Michał Heller

Michał Heller jest polskim księdzem katolickim, teologiem, profesorem nauk filozoficznych specjalizującym się w filozofii przyrody, kosmologii relatywistycznej, fizyce teoretycznej oraz relacjach pomiędzy nauką a wiarą. Jest pierwszym i jak dotychczas jedynym polskim laureatem Nagrody Templetona (tzw. “katolicki Nobel”) - przyznawanego co roku prestiżowego wyróżnienia za przełamywanie barier pomiędzy nauką a religią. Michał Heller jest także pomysłodawcą, fundatorem oraz pierwszym dyrektorem Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych w Krakowie. Ksiądz Heller od lat stara się przekonywać, że nauka i religia, choć bywają ze sobą skonfliktowane, wcale nie muszą takie być. Wedle jego słów występuje pomiędzy nimi twórcze napięcie - ani się w całości nie potwierdzają, ani nie negują. Michał Heller od lat 60. jest aktywnym popularyzatorem fizyki, filozofii oraz teologii, autorem wielu książek, artykułów oraz wystąpień.

Życiorys ks. Michała Hellera

Michał Kazimierz Heller urodził się 12 marca 1936 roku w Tarnowie. Jego rodzicami byli inżynier Kazimierz o polsko-austriackich korzeniach, oraz nauczycielka Zofia, urodzona na Ukrainie w szlacheckiej rodzinie. W Polsce osiadła po rewolucji październikowej w 1917 roku i tu poznała swojego przyszłego męża. Małżeństwo Zofii i Kazimierza miało, oprócz Michała, cztery córki oraz drugiego syna, który zmarł niedługo po swoich narodzinach. Kazimierz Heller, pomimo inżynierskiego wykształcenia, był w dużej mierze humanistą - poliglotą, malarzem oraz intelektualistą katolickim. Stał się on dla syna wzorem interdyscyplinarnej wszechstronności. Gdy wybuchła II wojna światowa, rodzina Hellerów uciekła do Lwowa, skąd została wysiedlona w 1940 roku na wschodnią Syberię. Przewieziono ich do Jakucji, do obozu pracy przy wyrębie tajgi. W 1944 roku przeniesiono ich na południe Rosji, do Urbachu w okolicach Saratowa. To w tym czasie Michał Heller nauczył się biegle mówić po rosyjsku. Historia rodziny i jej zesłania została opisana przez siostrę księdza, Marię Mierzyńską, w książce “Nie pytajcie dlaczego”.

Po powrocie do Polski w 1946 roku, Michał Heller rozpoczął naukę w IV Liceum Ogólnokształcącym w Tarnowie, gdzie zdał maturę. Następnie ukończył Wyższe Seminarium Duchowne w Tarnowie, przyjmując święcenia kapłańskie 26 kwietnia 1959 roku. Praca magisterska księdza dotyczyła egzegezy Księgi Rodzaju. Heller kontynuował studia na Wydziale Filozofii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, gdzie obronił kolejne magisterium, tym razem z filozoficznych interpretacji szczególnej teorii względności Alberta Einsteina. 1966 rok przyniósł obronę doktoratu z kosmologii relatywistycznej, także w tym czasie Michał Heller został wykładowcą logiki i filozofii nauki w seminarium w Tarnowie oraz wolnym słuchaczem Wydziału Fizyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Habilitację uzyskał w roku 1969, pisząc rozprawę zatytułowaną: “Zasada Macha w kosmologii relatywistycznej”.

Pierwsza książka Hellera - Wobec Wszechświata

W roku 1967 rozpoczął współpracę z “Tygodnikiem Powszechnym”, gdzie popularyzował fizykę i astronomię - później, w 1970 roku, z tych artykułów powstała pierwsza książka Michała Hellera, “Wobec Wszechświata”. Mniej więcej w tym samym czasie został on jednym z założycieli Krakowskiej Grupy Kosmologicznej, jak również docentem na Papieskim Wydziale Teologicznym w Krakowie (później Papieska Akademia Teologiczna, a obecnie Uniwersytet Jana Pawła II w Krakowie). W kolejnych latach jego kariera naukowa rozwijała się i stawała międzynarodowa. W 1976 roku autor wyjechał na Katolicki Uniwersytet w Louvain-la-Neuve w Belgii jako visiting professor (gdzie pojawił się ponownie jeszcze w 1982 roku), w 1980 roku dzięki stypendium przebywał na Catholic University of America w Waszyngtonie, a od 1981 roku jest pracownikiem Watykańskiego Obserwatorium Astronomicznego w Castel Gandolfo. 1985 rok przyniósł tytuł profesora nadzwyczajnego Wydziału Filozoficznego Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie, gdzie wraz z Józefem Życińskim założył Ośrodek Badań Interdyscyplinarnych. Pięć lat później został profesorem zwyczajnym PAT, a w 1994 roku prałatem honorowym Ojca Świętego.

Prywatnie ksiądz Heller interesuje się lotnictwem oraz symulatorami lotów. Lubi górskie wędrówki oraz kryminały, a także grę w szachy oraz brydża.

Filozofia

Ksiądz Michał Heller nie jest autorem całościowego systemu filozoficznego, zakładając, że każdy taki twór jest z góry skazany na porażkę. Początkowo, podczas studiów w seminarium, najbliższy wydawał się mu tomizm, jednak z czasem system ten go rozczarował w perspektywie wiedzy naukowej. Heller czasami nazywany jest “chrześcijańskim pozytywistą”. Stara się uprawiać filozofię w kontekście nauki i bardzo konkretnych zagadnień. W swoich pismach podkreśla na przykład związek historii filozofii z historycznym rozwojem fizyki. Wiele miejsca poświęcił na spory toczące się wokół interpretacji ewolucji biologicznej i kosmicznej oraz celowości i sensu Wszechświata w perspektywie teologicznej. Za swoje największe osiągnięcie Michał Heller uważa zbliżenie do siebie nauk ścisłych, filozofii i teologii.

Za swoją działalność ksiądz Heller został uhonorowany wieloma wyróżnieniami. Wśród nich wymienić można doktorat honoris causa na Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, nagrodę naukową im. Mikołaja Kopernika Fundacji Miasta Krakowa, przyznawaną przez Polską Akademię Umiejętności w Krakowie, a także Order Orła Białego, Nagrodę Prezesa Rady Ministrów za wybitny dorobek oraz osiągnięcia naukowe, jak również Krzyż Komandorski z gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.

Dzieła ks. Michała Hellera

Na koncie Michała Hellera znajduje się wiele publikacji, zarówno z zakresu teologii, fizyki, jak i filozofii. Wśród tych najbardziej znanych wymienić można: “Bóg i geometria. Gdy przestrzeń była Bogiem”, “Szkice z filozofii głupoty”, “Moralność myślenia”, “Wszechświat jest tylko drogą. Kosmiczne rekolekcje” czy “Granice nauki”. Warto szczególnie wspomnieć o ponownie wydanej w 2021 roku nakładem Wydawnictwa Znak “Wierzę, żeby zrozumieć”. Jest to rozmowa z księdzem Hellerem, przeprowadzona przez Wojciecha Bonowicza, Bartosza Brożka oraz Zbigniewa Liana, dająca wgląd w bogaty świat polskiego uczonego i myśliciela, zarówno z perspektywy biograficznej, jak i filozoficznej. Cenną pozycją w tym gronie jest także “Filozofia kosmologii”, wydana przez Copernicus Center Press. Michał Heller szuka w niej odpowiedzi na ważkie pytania: co to znaczy, że wszechświat się rozszerza? Jak to było z tym Wielkim Wybuchem? Dlaczego gwiazdy nie świecą jednolitym i jednostajnym blaskiem? W klarowny i jasny sposób ksiądz oprowadza Czytelników po plątaninie tematów filozoficznych i kosmologicznych, pokazując, że nie są to dziedziny nauki, których nie da się połączyć. Podobnie poczesne miejsce na liście dzieł Michała Hellera zajmuje “Filozofia nauki”, w której omawia on nie tylko podstawy rzeczonej dziedziny, ale także odnosi się do współczesnych naukowych osiągnięć. Omawiając i rozplątując źródła, z których wywodzi się filozofia nauki, przechodzi płynnie do tematów niezwykle obecnie aktualnych, nie stroniąc od pomocy fizyki. Te i wiele innych książek autorstwa Michała Hellera znajdziecie w ebookach lub jako książki papierowe na Woblinku.

Typ publikacji

Cena

Serie wydawnicze

Format

Wydawcy

Sortuj według:
Trafność wyszukiwania
Wybrane filtry:
    Promocja
    okładka Bóg i nauka Moje dwie drogi do jednego celu, Książka | Michał Heller, Giulio Brotti
    Promocja
    okładka Bóg i nauka Moje dwie drogi do jednego celu, Książka | Michał Heller, Giulio Brotti

    Promocja
    okładka Filozofia kosmologii Wprowadzenie, Książka | Michał Heller
    Promocja
    okładka Filozofia kosmologii Wprowadzenie, Książka | Michał Heller

    Co to znaczy, że wszechświat się rozszerza? Czy Wielki Wybuch rzeczywiście był jego początkiem? Dlaczego nocne niebo nie świeci jednostajnym blaskiem? Czy wszechświat można uważać za układ izolowany? W Filozofii kosmologii Michał Heller we właściwym sobie klarownym i pasjonującym wywodzie oprowadza Czytelnika po gąszczu tematów filozoficznych, które towarzyszyły kosmologii od jej zarania, aż do momentu uformowania się jej jako dojrzałej nauki empirycznej. Wskazuje na filozof...

    Promocja
    okładka Utopia u władzy. Historia Związku Sowieckiego. Tom 1 Od narodzin do wielkości (1914-1939), Książka | Michał Heller, Aleksander Niekricz
    Promocja
    okładka Utopia u władzy. Historia Związku Sowieckiego. Tom 1 Od narodzin do wielkości (1914-1939), Książka | Michał Heller, Aleksander Niekricz

    „Książka, która otwarła moje oczy na system sowieckiego zniewalania ludzi. Lepszej historii tego systemu przed jego końcem nikt nie napisał”. prof. Andrzej Nowak „Każdy, kto choć trochę interesuje się Rosją, powinien przeczytać tę książkę”. Edward Crankshaw „Najbardziej gruntowna i bez wątpienia najbardziej rzetelna historia Związku Sowieckiego”. Le Monde „Ta książka powinna być lekturą obowiązkową dla każdego, kto interesuje się bieżącymi wydarzeniami i komentowaniem otacza...

    Promocja
    okładka Sens życia i sens wszechświata Studia z teologii współczesnej, Książka | Michał Heller
    Promocja
    okładka Sens życia i sens wszechświata Studia z teologii współczesnej, Książka | Michał Heller

    O ile oczami wiary widzi się świat inaczej, niż oczami wiedzy naukowej? Jak, w perspektywie teologicznej, sens człowieka wiąże się z sensem Wszechświata? Jaki jest związek „teologii sensu” z „teologią stworzenia”? Pytania o sens człowieka i sens Wszechświata są ze sobą ściśle związane. Właściwie stanowią one jedno Wielkie Pytanie. Człowiek jest genetycznie związany z Wszechświatem. Korzenie człowieka wyrastają z historii Wszechświata. Jeżeli Wszechświat ma sens, to sens ten...

    Promocja
    okładka Bóg i geometria Gdy przestrzeń była Bogiem, Książka | Michał Heller
    Promocja
    okładka Bóg i geometria Gdy przestrzeń była Bogiem, Książka | Michał Heller

    Dlaczego Bóg i geometria? Dla kogoś, kto nie liznął historii filozofii, zestawienie to może być zaskakujące, ale każdy, kto cokolwiek słyszał o Platonie, wie, że „Bóg geometryzuje”. A jeżeli cała historia filozofii sprowadza się do kilku przypisów do Platona, jak utrzymywał Alfred North Whitehead, to któreś z nich muszą się odnosić do relacji między geometrią a Bogiem. Ponieważ zarówno filozofia, jak i geometria od dawna należą do obszarów moich zainteresowań, nie mogłem nie ...

    Promocja
    okładka Sens życia i sens wszechświata Studia z teologii współczesnej, Książka | Michał Heller
    Promocja
    okładka Sens życia i sens wszechświata Studia z teologii współczesnej, Książka | Michał Heller

    O ile oczami wiary widzi się świat inaczej, niż oczami wiedzy naukowej? Jak, w perspektywie teologicznej, sens człowieka wiąże się z sensem Wszechświata? Jaki jest związek „teologii sensu” z „teologią stworzenia”? Pytania o sens człowieka i sens Wszechświata są ze sobą ściśle związane. Właściwie stanowią one jedno Wielkie Pytanie. Człowiek jest genetycznie związany z Wszechświatem. Korzenie człowieka wyrastają z historii Wszechświata. Jeżeli Wszechświat ma sens, to sens ten p...

    Promocja
    okładka Moralność myślenia, Książka | Michał Heller
    Promocja
    okładka Moralność myślenia, Książka | Michał Heller

    Dlaczego należy myśleć racjonalnie? Czy każda głupota jest grzechem, a każda mądrość cnotą? Co znaczy myśleć uczciwie i jak robić to na co dzień? Wszystko, co istnieje w świecie, musi podlegać prawom logiki. Z wyjątkiem ludzkich myśli. Człowiek jest czymś więcej niż materią, bo prawa logiki może zawieszać. Wolność do głupoty - oto wielkość ludzkiego fenomenu. Tylko czy można z tej wolności korzystać bezkarnie? Ks. prof. Michał Heller przekonuje, że warto w życiu kierować się ...

    Promocja
    okładka Wszechświat - Maszyna czy Myśl?, Książka | Michał Heller, Józef Życiński
    Promocja
    okładka Wszechświat - Maszyna czy Myśl?, Książka | Michał Heller, Józef Życiński

    Promocja
    okładka Filozofia nauki, Książka | Michał Heller
    Promocja
    okładka Filozofia nauki, Książka | Michał Heller

    Michał Heller, światowej sławy filozof, kosmolog i teolog omawia nie tylko standardowe ujęcia filozofii nauki, wypracowane przez filozofów nauki w toku historii jej rozwoju, lecz przede wszystkim odwołuje się do tego, co rzeczywiście dzieje się we współczesnej nauce. Nauka. Jedni ją gloryfikują, inni zaś woleliby widzieć ją spowitą kirem i odstawioną na boczny tor. Są też tacy, którzy na wzmiankę o niej machną ręką i znużonym głosem oznajmią, że nie mają na jej temat nic do p...

    Promocja
    okładka Czy fizyka i matematyka to nauki humanistyczne?, Książka | Michał Heller, Stanisław Krajewski
    Promocja
    okładka Czy fizyka i matematyka to nauki humanistyczne?, Książka | Michał Heller, Stanisław Krajewski

    Promocja
    okładka Spór o rozumienie, Książka | Bartosz Brożek, Michał Heller, Jerzy Stelmach
    Promocja
    okładka Spór o rozumienie, Książka | Bartosz Brożek, Michał Heller, Jerzy Stelmach

    Trzech filozofów. Trzy perspektywy. Jedno pojęcie. Czym jest rozumienie? Mało jest w filozofii pytań równie doniosłych, a równocześnie wymykających się jednoznacznej odpowiedzi. Takie pytania są wymagające: zmuszają do intelektualnej pokory i ciągłego ponawiania myślowego wysiłku. Ale równocześnie narzucają się nam z wielką siłą, domagając się rozwiązania. W Sporze o rozumienie Czytelnik znajdzie próbę spojrzenia na rozumienie z trzech różnych perspektyw: filozofii inspirowan...

    Promocja
    okładka Filozofia przypadku Kosmiczna fuga z preludium i codą, Książka | Michał Heller
    Promocja
    okładka Filozofia przypadku Kosmiczna fuga z preludium i codą, Książka | Michał Heller

    Jak oswoić przypadek? Czy jest on wyłomem w racjonalności, czy da się go jakoś ująć w matematyczne karby? Sformułujmy problem kontrastowo: czy światem rządzi Bóg, czy czysty przypadek? Komu można zadedykować Filozofię przypadku? Michał Heller przyznaje, że sam mógłby ją zadedykować Richardowi Dawkinsowi i Williamowi Dembskiemu, którzy spierają się o to, czy biologiczna ewolucja jest „ślepym zegarmistrzem”, czy raczej świadczy o „Inteligentnym Projekcie”. W biologicznej ewoluc...