W tej serii jednak zaskoczył niejednego czytelnika, więc warto sprawdzić jak pisarzowi wyszło przejście do świata science fiction i post-apo.

Remigiusz Mróz do tej pory stworzył osiem serii powieściowych, z czego najważniejsze są cykle z Joanną Chyłką oraz Wiktorem Forstem. W tej serii jednak zaskoczył niejednego czytelnika, więc warto sprawdzić jak pisarzowi wyszło przejście do świata science fiction i post-apo.

Piąta pora roku – N. K. Jemisin, tłum. Jakub Małecki, Wydawnictwo Sine Qua Non

Wyjątkową wizję końca świata funduje nam w swojej trylogii N. K. Jemisin, zdobywczyni Nagrody Hugo za „Piątą porę roku”. Każda era ma swój koniec, jednak chyba nikt nie spodziewał się, że nadejdzie on tak brutalnie i w tak dużym stopniu. Rozpoczął się czas końca. Zaczął się wielką czerwoną wyrwą biegnącą przez środek kontynentu i plującą popiołem, a także śmiercią syna i porwaniem córki. Rozpoczął się zdradą i zaognieniem ran. Oto Bezruch, przywykły do katastrof świat, gdzie mocą ziemi włada się jak bronią. I gdzie nie ma litości.

Essun, kobieta z pozoru zwyczajna, za nic ma nadchodzącą zagładę. Jej mąż właśnie jedno z ich dzieci zabił, a drugie uprowadził. Pogrążona w żałobie i rozdarta rozpaczą, przemierza dogorywający świat. Jest zdolna dokonać jeszcze większych zniszczeń, jeśli pomoże jej to odzyskać córkę.

„Piąta pora roku” to pozycja, której dokładnie przemyślana fabuła wciąga już od pierwszej strony. Książka została nominowana do nagród, takich jak: Nebula, Locus czy Fantasy World Award. Tytuł spotkał się z pochlebną opinią ze strony fanów gatunku, otrzymał dziesiątki pozytywnych recenzji, a także uznanie ze strony krytyków literackich.

Jestem legendą – Richard Matheson, tłum. Paulina Braiter-Ziemkiewicz, Wydawnictwo Mag

Kolejną w naszym zestawieniu jest powieść kultowa i jedyna w swoim rodzaju, czyli „Jestem legendą” Richarda Mathesona. Bez tej powieści ranking „Najciekawsze książki postapokaliptyczne” nie miałby prawa istnieć! Pośród największych gwiazd na firmamencie horroru i fantasy niewiele błyszczy jaśniej niż Richard Matheson.

Głównym bohaterem jest Robert Neville, wybitny naukowiec, który jako jedyny przetrwał w mieście opanowanym przez wirusa stworzonego przez ludzi. Większość mieszkańców przemieniła się w niebezpieczne, nocne mutanty, które żywią się ludźmi. Neville musi przetrwać w tym pustym, nieprzyjaznym świecie, jednocześnie szukając sposobu na odwrócenie działania wirusa, wykorzystując swoją odporność.

Matheson przeniósł horror z zamków i kosmosu w znane miejsca — opowieść dzieje się na ulicach. Do tego mistrzowsko wpleciona jest samotność bohatera i nieustanne poczucie zagrożenia. Powieść doczekała się też świetnej ekranizacji z Willem Smithem w roli Neville’a.

Wyspa – Sigríður Hagalín Björnsdóttir, tłum. Jacek Godek, Wydawnictwo Literackie

Na deser w naszym zestawieniu najlepszych książek postapokaliptycznych przedstawiamy dosyć nieoczywistą, ale niezwykle wartą uwagi, pretendentkę, a mianowicie książkę „Wyspa” islandzkiej pisarki Sigríður Hagalín Björnsdóttir. To powieść, ktorą ogłoszono najlepszym debiutem literackim ostatnich lat. Została również nominowana do DV Cultural Prize for Literature 2016 i The Icelandic Women’s Literature Prize 2017.

Świat jaki znamy, przestaje istnieć. Z dnia na dzień Islandia, uznawana za jeden z najlepiej zorganizowanych krajów, traci kontakt z pozostałymi państwami i przeistacza się w krainę chaosu. Mieszkańcy nie wiedzą, co jest źródłem kryzysu, ale mimo to starają się normalnie funkcjonować. Tymczasem nowo powstały rząd manipuluje informacjami, wie bowiem, że wkrótce zabraknie pożywienia. Państwo, a wraz z nim prawo i społeczeństwo zaczynają ulegać korozji. Hjalti do momentu zmiany był wziętym dziennikarzem. Czy odnajdzie się w nowej rzeczywistości? Jakich wyborów dokona, aby ocalić w sobie człowieczeństwo? Maria za wszelką cenę chce uratować swoje dzieci. Jednak władze ogarniętej szaleństwem wyspy chcą ich deportować i wysłać statkiem w nieznane. Czy przetrwają?

„Wyspa” to błyskotliwe połączenie thrillera, political fiction i dystopii, a zarazem świetnie skonstruowana diagnoza współczesnego rozchwianego świata. Wizja wykreowana przez Sigríður Hagalín Björnsdóttir wstrząsnęła Islandią i wywołała ożywioną dyskusję na temat trwałości fundamentów państwa i społeczeństwa.

A w Woblinku znajdziecie teraz te oraz więcej książek postapokaliptycznych w promocyjnej cenie! Najlepsze historie post-apo aż do 45% taniej!