Badania nad relacjami Państwo-Kościół w trzech bałkańskich krajach komunistycznych wskazują na ich istotne zróżnicowanie, uprawiajace do stwierdzenia, że pojęcia "komunizm" i "ortodoksja" na Bałkanach nigdy nie były jednorodne. Możemy zatem mówic o trzech osobnych Kościołach prawosławnych jako instytucjach społecznych, ale także o trzech różnych komunizmach - bułgarskim, dostosowanym do modelu sowieckiego, jugosławiańskim komunizmie samorządowym i albańskim, ewoluującym od wz...
W 2022 r. Profesor Krzysztof Zamorski obchodził jubileusz siedemdziesiątej rocznicy urodzin. W jego bogatej biografii Uniwersytet Jagielloński zajmuje miejsce szczególne. Kiedy w 1971 r. jako dziewiętnastolatek przekraczał próg Instytutu Historii, nie przypuszczal pewnie, jak niezwykła podróż właśnie rozpoczyna. Przyjeżdżał do Krakowa wyposazony w zaszczepioną w brzozowskim liceum fascynacje historią, wyniesionym z rodzinnego domu szacunkiem do zdobywania wiedzy i tradycji ro...
Oto minęło od tamtych czasów niemal ćwierć wieku: spisuje odległe wspomnienia o drogich mi stronach i ludziach, z którymi przezyło się tyle chwil dobrych i złych.W dzisiejszej Litwie polskie ziemiaństwo przeszło do historii [...] U nas też się wkrótce zapomni o tym, że Polacy na Litwie nie byli intruzami, coś pozytywnego z siebie dawali i warto, żeby pamięć o tym pozostała. Pamięć o ludziach, których rolę tak chętnie się wypacza.
Przywołując słynne słowa "Wszystko nam dałeś, co dać mogłeś, Panie!" historyk konstatował, że Polacy zostali szczególnie obdarzeni przez Opatrzność, ale wyliczenie pozbawiało owe dary wprost nieziemskiego wymiaru, jaki przeszłości Polski nadał Krasiński. "Tradycja nasza odwieczna dała nam uobyczajnienie, dziwnie do Chrystusowej nauki przystające, naturę bujną pod zasiew chrześcijaństwa. [...] Wynieslismy z kolebki naszej dar wyrozumienia i pozyskania drugich [...]; zyskaliśmy...
W slowniku tym zostały podddane wnikliwej ocenie anagramy, repetycje i palindromy w epice rzymskiej, w okresie jej największego rozwoju, a mianowicie od czasu później republiki rzymskiej, poprzez epokę augustowską, do końca pierwszego wieku naszej ery.Wyjątek stanowi poemat Mosella Auzoniusza. Anagramy repetycje i palindromy są niemal fundamentem metrum epickiego, wielokrotnie służą wyrafinowanym grom językowym, budują hoofonię sylabiczną, kształtują klauzule rytmiczną. Uzupe...
Izokrates, intelektualista, erudyta i teoretyk wymowy, zasłynął przede wszystkim jako wychowawca całego pokolenia wybitnych mówców. Przez całe, niemal stuletnie życie, żywo interesował się życiem politycznym, choć nie brał w nim czynnego udziału. Swoje refleksje na temat bieżących wydarzeń zawierał w pisanych w formie mów traktatach. Współcześnie coraz częściej określa się go mianem komentatora politycznego i publicysty. Niniejsza praca poświęcona jest analizie politycznych t...
We are delighted to present the reader with this volume of studies devoted to the history of Galician towns at the turn of the nineteenth century. The papers are the results of research carried out as part of the project "At the meeting points of cultures and nations. Galician towns and small towns in the Josephinian Cadastral Survey, funded by the National Science Centre (the Harmonia 8 programme).
Monografii dotyczących kulturotwórczej roli książek wciąż mamy za mało, a te, które traktowałyby o tematyce w realiach prowincjonalnych stanowią rzadkość. Należy zatem z radością powitać książkę [] odnoszącą się do dębickiego księgozbioru gimnazjalnego []. Autor [] udowodnił, że lektura zawartości inwentarza książek może przynieść wiele interesujących spostrzeżeń i stanowić podstawę do dużo szerszych refleksji []. Udało mu się uchwycić fenomen miasta ba dorobku w którym założ...
Oddajemy w Państwa ręce pierwsze polskie wydanie niezwykle popularnego i wpływowego, a dziś niemal zapomnianego nawet przez specjalistów geograficzno-paradoksograficznego kompendium III-wiecznego rzymskiego gramatyka Gajusza Juliusza Solinusa.Jest to przede wszystkim wspaniały zbiór wyobrażeń o odległych krajach, ludach i stworzeniach, zbiór interesujących stereotypów, poruszających opowieści, anegdot i ciekawostek służących rozrywce, rozbudzeniu wyobraźni i chęci dalszej lek...
W kilku już pracach przywoływałem opinie historyków, którzy podkreślali role sejmików w Rzeczypospolitej. Uznani badacze wskazywali na potrzebę prowadzenia badań nad zgromadzeniami szlacheckimi. Są one konieczne, aby poznać organizację i funkcjonowanie tych instytucji w róznych ziemiach oraz poglądy zamieszkujących je obywateli na temat niemal każdej dziedziny zycia państwowego. Studia nad sejmikami dadza możliwośc sprostowania uproszczen na ich temat występujących w rozmaity...
Niniejsza publikacja zawiera pierwszy kompletny przekład na język polski dzieł jednego z najznakomitszych literatów antycznych, Klaudiusza Klaudiana (ok. 370 ok. 404). Klaudian, pochodzący, co prawda, z greckojęzycznego Egiptu, lecz piszący głównie po łacinie i bardziej rzymski od niejednego Rzymianina, był poetą dworskim cesarza Honoriusza, piewcą jego wodza i teścia Stylichona, upamiętnionym pomnikiem na Forum Trajana autorem panegiryków, inwektyw, eposów mitologicznych i ...
Niniejsza publikacja jest pierwszą polską monografią na temat rzymskiego poety Klaudiusza Klaudiana, niezwykle płodnego twórcy aktywnego w latach 395-404. Jego działalność przypadła na okres głębokich przemian w świecie imperium rzymskiego. Problemy z migracjami plemion barbarzyńskich, załamywanie się dotychczasowego porządku społecznego, wygasanie religii pogańskiej, niepewność związana z niestabilnością władzy, potrzeba wytworzenia nowej tożsamości w realiach coraz bardzi...
Niniejszy tom studiów zadedykowano Panu Profesorowi Piotrowi Franaszkowi, wybitnemu historykowi dziejów społecznych i gospodarczych Polski i świata w XIX i XX wieku, oraz badaczowi zagadnienia inwigilacji wyższych uczelni przez Służbę Bezpieczeństwa w PRL. Artykuły tu zebrane nawiązują do bliskich Jubilatowi obszarów badawczych i stanowią swoisty przegląd zainteresowań, pasji i i dociekań naukowych licznego grona przyjaciół Profesora.
"Censura Reflexionum Amici ad Amicum..." to jedna z najobszerniejszych, a zarazem najmniej znanych publikacji przedostatniego bezkrólewia w Rzeczypospolitej. Jej autora zainspirowały wydane wówczas inne pisma o wydźwięku jednoznacznie antysaskim i antyfrancuskim: Przestroga Braterska w teraźniejszym podczas interregnum Ojczyzny autorstwa Stanisława Leszczyńskiego oraz Refleksyje przyjaciela do przyjaciela nad Przestrogą Braterską Jana Aleksandra Lipskiego. Niniejsza książka o...
Profesor Andrzej Chwalba to wybitny znawca dziejów Polski ostatnich dwóch stuleci, który od lat z sukcesem łączy role naukowca, charyzmatycznego organizatora życia naukowego i ogromnie cenionego nauczyciela akademickiego. To także humanista, który wielokrotnie dawał wyraz przekonaniu, że zawodowy nakaz obiektywizacji ocen i poglądów nie może wykluczać bycia aktywnym obywatelem. To wreszcie ogromnie ceniony pisarz i eseista, obdarzony nieczęstym wśród historyków talentem opowi...
Niemal całkowicie nowe spojrzenie na jubileusz 1964 r. było możliwe dzięki wykorzystaniu niezwykłej podstawy źródłowej i skrupulatnie zebranej, pełnej bibliografii opracowań. [...] Praca ma w moim osądzie charakter odkrywczy i przynosi ważne ustalenia nie tyko dla historii UJ ale także do dziejów miasta. Dla uczelni odsłania plany, koncepcje i postawy pracowników wobec jubileuszu. Wyraźnie został zarysowany spór o to, czym ma byc jubileusz według Uniwersytetu oraz władz pań...
Książka prezentuje artykuły Mariusza Markiewicza wybrane spośród pozycji opublikowanych w latach 1979-2019 na łamach różnych czasopism i zbiorowych monografii. Zamieszczone studia dotyczą szerokiej gamy problemów i zagadnień związanych z historią Europy oraz dziejami Rzeczpospolitej w epoce nowożytnej. Są dowodem ewolucji zainteresowań Autora, przejawem zakresu i oryginalności jego myśli. Zarazem są hołdem, który chcemy oddać naszemu Mistrzowi i Przyjacielowi, przypominając ś...
Udalryk Heyzmann, żyjący w latach 1835-1918, dziewiętnastowieczny galicyjski intelektualista, profesor prawa, w latach 1883-1884 rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego jest postacią w dużej mierze obecnie nieznaną, by nie powiedzieć zupełnie zapomnianą. A jest to osobowość z całą pewnością godna przypomnienia szerszemu kręgowi dzisiejszych odbiorców. I to ze względu na biografię, jak i na dokonania naukowe jako historyka prawa, historyka Kościoła, kanonisty. Pochodząc, jak wielu...
W ogłoszonych drukiem w roku 1931 wspomnieniach Tadeusza Hołówki - jednego z najbliższych wówczas współpracowników politycznych Józefa Piłsudskiego, a także cenionego publicysty, który wcześniej, w czasie wielkiej wojny", był bardzo aktywnym działaczem Polskiej Organizacji Wojskowej, pod względem ideowo-politycznym pokrewnej legionom Polskim - czytamy: Legiony - ten święty ogień żarliwej ofiary, umiłowania i najczystszego idealizmu. Legiony - ten pyszny, barwny kwiat wiosen...
Niniejsza praca składa się z dwóch części. Pierwsza stanowi studium dotyczącego Wiktora i jego Kroniki. Zarysowano tam historyczną panoramę epoki ze szczególnym uwzględnieniem sporów chrystologicznych. Następnie autor odtwarza biografię Wiktora, by potem poddać analizie poszczególne kwestie związane z jego dziełem. Na drugą część dzieła składa się tekst Kroniki wraz z polskim przekładem i rozbudowanym komentarzem historycznym. Wydanie tekstu łacińskiego źródła jest pierwszy...
Książka Na torach wojny stanowi ogląd sytuacji w Galicji i Austro-Węgrzech od momentu zabójstwa arcyksięcia Franciszka Ferdynanda w Sarajewie aż do rozpadu imperiów i panującego wówczas chaosu. Przedstawia życie w wielonarodowościowej ck Monarchii w okresie kryzysu wojennego, widziane oczami galicyjskiego kolejarza Mieczysława Szwestki. Szwestka przemieszczając się między Galicją a Vorarlbergiem dzielił się na papierze swoimi obserwacjami, spostrzeżeniami czy komentarzami do ...
