Michał Heller

Michał Heller jest polskim księdzem katolickim, teologiem, profesorem nauk filozoficznych specjalizującym się w filozofii przyrody, kosmologii relatywistycznej, fizyce teoretycznej oraz relacjach pomiędzy nauką a wiarą. Jest pierwszym i jak dotychczas jedynym polskim laureatem Nagrody Templetona (tzw. “katolicki Nobel”) - przyznawanego co roku prestiżowego wyróżnienia za przełamywanie barier pomiędzy nauką a religią. Michał Heller jest także pomysłodawcą, fundatorem oraz pierwszym dyrektorem Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych w Krakowie. Ksiądz Heller od lat stara się przekonywać, że nauka i religia, choć bywają ze sobą skonfliktowane, wcale nie muszą takie być. Wedle jego słów występuje pomiędzy nimi twórcze napięcie - ani się w całości nie potwierdzają, ani nie negują. Michał Heller od lat 60. jest aktywnym popularyzatorem fizyki, filozofii oraz teologii, autorem wielu książek, artykułów oraz wystąpień.

Życiorys ks. Michała Hellera

Michał Kazimierz Heller urodził się 12 marca 1936 roku w Tarnowie. Jego rodzicami byli inżynier Kazimierz o polsko-austriackich korzeniach, oraz nauczycielka Zofia, urodzona na Ukrainie w szlacheckiej rodzinie. W Polsce osiadła po rewolucji październikowej w 1917 roku i tu poznała swojego przyszłego męża. Małżeństwo Zofii i Kazimierza miało, oprócz Michała, cztery córki oraz drugiego syna, który zmarł niedługo po swoich narodzinach. Kazimierz Heller, pomimo inżynierskiego wykształcenia, był w dużej mierze humanistą - poliglotą, malarzem oraz intelektualistą katolickim. Stał się on dla syna wzorem interdyscyplinarnej wszechstronności. Gdy wybuchła II wojna światowa, rodzina Hellerów uciekła do Lwowa, skąd została wysiedlona w 1940 roku na wschodnią Syberię. Przewieziono ich do Jakucji, do obozu pracy przy wyrębie tajgi. W 1944 roku przeniesiono ich na południe Rosji, do Urbachu w okolicach Saratowa. To w tym czasie Michał Heller nauczył się biegle mówić po rosyjsku. Historia rodziny i jej zesłania została opisana przez siostrę księdza, Marię Mierzyńską, w książce “Nie pytajcie dlaczego”.

Po powrocie do Polski w 1946 roku, Michał Heller rozpoczął naukę w IV Liceum Ogólnokształcącym w Tarnowie, gdzie zdał maturę. Następnie ukończył Wyższe Seminarium Duchowne w Tarnowie, przyjmując święcenia kapłańskie 26 kwietnia 1959 roku. Praca magisterska księdza dotyczyła egzegezy Księgi Rodzaju. Heller kontynuował studia na Wydziale Filozofii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, gdzie obronił kolejne magisterium, tym razem z filozoficznych interpretacji szczególnej teorii względności Alberta Einsteina. 1966 rok przyniósł obronę doktoratu z kosmologii relatywistycznej, także w tym czasie Michał Heller został wykładowcą logiki i filozofii nauki w seminarium w Tarnowie oraz wolnym słuchaczem Wydziału Fizyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Habilitację uzyskał w roku 1969, pisząc rozprawę zatytułowaną: “Zasada Macha w kosmologii relatywistycznej”.

Pierwsza książka Hellera - Wobec Wszechświata

W roku 1967 rozpoczął współpracę z “Tygodnikiem Powszechnym”, gdzie popularyzował fizykę i astronomię - później, w 1970 roku, z tych artykułów powstała pierwsza książka Michała Hellera, “Wobec Wszechświata”. Mniej więcej w tym samym czasie został on jednym z założycieli Krakowskiej Grupy Kosmologicznej, jak również docentem na Papieskim Wydziale Teologicznym w Krakowie (później Papieska Akademia Teologiczna, a obecnie Uniwersytet Jana Pawła II w Krakowie). W kolejnych latach jego kariera naukowa rozwijała się i stawała międzynarodowa. W 1976 roku autor wyjechał na Katolicki Uniwersytet w Louvain-la-Neuve w Belgii jako visiting professor (gdzie pojawił się ponownie jeszcze w 1982 roku), w 1980 roku dzięki stypendium przebywał na Catholic University of America w Waszyngtonie, a od 1981 roku jest pracownikiem Watykańskiego Obserwatorium Astronomicznego w Castel Gandolfo. 1985 rok przyniósł tytuł profesora nadzwyczajnego Wydziału Filozoficznego Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie, gdzie wraz z Józefem Życińskim założył Ośrodek Badań Interdyscyplinarnych. Pięć lat później został profesorem zwyczajnym PAT, a w 1994 roku prałatem honorowym Ojca Świętego.

Prywatnie ksiądz Heller interesuje się lotnictwem oraz symulatorami lotów. Lubi górskie wędrówki oraz kryminały, a także grę w szachy oraz brydża.

Filozofia

Ksiądz Michał Heller nie jest autorem całościowego systemu filozoficznego, zakładając, że każdy taki twór jest z góry skazany na porażkę. Początkowo, podczas studiów w seminarium, najbliższy wydawał się mu tomizm, jednak z czasem system ten go rozczarował w perspektywie wiedzy naukowej. Heller czasami nazywany jest “chrześcijańskim pozytywistą”. Stara się uprawiać filozofię w kontekście nauki i bardzo konkretnych zagadnień. W swoich pismach podkreśla na przykład związek historii filozofii z historycznym rozwojem fizyki. Wiele miejsca poświęcił na spory toczące się wokół interpretacji ewolucji biologicznej i kosmicznej oraz celowości i sensu Wszechświata w perspektywie teologicznej. Za swoje największe osiągnięcie Michał Heller uważa zbliżenie do siebie nauk ścisłych, filozofii i teologii.

Za swoją działalność ksiądz Heller został uhonorowany wieloma wyróżnieniami. Wśród nich wymienić można doktorat honoris causa na Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, nagrodę naukową im. Mikołaja Kopernika Fundacji Miasta Krakowa, przyznawaną przez Polską Akademię Umiejętności w Krakowie, a także Order Orła Białego, Nagrodę Prezesa Rady Ministrów za wybitny dorobek oraz osiągnięcia naukowe, jak również Krzyż Komandorski z gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.

Dzieła ks. Michała Hellera

Na koncie Michała Hellera znajduje się wiele publikacji, zarówno z zakresu teologii, fizyki, jak i filozofii. Wśród tych najbardziej znanych wymienić można: “Bóg i geometria. Gdy przestrzeń była Bogiem”, “Szkice z filozofii głupoty”, “Moralność myślenia”, “Wszechświat jest tylko drogą. Kosmiczne rekolekcje” czy “Granice nauki”. Warto szczególnie wspomnieć o ponownie wydanej w 2021 roku nakładem Wydawnictwa Znak “Wierzę, żeby zrozumieć”. Jest to rozmowa z księdzem Hellerem, przeprowadzona przez Wojciecha Bonowicza, Bartosza Brożka oraz Zbigniewa Liana, dająca wgląd w bogaty świat polskiego uczonego i myśliciela, zarówno z perspektywy biograficznej, jak i filozoficznej. Cenną pozycją w tym gronie jest także “Filozofia kosmologii”, wydana przez Copernicus Center Press. Michał Heller szuka w niej odpowiedzi na ważkie pytania: co to znaczy, że wszechświat się rozszerza? Jak to było z tym Wielkim Wybuchem? Dlaczego gwiazdy nie świecą jednolitym i jednostajnym blaskiem? W klarowny i jasny sposób ksiądz oprowadza Czytelników po plątaninie tematów filozoficznych i kosmologicznych, pokazując, że nie są to dziedziny nauki, których nie da się połączyć. Podobnie poczesne miejsce na liście dzieł Michała Hellera zajmuje “Filozofia nauki”, w której omawia on nie tylko podstawy rzeczonej dziedziny, ale także odnosi się do współczesnych naukowych osiągnięć. Omawiając i rozplątując źródła, z których wywodzi się filozofia nauki, przechodzi płynnie do tematów niezwykle obecnie aktualnych, nie stroniąc od pomocy fizyki. Te i wiele innych książek autorstwa Michała Hellera znajdziecie w ebookach lub jako książki papierowe na Woblinku.

Typ publikacji

Cena

Format

Wydawcy

Sortuj według:
Zyskujące popularność
    okładka Ważniejsze niż Wszechświat, Ebook | Michał Heller

    Wielkie Pytania nigdy nie milkną całkowicie.... Dlaczego w ogóle coś istnieje? Dlaczego to „coś” jest Wszechświatem? Czy da się wyzwolić z niewoli czasu? Czy istnienie zła w historii Wszechświata da się jakoś usprawiedliwić? W swojej najnowszej książce Michał Heller zastanawia się nad wielkimi zagadnieniami, jakie stawia Wszechświat i nasza własna egzystencja, sięgając do szerokiego zaplecza rozmaitych działów nauki, dociekań filozoficznych, analiz teologów i różnych my...

    okładka Szkice z filozofii głupoty, Ebook | Jerzy Stelmach, Michał Heller, Bartosz Brożek

    Głupota to słowo posiadające w języku polskim 283 synonimy występujące w co najmniej 28 różnych grupach znaczeniowych. W Szkicach zostały opisane wyłącznie „przypadki zawinione” wynikające z gnuśności, ewentualnie etycznej niegodziwości określonych osób, a nie przypadki, na które ktoś nie mógł mieć żadnego wpływu. Autorzy opisują swoje własne doświadczenia związane z głupotą i głupcami w myśl przekonania, że każda próba mająca na celu „policzenie” i „ponazywanie” głupoty...

    okładka Szkice z filozofii głupoty, Audiobook | Jerzy Stelmach, Michał Heller, Bartosz Brożek

    Głupota to słowo posiadające w języku polskim 283 synonimy występujące w co najmniej 28 różnych grupach znaczeniowych. W Szkicach zostały opisane wyłącznie „przypadki zawinione” wynikające z gnuśności, ewentualnie etycznej niegodziwości określonych osób, a nie przypadki, na które ktoś nie mógł mieć żadnego wpływu. Autorzy opisują swoje własne doświadczenia związane z głupotą i głupcami w myśl przekonania, że każda próba mająca na celu „policzenie” i „ponazywanie” głupoty...

    okładka Jak być uczonym, Ebook | Michał Heller

    Najbardziej odczuwalną przyjemnością związaną z uprawianiem nauki nie jest stan posiadania wiedzy, lecz proces jej zdobywania. Przygoda pioniera, odkrywcy... Wysiłek i ryzyko... I droga, którą się pokonuje. Ale czy przyjemność byłaby aż tak wielka, gdyby się jednak nie było przekonanym, że droga ta dokądś prowadzi i że warto tam zmierzać? Michał Heller dzieli się własnymi doświadczeniami w przeżywaniu wielkiej, choć - jak pisze - trudnej przygody, jaką jest uprawianie na...

    okładka Pytanie glinianego garnka, Ebook | Michał Heller

    Dlaczego tyle śmierci? Ludzkiego cierpienia? Dlaczego zło? Dlaczego Bóg dopuszcza to wszystko? Gdzie On w ogóle jest? – są to pytania obecne od początku chrześcijaństwa, ale wracają ze wzmożoną siłą za każdym razem, gdy w polu widzenia pojawia się jakiś kataklizm lub widmo cierpienia. Pytania typu „dlaczego?” jakoś zawsze były obecne, jeżeli nie jawnie, to przynajmniej ukryte w podtekście, ale zastanawiałem się także czego nas wojna może nauczyć. Bo że jest lekcją – bolesną...

    Promocja
    okładka Nauka i Teologia - niekoniecznie tylko na jednej planecie, Książka | Michał Heller

    Gdy w gronie ludzi niezaangażowanych religijnie, pada słowo „teologia”, natychmiast pojawia się pytanie: Czy obecnie, wobec jej notorycznego konfliktu z nauką, można jeszcze mówić o teologii, która w jakimś racjonalnym sensie byłaby partnerką innych nauk? Nawet jeżeli pytanie to nie zostaje wypowiedziane głośno, zawisa w powietrzu jako drążąca wątpliwość. Nie znaczy to jednak, że wszelkie polemiki ustały: zdaniem jednych, konflikty między teologią a nauką polegają wyłącznie n...

    Promocja
    okładka Granice nauki, Książka | Michał Heller

    Czy matematyka jest poezją? Jak szukać sensu we wszechświecie? Gdzie leżą granice czasu, przestrzeni i prawdopodobieństwa? W swojej najnowszej książce Michał Heller zastanawia się nad trzema zasadniczymi zagadnieniami: czym jest nauka i czemu zawdzięcza ona swoje sukcesy? Jak teorie naukowe mają się do rzeczywistości? Jakie miejsce w naukowym obrazie świata zajmuje człowiek: twórca nauki i odkrywca praw przyrody? Przedmiotem refleksji i analiz wybitnego filozofa i kosmologa s...

    Promocja
    okładka Daj nam oczy widzące Kazania krótkie, Książka | Michał Heller

    ...Wszystko dzieje się w przypowieściach, aby „patrzyli oczami, a nie widzieli, słuchali uszami, a nie rozumieli...” (Łk 4, 12). Czyżby Jezus naprawdę chciał, żeby słuchający nie widzieli i nie rozumieli? Oczywiście, nie. Z tych słów przebija jedynie głębokie rozczarowanie. Można słuchać i nie rozumieć, na przykład gdy słowo pada na skalistą ziemię, ale patrzeć i nie widzieć...? Oczy są świadkiem, który nie kłamie. Można je co najwyżej zamknąć, by nie widzieć, lub patrzeć w i...

    Promocja
    okładka Elementy filozofii przyrody, Książka | Michał Heller, Tadeusz Pabjan

    Dlaczego Księga Przyrody zapisana jest językiem matematyki? Co teorie fizyczne mówią na temat przestrzeni? Skąd wzięły się wszechświat, życie i umysł? Nauka wyrosła z filozofii przyrody i nigdy nie zdołała podciąć swoich filozoficznych korzeni. Michał Heller i Tadeusz Pabjan przeprowadzają czytelnika przez historię ludzkiego postrzegania przyrody ożywionej i nieożywionej i coraz bardziej udane próby ujęcia zjawisk w karby matematycznych równań - to znakomita lektura i kompen...

    Promocja
    okładka 10.30 u Maksymiliana, Książka | Michał Heller

    Czym jest poszukiwanie prawdy? Dlaczego brak idei zmienia życie w wegetację? Czy czasami nie zamieniamy naszego chrześcijaństwa w ideologię? 10.30 u Maksymiliana to wyjątkowy zbiór homilii, które Ksiądz Profesor Michał Heller wygłosił w kościele św. Maksymiliana w Tarnowie – swoim rodzinnym mieście. Jego krótkie, rzeczowe, a jednocześnie obrazowe kazania odnoszą się do Ewangelii i głęboko osadzają ją w codziennym życiu każdego z nas. Oto człowiek w swoim rozwoju osiągnął zdol...

    Promocja
    okładka Czy fizyka jest nauką humanistyczną?, Książka | Michał Heller

    Wśród fizyków krąży powiedzenie, że wszystkie nauki dzielą się na fizykę i zbieranie znaczków. Czy jest to przejaw ich megalomanii, czy tylko nieco żartobliwe wyrażenie przekonania, ze fizyka jest nauką podstawową? Zarówno wśród „zwykłych” ludzi, jak i naukowców dominuje przeciwstawianie nauk ścisłych naukom humanistycznym. Czasem czyni się to wywyższając ścisłość nauk ścisłych, czasem wskazując na ich ograniczenia, niemożność uchwycenia prawdziwej, żywej złożoności, której n...

    okładka Nauka i Teologia - niekoniecznie tylko na jednej planecie, Ebook | Michał Heller

    Gdy w gronie ludzi niezaangażowanych religijnie, pada słowo „teologia”, natychmiast pojawia się pytanie: Czy obecnie, wobec jej notorycznego konfliktu z nauką, można jeszcze mówić o teologii, która w jakimś racjonalnym sensie byłaby partnerką innych nauk? Nawet jeżeli pytanie to nie zostaje wypowiedziane głośno, zawisa w powietrzu jako drążąca wątpliwość. Nie znaczy to jednak, że wszelkie polemiki ustały: zdaniem jednych, konflikty między teologią a nauką polegają wyłącz...

    Promocja
    okładka Pytanie glinianego garnka Kazania krótkie o wojnie i pokoju, Książka | Michał Heller

    Dlaczego tyle śmierci? Ludzkiego cierpienia? Dlaczego zło? Dlaczego Bóg dopuszcza to wszystko? Gdzie On w ogóle jest? – są to pytania obecne od początku chrześcijaństwa, ale wracają ze wzmożoną siłą za każdym razem, gdy w polu widzenia pojawia się jakiś kataklizm lub widmo cierpienia. Pytania typu „dlaczego?” jakoś zawsze były obecne, jeżeli nie jawnie, to przynajmniej ukryte w podtekście, ale zastanawiałem się także czego nas wojna może nauczyć. Bo że jest lekcją – bolesną! ...

    Promocja
    okładka Bóg i Nauka, Książka | Michał Heller

    W jakiego Boga wierzą naukowcy? Co wspólnego z modlitwą ma rozwiązywanie równań? Dlaczego nie należy zapychać Bogiem dziur w nauce? Co nauka może dać teologii? Czemu teoria ewolucji jest aż teorią, a koncepcja Inteligentnego Projektu zahacza o herezję? Michał Heller w pasjonującej rozmowie z włoskim dziennikarzem Giulio Brottim opowiada o dwóch na pozór wykluczających się wartościach, które ukształtowały jego życie: religii i nauce. Wybitny uczony wspomina również wydarzenia...

    Promocja
    okładka Wierzę, żeby rozumieć. Z Michałem Hellerem rozmawiają Wojciech Bonowicz, Bartosz Brożek i Zbigniew Liana (2022)
, Książka | Michał Heller, Wojciech Bonowicz, Bartosz Brożek, Zbigniew Liana

    Nowe, uzupełnione wydanie książki przedstawiającej fenomenalny świat wybitnego kosmologa Rozmowa ze światowej klasy polskim uczonym i myślicielem o jego drodze życiowej, która prowadziła przez Sybir, seminarium duchowne, studia filozoficzne na KUL-u, wykłady na wielu renomowanych uczelniach świata aż do pałacu Buckingham, gdzie odebrał prestiżową Nagrodę Templetona „za pokonywanie barier między nauką a religią”. Kłopoty młodego wikarego, praca nad modelami kosmologicznymi, ...

    okładka Nieskończenie wiele wszechświatów, Ebook | Michał Heller

    Co kryje się pod pojęciem wieloświata? Czy nasz wszechświat jest tylko jednym z nieskończenie wielu? Gdzie kończy się nauka, a zaczyna twórcza fantazja? Pytanie o wielość (wszech)światów nie jest nowe, ale we współczesnej fizyce po­wróciło ze zdwojoną siłą. Od kosmologii przez mechanikę kwantową po teorię strun, uczeni coraz śmielej kreślą obraz rzeczywi­stości, w której oprócz naszego uniwersum istnieją także inne, równie realne wszech­światy. Czy jednak hipoteza wieloś...

    Promocja
    okładka Przestrzenie Wszechświata. Od geometrii do kosmologii
, Książka | Michał Heller

    Książka „Przestrzenie Wszechświata” miała być kontynuacją „Boga i geometrii” i w pewnym sensie nią jest – ale tylko w pewnym sensie. Od czasów Newtona (tamta książka kończyła się na Newtonie) historia geometrii nabrała przyspieszenia i potem można ją śledzić już tylko bardzo wybiórczo. Zmienił się także charakter jej oddziaływań z resztą kultury. Gdy przy końcu lektury tej książki (uzupełnionej, być może, wcześniejszą lekturą Boga i geometrii) ogarniamy rozwój geometrii od st...

    okładka Wierzę, żeby rozumieć, Ebook | Wojciech Bonowicz, Michał Heller, Bartosz Brożek, Zbigniew Liana

    Nowe, uzupełnione wydanie książki przedstawiającej fenomenalny świat wybitnego kosmologaRozmowa ze światowej klasy polskim uczonym i myślicielem o jego drodze życiowej, która prowadziła przez Sybir, seminarium duchowne, studia filozoficzne na KUL-u, wykłady na wielu renomowanych uczelniach świata aż do Pałacu Buckingham, gdzie odebrał prestiżową Nagrodę Templetona „za pokonywanie barier między nauką a religią”. Kłopoty młodego wikarego, praca nad modelami kosmologicznymi, rad...

    okładka Gdy rozerwą się więzy czasu..., Ebook | Michał Heller

    Nawet krótki wypoczynek upycha się gdzieś między obowiązkami. Kazanie – wysłuchane lub może przeczytane – rozrywa ten napięty ciąg i kieruje myśl do obszarów, nad którymi czas nie ma takiej władzy. Temat czasu zawsze mnie fascynował – jako temat filozoficzny, egzystencjalny, głęboko teologiczny. Świadectwa tej fascynacji można znaleźć rozsiane we wszystkich poprzednich tomikach. Nawet w samych tytułach: „10.30 u Maksymiliana” – to przecież wyraźnie wskazana godzina na ze...

    Promocja
    okładka Bóg i geometria Gdy przestrzeń była Bogiem, Książka | Michał Heller

    Dlaczego Bóg i geometria? Dla kogoś, kto nie liznął historii filozofii, zestawienie to może być zaskakujące, ale każdy, kto cokolwiek słyszał o Platonie, wie, że „Bóg geometryzuje”. A jeżeli cała historia filozofii sprowadza się do kilku przypisów do Platona, jak utrzymywał Alfred North Whitehead, to któreś z nich muszą się odnosić do relacji między geometrią a Bogiem. Ponieważ zarówno filozofia, jak i geometria od dawna należą do obszarów moich zainteresowań, nie mogłem nie ...

    Promocja
    okładka Gdy rozerwą się więzy czasu Kazania krótkie, Książka | Michał Heller

    Nawet krótki wypoczynek upycha się gdzieś między obowiązkami. Kazanie – wysłuchane lub może przeczytane – rozrywa ten napięty ciąg i kieruje myśl do obszarów, nad którymi czas nie ma takiej władzy. Temat czasu zawsze mnie fascynował – jako temat filozoficzny, egzystencjalny, głęboko teologiczny. Świadectwa tej fascynacji można znaleźć rozsiane we wszystkich poprzednich tomikach. Nawet w samych tytułach: „10.30 u Maksymiliana” – to przecież wyraźnie wskazana godzina na zegarz...

    Promocja
    okładka Szkice z filozofii głupoty, Książka | Bartosz Brożek, Michał Heller, Jerzy Stelmach

    Głupota to słowo posiadające w języku polskim 283 synonimy występujące w co najmniej 28 różnych grupach znaczeniowych. W Szkicach zostały opisane wyłącznie „przypadki zawinione” wynikające z gnuśności, ewentualnie etycznej niegodziwości określonych osób, a nie przypadki, na które ktoś nie mógł mieć żadnego wpływu. Autorzy opisują swoje własne doświadczenia związane z głupotą i głupcami w myśl przekonania, że każda próba mająca na celu „policzenie” i „ponazywanie” głupoty jes...

    Promocja
    okładka Elementy mechaniki kwantowej dla filozofów, Książka | Michał Heller

    Jak wygląda prawdziwa struktura materii? Czy najbardziej fundamentalnymi prawami natury rządzi prawdopodobieństwo, a nie konieczność? Dlaczego świat kwantów rządzi się prawami sprzecznymi ze zdrowym rozsądkiem? Mechanika kwantowa, jedna z najważniejszych dziedzin współczesnej fizyki, narodziła się w pierwszych dekadach ubiegłego stulecia. Panowało wówczas niemal powszechne przekonanie, że natura skrywa już niewiele tajemnic. Sformułowanie teorii kwantów obaliło ten optymistyc...

    okładka Uchwycić przemijanie, Ebook | Michał Heller

    Jednym z najbardziej osobistych doświadczeni człowieka jest doświadczenie zanurzenia w strumień czasu. Michał Heller przedstawia zagadnienie czasu w perspektywie historycznej mając na uwadze dzisiejszy stan nauk: matematyki, fizyki i kosmologii. Możemy śledzić pasjonującą historię myśli ludzkiej zmagającej się z uchwyceniem czegoś tak dobrze nam znanego z codziennego, a jednocześnie tak trudnego do zwerbalizowania, jak przemijanie. Przeszłość to ogromny obszar, który j...