Badania nad relacjami Państwo-Kościół w trzech bałkańskich krajach komunistycznych wskazują na ich istotne zróżnicowanie, uprawiajace do stwierdzenia, że pojęcia "komunizm" i "ortodoksja" na Bałkanach nigdy nie były jednorodne. Możemy zatem mówic o trzech osobnych Kościołach prawosławnych jako instytucjach społecznych, ale także o trzech różnych komunizmach - bułgarskim, dostosowanym do modelu sowieckiego, jugosławiańskim komunizmie samorządowym i albańskim, ewoluującym od wz...
W 2022 r. Profesor Krzysztof Zamorski obchodził jubileusz siedemdziesiątej rocznicy urodzin. W jego bogatej biografii Uniwersytet Jagielloński zajmuje miejsce szczególne. Kiedy w 1971 r. jako dziewiętnastolatek przekraczał próg Instytutu Historii, nie przypuszczal pewnie, jak niezwykła podróż właśnie rozpoczyna. Przyjeżdżał do Krakowa wyposazony w zaszczepioną w brzozowskim liceum fascynacje historią, wyniesionym z rodzinnego domu szacunkiem do zdobywania wiedzy i tradycji ro...
W niniejszym wydawnictwie wydano pisma, które powstały w kręgach dworu i miały wspierać jego działania. Jak zawsze w takich sytuacjach nie mamy pewności czy uwzględniono wszystkie teksty W tym przypadku jednak jest to wybór, w którym znajdują się pisma uznane przez historyków zajmujących sie panowaniem Jana III jako najważniejsze.[...] Ponieważ nie ma na razie szans na wydanie drukiem wszystkich pism politycznych z czasów panowania Jana III (a może też i potrzeby, bo nie wszy...
Niezwykle ważnym elementem rozwoju życia umysłowego Rzeczypospolitej w XV-XVI w. były podróże jej mieszkańców do Włoch. Zarysowujący się już pod koniec XIV w. nowy a prężnie się rozwijający w XV w., prąd umysłowy objął niemal wszystkie dziedziny życia kulturalnego Włoch i ogarnął cały obszar Półwyspu Apenińskiego. [] Zainteresowanie kulturą humanistyczną stało się wkrótce widoczne we wszystkich państwach europejskich, coraz bardziej ciekawił ludzi świat nie tylko bliski, ale ...
Dzieje nauki i oświaty, osobnej dyscypliny uprawianej w Krakowie, to przedmiot, który wciąż oferuje uczonym duże możliwości badawcze. Jest to niezwykle zaskakujące, gdyże świadoomść ciągłości i powagi życia akademickiego w lokalnym środowisku była zawsze na tyle silna, że przekładała się na publikowanie efektów badań w tym zakresie. A jednak, co swymi odciekaniami naukowymi udowodniła Renata Dutkowa, tematyka ta daje wciąż ogromne szanse nowym pokoleniom badaczek i badaczy. [...
Prezentowany zbiór obejmuje wybór mało znanych, lecz z wielu względów cennych krótszych łacińskich źródeł historycznych z IV - VI w. po Chr. Wśród przygotowanych tekstów znalazły sie m.in. anonimowe kroniki galijskie, kroniki Hydacjusza z Lemiki, Prospera z Akwitanii i Mariusza z Aventicum a także dzieła nalezace do innych gatunków literackich - historyczne materiały ze specyficznego kalendarza Polemiusza Sylwiusza, brewiarium Theodoriciana i Origo Constantini imperatoris, pa...
Bułgarscy historycy rekonstruują dawne migracje Bułgarów, serbscy zaś mobilność ludności serbskiej, nie starając się rozszerzyć ich o szerszy kontekst całego regionu i nie dostrzegając, że procesy te nie ograniczały się wyłącznie do przedstawicieli ich narodów. Wielu autorów przedstawia czarno-białą narrację o narodzie, który prowadzi bohaterską walkę z przeciwnikiem (Turkiem, Grekiem, Austriakiem), a ziemie przez niego zamieszkane są prezentowane jako narodowo homogeniczne...
Autor miał trudne zadanie zbadania wielu problemów z życia muzułmanów w Bułgarii po klęse 1878 roku i nie ulegania presji oficjalnej narracji którejkolwiek ze stron. Starał się być w tym konsekwentny. Wiem jak trudno jest analizować wielowarstwowy przekaz strony bułgarskiej, tureckiej, greckiej czy serbskiej. Poglądy te są często tak rozbieżne, że autorzy mają ogromny kłopot z zachowaniem minimum obiektywizmu i dystansu.Krzysztofowi Popkowi to się udalo, za co naleza sie sł...
The peaceful power of the Polish-Lithuanian Commonwealth in the 16th and 17th centuries originated from the multiplicity of nations and religions coexisting in an unstable balance.Such diversity is today not easy to accept and to understand. Tolerance at the time wasr perceived differently: as the very acceptance of difference, as an undertaking of a dialogue, but not as the recognition of all worldviews as equal. Religious quarrels and tumults often disturbed the fragile p...
Oto minęło od tamtych czasów niemal ćwierć wieku: spisuje odległe wspomnienia o drogich mi stronach i ludziach, z którymi przezyło się tyle chwil dobrych i złych.W dzisiejszej Litwie polskie ziemiaństwo przeszło do historii [...] U nas też się wkrótce zapomni o tym, że Polacy na Litwie nie byli intruzami, coś pozytywnego z siebie dawali i warto, żeby pamięć o tym pozostała. Pamięć o ludziach, których rolę tak chętnie się wypacza.
Przywołując słynne słowa "Wszystko nam dałeś, co dać mogłeś, Panie!" historyk konstatował, że Polacy zostali szczególnie obdarzeni przez Opatrzność, ale wyliczenie pozbawiało owe dary wprost nieziemskiego wymiaru, jaki przeszłości Polski nadał Krasiński. "Tradycja nasza odwieczna dała nam uobyczajnienie, dziwnie do Chrystusowej nauki przystające, naturę bujną pod zasiew chrześcijaństwa. [...] Wynieslismy z kolebki naszej dar wyrozumienia i pozyskania drugich [...]; zyskaliśmy...
W slowniku tym zostały podddane wnikliwej ocenie anagramy, repetycje i palindromy w epice rzymskiej, w okresie jej największego rozwoju, a mianowicie od czasu później republiki rzymskiej, poprzez epokę augustowską, do końca pierwszego wieku naszej ery.Wyjątek stanowi poemat Mosella Auzoniusza. Anagramy repetycje i palindromy są niemal fundamentem metrum epickiego, wielokrotnie służą wyrafinowanym grom językowym, budują hoofonię sylabiczną, kształtują klauzule rytmiczną. Uzupe...
Izokrates, intelektualista, erudyta i teoretyk wymowy, zasłynął przede wszystkim jako wychowawca całego pokolenia wybitnych mówców. Przez całe, niemal stuletnie życie, żywo interesował się życiem politycznym, choć nie brał w nim czynnego udziału. Swoje refleksje na temat bieżących wydarzeń zawierał w pisanych w formie mów traktatach. Współcześnie coraz częściej określa się go mianem komentatora politycznego i publicysty. Niniejsza praca poświęcona jest analizie politycznych t...
We are delighted to present the reader with this volume of studies devoted to the history of Galician towns at the turn of the nineteenth century. The papers are the results of research carried out as part of the project "At the meeting points of cultures and nations. Galician towns and small towns in the Josephinian Cadastral Survey, funded by the National Science Centre (the Harmonia 8 programme).
Monografii dotyczących kulturotwórczej roli książek wciąż mamy za mało, a te, które traktowałyby o tematyce w realiach prowincjonalnych stanowią rzadkość. Należy zatem z radością powitać książkę [] odnoszącą się do dębickiego księgozbioru gimnazjalnego []. Autor [] udowodnił, że lektura zawartości inwentarza książek może przynieść wiele interesujących spostrzeżeń i stanowić podstawę do dużo szerszych refleksji []. Udało mu się uchwycić fenomen miasta ba dorobku w którym założ...
Oddajemy w Państwa ręce pierwsze polskie wydanie niezwykle popularnego i wpływowego, a dziś niemal zapomnianego nawet przez specjalistów geograficzno-paradoksograficznego kompendium III-wiecznego rzymskiego gramatyka Gajusza Juliusza Solinusa.Jest to przede wszystkim wspaniały zbiór wyobrażeń o odległych krajach, ludach i stworzeniach, zbiór interesujących stereotypów, poruszających opowieści, anegdot i ciekawostek służących rozrywce, rozbudzeniu wyobraźni i chęci dalszej lek...
W kilku już pracach przywoływałem opinie historyków, którzy podkreślali role sejmików w Rzeczypospolitej. Uznani badacze wskazywali na potrzebę prowadzenia badań nad zgromadzeniami szlacheckimi. Są one konieczne, aby poznać organizację i funkcjonowanie tych instytucji w róznych ziemiach oraz poglądy zamieszkujących je obywateli na temat niemal każdej dziedziny zycia państwowego. Studia nad sejmikami dadza możliwośc sprostowania uproszczen na ich temat występujących w rozmaity...
Książka, dedykowana emerytowanemu profesorowi Uniwersytetu Jagiellońskiego Kazimierzowi Przybosiowi, zawiera przeszło 20 artykułów poświęconych dziejom Polski i Europy w epoce nowożytnej. Tematyka artykułów obejmuje m.in. dzieje panowania Michała Korybuta Wiśniowieckiego, któremu prof. Przyboś poświęcił wiele uwagi w swoich badaniach. Ponadto w tomie znalazły się studia z historii wojskowości, propagandy i własności ziemskiej oraz problematki ustrojowej.
Książka prezentuje analizę dyskursu historiograficznego drugiej połowy XIX wieku, poświęconego zagadnieniu kancelarii cesarskiej okresu pryncypatu, oraz historię jednego z najbardziej kontrowersyjnych cesarskich sekretariatów a memoria. Autor stawia pytania o genezę poglądów dotyczących interesującej go problematyki i ujawnia mechanizmy wpływające na obraz cesarskiej administracji w historiografii europejskiej. Praca stanowi tym samym nie tylko wypełnienie jednej z wielu luk ...
