Ruszyła akcja Czytaj PL 2021

Zofia Kossak

Zofia Kossak to polska powieściopisarka i publicystka, współzałożycielka dwóch tajnych organizacji działających w czasie niemieckiej okupacji podczas I wojny światowej: Frontu Odrodzenia Polski oraz Rady Pomocy Żydom „Żegota”. Po pierwszym mężu Zofia Kossak-Szczucka, później, po powtórnym zamążpójściu, Zofia Kossak-Szatkowska. Pośmiertnie odznaczona medalem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata (1982) oraz Orderem Orła Białego (2018).

Życiorys Zofii Kossak

Zofia Kossak była córką Tadeusza Kossaka, polskiego działacza społecznego oraz brata bliźniaka malarza Wojciecha Kossaka, oraz Anny Kisielnickiej-Kossakowej. Przyszła powieściopisarka urodziła się 10 sierpnia 1889 roku w Kośminie (obecnie województwo lubelskie). Zofia miała młodszego brata, Stefana, zmarł on jednak tuż po swoich narodzinach. Była wnuczką malarza Juliusza Kossaka oraz siostrą stryjeczną Magdaleny Samozwaniec oraz poetki Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej. Dzieciństwo oraz młodość spędziła właśnie na Lubelszczyźnie oraz na Wołyniu. Uczyła się w domu, a następnie, zgodnie z rodzinną tradycją, studiowała malarstwo w Szkole Sztuk Pięknych w Warszawie (1912-1913), a następnie rysunek w École des Beaux-Arts w Genewie. W roku 1915 wyszła za mąż za Stefana Szczuckiego i wraz z nim zamieszkała w Nowosielnicy na Wołyniu. To właśnie tam urodzili się dwaj synowie pary, Juliusz oraz Tadeusz. Wraz z rodziną przetrwała czas krwawych buntów i starć chłopskich oraz najazd bolszewicki w 1917 roku. W przebraniu chłopki uciekła wraz z matką z płonącego Wołynia. Wspomnienia z tego czasu stanowią podstawę dla „Pożogi”, wydanego w 1922 roku debiutu literackiego Zofii Kossak.

Kiedy w 1923 roku zmarł Stefan Szczucki, Zofia wraz z synami przeniosła się do rodziców i zamieszkała we wsi Górki Wielkie na Śląsku Cieszyńskim. Dwa lata później, 14 kwietnia 1925 roku, powtórnie weszła w związek małżeński z oficerem Wojska Polskiego, Zygmuntem Szatkowskim. 1926 rok był świadkiem narodzin trzeciego syna Zofii Kossak, Witolda, i śmierci pierworodnego Juliusza. Dwa lata później na świat przyszła córka pary, Anna.

W roku wybuchu II wojny światowej, w cztery lata po śmierci ojca, Zofia Kossak przeniosła się do Warszawy, gdzie aktywnie zaangażowała się w działalność charytatywną oraz konspiracyjną. Rok 1941 był momentem utworzenia Frontu Odrodzenia Polski. Front był tajną organizacją katolicką, kontynuacją Akcji Katolickiej, która istniała w II Rzeczypospolitej w czasie niemieckiej okupacji w latach 1939-1945. Utworzony został przez grupę świeckich katolików, na czele z Zofią Kossak oraz Witoldem Bieńkowskim, oraz duchownych, księdza Edmunda Krauzego, księdza Franciszka Paulińskiego, księdza Jana Zieję oraz księdza Donata Nowickiego. FOP wydawał dwa pisma, „Prawda” oraz „Prawda dnia”, i działał przede wszystkim w celu moralnego odrodzenia Polski. W tym czasie Zofia Kossak współredagowała także pierwsze polskie pismo podziemne „Polska żyje”. W ramach FOP konspiracyjnie (w nakładzie 5000 egzemplarzy) wydany został stworzony przez pisarkę dokument „Protest!”. Opublikowano go kilka tygodni po tym, jak naziści rozpoczęli akcję likwidacji getta warszawskiego i wywózkę ludności pochodzenia żydowskiego do obozu koncentracyjnego w Treblince. „Protest!” dotyczył przede wszystkim zdecydowanej niezgody, płynącej ze strony polskich środowisk katolickich, na działania względem Żydów znajdujących się na terenie okupowanej Polski. Po publikacji odezwy Zofia Kossak wielokrotnie i na różne sposoby, przede wszystkim w prasie podziemnej, apelowała o pomoc dla Żydów ze strony Polaków. Sama się jej podejmowała i wielokrotnie pomagała uciekinierom, przede wszystkim poprzez dostarczanie im fałszywych dokumentów oraz pieniędzy. W 1942 roku założona została organizacja, Tymczasowy Komitet Pomocy Żydom, który potem przekształcił się w Radę Pomocy Żydom „Żegota”. Wraz z Zofią Kossak jego współorganizatorką była działaczka Organizacji Bojowej Polskiej Partii Socjalistycznej Wanda Krahelska-Filipowiczowa, postać dla tego kręgu legendarna.

27 września 1943 roku Zofia Kossak została aresztowana i 5 października umieszczona w obozie Auschwitz-Birkenau. To tam zginął w tym samym roku jej drugi syn, Tadeusz. Okupanci odkryli, kim jest, gdy była już prawie u kresu życia, chorując na tyfus. Pisarka została przeniesiona do obozowego szpitala i intensywnie leczona, by nie zmarła w drodze na warszawski Pawiak. Kiedy pomimo przesłuchań i brutalnych prób zmuszenia jej do wydania współpracowników Kossak pozostała milcząca, próbowano skusić ją wizją wolności w zamian za współpracę. Skazano ją zatem na śmierć. Polska Podziemna przekupywała pracowników więzienia, co chwilę odwlekając egzekucję. Dzięki ich staraniom Zofia Kossak została uwolniona w lipcu 1944 roku. Zaraz potem brała czynny udział w powstaniu warszawskim. Po jego upadku do 1945 roku przebywała w Częstochowie, a następnie przeniosła się na przymusową emigrację do Londynu, gdzie objęła funkcję kierownika delegatury warszawskiego Polskiego Czerwonego Krzyża. Przez kolejnych dwanaście lat wraz z mężem i córką mieszkała w Kornwalii, na farmie Trossell, gdzie nadal tworzyła swoje dzieła literackie. Choć cieszyły się one coraz większą popularnością na Zachodzie, w Polsce w 1951 roku wszystkie książki autorstwa Zofii Kossak zostały objęte cenzurą i wycofane z bibliotek.

Zofia Kossak powróciła do Polski w 1957 roku, a rok później przeniosła się z Warszawy znów do Górek Wielkich. Dwór jej rodziców spłonął w 1945 roku, zamieszkała więc w znajdującym się w jego pobliżu tzw. domu ogrodnika. W 1964 roku sygnowała tzw. list 34, wyraz protestu polskich intelektualistów względem cenzury w PRL. Dwa lata później nie przyjęła Nagrody Państwowej I Stopnia w dziedzinie kultury i sztuki za wybitne osiągnięcia w dziedzinie powieści historycznej. Zofia Kossak zmarła 9 kwietnia 1968 roku w Bielsku-Białej. Pochowana została w Górkach Wielkich, na cmentarzu parafialnym obok swojego ojca oraz syna Juliusza.

Twórczość Zofii Kossak

Jak wspomniano wcześniej, debiutem literackim Zofii Kossak była powieść „Pożoga, wydana w 1922 roku. Jest to książka autobiograficzna opowiadająca o wydarzeniach na Wołyniu oraz o konflikcie zbrojnym pomiędzy Ukrainą a Polską. „Pożogę” już w 1927 roku przetłumaczono na angielski i, zgodnie z sugestią Josepha Conrada, zatytułowano „The Blaze”. Później powieść ta ukazała się jeszcze w językach francuskim, japońskim oraz węgierskim.

Nagrody

Za swoje dzieła literackie Zofia Kossak została odznaczona nagrodą literacką województwa śląskiego w roku 1932. Otrzymała także Złoty Wawrzyn Akademicki Polskiej Akademii Literatury, która była w okresie międzywojnia jedną z najważniejszych instytucji polskiej kultury. W 1937 roku Zofię Kossak odznaczono także Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, uhonorowano ją także hiszpańskim Krzyżem Zasługi Zakonu Rycerskiego św. Łazarza I klasy.

Jedną z najbardziej znanych pozycji autorstwa Zofii Kossak jest trylogia powieści historycznych opowiadający o wojnach krzyżowych. Zbierając do nich materiały, autorka udała się do Ziemi Świętej. Fabuła rozpoczyna się w Polsce w roku 1095, a kończy wraz z przejęciem Jerozolimy oraz Grobu Świętego przez krzyżowców. Rozpadająca się w tym czasie feudalna Europa zostaje tu zestawiona z duchowością, kulturą i obyczajami świata islamu. Trylogia składa się z trzech części: „Krzyżowców”, „Króla trędowatego” oraz „Bez oręża”. Z kolei na „Krzyżowców” składają się cztery tomy: „Bóg tak chce”, „Fides graeca”, „Wieża trzech sióstr” oraz „Jerozolima wyzwolona”. Wszystkie tytuły dostępne są na Woblink zarówno jako książki papierowe i ebooki, jak i audiobooki.

Książki Zofii Kossak dostępne w księgarni Woblink

Większość docenianych dzieł Zofii Kossak, w tym powyższa trylogia, powstała w dwudziestoleciu międzywojennym. Wśród nich znajdują się takie tytuły jak „Złota wolność” czy „Trembowla”. Oprócz tego warto wspomnieć o takich pozycjach jak: „Pole legnickie”, „Suknia Dejaniry”, czy „Przymierze”. Tłumaczenia książek Zofii Kossak ukazały się między innymi w języku angielskim, czeskim, duńskim, fińskim, holenderskim, norweskim, portugalskim, francuskim, szwedzkim czy włoskim. Po polsku wydane są one nakładem Wydawnictwa Civitas Christiana i czekają na Woblinku jako książki papierowe, ebooki (epub, mobi) oraz audiobooki.

Typ publikacji

Cena

Format

Wydawcy

Sortuj według:
Trafność wyszukiwania
Wybrane filtry:
    okładka Krzyżowcy Tom 3-4, Książka | Zofia Kossak
    okładka Krzyżowcy Tom 3-4, Książka | Zofia Kossak

    Kolejna tomy pierwszej części trylogii o wyprawach krzyżowych, w których brali udział także rycerze polscy. Akcja powieści zaczyna się w Polsce w 1095 roku, a kończy wyzwoleniem Jerozolimy i odzyskaniem Grobu Świętego. Wyprawy krzyżowe to fascynujący dla dzisiejszego czytelnika splot czynów chwalebnych i pospolitych zbrodni, mieszanka cnót rycerskich i drobnych nikczemności, mozaika ludzkich charakterów i nieokiełznanych namiętności. Wybitna polska autorka w klasycznej powieś...

    okładka Suknia Dejaniry, Książka | Zofia Kossak
    okładka Suknia Dejaniry, Książka | Zofia Kossak

    Suknią Dejaniry jest chłopska sukmana, którą w bitwie pod Smoleńskiem wdział Kazimierz Korsak, starościc Głębocki, i której nie zdjął już do śmierci. W tej sukni, nie poznany przez nikogo, pracował wiele lat jako pańszczyźniany chłop we własnym majątku. Kim był, wyjawił dopiero w chwili śmierci. Mimo osobistego przekonania, że ofiara starościca była dobrowolna, że nosiła znamiona świętości, mimo przekonania o wielkich wartościach duchowych swego bohatera, autorka nie stara si...

    okładka Pożoga Wspomniena z Wołynia 1917-1919, Książka | Zofia Kossak
    okładka Pożoga Wspomniena z Wołynia 1917-1919, Książka | Zofia Kossak

    „W odległym od wydarzeń europejskich zakątku, w szczelnie odciętej od powstającego właśnie państwa polskiego ziemi, działy się rzeczy wielkie, o całej przyszłości tego kraju na długie czasy decydujące. Padał w gruzy dawny porządek, oparty na rządach dynastii carskiej, ale zarazem starano się także doszczętnie zburzyć wszelkie ślady dominującej tam kulturalnie polskości. Autorka patrzała z bliska na postęp tych usiłowań i miała sposobność obserwować je jak najdokładniej, będąc...

    okładka Krzyżowcy. Tom 1. Bóg tak chce, Audiobook | Zofia Kossak
    okładka Krzyżowcy. Tom 1. Bóg tak chce, Audiobook | Zofia Kossak

    Wsłuchaj się w niesamowitą historię! „Krzyżowcy” – trylogia opowiadająca o wyprawach krzyżowych – zachwyca także jako audiobook. Pierwszy tom – „Bóg tak chce” – zaczyna się w Polsce w 1095 roku, a kończy wyzwoleniem Jerozolimy i odzyskaniem Grobu Świętego. Wyprawy krzyżowe to fascynujący dla dzisiejszego czytelnika splot czynów chwalebnych i pospolitych zbrodni, mieszanka cnót rycerskich i drobnych nikczemności, mozaika ludzkich charakterów i nieokiełznanych namiętności. ...

    okładka Legnickie pole, Książka | Zofia Kossak
    okładka Legnickie pole, Książka | Zofia Kossak

    Młody, artystycznie usposobiony i pełniący rolę tłumacza syn weneckiego kupca Gaetano di Candiano wyrusza z handlową karawaną mandaryna Czang-fu-tse ze stolicy mongolskiego imperium Karakorum na zachód w kierunku Europy. Nieświadomy rzeczywistych, szpiegowskich zamiarów chińskich kupców, ma nadzieję dotrzeć na Śląsk do Trzebnicy, gdzie w tamtejszym klasztorze przebywa jego ukochana Beatrycze Montani, zesłana tam na „koniec świata” z nad błękitnej weneckiej laguny wskutek zabi...

    okładka Dziedzictwo Część .3, Książka | Zofia Kossak, Zygmunt Szatkowski
    okładka Dziedzictwo Część .3, Książka | Zofia Kossak, Zygmunt Szatkowski

    W części 1 sagi rodzinnej Kossaków autorka przedstawia dom dziadków w Siąszycach oraz pobyt młodych Kossaków, Zofii i Juliusza, w Paryżu, gdzie urodzili się bliźniacy : przyszły malarz Wojciech i ojciec autorki ,Tadeusz . W części 2 Kossakowie z dziećmi wracają do Warszawy , gdzie poznajemy środowisko artystyczne miasta oraz klimat społeczny i polityczny przed wybuchem powstania styczniowego . W części 3 opisanych jest pięć miesięcy powstania ,jego wybuch i przebieg w różnych...

    okładka Pożoga Lektura z opracowaniem, Książka | Zofia Kossak
    okładka Pożoga Lektura z opracowaniem, Książka | Zofia Kossak

    Zofia Kossak - mieszkanka Kresów - przeżyła rewolucję bolszewicką i była świadkiem bestialstwa, które dotknęło polskich ziemian kresowych. Swoje przeżycia z tego okresu opisała w powieści, która jest kolejnym świadectwem martyrologii Polaków. Spis treści Pożoga W cieniu drzew Pierwsze starcia Pogromy i klęski Polskie formacje wojskowe na Wołyniu Wiosna 1918 roku Czasy hetmańszczyzny Ciężkie dni Pod Petlurą Za komuny Z dnia na dzień Opracowanie Biografia Zofii Kossak Kalen...

    okładka Krzyżowcy Tom 3 i 4, Książka | Zofia Kossak
    okładka Krzyżowcy Tom 3 i 4, Książka | Zofia Kossak

    Krzyżowcy” to pierwsza, składająca się z czterech tomów, część trylogii opowiadającej o wyprawach krzyżowych. Akcja powieści zaczyna się w Polsce w 1095 roku, a kończy wyzwoleniem Jerozolimy i odzyskaniem Grobu Świętego. Wyprawy krzyżowe to fascynujący dla dzisiejszego czytelnika splot czynów chwalebnych i pospolitych zbrodni, mieszanka cnót rycerskich i drobnych nikczemności, mozaika ludzkich charakterów i nieokiełznanych namiętności. Wybitna polska autorka w klasycznej powi...

    okładka Bez oręża, Książka | Zofia Kossak
    okładka Bez oręża, Książka | Zofia Kossak

    Zofia Kossak w trzeciej części swojej trylogii o wyprawach krzyżowych opisuje jedną z ostatnich prób odzyskania Grobu Świętego, a także tragicznie zakończoną krucjatę dziecięcą w XIII wieku. Krucjata dziecięca to mieszanina faktów i fikcji, uwieczniona w średniowiecznych kronikach jako wyprawa krzyżowa dzieci, które przez samą czystość serca miały oswobodzić Ziemię Świętą z rąk muzułmanów. Na kartach powieści przewija się postać św. Franciszka z Asyżu, który daje świadectwo p...

    okładka Król trędowaty, Książka | Zofia Kossak
    okładka Król trędowaty, Książka | Zofia Kossak

    "Król trędowaty" to druga część trylogii poświęconej wyprawom krzyżowym, w której Zofia Kossak przedstawia dramatyczne próby utrzymania Jerozolimy, zakończone utratą Królestwa Jerozolimskiego w 1291 roku. Jest to barwna opowieść o klęsce Krzyżowców, którzy w wyniku samowoli i egoizmu zdemoralizowanych książąt nie zdołali obronić Grobu Świętego. Jednym z ważniejszych wątków książki jest bitwa pod Montgisard, w której nieuleczalnie chory król jerozolimski Baldwin IV odnosi najw...