Po bitwie pod Jeną dnia 14-go października 1806 roku, wskutek której runęła potęga państwa pruskiego, Napoleon odbył wjazd tryumfalny do Berlina; dnia 19-listopada przyjął łaskawie deputacyę polską z ziem, dotychczas pod panowaniem pruskim będących, i oświadczył jej, że skoro 30 do 40.000 Polaków ujrzy pod bronią, ogłosi niepodległość Polski - w Warszawie, a skoro ją ogłosi, nikt jej wzruszyć nie zdoła...
Pomimo upływu półwiecza Polską sztukę wojenną w okresie wczesnofeudalnym należy nadal czytać i z niej korzystać, gdyż – powtarzając opinię sprzed półwiecza – jest w dalszym ciągu pozycją „cenną, która na stałe zajmie należne jej, poważne miejsce w dziejach badań nad historią naszej wojskowości”. I to od niej każdy szanujący się badacz historii wojskowości powinien rozpoczynać swoje studia nad polską sztuką wojenną!
z posłowia prof. dr. hab. Jana Szymczaka
Ze względu na wyjątkową sytuację dziejową Węgier, węgierscy turkolodzy zawsze zwracali szczególną uwagę na zagadnienia ekspansjonizmu i ambicji politycznych Osmanów w Europie, przede wszystkim w Europie Środkowej. Ich zainteresowanie spowodowane jest dwoma zasadniczymi czynnikami. Po pierwsze, szukają oni odpowiedzi na jedno z fundamentalnych pytań w historii narodu węgierskiego: czy było nie do uniknięcia, by Węgry znalazły się (częściowo) pod osmańską okupacją i w ciągu kol...
Niniejsza praca obejmuje czas od wstąpienia na tron Jana Kazimierza do końca panowania Jana III. Epoka ta wciąż budzi żywe zainteresowanie; toczą się o nią spory, nie zawsze utrzymane w ścisłych granicach nauki. Z natury rzeczy uwaga badaczy skupia się na dziejach politycznych i dziejach wojen; postacie takie jak Jan Kazimierz i Jan III, Maria Ludwika i Maria Kazimiera, Jeremi i Michał Wiśniowieccy – mają największą siłę atrakcyjną. Ale jak przedstawiał się w tym czasie sk...
W biografiach, jeśli oczywiście nie są to paszkwile, pisane z pobudek politycznych, widać wyraźnie tendencję, zgodnie z którą ich autorzy chcą, aby wszystko, co napisali odnosiło się do opisywanych przez nich osób. Starają się nas przekonać, że ta konkretna osoba wszystkiego dokonała, wszystko przewidziała, wszystko przepowiedziała. Robią to celowo, aby ukryć błędy swojego bohatera, pominąć momenty przykrych wypadków, jakie go spotkały, wyolbrzymić jego zasługi, podkreślić je...
Operacja warszawsko-iwangorodzka [warszawsko-dęblińska] była największym starciem armii Austro-Węgier, Niemiec i Rosji na wschodnim [rosyjskim] teatrze działań pierwszej wojny światowej w 1914 roku. Jej przeprowadzenie zmusiło obie strony skoordynowania działań wielkich związków operacyjnych (frontów). W toku samej operacji centralne miejsce zajmowały raczej cele polityczne, niż strategiczne: podobnie jak w przypadku natarcia niemieckich armii na Paryż w sierpniu 1914 r., tu ...
Praca niniejsza stanowi pierwszą próbę ujęcia całokształtu zagadnienia gospodarki finansowej Rosji, Niemiec i Austro-Węgier na ziemiach polskich w czasie wielkiej wojny. Obejmuje ona głównie historię polityki finansowej Rosji, Niemiec i Austro-Węgier w stosunku do ziem b. Królestwa Polskiego, które przed wojną stanowiło część zaboru rosyjskiego Polski, podczas zaś wojny zostało okupowane przez wojska niemieckie i austriackie. Utworzone przez Niemcy, Generalne Gubernatorstwo W...
Kajety kapitana Coignet wyróżniają się spośród pamiętników francuskich wojskowych. Wolne od chełpliwości i gloryfikacji własnych czynów oraz wysławiania Francji i jej wielkości nie są, w opinii Anglika, typowo francuskie. Ukazują wręcz, iż żołnierz francuski może być tak prostym, skromnym i prostolinijnym jak żołnierz angielski i osiągnąć coś wielkiego niemal bezwiednie. O wielkim uroku Coigneta stanowi przede wszystkim jego prostota. Przebieg służby tego żołnierza jest wyją...
Tematem niniejszej pracy jest przedstawienie koncepcji planistycznych wobec Prus Wschodnich i północnego Mazowsza w międzywojennym dwudziestoleciu. Od razu we wstępie autor pragnie zaznaczyć, że pod terminem wschodniopruski obszar operacyjny rozumie nie tylko właściwe Prusy Wschodnie, ale również tereny przyległe, zawarte między dolna Wisłą na zachodzie i linią rzek Wisła, Bugo-Narew, Narew, Biebrza na południu. Częstokroć niezbędnym zabiegiem stało się przekroczenie tak zakr...
To jedna z niewielu polskich monografii przedstawiających tak kompleksowo tematykę utworzenia lotniska wojskowego i jego losów na przestrzeni dekady lat 1935-1945. W pięciu rozdziałach autor przekazuje czytelnikowi kompletną wiedzę o sposobie budowy tego obiektu oraz o jego roli w działaniach wojennych lat 1941-1945. Praca oparta jest na archiwaliach polskich, angielskich ale przede wszystkim na niemieckich. Pisząc tą monografię autor wykorzystał dzienniki bojowe, luźne dokum...
Zainteresowanie, z jakim u czytelników, głównie zaś wśród profesjonalnych historyków oraz miłośników szeroko rozumianej historii wojskowej, cieszy się artyleria spowodowało, że grupa pięciu autorów, w tym także piszący te słowa i jednocześnie redaktor całego tomu, podjęła się zadania przygotowania poświęconej jej publikacji. W efekcie tego pod osąd środowiska naukowego oraz wszystkich zainteresowanych dziejami artylerii, zarówno rodzimej jak i obcej, oddajemy tom studiów dot...
Walki niemieckiego IV korpusu rezerwowego w dniu 5 września 1914 roku pod Monthyon stanowią wstęp do słynnej bitwy nad rzeką Ourcq, rozegranej w dniach 6-9 września 1914 roku między niemiecką 1 armią generała von Kluck a francuską 6 armią generała Manoury’ego. W omawianych walkach niemiecki IV korpus rezerwowy, któremu powierzono osłonę skrajnego prawego skrzydła niemieckiego przed ewentualnym uderzeniem francuskim z umocnionego rejonu Paryża, w dniu 5 września 1914 roku ener...
Niniejsza książka, do której przygotowaniem niejako było kilka studiów tegoż Autora, ogłoszonych w latach 1936-1938, oraz opublikowanie przezeń obszernego tomu źródeł do tejże epoki, stanowi ważną część szerokiego tematu dziejów oręża polskiego w wojnach napoleońskich. W walce o przewagę nad światem Francja napoleońska została wciągnięta na jesieni 1806 roku w niepożądaną wówczas wojnę z Prusami. Zwycięstwa narzuciły Napoleonowi sprawę polską, gdyż rozbity przeciwnik miał w ...
Niniejsza praca została podzielona na 4 rozdziały zatytułowane: Działania francuskie do 24 XII 1808 roku, Działania armii Moore’s do 24 XII 1808 roku, Odwrót armii brytyjskiej oraz Bitwa pod La Coruna. Jest to systematyka zagadnienia najczęściej spotykana u autorów angielskich, być może nieco tendencyjna, ale najwygodniejsza przy opisywaniu wydarzeń tej kampanii. Głównym źródłem przy pisaniu pracy były pozycje pamiętnikarskie.
Napisana z dogłębną wiedzą o temacie, z głębi serca, z zacięciem obserwatora i finezją, z niezwykłym sercem dla żołnierza, książka ta, naszkicowana w pośpiechu, urasta do miana małego arcydzieła. Kunsztowna i głęboka odnośnie przekazywanej idei, przedstawia ją w niezwykle oryginalny sposób, w pewnych partiach tekstu, i sprawia, że mają one charakter poezji oczarowującej czytelnika-żołnierza bez utraty autentyczności i nie baczą na wszelką krytykę. De Brack nigdy nie traci z ...
Mająca miejsce w 58 r. przed Chr. kampania Cezara przeciwko Ariowistowi stanowi niewątpliwie jeden z najciekawszych etapów podboju Galii. Po zatrzymaniu migracji Helwetów i ich sprzymierzeńców Cezar wykorzystał nadarzającą się sposobność i dokonał agresji na niedawno utworzone państwo swebskie. Okazało się jednak, że pomimo początkowego zaskoczenia Ariowist i jego wojownicy stawili Rzymianom twardy opór. Germańskiemu władcy udało się nawet wymanewrować Cezara, choć ostateczni...
Praca poświęcona została zagadnieniom wojskowości w organizmach politycznych na terenie Europy Zachodniej, powstawała w wyniku długich rozważań i konsultacji autora na ten temat. Efekt końcowy stanowi świetne studium dotyczące relacji między działalnością militarną ludzi o tożsamości „barbarzyńskiej”, a przemianami społecznymi, gospodarczymi i kulturowymi zachodzącymi między ok. 450 rokiem a końcem IX wieku, na terenie całej Europy Zachodniej. Autor odrzucił z przyczyn metodo...
Wojskowość polska nie rozwijała się w próżni. Państwo jagiellońskie czerpało wzory z doświadczeń innych monarchii. Stąd więc konieczny jest mały wstęp dotyczący składu narodowościowego sił zbrojnych ówczesnych państw europejskich. Przegląd rejonów werbunkowych pozwoli nam uświadomić sobie, które z poszukiwanych i cenionych za swe wojenne walory żołnierskich nacji, trafić mogły do koronnej służby zaciężnej za ostatnich Jagiellonów.
Autor książki, Alfred Thayer Mahan był amerykańskim oficerem marynarki wojennej, a także geostrategiem, być może najważniejszym w XIX wieku. Prezentował znaczenie taktyk morskich na całym świecie. Nazywany był "Clausewitzem wojny morskiej". Niniejsza praca dotyczy tzw. ery żagla w wojnach morskich. Jest ona pokłosiem cyklu wykładów poświęconych zagadnieniom historii i strategii morskiej, które autor wygłosił pracując jako wykładowca na Naval War College. Choć nie brakuje tu d...
Polski rynek księgarski obfituje w pozycje książkowe poświęcone tematyce morskiej. Najczęściej jednakże są to prace o charakterze stricte militarnym i traktujące głównie o okresie I i II Wojny Światowej. Niezwykle mało miejsca poświęcono natomiast w literaturze polskojęzycznej tzw. erze żagla. Z tym większą przyjemnością chcielibyśmy oddać w państwa ręce klasyczną już na Zachodzie pozycję autorstwa Alfreda Thayera Mahana (1840-1914) pt.: „Wpływ potęgi morskiej na historię 166...
Ostatecznym zadaniem wojska jest walka, a człowiek jest jej głównym narzędziem; nie znając dokładnie głównego narzędzia walki, to jest człowieka i stanu jego ducha w rozstrzygającym momencie walki, nie możemy odpowiednio zorganizować wojska, nie możemy mu dać dobrego ustroju ani organizacji, wytworzyć karności, ani wreszcie określić zasad taktyki, które to sprawy łączą się ze sobą, jak palce jednej ręki. Często ludzie, piszący o sprawach wojny, biorą za punkt wyjścia broń, p...
Na ocenę wartości bojowej oraz sposób postrzegania kawalerii w Europie i na świecie w okresie dwudziestolecia międzywojennego, wpłynęły przede wszystkim doświadczenia I wojny światowej. Chociaż jeszcze przed wybuchem Wielkiej Wojny, w myśli wojskowej państw europejskich można było dostrzec swoisty brak wiary w skuteczność jazdy na przyszłych polach bitew, to jednak dopiero konflikt zbrojny z lat 1914-1918 ostatecznie podważył zaufanie do efektywności konnicy. Rozwój siły ogni...
Zwycięstwa spod Jeny i Frydlandu miały miejsce w tak nieodległym czasie zarówno przed jak i po ponurych, ale i chwalebnych walkach spod Pułtuska oraz Gołymina, że zupełnie przyćmiły je swoją sławą. Naturalną koleją rzeczy francuscy pisarze zainteresowani tematyką militarną wolą zajmować się tymi zwycięstwami, które przyniosły najbardziej znaczące rezultaty i które okryły armię francuską największą chwałą. Wspomniane operacje mające miejsce w Polsce pod koniec grudnia 1806 są...
Oddajemy w Państwa ręce kolejny, trzeci już tom „Studiów nad Staropolską Sztuką Wojenną”. Z dumą stwierdzamy, że przedsięwzięcie zapoczątkowane w roku ubiegłym doczekało się kontynuacji, co pokazuje, że staropolska wojskowość jest nadal atrakcyjnym – i wciąż stawiającym nowe wyzwania – przedmiotem badawczym. Niniejszy tom powstał dzięki pracy grupy jedenastu – młodych badaczy, reprezentujących ośrodki krajowe (Warszawa, Kraków, Częstochowa), jak również jeden zagraniczny (Kij...
