Stanisław Lem – 5 książek, które musisz przeczytać

Aktualizacja: 29.05.2026

12 września 1921 roku urodził się Stanisław Lem, jeden z najważniejszych pisarzy science fiction XX wieku. Lem należy do grona najczęściej tłumaczonych polskich autorów. Napisał przeszło sześćdziesiąt książek, spośród których wiele stało się bestsellerami, również za granicą. Z tej okazji wraz z wydawnictwem Cyfrant mamy dla was wyjątkową promocję i propozycję 5 najciekawszych książek Stanisława Lema, które koniecznie musisz przeczytać!

Stanisław Lem to wyjątkowy autor, który stworzył wiele niepowtarzalnych dzieł. Jakie są najlepsze książki Stanisława Lema i od czego zacząć, zaznajamiając się z twórczością pisarza? Zapraszamy do lektury!

Stanisław Lem – najpopularniejsze dzieła

Solaris

„Solaris” to najsłynniejsza powieść Stanisława Lema. Nie tylko jest najchętniej kupowana, najczęściej wznawiana i tłumaczona na języki obce, ale również najczęściej adaptowana. Zarówno jako inspiracja przy powstawaniu scenariuszy teatralnych, filmowych i telewizyjnych, jak również gier i animacji.

Powszechnie uznaje się, że w „Solaris” Lem przedstawił jedną z najciekawszych literackich wizji zderzenia człowieka z nieznanym, z absolutem, czy jak twierdzą niektórzy, z Bogiem. Polski pisarz w wyjątkowy sposób opisał niemożność poznania Wszechświata przez człowieka oraz ludzką ułomność. Główny bohater książki, psycholog Kris Kelvin, wyrusza na stację badawczą, krążącą nad oceanem cytoplazmatycznym pokrywającym planetę Solaris. Głównym zadaniem Krisa jest zbadanie parametrów i charakteru tajemniczego oceanu, którego forma stale się przeobraża. Wielu naukowców twierdzi, że ocean przejawia oznaki inteligencji i potrafi wpływać na myśli ludzi przebywających w jego pobliżu. W czasie ekspedycji Krisa, na stacji badawczej zaczyna dochodzić do nieprawdopodobnych wydarzeń. Mieszkający tam naukowcy wpadają w obłęd, a jeden z szefów placówki popełni samobójstwo kilka godzin przed przybyciem Krisa z Ziemi.

Dzienniki gwiazdowe

„Dzienniki gwiazdowe” to zbiór historii skupionych wokół jednego z najbardziej charakterystycznych bohaterów autora – Ijona Tichego. Tichy jest podróżnikiem, którego trudno porównać do klasycznych bohaterów science fiction. Z jednej strony pozostaje niepoprawnym optymistą i człowiekiem ciekawym świata, z drugiej zachowuje zdrowy rozsądek i praktyczne podejście do rzeczywistości.

Podczas swoich podróży bohater trafia w sam środek absurdalnych wydarzeń – doświadcza skutków pętli czasowych, spotyka osobliwe cywilizacje czy mierzy się z problemami, które pozornie wydają się całkowicie fantastyczne. „Dzienniki gwiazdowe” to książka pełna humoru, wyobraźni i filozoficznych pytań, która jednocześnie pozostaje niezwykle przystępna.

Bajki robotów

„Bajki robotów” to jedna z najciekawszych książek Stanisława Lema wzorowana na mitach, wierzeniach i ludowych opowieściach. Łączą się w nim dwa światy – feudalny i kosmiczny. To jeden z najciekawszych eksperymentów Stanisława Lema. Autor postanowił odwrócić dotychczasowy porządek i w tej historii roboty są ludźmi, a ci natomiast traktowani są jako zagrożenie, potwory. Wiele wątków jest satyrycznych i nawiązuje do ludzkich wad i zarozumiałości. Jest to również przestroga przed technologią i tym, jak potrafi zakłócić rzeczywistość.

Nie bez przyczyny książka znalazła się w kanonie szkolnych lektur. Mimo że uczniowie szkół podstawowych czytają ją na lekcjach nie oznacza to, że książka nie nadaje się dla dorosłych. Jak to zwykle u Lema, dorosły czytelnik znajdzie w jego tekstach ukryte znaczenia i odniesienia do kultury. Dzięki temu „Bajki robotów” świetnie nadają się do czytania niezależnie od wieku.

Cyberiada

„Cyberiada” stanowi rozwinięcie pomysłów znanych z „Bajek robotów”. Oba zbiory wzajemnie się uzupełniają i tworzą spójny świat pełen nietypowych historii. Centralnymi postaciami są Trurl i Klapaucjusz – dwaj genialni konstruktorzy, którzy przypominają baśniowych czarodziejów przeniesionych do futurystycznej rzeczywistości. Mimo że są robotami, trudno nazwać ich stereotypowymi maszynami.

Dysponują niemal nieograniczoną wyobraźnią oraz umiejętnościami pozwalającymi stworzyć praktycznie wszystko, czego zażyczą sobie oni sami lub ich wpływowi zleceniodawcy. Siłą tej historii pozostaje również kontrast między bohaterami. Mimo że „Cyberiada” często bawi i przypomina fantastyczną baśń, Lem wykorzystuje historię o robotach i niezwykłych wynalazkach, aby podkreślić znaczenie odpowiedzialności za powstałe technologie. Wskazuje też na granice nauki i koncentruje uwagę czytelników na niebezpieczeństwach wynikających z bezkrytycznej wiary w potęgę inżynierii.

Tako rzecze Lem

„Tako rzecze Lem” nie jest klasyczną biografią, ale zapisem rozmów prowadzonych przez prof. Stanisława Beresia z pisarzem. Pierwsze rozmowy odbyły się na początku lat 80. Początkowo książka ukazała się w wersji ograniczonej przez cenzurę, dlatego późniejsze wydanie nabrało szczególnego znaczenia. Uzupełniono je o fragmenty wcześniej usunięte, w tym o wspomnienia dotyczące okresu okupacji sowieckiej we Lwowie czy odnoszące się do stanu wojennego.

Ta książkowa pozycja pozwala spojrzeć na Lema z bardzo osobistej strony. Autor opowiada o dzieciństwie i młodości, mówi o swoich fascynacjach, rozczarowaniach literackich i filmowych. Dodatkowo przybliża czytelnikom ukryte znaczenia własnych książek i komentuje współczesne problemy wynikające z gwałtownego rozwoju nauki oraz technologii. To ciekawy zapis jego sposobu pracy i refleksji nad własną karierą pisarską.

Sprawdź e-booki z kategorii fantastyka i horror dostępne w naszej ofercie!