Elity ruskie X-XIII wieku już od ponad dwóch stuleci budzą zainteresowanie historyków. W centrum uwagi badaczy dziejów tradycyjnie znajdują się Rurykowicze, którym poświęcono ogromną liczbę studiów, dotyczących rozmaitych aspektów ich działalności. Dynastia ta doczekała się także osobnych opracowań genealogicznych, wśród których w pierwszej kolejności nalżey wymienić znakomite studia Dariusza Dąbrowskiego. Zupełnie inaczej natomiast wygląda kwestia badań prozopograficznych, s...
Stawiony przed wraży sąd, podniose dumnie głowe i rzeknę: "jestem z tych, co idą po życie nowe. Stanisław Długosz, Przed sądem Niniejsza rzecz o Stanisławie Długoszu "Teterze" ukazuje się w roku, w ktorym minęło sto lat od zakończeina wojny polsko-bolszewickiej oraz również sto lat od uchwalenia konstytucji marcowej. Pierwsze z tych wydarzeń zamkneło trzyletni okres zmagań o wytyczenie granic nowo powstałego, po "wielkiej wojnie" z lat 1914-1918, polskiego państwa. Drugie st...
Karl Karlsson Gyllenhielm był nieslubnym synem Karola, księcia Sudermanii, który w roku 1607 został koronowany na króla Szwecji, a władał krajem jako Karol IX. Fakt pochodzenia z nieprawego łoża odcisnął sie głęboko na życiu Karla Karlssona. Jego matką była Karin Nilsdotter, córka pastora Nicolausa Andreae.[...] Zapiski dobrze obrazują dylemat, przed jakim stanął młody Karl w połowie lat dziewięćdziesiątych. Jego ojciec, ksiąze Karol Suermański, dązył do przejęcia władzy. Spo...
Niniejsza publikacja zawiera pierwszy kompletny przekład na język polski dzieł jednego z najznakomitszych literatów antycznych, Klaudiusza Klaudiana (ok. 370 ok. 404). Klaudian, pochodzący, co prawda, z greckojęzycznego Egiptu, lecz piszący głównie po łacinie i bardziej rzymski od niejednego Rzymianina, był poetą dworskim cesarza Honoriusza, piewcą jego wodza i teścia Stylichona, upamiętnionym pomnikiem na Forum Trajana autorem panegiryków, inwektyw, eposów mitologicznych i ...
Niniejsza publikacja jest pierwszą polską monografią na temat rzymskiego poety Klaudiusza Klaudiana, niezwykle płodnego twórcy aktywnego w latach 395-404. Jego działalność przypadła na okres głębokich przemian w świecie imperium rzymskiego. Problemy z migracjami plemion barbarzyńskich, załamywanie się dotychczasowego porządku społecznego, wygasanie religii pogańskiej, niepewność związana z niestabilnością władzy, potrzeba wytworzenia nowej tożsamości w realiach coraz bardzi...
Badania nad relacjami Państwo-Kościół w trzech bałkańskich krajach komunistycznych wskazują na ich istotne zróżnicowanie, uprawiajace do stwierdzenia, że pojęcia "komunizm" i "ortodoksja" na Bałkanach nigdy nie były jednorodne. Możemy zatem mówic o trzech osobnych Kościołach prawosławnych jako instytucjach społecznych, ale także o trzech różnych komunizmach - bułgarskim, dostosowanym do modelu sowieckiego, jugosławiańskim komunizmie samorządowym i albańskim, ewoluującym od wz...
W 2022 r. Profesor Krzysztof Zamorski obchodził jubileusz siedemdziesiątej rocznicy urodzin. W jego bogatej biografii Uniwersytet Jagielloński zajmuje miejsce szczególne. Kiedy w 1971 r. jako dziewiętnastolatek przekraczał próg Instytutu Historii, nie przypuszczal pewnie, jak niezwykła podróż właśnie rozpoczyna. Przyjeżdżał do Krakowa wyposazony w zaszczepioną w brzozowskim liceum fascynacje historią, wyniesionym z rodzinnego domu szacunkiem do zdobywania wiedzy i tradycji ro...
Niniejszy tom studiów zadedykowano Panu Profesorowi Piotrowi Franaszkowi, wybitnemu historykowi dziejów społecznych i gospodarczych Polski i świata w XIX i XX wieku, oraz badaczowi zagadnienia inwigilacji wyższych uczelni przez Służbę Bezpieczeństwa w PRL. Artykuły tu zebrane nawiązują do bliskich Jubilatowi obszarów badawczych i stanowią swoisty przegląd zainteresowań, pasji i i dociekań naukowych licznego grona przyjaciół Profesora.
"Censura Reflexionum Amici ad Amicum..." to jedna z najobszerniejszych, a zarazem najmniej znanych publikacji przedostatniego bezkrólewia w Rzeczypospolitej. Jej autora zainspirowały wydane wówczas inne pisma o wydźwięku jednoznacznie antysaskim i antyfrancuskim: Przestroga Braterska w teraźniejszym podczas interregnum Ojczyzny autorstwa Stanisława Leszczyńskiego oraz Refleksyje przyjaciela do przyjaciela nad Przestrogą Braterską Jana Aleksandra Lipskiego. Niniejsza książka o...
Profesor Andrzej Chwalba to wybitny znawca dziejów Polski ostatnich dwóch stuleci, który od lat z sukcesem łączy role naukowca, charyzmatycznego organizatora życia naukowego i ogromnie cenionego nauczyciela akademickiego. To także humanista, który wielokrotnie dawał wyraz przekonaniu, że zawodowy nakaz obiektywizacji ocen i poglądów nie może wykluczać bycia aktywnym obywatelem. To wreszcie ogromnie ceniony pisarz i eseista, obdarzony nieczęstym wśród historyków talentem opowi...
Niemal całkowicie nowe spojrzenie na jubileusz 1964 r. było możliwe dzięki wykorzystaniu niezwykłej podstawy źródłowej i skrupulatnie zebranej, pełnej bibliografii opracowań. [...] Praca ma w moim osądzie charakter odkrywczy i przynosi ważne ustalenia nie tyko dla historii UJ ale także do dziejów miasta. Dla uczelni odsłania plany, koncepcje i postawy pracowników wobec jubileuszu. Wyraźnie został zarysowany spór o to, czym ma byc jubileusz według Uniwersytetu oraz władz pań...
Książka prezentuje artykuły Mariusza Markiewicza wybrane spośród pozycji opublikowanych w latach 1979-2019 na łamach różnych czasopism i zbiorowych monografii. Zamieszczone studia dotyczą szerokiej gamy problemów i zagadnień związanych z historią Europy oraz dziejami Rzeczpospolitej w epoce nowożytnej. Są dowodem ewolucji zainteresowań Autora, przejawem zakresu i oryginalności jego myśli. Zarazem są hołdem, który chcemy oddać naszemu Mistrzowi i Przyjacielowi, przypominając ś...
Udalryk Heyzmann, żyjący w latach 1835-1918, dziewiętnastowieczny galicyjski intelektualista, profesor prawa, w latach 1883-1884 rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego jest postacią w dużej mierze obecnie nieznaną, by nie powiedzieć zupełnie zapomnianą. A jest to osobowość z całą pewnością godna przypomnienia szerszemu kręgowi dzisiejszych odbiorców. I to ze względu na biografię, jak i na dokonania naukowe jako historyka prawa, historyka Kościoła, kanonisty. Pochodząc, jak wielu...
W ogłoszonych drukiem w roku 1931 wspomnieniach Tadeusza Hołówki - jednego z najbliższych wówczas współpracowników politycznych Józefa Piłsudskiego, a także cenionego publicysty, który wcześniej, w czasie wielkiej wojny", był bardzo aktywnym działaczem Polskiej Organizacji Wojskowej, pod względem ideowo-politycznym pokrewnej legionom Polskim - czytamy: Legiony - ten święty ogień żarliwej ofiary, umiłowania i najczystszego idealizmu. Legiony - ten pyszny, barwny kwiat wiosen...
Niniejsza praca składa się z dwóch części. Pierwsza stanowi studium dotyczącego Wiktora i jego Kroniki. Zarysowano tam historyczną panoramę epoki ze szczególnym uwzględnieniem sporów chrystologicznych. Następnie autor odtwarza biografię Wiktora, by potem poddać analizie poszczególne kwestie związane z jego dziełem. Na drugą część dzieła składa się tekst Kroniki wraz z polskim przekładem i rozbudowanym komentarzem historycznym. Wydanie tekstu łacińskiego źródła jest pierwszy...
Książka Na torach wojny stanowi ogląd sytuacji w Galicji i Austro-Węgrzech od momentu zabójstwa arcyksięcia Franciszka Ferdynanda w Sarajewie aż do rozpadu imperiów i panującego wówczas chaosu. Przedstawia życie w wielonarodowościowej ck Monarchii w okresie kryzysu wojennego, widziane oczami galicyjskiego kolejarza Mieczysława Szwestki. Szwestka przemieszczając się między Galicją a Vorarlbergiem dzielił się na papierze swoimi obserwacjami, spostrzeżeniami czy komentarzami do ...
Oddajemy do Państwa rąk pierwszy przekład na język polski całej twórczości Jordanesa, jednego z najciekawszych łacińskich autorów późnego antyku. Żyjący w połowie Vi w. we wschpodniej czesci cesarstwa Jordanes jest autorem oryginalnej, choć współcześnie mało znanej kroniki powszechnej De summa temporum, w kórej dzieje świata starożytnego widziane z perspektywy chrześcijaskiej połączone zostały ze zmiennymi losami imperium rzymskiego. Obecnie Jordanes jest jednak kojarzony -...
W niniejszym wydawnictwie wydano pisma, które powstały w kręgach dworu i miały wspierać jego działania. Jak zawsze w takich sytuacjach nie mamy pewności czy uwzględniono wszystkie teksty W tym przypadku jednak jest to wybór, w którym znajdują się pisma uznane przez historyków zajmujących sie panowaniem Jana III jako najważniejsze.[...] Ponieważ nie ma na razie szans na wydanie drukiem wszystkich pism politycznych z czasów panowania Jana III (a może też i potrzeby, bo nie wszy...
Niezwykle ważnym elementem rozwoju życia umysłowego Rzeczypospolitej w XV-XVI w. były podróże jej mieszkańców do Włoch. Zarysowujący się już pod koniec XIV w. nowy a prężnie się rozwijający w XV w., prąd umysłowy objął niemal wszystkie dziedziny życia kulturalnego Włoch i ogarnął cały obszar Półwyspu Apenińskiego. [] Zainteresowanie kulturą humanistyczną stało się wkrótce widoczne we wszystkich państwach europejskich, coraz bardziej ciekawił ludzi świat nie tylko bliski, ale ...
Dzieje nauki i oświaty, osobnej dyscypliny uprawianej w Krakowie, to przedmiot, który wciąż oferuje uczonym duże możliwości badawcze. Jest to niezwykle zaskakujące, gdyże świadoomść ciągłości i powagi życia akademickiego w lokalnym środowisku była zawsze na tyle silna, że przekładała się na publikowanie efektów badań w tym zakresie. A jednak, co swymi odciekaniami naukowymi udowodniła Renata Dutkowa, tematyka ta daje wciąż ogromne szanse nowym pokoleniom badaczek i badaczy. [...
Bułgarscy historycy rekonstruują dawne migracje Bułgarów, serbscy zaś mobilność ludności serbskiej, nie starając się rozszerzyć ich o szerszy kontekst całego regionu i nie dostrzegając, że procesy te nie ograniczały się wyłącznie do przedstawicieli ich narodów. Wielu autorów przedstawia czarno-białą narrację o narodzie, który prowadzi bohaterską walkę z przeciwnikiem (Turkiem, Grekiem, Austriakiem), a ziemie przez niego zamieszkane są prezentowane jako narodowo homogeniczne...
Autor miał trudne zadanie zbadania wielu problemów z życia muzułmanów w Bułgarii po klęse 1878 roku i nie ulegania presji oficjalnej narracji którejkolwiek ze stron. Starał się być w tym konsekwentny. Wiem jak trudno jest analizować wielowarstwowy przekaz strony bułgarskiej, tureckiej, greckiej czy serbskiej. Poglądy te są często tak rozbieżne, że autorzy mają ogromny kłopot z zachowaniem minimum obiektywizmu i dystansu.Krzysztofowi Popkowi to się udalo, za co naleza sie sł...
