Przemysław Smolarek (1925-1991) – ur. w Łodzi, w 1948 r. ukończył historię na Uniwersytecie Jagiellońskim, uczeń profesora Władysława Konopczyńskiego. Doktorat (1950) napisał pod kierunkiem profesora Kazimierza Piwarskiego. Żołnierz Armii Krajowej oraz piłkarz Wisły Kraków. Z powodów politycznych zmuszony emigrować z Krakowa do Łodzi, a następnie na Pomorze, najpierw Zachodnie, potem Gdańskie. Twórca i pierwszy dyrektor Muzeum Morskiego w Gdańsku. Posiadał wybitne osiągnięcia...
Po dobrej strawie i napitku żołnierze odpoczywali w czasie wolnym. Nie mieli oni prawie żadnej łączności ze swą ojczyzną, gdyż otwierano ich listy, przetrzymując część z nich, lub opóźniając dostarczenie, a czasem nawet niszczono. Davout przechwytywał całą korespondencję nadchodzącą z Hiszpanii, „gdyż przedstawiała ona ten kraj jako pogrążony w rebelii”. Niektórzy bili swoich gospodarzy idąc za przykładem generała Vialannesa, który na kwaterze w Polsce „Żydowi, który go karmi...
W czasie gdy między furtką św. Tomasza a fontanną „Wasserkunst” oraz w dalszych częściach bulwaru pomiędzy ogrodami Rudolfa i Reichela rozgrywały się mrożące krew w żyłach sceny, również położony nieco dalej na północ plac Rzeźniczy (Fleischerplatz) był miejscem krwawych walk. Tam, gdzie zaczynał się Ranstädter Steinweg, ze zrozumiałych względów gromadzili się wszyscy wycofujący się spod bramy Hallskiej i centrum miasta. Bezpośrednio za nimi podążały oddziały Blüchera i Bülow...
Rozprawa S. Augusiewicza po raz pierwszy w polskiej historiografii w tak rzetelny oraz wyczerpujący sposób opisuje i analizuje wojskowość pruską w latach Potopu, a zatem w ważnym dla Rzeczypospolitej szlacheckiej okresie, gdy elektor brandenburski z przeciwnika „przerodził się” w sojusznika Polski. Dlatego istotnym problemem jest zaprezentowanie przez Autora genezy oraz mechanizmów owej reorganizacji armii pruskiej, w wyniku której powstała na bazie formacji obrony krajowej s...
Na ocenę wartości bojowej oraz sposób postrzegania kawalerii w Europie i na świecie w okresie dwudziestolecia międzywojennego, wpłynęły przede wszystkim doświadczenia I wojny światowej. Chociaż jeszcze przed wybuchem Wielkiej Wojny, w myśli wojskowej państw europejskich można było dostrzec swoisty brak wiary w skuteczność jazdy na przyszłych polach bitew, to jednak dopiero konflikt zbrojny z lat 1914-1918 ostatecznie podważył zaufanie do efektywności konnicy. Rozwój siły ogni...
Relacja rotmistrza Prónaya: „Musieliśmy wykonać ten (przedpołudniowy) odwrót w biały dzień przed tyralierami rosyjskimi, jednak bez większych problemów i incydentów dotarliśmy do naszych luzaków znajdujących się za zboczem pagórka i konno ruszyliśmy do Limanowej. Niedługo potem wyszło słońce i zrobiła się piękna pogoda, ciepło. Rosyjska artyleria, która zaczęła działać, strzelała daleko za nas... Dotarłszy do stacji kolejowej, brygada zeszła z koni, w cieple i słońcu czuliśmy...
Walki niemieckiego IV korpusu rezerwowego w dniu 5 września 1914 roku pod Monthyon stanowią wstęp do słynnej bitwy nad rzeką Ourcq, rozegranej w dniach 6-9 września 1914 roku między niemiecką 1 armią generała von Kluck a francuską 6 armią generała Manoury’ego. W omawianych walkach niemiecki IV korpus rezerwowy, któremu powierzono osłonę skrajnego prawego skrzydła niemieckiego przed ewentualnym uderzeniem francuskim z umocnionego rejonu Paryża, w dniu 5 września 1914 roku ener...
Niniejsza książka, do której przygotowaniem niejako było kilka studiów tegoż Autora, ogłoszonych w latach 1936-1938, oraz opublikowanie przezeń obszernego tomu źródeł do tejże epoki, stanowi ważną część szerokiego tematu dziejów oręża polskiego w wojnach napoleońskich. W walce o przewagę nad światem Francja napoleońska została wciągnięta na jesieni 1806 roku w niepożądaną wówczas wojnę z Prusami. Zwycięstwa narzuciły Napoleonowi sprawę polską, gdyż rozbity przeciwnik miał w ...
Niniejsza praca została podzielona na 4 rozdziały zatytułowane: Działania francuskie do 24 XII 1808 roku, Działania armii Moore’s do 24 XII 1808 roku, Odwrót armii brytyjskiej oraz Bitwa pod La Coruna. Jest to systematyka zagadnienia najczęściej spotykana u autorów angielskich, być może nieco tendencyjna, ale najwygodniejsza przy opisywaniu wydarzeń tej kampanii. Głównym źródłem przy pisaniu pracy były pozycje pamiętnikarskie.
Napisana z dogłębną wiedzą o temacie, z głębi serca, z zacięciem obserwatora i finezją, z niezwykłym sercem dla żołnierza, książka ta, naszkicowana w pośpiechu, urasta do miana małego arcydzieła. Kunsztowna i głęboka odnośnie przekazywanej idei, przedstawia ją w niezwykle oryginalny sposób, w pewnych partiach tekstu, i sprawia, że mają one charakter poezji oczarowującej czytelnika-żołnierza bez utraty autentyczności i nie baczą na wszelką krytykę. De Brack nigdy nie traci z ...
Tematem niniejszej pracy jest przedstawienie koncepcji planistycznych wobec Prus Wschodnich i północnego Mazowsza w międzywojennym dwudziestoleciu. Od razu we wstępie autor pragnie zaznaczyć, że pod terminem wschodniopruski obszar operacyjny rozumie nie tylko właściwe Prusy Wschodnie, ale również tereny przyległe, zawarte między dolna Wisłą na zachodzie i linią rzek Wisła, Bugo-Narew, Narew, Biebrza na południu. Częstokroć niezbędnym zabiegiem stało się przekroczenie tak zakr...
Mająca miejsce w 58 r. przed Chr. kampania Cezara przeciwko Ariowistowi stanowi niewątpliwie jeden z najciekawszych etapów podboju Galii. Po zatrzymaniu migracji Helwetów i ich sprzymierzeńców Cezar wykorzystał nadarzającą się sposobność i dokonał agresji na niedawno utworzone państwo swebskie. Okazało się jednak, że pomimo początkowego zaskoczenia Ariowist i jego wojownicy stawili Rzymianom twardy opór. Germańskiemu władcy udało się nawet wymanewrować Cezara, choć ostateczni...
Wojskowość polska nie rozwijała się w próżni. Państwo jagiellońskie czerpało wzory z doświadczeń innych monarchii. Stąd więc konieczny jest mały wstęp dotyczący składu narodowościowego sił zbrojnych ówczesnych państw europejskich. Przegląd rejonów werbunkowych pozwoli nam uświadomić sobie, które z poszukiwanych i cenionych za swe wojenne walory żołnierskich nacji, trafić mogły do koronnej służby zaciężnej za ostatnich Jagiellonów.
Autor książki, Alfred Thayer Mahan był amerykańskim oficerem marynarki wojennej, a także geostrategiem, być może najważniejszym w XIX wieku. Prezentował znaczenie taktyk morskich na całym świecie. Nazywany był "Clausewitzem wojny morskiej". Niniejsza praca dotyczy tzw. ery żagla w wojnach morskich. Jest ona pokłosiem cyklu wykładów poświęconych zagadnieniom historii i strategii morskiej, które autor wygłosił pracując jako wykładowca na Naval War College. Choć nie brakuje tu d...
Polski rynek księgarski obfituje w pozycje książkowe poświęcone tematyce morskiej. Najczęściej jednakże są to prace o charakterze stricte militarnym i traktujące głównie o okresie I i II Wojny Światowej. Niezwykle mało miejsca poświęcono natomiast w literaturze polskojęzycznej tzw. erze żagla. Z tym większą przyjemnością chcielibyśmy oddać w państwa ręce klasyczną już na Zachodzie pozycję autorstwa Alfreda Thayera Mahana (1840-1914) pt.: „Wpływ potęgi morskiej na historię 166...
Ostatecznym zadaniem wojska jest walka, a człowiek jest jej głównym narzędziem; nie znając dokładnie głównego narzędzia walki, to jest człowieka i stanu jego ducha w rozstrzygającym momencie walki, nie możemy odpowiednio zorganizować wojska, nie możemy mu dać dobrego ustroju ani organizacji, wytworzyć karności, ani wreszcie określić zasad taktyki, które to sprawy łączą się ze sobą, jak palce jednej ręki. Często ludzie, piszący o sprawach wojny, biorą za punkt wyjścia broń, p...
Przeciąg czasu od roku 1479 do 1506, od pokoju ołomunieckiego do śmierci króla Aleksandra, przedstawia niewątpliwie pewien zwarty w sobie okres, który wynosząc blisko 30 lat, tworzy ową najniższą w historii jednostkę chronologiczną Lorenza: jedno pokolenie. Wszystko bowiem, co się działo za Olbrachta i Aleksandra, było już pomyślane i nakreślone pod koniec rządów Kazimierza Jagiellończyka. Ja z tych przełomowych dziejów ostatniego naszego w wiekach średnich pokolenia n...
Niniejsza praca analizuje sposób, w jaki Sowieci planowali i przeprowadzili cztery operacje ofensywne w okresie od grudnia 1942 do sierpnia 1943 roku. Pierwsze trzy z tych ofensyw, każda prowadzona siłami pojedynczego frontu pod nadzorem STAWKI (Naczelnego Dowództwa), odbyły się pod wpływem optymizmu po zwycięskim dla Sowietów okrążeniu wojsk niemieckich pod Stalingradem w listopadzie 1942 roku, podczas gdy Sowieci wciąż przyswajali sobie nauki wyniesione z owego zwycięstwa. ...
To jedna z niewielu polskich monografii przedstawiających tak kompleksowo tematykę utworzenia lotniska wojskowego i jego losów na przestrzeni dekady lat 1935-1945. W pięciu rozdziałach autor przekazuje czytelnikowi kompletną wiedzę o sposobie budowy tego obiektu oraz o jego roli w działaniach wojennych lat 1941-1945. Praca oparta jest na archiwaliach polskich, angielskich ale przede wszystkim na niemieckich. Pisząc tą monografię autor wykorzystał dzienniki bojowe, luźne dokum...
Zainteresowanie, z jakim u czytelników, głównie zaś wśród profesjonalnych historyków oraz miłośników szeroko rozumianej historii wojskowej, cieszy się artyleria spowodowało, że grupa pięciu autorów, w tym także piszący te słowa i jednocześnie redaktor całego tomu, podjęła się zadania przygotowania poświęconej jej publikacji. W efekcie tego pod osąd środowiska naukowego oraz wszystkich zainteresowanych dziejami artylerii, zarówno rodzimej jak i obcej, oddajemy tom studiów dot...
Zwycięstwa spod Jeny i Frydlandu miały miejsce w tak nieodległym czasie zarówno przed jak i po ponurych, ale i chwalebnych walkach spod Pułtuska oraz Gołymina, że zupełnie przyćmiły je swoją sławą. Naturalną koleją rzeczy francuscy pisarze zainteresowani tematyką militarną wolą zajmować się tymi zwycięstwami, które przyniosły najbardziej znaczące rezultaty i które okryły armię francuską największą chwałą. Wspomniane operacje mające miejsce w Polsce pod koniec grudnia 1806 są...
Oddajemy w Państwa ręce kolejny, trzeci już tom „Studiów nad Staropolską Sztuką Wojenną”. Z dumą stwierdzamy, że przedsięwzięcie zapoczątkowane w roku ubiegłym doczekało się kontynuacji, co pokazuje, że staropolska wojskowość jest nadal atrakcyjnym – i wciąż stawiającym nowe wyzwania – przedmiotem badawczym. Niniejszy tom powstał dzięki pracy grupy jedenastu – młodych badaczy, reprezentujących ośrodki krajowe (Warszawa, Kraków, Częstochowa), jak również jeden zagraniczny (Kij...
Zagadnienie historyczne, które rozpatruję w niniejszym wywodzie, jest następujące: Ustalona od wieków tradycja, która z współczesnych kronik przeszła do nowszych dzieł historycznych, przedstawia elekcję Zygmunta I Starego jako sprawę, która się spełniła bez żadnych trudności, bez jakiejkolwiek opozycji. Władysław Jagiellończyk, król Czech i Węgier, najstarszy z rodu, sam nie ubiegając się o koronę, przelał jakoby swoje prawa na brata Zygmunta, którego gorąco zalecał i popie...
Kajety kapitana Coignet wyróżniają się spośród pamiętników francuskich wojskowych. Wolne od chełpliwości i gloryfikacji własnych czynów oraz wysławiania Francji i jej wielkości nie są, w opinii Anglika, typowo francuskie. Ukazują wręcz, iż żołnierz francuski może być tak prostym, skromnym i prostolinijnym jak żołnierz angielski i osiągnąć coś wielkiego niemal bezwiednie. O wielkim uroku Coigneta stanowi przede wszystkim jego prostota. Przebieg służby tego żołnierza jest wyją...
