Seria Świat Dysku Literatura faktu

Cykl “Świat Dysku” to seria bestsellerowych, satyrycznych powieści fantasty autorstwa Terry’ego Pratchetta. Ich akcja toczy się w fikcyjnym świecie w kształcie dysku, który spoczywa na grzbietach czterech słoni - te z kolei stoją na skorupie wielkiego żółwia płynącego przez wszechświat, A’Tuina. Pełen charakterystycznego humoru i ironii “Świat Dysku” parodiuje różne gatunki literackie, a także podejmuje wiele tematów - od rock and rolla i Hollywood po religię i tolerancję. Fabuła poszczególnych tomów w większości wypadków się nie zazębia, dzięki czemu nie trzeba ich czytać w określonej, narzuconej z góry kolejności, by zorientować się w historii. W ramach “Świata Dysku” wyróżnia się jednak klika podcykli związanych z poszczególnymi postaciami - w ich ramach poleca się, by czytać je w kolejności powstawania. Wskazuje się zatem podserie powieści dotyczące maga Rincewinda, Śmierci, Straży Miejskiej, Moista von Lipwiga, Czarownic z Lancre oraz Tiffany Obolałej. Na podstawie niektórych części cyklu powstały adaptacje - filmowe (live action oraz animowane), komiksowe, a także liczne gry (komputerowe i planszowe).

Terry Pratchett - król Świata Dysku

Terry Pratchett był brytyjskim pisarzem fantasy oraz science fiction znanym na całym świecie jako twórca książek z uniwersum Świata Dysku. Powieści jego autorstwa zostały przetłumaczone na ponad 30 języków i sprzedane w ponad 50 milionach egzemplarzy. Tym samym Pratchett pozostaje jednym z najpopularniejszych i najchętniej czytanych brytyjskich pisarzy na świecie. Zadebiutował w 1971 roku powieścią “Dywan”, sławę przyniósł mu jednak przede wszystkim cykl “Świat Dysku”. Jego pierwsza część, “Kolor magii”, ukazała się w 1983 roku i aż do jego śmierci w 2015 wydanych zostało w ramach tej serii 41 pozycji. Za “zasługi dla literatury” Terry Pratchett został w 1998 roku odznaczony Orderem Imperium Brytyjskiego w klasie oficera, a w 2008 roku otrzymał tytuł honorowy Sir. Oprócz kultowego “Świata Dysku” Terry Pratchett jest także autorem wielu innych pozycji, w tym także dla dzieci (“Zadziwiający Maurycy i jego edukowane gryzonie”). Współpracował przy wielu adaptacjach swoich powieści na deski teatralne lub na potrzeby gier komputerowych.

Cykl “Świat Dysku” - kolejność czytania

Poszczególne powieści składające się na serię “Świat Dysku” Terry’ego Pratchetta nie muszą być czytane w kolejności wydawania, gdyż każda jest autonomiczną historią. Dzięki temu można włączyć się w cykl w dowolnym momencie. Wyróżnia się jednak kilka wewnętrznych cykli związanych z poszczególnymi bohaterami Świata Dysku, w ramach których poleca się podążać za chronologią wydarzeń z nimi związanych. Przedstawione poniżej zestawienie przedstawia poszczególne podcykle zgodnie z sekwencją wydarzeń związanych z tymi postaciami.

Cykl o Rincewindzie

Pierwszy ze znaczących bohaterów cyklu “Świat Dysku” Terry’ego Pratchetta pojawia się w pierwszym wydanym tomie serii, “Kolor Magii”. Rincewind jest nieudolnym i strachliwym magiem, który nigdy nie ukończył Niewidocznego Uniwersytetu, nawet jeśli formalnie pełni w nim (nieodpłatnie) funkcję profesora Okrutnej i Niezwykłej Geografii. W “Kolorze Magii” poznaje pierwszego w historii Świata Dysku turystę, Dwukwiata, który pochodzi z Ankh-Morpork, odległej krainy na Kontynencie Przeciwwagi Dwuświata. Dwukwiat jest w posiadaniu magicznego Bagażu, którego zawartość - duże ilości złota - szybko staje się źródłem licznych problemów zarówno dla właściciela, jak i Rincewinda. “Blask fantastyczny” zmusza obydwu do ostatecznej walki z opętanym przez Istoty z Piekielnych Wymiarów magiem, którego udaje się im pokonać. Dwukwiat wraca do domu, a Bagaż zostaje z Rincewindem. Powracamy do maga w “Czarodzicielstwie”, kiedy zaczyna pracę na Niewidocznym Uniwersytecie jako asystent Bibliotekarza. To zapowiadające się na bardzo spokojne zajęcie zostaje zakłócone przez przybycie młodego Czarodzieja, a co za tym idzie magicznej wojny. Z pomocą Coneny, córki poznanego we wcześniejszych tomach Cohena Barbarzyńcy, Nijela Niszczyciela, nieudanego barbarzyńcy, oraz Bagażu konflikt zostaje zażegnany, jednak sam Rincewind zostaje przeniesiony do obszaru między rzeczywistościami, Piekielnych Wymiarów. W “Eryku” ratuje go stamtąd nastoletni demonolog, tytułowy Eryk, który uważa, że Rincewind jest demonem, który ma spełnić trzy życzenia chłopaka. Po wielu perypetiach lądują razem w Piekle, gdzie udaje im się przeżyć i skąd w końcu się wydostają. Rincewind w “Ciekawych czasach” znajduje się po tych wszystkich przygodach samotnie na bezludnej wyspie. Zostaje stamtąd magicznie przeniesiony na Niewidoczny Uniwersytet tylko po to, by zostać znów odesłany na Kontynent Przeciwwagi. Tam rozpoznają go jako bohatera jednej z zakazanych książek, “Co robiłem na wakacjach” - Wielki Magg, który ma pomóc antycesarskiej organizacji złożonej głównie z dzieci, Czerwonej Armii, obalić lokalny rząd. Podobny plan ma zresztą spotkany niespodziewanie Cohen Barbarzyńca, w czym Rincewind wspiera go przy pomocy przypadkowo odkrytej terakotowej armii. W wyniku pomyłki magów, którzy chcieli go sprowadzić z powrotem, zostaje przeniesiony na Iksiksiksiks, niedokończony jeszcze kontynent. “Ostatni kontynent” to historia uwikłania Rincewidna w budowę tego terenu przez kangura Skoczka. Poznawszy wiele nowych postaci, w tym członków lokalnego Magicznego Uniwersytetu, Rincewindowi udaje się wywołać deszcz na Czteriksach i wrócić do Ankh-Morpork. Mag pojawia się jeszcze w powieści “Ostatni bohater”, gdzie wraz z Marchewą Zelaznywładssonem ze Straży Miejskiej oraz Leonardem da Quirm ratuje świat przez zamierzającym zniszczyć bogów Cohenem Barbarzyńcą.

Cykl o Śmierci

Jednym z najpopularniejszych bohaterów “Świata Dysku” Terry’ego Pratchetta jest Śmierć. Ten wysoki szkielet z kosą spotykany jest praktycznie przez każdego umierającego w tym uniwersum. Jego wypowiedzi pisane charakterystycznymi kapitalikami mają sugerować głuchy i pusty głos, który słyszy się bezpośrednio w swoim umyśle. Śmierć istnieje poza czasem i przestrzenią - mieszka w swojej Domenie wraz z wnuczką Susan, sługą Albertem oraz pomocnikiem Śmiercią Szczurów. Przemieszcza się na (żywym!) białym koniu o imieniu Pimpuś, jest zapalonym kucharzem, pszczelarzem oraz tancerzem. Kocha curry, koty i swoją wnuczkę. Śmierć pojawia się w niemalże wszystkich częściach z cyklu “Świat Dysku” i została uznana z jednego z najlepszych jego bohaterów. Pełni jednak znacznie większą rolę w pięciu powieściach: “Mort”, “Kosiarz”, “Muzyka duszy”, “Wiedźmikołaj” oraz “Złodziej czasu”.

Cykl o Straży Miejskiej

Straż Miejska Ankh-Morpork - Nocna zmiana jest formacją policyjną tego miasta. Szczątkowe informacje o jej powstaniu podają, że powołał ją do życia król Veltrick I w 1561 roku. Pojawia się po raz pierwszy w tomie “Straż! Straż!”, w którym okazuje się, że liczebność Straży spadła do absolutnego minimum i jest najgorsza w historii. To efekt reform Lorda Vetinariego, który zalegalizował działalność Gildii Złodziei i praktycznie zlikwidował policyjny charakter Straży. Teraz w zasadzie jedynie pilnuje ona miasta i wykrzykuje: “już dwunasta, wszystko w porządku!”. Pod dowództwem kapitana Samuela Vimesa zostali sierżant Frederick Colon, kapral Nobby Nobbs i nowicjusz, młodszy funkcjonariusz Marchewa Żelaznywładsson. Mimo problemów Straż bierze aktywny udział w próbie reaktywacji monarchii z przy pomocy smoka. W uznaniu ich dokonań strażnicy otrzymują podwyżkę, nowy czajnik, tarczę oraz strzałki. Pojawiają się ponownie w tomie “Zbrojni”, gdy pod naciskiem Krzemowej Ligi Walki ze Zniesławieniem Patrycjusz organizuje nabór do Straży z różnych mniejszości gatunkowych. Przyjęta zostaje trójka z nich - wilkołak Angua, krasnolud Cuddy oraz troll Detrytus. Powiększona Straż znów mierzy się z próbą przywrócenia monarchii, tym razem z pomocą broni palnej. Upór kapitana Vimesa prowadzi do zawieszenia działalności strażników, a zamieszki gatunkowe wywołują powstanie Milicji Miejskiej, kierowanej przez kaprala Marchewę. Ta uspokaja sytuację w mieście, co składnia Patrycjusza do reaktywacji Straży. W “Na glinianych nogach” okazuje się, że życie komendanta Vimesa zostaje oszacowane na 20 000 dolarów Ankh-Morpork (AMD), a cena ta ciągle wzrasta. Straż pracuje bowiem pełną parą - otwiera nowy komisariat na Flaku, a także wydział kryminalistyki w osobie eks-alchemika, kobiety-krasnoluda Cudo Tyłeczek. Do tego powołany zostaje nowy wydział tajnych funkcjonariuszy, znany jako “Chłopaki z Kablowej”. Straż musi utrzymać przy życiu podtruwanego co chwila Patrycjusza, zapobiec kolejnej próbie restauracji monarchii oraz wyjaśnić serię morderstw staruszków i samobójstw wśród Golemów. Nowym członkiem Straży zostaje pierwszy mówiący golem, Dorfi. W powieści “Bogowie, honor, Ankh-Morpork” sir Samuel Vimes i jego strażnicy muszą przeciwstawić się wojnie, którą z powodu małej wysepki, Leshp, Ankh-Morpork wypowiada Klatchowi. W wojennej zawierusza Patrycjusz znika pod wodą z Colonem i Nobbsem, niezbyt imponującą armią dowodzi idiota, tajemniczy dyplomata 71-godzinny Ahmed porywa Anguę i generalnie w mieście panuje chaos. Vimes postanawia nad nim zapanować i z resztek Straży tworzy wojskowy regiment, z którym wyrusza zakończyć wojnę do Klatchu. “Piąty Elefant” przynosi Vimesowi tytuł diuka i polecenie wyruszenia w misję dyplomatyczną do Uberwaldu. Tam dowódca Straży demaskuje spisek wilkołaków, a także nawiązuje przyjazne relacje z królem krasnoludów. Tymczasem pod jego nieobecność strażnikami próbuje kierować sierżant Colon. “Prawda” opowiada z kolei o nieudanych próbach rozwikłania przez Straż spisku, który ma pozbawić Vetinariego władzy. Nawet Angua nie może ich wytropić - prawdę odkrywa dopiero dziennikarz William de Worde i publikuje ją swojej “azecie”. W tomie “Straż Nocna” Samuel Vimes w wyniku wypadku przenosi się do przeszłości, gdzie musi nauczyć młodszego siebie, jak być dobrym gliną, a potem wrócić do współczesności. W “Łups!” Straż musi rozwiązać zagadkę śmierci krasnoluda, by nie pozwolić na wybuch wojny pomiędzy krasnoludami a trollami. W tym czasie w szeregi Straży wstępuje pierwsza w historii wampirzyca. Z kolei w “Niuch” sir Samuel Vimes wyjeżdża z rodziną na urlop na wieś. Komendant nie może sobie znaleźć miejsca w Dworze Ramkinów, tęskni za miastem i strażą. Wkrótce jednak i w wiejskiej scenerii odkrywa pęknięcia, a gdy zamordowana zostaje młoda Goblinka, a do tego znika miejscowy kowal, Vimes natychmiast rozpoczyna śledztwo.

Cykl o Moście von Lipwigu

Moist von Lipwig jest byłym oszustem, a obecnie Poczmistrzem Ankh-Morpork, któremu Patrycjusz zaproponował nową posadę w ramach wyboru pomiędzy nią a powieszeniem lub samobójstwem (“Piekło pocztowe”). Moist, co warto podkreślić, jest niezauważalny - nikt do końca nie wie, ile ma lat (około 20 lub 30), ani jakiego jest wzrostu (mniej więcej 1,80-1,90 cm). Z reguły ubrany jest w złoty strój ze skrzydlatą czapką (jego mundur zawodowy), a poza pracą nosi się tak, że nikt nie zwraca na niego uwagi. Dodatkowo, von Lipwig był specjalistą-fałszerzem, który używał różnych rodzajów papieru i atramentu - później wykorzystuje je chociażby do tworzenia niemożliwych do podrobienia znaczków pocztowych. Moistwi udaje się ożywić Pocztę poprzez rewolucyjne zagranie - zastosowanie oszustw w uczciwej pracy. W uznaniu zasług Patrycjusz zaproponował mu zajęcie się także bankiem Ankh-Morpork, i choć Moist odmówił, i tak je otrzymał. Przewodniczącemu banku zmarła bowiem babka, która przekazała wszystko swojemu psu, a z kolei zwierzę stało się własnością von Lipwiga. Byłemu oszustowi udało się wprowadzić w obieg miasta papierowe pieniądze i spopularyzować bank (“Świat finansjery”). W tomie “Para w ruch” Moist musi z kolei zmierzyć się z nową machiną, która pojawia się na ulicach Ankh-Morpork - wykorzystuje ona potęgę czterech żywiołów i przyciąga tłumy gapiów. Niechętny ciężkiej pracy von Lipwig dostaje kolejną propozycję nie do odrzucenia, tym razem od Vetinariego. Musi więc zmierzyć się ze smarem, grupą mocno oburzonych krasnoludów oraz panem Simnelem, mężczyzną w kaszkiecie, który ma ciekawy układ z sinusem i cosinusem.

Cykl o Czarownicach z Lancre

Czarownice są bohaterkami cyklu “Świat Dysku”, wzorowanymi na wiedźmach z brytyjskiego folkloru oraz religii Wicca. Zostają nimi kobiety o wyjątkowych zdolnościach magicznych, które wynikają z wrodzonych predyspozycji, a nie - jak w wypadku magów - z nauki na Niewidocznym Uniwersytecie. Czarownice rzadko jednak używają magii i polegają przede wszystkim na swoim zdrowym rozsądku, ciężkiej pracy oraz wiedzy z zakresu technik psychologicznych. W większości społeczności Dysku cieszą się zasłużonym szacunkiem - nie proszą o zapłatę za swoją pracę, ale ogólnie wiadomym jest, że należy się im jakoś odwdzięczać. Charakterystyczną cechą ubioru Czarownic jest ich spiczasty kapelusz - co bardziej konserwatywne przedstawicielki tej grupy nadal noszą czarne suknie i solidne buty. Młodsze często ubierają wymyślne, kolorowe stroje i okultystyczną biżuterię. Z reguły spotkać można je na terenie Ramtopów, ale pojawiają się także w Genoa czy Ankh-Morpork. Do najważniejszych postaci z tej grupy należą Babcia Weatherwax, Niania Ogg, Magrat Garlick, Agnes Nitt oraz Eskarina Kowal. Czarownice z Lancre są głównymi postaciami w powieściach: “Równoumagicznienie”, “Trzy wiedźmy”, “Wyprawa czarownic”, “Panowie i damy”, “Maskarada” oraz “Carpe Jugulum”.

Cykl o Tiffany Obolałej

Tiffany Obolała, inaczej Akwila Dokuczliwa, jest Czarownicą z Kredy - to o tyle wyjątkowe, że uważa się powszechnie tą krainę za miejsce, w którym nie może pojawić się prawdziwa czarownica, brak mu bowiem solidnej skały, z której taka czerpałaby moc. Ta młoda osoba przejawia wielki talent, wedle plotek odziedziczony po swojej Babci Obolałej. W powieści “Wolni Ciut Ludzie” jest jeszcze dziewięciolatką, która musi stawić czoła Królowej Elfów - ta bowiem próbuje zapanować nad Kredą z pomocą swoich snów oraz potworów. Przy pomocy Nac Mac Feegle Tiffany udaje się pokonać Królową, a Babcia Weatherwax w wyrazie najwyższego szacunku w świecie czarownic zdejmuje przed dziewczynką kapelusz. “Kapelusz pełen nieba” to już historia jedenastoletniej Tiffany, która pojawia się w świecie Czarownic z Lancre - terminuje u panny Libelli, podejmuje relacje z rówieśniczkami i jest uczestniczką dorocznych Prób Czarownic. To wtedy dochodzi do ostatecznej konfrontacji z istotą zwaną Ulowcem, pasożytem, który próbuje zawładnąć umysłem Tiffany. W “Zimistrzu” trzynastoletnia Tiffany zmaga się z tytułowym duchem zimy, który omyłkowo uważa ją za Panią Lato i zakochuje się w nim. Sprowadza to niesamowity atak zimy na Kredę, z którym Tiffany z pomocą Czarownic z Lancre, Nac Mac Feegle oraz podkochującego się w niej syna lokalnego księcia, Rolanda, musi się zmierzyć. Tiffany Obolała jest także główną bohaterką dwóch innych książek z sagi “Świat Dysku”, “W północ się odzieję” oraz wydanej już po śmierci Terry’ego Pratchetta “Pasterskiej korony”.

Książki z serii “Świat Dysku” w księgarni internetowej Woblink

Na Woblink znajdziecie wszystkie tomy składające się na serię “Świat Dysku”. Każdy napisany przez Terry’ego Pratchetta tom ukazał się w Polsce, wydany przez Wydawnictwo Prószyński i S-ka. Woblink ma je dla Was w każdym dostępnym formacie - zarówno jako książki papierowe, jak i ebooki oraz audiobooki.

Typ publikacji

Cena

Format

Wydawcy

Sortuj według:
Zyskujące popularność

Przepraszamy, wygląda na to, że tym razem nie znaleźliśmy produktów dla Twojego zapytania.

Sugestie:

  • Sprawdź, czy na pewno poprawnie wpisałeś szukaną frazę
  • Skorzystaj z katalogu, aby w ten sposób znaleźć interesujący Cię produkt
  • W razie dodatkowych pytań, skontaktuj się z nami przy użyciu formularza kontaktowego