SPIS TREŚCI JERZY SPERKA, Wprowadzenie PIOTR BOROŃ, Palatyn – wojewoda – żupan. Tytuły i zakres władzy najwyższego urzędnika w krajach słowiańskich we wczesnym średniowieczu LEONTIJ WOJTOWYCZ, Fenomen halickich bojarów i ich stosunki z książętami KRZYSZTOF GUZIKOWSKI, Słowianie i Niemcy w otoczeniu zachodniopomorskiego księcia Barnima I (1234–1278) – powstanie nowej elity władzy MAREK SMOLIŃSKI, [...] familiaris nostri specialiter et dilectus… Joannici w służbie wład...
Zorganizowana w dniach 7–8 października 2014 roku w Toruniu konferencja doktorantów, magistrantów i studentów archeologii pt. „Barbarzyńcy w oczach starożytnych Greków i Rzymian” zaowocowała zebraniem materiałów posesyjnych. Ta inicjatywa młodych naukowców już per se zasługuje na ogromne uznanie. dr hab. Tomasz Torbus, prof. UG, Instytut Historii Sztuki, Uniwersytet Gdański Należy cieszyć się z faktu, że niektóre zawarte w tomie teksty są pierwszymi publikacjami przek...
Bitwa o Moskę była z pewnośćią jednym z punktów zwrotych drugiej wojny światowej. W tej starannie skonstruowanej i bardzo dobrze udokumentowanej relacji David Stahel bada, jakie możliwości mieli Niemcy w tej kampanii, która w oczywisty sposób okazywała sie nie do wygrania. Pozwala ona zrewidować naszą wiedzę o wojnie na Wschodzie.
Richard Overy
Tom zawiera drugą księgę „Biblioteki Historycznej" Diodora Sycylijskiego, w której autor przedstawił najdawniejsze dzieje Asyrii i Persji, podał też nieco informacji o położeniu geograficznym i strukturze społecznej Indii, wspomniał również o Scytach, Amazonkach i Hiperborejczykach. Nieco uwagi poświęcił Arabii z jej fauną i florą. Księgę zamyka streszczenie romansu utopijnego Jambulosa o Wyspach Słońca.
Upadek władzy rzymskiej w prowincji Britannia był nie tyle nagłym wydarzeniem, co wynikiem przeciągającego się kryzysu. Brytowie pochodzenia celtyckiego wycofywali się stopniowo na wyżynne tereny Walii, Kornwalii i południowo-zachodniej Szkocji, podczas gdy kontrola nad wschodnimi urodzajnymi nizinami została utracona na rzecz germańskich wojowników migrujących z kontynentalnej Europy. Wspomniani germańscy zdobywcy przeszli do historii pod ogólnym mianem Anglosasów i mieli on...
Gdy przystępowałem do lektury książki Ryszarda Stemplowskiego o Zrzeszeniu Studentów Polskich, wiedziałem, że napisał ją człowiek „ze środka”, były działacz znający mechanizmy, konteksty i ludzi – a do tego naukowiec doskonale zdający sobie sprawę z pułapek subiektywizmu, a zarazem posługujący się profesjonalnym warsztatem badawczym historyka. Wielkim atutem Autora było i to, że z racji „starych znajomości” mógł dotrzeć do wielu działaczy ZSP i uzyskać od nich mnóstwo relacji...
Tom jest efektem grantu NPRH: Pogromy. Przemoc kolektywna wobec Żydów na ziemiach polskich w XIX-XX wieku i jej wpływ na relacje polsko-żydowskie. Historia, pamięć, tożsamość, nr 12H 12 0140 81, realizowanego na Wydziale Historycznym UW, kierownikiem projektu był dr Artur Markowski Publikacja dofinansowana ze środków Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie Tom współfinansowany przez Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN...
Pod względem struktury praca ofiarowana Jubilatowi składa się z trzech części. Warto podkreślić, iż są one nieprzypadkowe – odzwierciedlają tak zainteresowania badawcze Profesora i uznanie dla badań nad dziejami regionu, jak i rolę archiwów i archiwistów w trosce o źródła archiwalne. Pierwszą część, zatytułowaną W kręgu osiągnięć badawczych i naukowych, tworzy 29 autorskich wypowiedzi prezentujących swoje najważniejsze osiągnięcia naukowe, organizacyjne i zawodowe. Padają tu ...
Niniejsza praca zawiera nieporównanie mniejszą liczbę obiektów, postara się też odpowiedzieć na pytanie, czy nowa ulica Marszałkowska budowana po wojnie stała się symbolem prestiżu czy upadku, czy dostała szansę na kontynuację przedwojennej legendy czy też ją bezpowrotnie utraciła.
A jeśli tak, to co o tym zadecydowało?
Po raz Szesnasty dr Leszek Pietrzak w swoich tekstach odkłamuje naszą historię. Nasi sąsiedzi uczynili z historii metodę prowadzenia polityki,polityka ta ma być usprawiedliwieniem ich zbrodni, przerzucenia odpowiedzialności na innych, z katów na ofiary Autor pokazuje ,że to Polacy, poza wyjątkami nie uczestniczyli w niemieckim holokauście, czego większość europejskich krajów nie może o sobie powiedzieć. Ważnym i ciekawym tekstem jest też analiza ukraińskich kłopotów z hist...
Monografia współautorska Sowietyzacja języka Niemców rosyjskich w latach 20. i 30. XX wieku składa się z trzech tomów. Tom I, najobszerniejszy, pióra J. Mędelskiej, M. Cieszkowskiego, M. Jankowiak-Rutkowskiej i M. Sobczaka, zatytułowano Losy Niemców rosyjskich i stan ich języka(do 1941 roku). Tom II, przygotowany przez J. Mędelską, M. Cieszkowskiego i M. Sobczaka, nosi tytuł Tworzenie sowieckiego języka niemieckiego(na podstawie moskiewskich słowników rosyjsko-niemieckich wyd...
Wędrówkę przez życie Autorka podzieliła na trzy etapy: wspomnienia z dwóch pierwszych okresów znajdują się w tym opracowaniu. Prof. Skrabka-Błotnicka opisuje w nich Przemyśl i Gliwice swoich lat młodości, domy rodzinne i akademickie, uczelnie oraz osoby, z którymi spotkała się. Szczególną uwagę poświęciła swoim nauczycielom oraz ich stosunku do wychowanków. Wiele jest także o przeżyciach osobistych Autorki, w tym o relacjach damsko-męskich czy pomiędzy przedstawicielami tej s...
Postępująca globalizacja okazała się czynnikiem sprzyjającym terrorystom. Ułatwienia komunikacyjne, coraz szybsza łączność, masowe korzystanie z Internetu, napływ ludności z terenów wiejskich do miast, obecność w Europie kilkudziesięciu milionów muzułmanów, struktura sieciowa, utrudniona kontrola i identyfikacja potencjalnych sprawców zamachu utrudniają walkę z terroryzmem. Potwierdzeniem determinacji członków organizacji terrorystycznych mogą być ataki na środki transportu p...
Z uwagi na bardzo niewygodną dla komunistycznych władz polskich treść Wspomnień, opisujących przecież okres okupacji sowieckiej Przemyśla, rękopis był ukrywany przez cały okres istnienia PRL w obawie przed konfiskatą przez Służbę Bezpieczeństwa (...) Wspomnienia koncentrują się na opisie wydarzeń, które miały miejsce w siedzibie TPN, ale zawierają także wiele cennych informacji o życiu w okupowanym przez Sowietów Przemyślu. Mylny byłby zatem pogląd mówiący o tym. że ogranic...
Budowa portu i miasta Gdyni była jedną z największych inwestycji gospodarczych II Rzeczypospolitej. Przekształcenie małej wioski rybackiej w nowoczesne miasto i największy port bałtycki stało się swoistym fenomenem, który wymuszony został polityczno-ekonomicznymi realiami istniejącymi w Europie Środkowej na początku lat dwudziestych XX w. U zarania niepodległości państwo polskie spoglądało na Gdańsk. Miasto to stać się miało polskim oknem na Bałtyk, przez który realizowane mi...
Drugi tom z cyklu Polska i sąsiedzi na przestrzeni wieków jest kontynuacją prac doktorantów Akademii Pomorskiej w Słupsku, którzy do współpracy zaprosili też młodych naukowców z innych polskich ośrodków naukowych. Myślą przewodnią kolejnego zbioru artykułów pozostaje tematyka dotycząca procesów zachodzących na ziemiach polskich i w krajach sąsiednich, a także wzajemnych relacji Polski z jej sąsiadami. Niewątpliwie warto wnikliwie przyglądać się tym relacjom, zarówno w zakresi...
Do historii przeszedł jako Krzysztof Kolumb. Ale czy rzeczywiście tak nazywał się odkrywca Ameryki? Skąd naprawdę pochodził? Jaki był jego status społeczny? Istnieje wiele teorii na ten temat, a rozmaite, rozsiane w czasie i przestrzeni wzmianki o korzeniach Kolumba wcale nie ułatwią poznania jego prawdziwej tożsamości. Niezbadany pozostaje trop grecki. Wiedzie on na wyspę Chios i w stronę bizantyjskiego rodu Dishypatos. Wiele wskazuje na to, że Kolumb był spokrewniony z Pale...
Publikacja prezentuje efekty trwającej siedem lat inwentaryzacji niezwykle bogatego Archiwum Instytutu Literackiego w Maisons-Laffitte pod Paryżem – wydawcy paryskiej „Kultury”. Archiwum Instytutu to cenne źródło dokumentujące działalność placówki oraz życie polskiej emigracji politycznej w okresie powojennym. Znajduję się tu m.in.: akta osobiste Jerzego Giedroycia, fragmenty spuścizny po Witoldzie Gombrowiczu, Konstantym Jeleńskim i Jerzym Stempowskim. Prace porządkowe, któ...
Książka prezentuje sylwetki ludzi, którzy – mówiąc eufemistycznie – na co dzień nie przejmowali się przesadnie moralnością… Chodzi więc zarówno o bumelantów, którzy żyli kosztem innych lub uruchamiali rozmaite kombinacje, by nie pracować, jak i o postacie szeroko rozumianego półświatka, ale – poza wyjątkowymi przypadkami – raczej nie o zwykłych przestępców, których upamiętniają co najwyżej kartoteki wymiaru sprawiedliwości. To najczęściej indywidua, które funkcjonowały bądź f...
Książka poświęcona ważnej, lecz często nie docenianej kwestii w historii kościoła katolickiego w Polsce - jego bazie materialnej. W I Rzeczypospolitej dawała mu ona niezależność od władzy świeckiej, zaś odebrana mu została przez zaborcze monarchie, o czym autor obszernie opowiada w pierwszym rozdziale swej książki. Kolejne partie tekstu poświęcone są - w znacznej części udanym - próbom odzyskania podstawowego elementu tej bazy materialnej, jaką były dobra ziemskie. Na proces ...
Wiejskie dzieciństwo. Branko Ćopić i Tadeusz Nowak to książka dotycząca fenomenu słabo obecnego w badaniach slawistycznych i komparatystycznych. Alicja Fidowicz stawia pytania dotyczące nie tylko charakteru samego dzieciństwa słowiańskiego, jego istoty i cech dystynktywnych, ale również dziecięcej wizji świata w wybranych zbiorach opowiadań Branka Ćopicia (Ikona z koniem) i Tadeusza Nowaka (Przebudzenia). Autorka analizuje konteksty historyczne i biograficzne tych utworów, pr...
Słownik Historyczny Nowej Marchii to praca wyjątkowa. Podobne przedsięwzięcia powstawały zazwyczaj jako opracowania zespołowe, przygotowywane przez określonej komórki Polskiej Akademii Nauk. Tu mamy do czynienia z pracą autorską, będącą wynikiem półwiecza dogłębnych studiów źródeł i literatury najwybitniejszego obecnie żyjącego badacza Nowej Marchii prof. Edwarda Rymara. Praca została na pięć tomów podzielonych tematycznie – historycznymi ziemiami. Pierwszy to wprowadzenie, w...
Historia najnowsza obejmuje okres od zakończenia nowożytności, czyli przełom XVIII i XIX wieku, aż do czasów współczesnych. Dlatego wiele książek z kategorii „Historia najnowsza” poświęconych jest wojnom światowym, powstaniu warszawskiemu czy okresowi PRL-u. Pozycje przedstawiające czasy II wojny światowej stanowią tak dużą część książek, że zostały umieszczone w odrębnej podkategorii „II wojna światowa”. Główny trzon kategorii „Historia najnowsza” stanowią książki oscylujące wokół tematyki wojen światowych („Legiony – droga do legendy” Marka A. Koprowskiego, „Niewygodny Polak” Macieja Bernatta-Reszczyńskiego), powstania warszawskiego („Duch ’44. Siła ponad słabością” Stanisława Zasady), PRL-u („»Ciekawe« życie w PRL-u. I co dalej?” Bogusława Homickiego) oraz Solidarności („Tu radio Solidarność” Pawła Pietkuna). Jednak znaleźć tu można także takie publikacje jak „Kobiety wywiadu” Przemysława Słowińskiego, który przedstawia biografie najsłynniejszych agentek i szpiegów, m.in. Mathilde Carré, Coco Chanel czy Krystyny Skarbek. W tej kategorii znajduje się też „Epilog do »Kamieni na szaniec«” profesora Grzegorza Nowika, ukazujący szerzej tło wydarzeń przedstawionych przez Aleksandra Kamińskiego w jego słynnej książce. Najnowszej historii poświęcona została chociażby „Polska 1945–2015. Historia polityczna” Andrzeja Piaseckiego i Ryszarda Michalaka – jedna z niewielu monografii przedstawiających w takiej formie losy współczesnej Polski. Nie może zabraknąć także opisów brawurowych ucieczek, m.in. z obozów śmierci – Auschwitz, Sobiboru, sowieckich łagrów czy pilnie strzeżonych twierdz, które w „Słynnych ucieczkach Polaków” opisał Andrzej Fedorowicz.