Ewa Dubas-Urwanowicz – absolwentka Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego, przez lata związana z Uniwersytetem w Białymstoku. Profesor doktor habilitowany nauk humanistycznych. Autorka takich między innymi książek, jak: O nowy kształt Rzeczypospolitej. Kryzys polityczny w państwie w latach 1576-1586, Wydawnictwo DiG, Warszawa 2013; Koronne zjazdy szlacheckie w dwóch pierwszych bezkrólewiach po śmierci Zygmunta Augusta, Wydawnictwo UwB, Białystok 1997. Współorganiz...
Paweł Żmudzki - Wędka króla Rusinów (Gall Anonim, ks.1, rozdział 7) Jacek Soszyński - Glossa biblijna jako problem badawczy Maciej Matwijów - Tradycja rękopiśmienna "Rokoszu gliniańskiego" w XVII-XVIII wieku Mariusz Leńczuk - Dwa staropolskie zaklęcia z XV wieku Łukasz Jastrząb - Inwentarz ekslibrisów Biblioteki Kórnickiej, z. 1: Sygnatury 1-2310, Kórnik 2014 (Arkadiusz Wagner) Katarzyna Niemczyk - Kamienieccy herbu Pilawa. Z dziejów kariery i awansu szlachty polskiej do 1535...
Zbiór rozpraw poświęconych kulturze i sztuce Gdańska, tworzonych dzięki mecenatowi patrycjuszy w okresie nowożytnym z różnych dziedzin — od architektury po złotnictwo. Próba odnalezienia źródeł inspiracji oraz zrozumienia zjawisk i tendencji artystycznych występujących w tym wybitnym ośrodku północnej Europy.
W publikacji „trzeciej pozostałości”, „trzeciego dzieła” Jędrzeja Kitowicza dużą uwagę zwrócono na odtworzenie jego biografii. Zapewne największym osiągnięciem było wyjaśnienie zagadki pochodzenia pamiętnikarza, co skłoniło wydawców do wzbogacenia zbioru o wypisy z ksiąg metrykalnych kościoła św. Krzyża w Warszawie, a także kilkakrotnie już publikowany testament Imć Pana Jędrzeja. Do tego dołączono też fragmenty listów krewnych i jego samego do Józefy Zarembiny, które ukazują...
Publikacja testamentów szlachty Prus Królewskich z XVIII wieku jest kontynuacją edycji z 2013 roku zawierającej źródła XVII–wieczne. Zakres chronologiczny obejmuje okres od początku XVIII wieku do 1772 roku, czyli do I rozbioru Polski, w wyniku którego niemal cała prowincja znalazła się pod panowaniem państwa pruskiego. Tym razem udało się zgromadzić i opracować 102 niepublikowane testamenty szlacheckie królewskiej części Prus. Obie publikacje tworzą więc zbiór ponad 200 test...
Książka stanowi wszechstronne kompendium wiedzy na temat funkcjonowania środowiska rzeźbiarskiego w Toruniu i od strony administracyjno-instytucjonalnej, jaką stanowiła organizacja cechowa, i od strony personalno-artystycznej, jaką stanowili poszczególni majstrowie, prowadzone przez nich warsztaty oraz wytwórczość tych pracowni. […] Prezentuje ona toruński cech, a może nawet szerzej, toruńskie środowisko rzeźbiarskie, w sposób wnikliwy i błyskotliwy. Ujawnia nowe fakty i nowe...
W dniach 22–23 kwietnia 2016 roku odbyła się kolejna konferencja naukowa?w ramach projektu badawczego pt. „Henryk Sienkiewicz. Obecność w kulturze polskiej XX wieku. Polskość i nowoczesność. Recepcja i nowe odczytania”. Jej organizatorami byli Wydział Artes Liberales Uniwersytetu Warszawskiego oraz Wydział Historyczno-Filologiczny Akademii im. Jana Długosza?w Częstochowie. Obrady poświęcono rozległej tematyce, a mianowicie twórczości Sienkiewicza interpretowanej z punktu widz...
„Kronika...” to nie tylko historia rodzin szlacheckich mieszkających na terenach wymienionych w tytule, ale to także historia tego regionu i roli kulturowej szlachty polskiej i ruskiej zamieszkującej wschodnie kresy dawnej Rzeczypospolitej. Wydanie drugie rozszerzone i poprawione zostało przygotowane z rękopisu przez historyków od lat zajmujących się dziejami ziemiaństwa i szlachty dawnej Rzeczypospolitej.
Wyjaśnienia wymaga jeszcze jedna kwestia: oto sięgam do Kanta, aby skonstruować podstawy teoretyczne badań literatury, resp. literatury i kultury popularnej; aby dobitnie pokazać, iż postępowanie badawcze nie może dzielić swych przedmiotów na „wyższe” czy „niższe”. „Popularność” w niniejszych rozważaniach to tylko termin pomocniczy, który wskazuje, iż dzieła sztuki literackiej będące przedmiotem opisu oraz analiz posiadają pewną, resp. jakąś cechę (została ona określona w prz...
W Kainie, ostatniej wydanej za życia książce, portugalski noblista José Saramago podsuwa wizję ludzkości policentrycznej, wywodzącej się z wielu aktów stworzenia i kroczącej ku wielu różnym kresom historii: ludzie wygnani z raju nie obejmują zatem świata w posiadanie, lecz trafiają do obcych jako pierwsi uchodźcy. Ta dekonstruująca Księgę Rodzaju narracja została potraktowana jako punkt wyjścia do prześledzenia rozwoju, a następnie rozpadu portugalskiej formacji hiperkulturow...
Dzieciństwo zostało potraktowane jako odrębna kategoria kulturowa, a problem pozycji dziecka w rodzinie i jego relacji z otaczającym go światem został ujęty bardzo szeroko, zarówno w sensie geograficznym, jak i w aspekcie czasowym. Autorzy skupili się na wymiarze świata dziecięcego w kontekście uwarunkowań historycznych, antropologicznych i kulturowych. W obszarze ich zainteresowań znalazły się również zagadnienia codzienności — pożywienia, higieny, stanu zdrowia, zabaw oraz ...
Prezentowana publikacja wpisuje się w szereg prac poświęconych historii polskiego ziemiaństwa oraz kulturze materialnej i symbolicznej dworów i pałaców. Monografia ukazuje genezę powstania w Maluszynie reprezentacyjnej siedziby Korabitów Ostrowskich, opisuje etapy budowy pałacu, rekonstruuje wygląd i wyposażenie rezydencji. Ważną częścią publikacji jest próba przedstawienia życia codziennego mieszkańców, ich zajęć, zainteresowań bądź pasji. Wśród dokumentów źródłowych przytac...
Kompendium poświęcone sprawom kultury, sztuki, nauki i literatury wschodniego pogranicza dawnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów i II Rzeczypospolitej (do roku 1939), czyli tzw. Kresów Wschodnich. Celem autorów było ukazanie wieloetnicznej, wieloreligijnej, a w rezultacie wielokulturowej struktury obszaru, na którym obecnie istnieją niepodległe państwa: Ukraina, Białoruś, Rosja, Litwa i Łotwa oraz w mniejszym, ale ważnym zakresie Mołdawia i Estonia.
W tomie II publikacji poświęconej działalności Józefa Piłsudskiego w latach 1914-1918 znajdują się dokumenty z Ogólnego Archiwum Administracji oraz z Archiwum Domu-, Dworu- i Państwa (oddziały Austriackiego Archiwum Państwowego w Wiedniu). Przedstawiają one m.in. kontrowersje, jak postępować z Piłsudskim, między dyplomatami z c. i. k. MSZ oraz władzami wojskowymi. Archiwalia świadczą o próbach władz austro-węgierskich pozyskania Piłsudskiego do koncepcji austro-polskiej, czeg...
Praca ma charakter wydawnictwa źródłowego, poprzedzonego obszernym wstępem zawierającym także nowe ustalenia merytoryczne. Jest odpowiedzią na postulat zewidencjonowania użytkowników dóbr królewskich w XVI–XVIII w. jako niezbędnej pomocy dla pełnego zbadania przemian w obrębie stanu szlacheckiego, a zwłaszcza w obrębie jego elity. Opracowanie Krzysztofa Chłapowskiego wpisuje się więc w tak sformułowany postulat badawczy idealnie i ma szansę uzupełnić poważną lukę w polskiej...
Na temat życia i działalności Jana Michała Witorta (1853-1903) napisano już stosunkowo dużo. Szczególnie sporo prac powstało na temat jego badań antropologicznych i etnograficznych. Ciągle jednak można powiedzieć, że jego sylwetka i działania pozostają mało znane. Wyraźnie daje się odczuć brak opracowań na temat jego aktywności polityczno-społecznej. Problematyka publikacji Witorta nie występuje w takich dziedzinach jak: rusyfikacja Litwy i Żmudzi, działalność spiskowa, zsyłk...
Wspomnienia S. Romera obejmują okres wygnania, kiedy towarzyszył ojcu w Woroneżu, przymusowego pobytu w guberni Kurlandzkiej i kilku miesięcy po tymczasowym powrocie do Wilna. W sumie jest to obraz kilku lat życia młodego człowieka rzuconego w obce środowisko, pozbawionego możliwości kształcenia uniwersyteckiego i wciągania się do pracy na użytek społeczny.
Ze wstępu
Praca dotyczy zagadnienia działalności oświatowej Kościoła Starokatolickiego Mariawitów w latach 1906–1935. Problematyka badawcza dotyka zarówno kwestii zasięgu oddziaływań mariawickich instytucji oświatowych, jak i ideologii, która stanowi podstawę mariawickiej pedagogii. Chodzi w tym względzie o rekonstrukcję mariawickiej myśli pedagogicznej, jak i relacji zachodzących pomiędzy doktryną Kościoła mariawitów a dynamiką rozwoju prowadzonych przez niego instytucji oświatowych. ...
Autorka książki, z wykształcenia historyk i filolog klasyczny, zweryfikowała poglądy uczonych na temat roli Katona w literaturze rzymskiej i życiu polityczno-społecznym Rzymu. Ponadto przedstawiła postać mówcy w nowym świetle, uzupełniając badania naukowe o pomijane dotą d aspekty, m.in. Jakie znaczenie miała religia w życiu prywatnym i publicznym cenzora. Dogłębna analiza zachowanych (w dużym stopniu jedynie fragmentarycznie) testimoniów pozwoliła także ustalić, w jakim stop...
W każdej tubylczej społeczności, z którą się zetknąłem, odkrywałem opowieści o przeszłości, będące zarazem OPOWIEŚCIAMI O TOŻSAMOŚCI, wskazując na silne poczucie dziedzictwa odrębnego od dziedzictwa białego człowieka. Narracje o tym, kim są i jak siebie postrzegają współcześni Indianie ze Wschodniego Wybrzeża, są głównym tematem analizy w niniejszej książce.
Opactwo cystersów w Rudach Wielkich stanowiło w latach 1648-1810 jeden z najważniejszych ośrodków życia religijnego na Górnym Śląsku. Świadectwem owej rangi, a także kontrreformacyjnego zapału, byty artystyczne przedsięwzięcia podejmowane w murach kościoła konwentualnego oraz klasztoru. Formuła sztuki dojrzałego baroku pojawiła się w rudzkim cenobium wraz z obrazami ołtarzowymi osiadłego w dolnośląskim Lubiążu Michaela Will-manna, jednego z najwybitniejszych malarzy środkowoe...
„(...) po kilkuletniej przerwie oddajemy do druku kolejny tom studiów z zakresu staropolskiej medycyny i higieny autorstwa kilku młodych historyków, absolwentów historii Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego. (...) Podobnie jak poprzednio, podstawę źródłową poszczególnych tekstów stanowią przede wszystkim wczesnonowożytne traktaty i poradniki medyczne oraz zielniki. Autorzy szkiców korzystali także m.in. z pamiętników i relacji polskich oraz cudzoziemskich obser...
Tom zbiorowy Henryk Sienkiewicz w szkole, bibliotece i muzeum to trzecia monografia serii „Sienkiewicz — nowe odczytania” i pierwsza książkowa publikacja projektu badawczego „Henryk Sienkiewicz. Obecność w kulturze polskiej XX wieku. Polskość i nowoczesność. Recepcja i nowe odczytania”. Tom gromadzi materiały dotyczące kluczowej kwestii recepcyjnej: odbioru pisarstwa i biografii Sienkiewicza formowanego w instytucjach, które zarówno tworzą kanon, jak i określają sposoby „czyt...
Niniejszy tom poświęcony jest badaniom nad kulturą dawną tekstów, które stanowiły dla naszych przodków źródło wiedzy o otaczającym ich świecie. W polu zainteresowań znalazły się staropolskie kompendia wiedzy.
Czytelnik znajdzie tu teksty historyków kultury, historyków nauki i wychowania, sztuki, literaturoznawców, a także specjalistów neofilologów.
W prezentowanym tomie Autor porusza szerokie spektrum zagadnień: od ujęć syntetycznych porządkujących różne aspekty dziejów polskiej sztuki nowożytnej, poprzez zagadnienia dotyczące portretu staropolskiego, rzeźby barokowej, mecenatu i własnej twórczości artystycznej króla Stanisława Leszczyńskiego, mało znane sposoby upamiętniania zmarłych w średniowiecznej i nowożytnej Europie, aż do specyficznych zjawisk z pogranicza sztuki, literatury i polityki z okresu szeroko rozumiane...
Na Wielką Wojnę patrzymy zazwyczaj oczami Polaków, którzy doczekali się wymarzonego konfliktu między zaborcami. Wiedzę, jak na Polaków patrzyły władze monarchii habsburskiej, której wojska od 1915 r. okupowały południową część zaboru rosyjskiego w Królestwie Polskim, czerpać można z raportów politycznych, sporządzonych w latach 1915–1918 przez c. i k. władze centralne i powiatowe Generalnego Gubernatorstwa Wojskowego w Lublinie, przechowywanych w Archiwum Głównym Akt Dawnych ...
Niniejsza książka inauguruje serię wydawniczą poświęconą badaniom nad kulturą medyczną krajów pozaeuropejskich. Będą w niej publikowane prace zarówno autorów polskich, jak i zagranicznych dotyczące lokalnych tradycji medycznych w krajach Afryki i Azji (pozostałe kontynenty będą w niej reprezentowane rzadziej), występujących zarówno w XIX i XX w., jak i współcześnie. Naszym zamiarem jest przybliżenie szerszej publiczności wyników badań XIX-wiecznych podróżników i etnografów, d...
Książka, którą oddajemy do rąk czytelnika, stanowi syntezę nowożytnych (do końca XVIII wieku) dziejów kartografii ziem polskich, przy czym pojęcie „ziemie polskie” użyte jest tu w znaczeniu historycznym (a więc obszar Rzeczypospolitej Obojga Narodów) jak i współczesnym (z tzw. Ziemiami Odzyskanymi). Takie ujęcie wynika z przyjętego przez autorów założenia, że książka stanowić ma podręcznik i kompendium wiedzy dla wszystkich zainteresowanych staropolską kartografią oraz kartog...
„(...) rycerz dosiada mocnego i zdatnego do walki konia w kropierzu, w hełmie na głowie i w pełnych ochronach tułowia oraz rąk i nóg, ma «kopię w prawej ręce, tarcza chroni go od lewej, po której to stronie przymocowano kord, miecz po prawej»”.
Przedstawiamy kolejny tom z cyklu „Rycerz na wojnie, w podróży i na kwaterze” — poprzedni o uzbrojeniu ochronnym i obecnie prezentowany o uzbrojeniu zaczepnym.
(z Zamiast wstępu)
Książka ukazuje, w jaki sposób retoryka wpływa na kształtowanie się postaw twórczych, (również retoryka zawarta w manifestach literackich, teatralnych czy filmowych). Jest próbą ukazania związków i zależności istniejących pomiędzy dziełem, twórcą a widzem na przykładzie dokonań artystycznych i metod pracy takich twórców, jak Kazimierz Dejmek, Jerzy Grotowski, Konrad Swinarski, Andriej Tarkowski, Federico Fellini, Peter Brook, Boris Ejfman. Publikacja dotyka problemów wykorzys...
"Studia z dziejów średniowiecza" to czasopismo naukowe, które wychodzi od 1994 roku. Do 2003 roku ukazywało się pod tytułem "Gdańskie Studia z Dziejów Średniowiecza", a w 2004 roku nastąpiła zmiana na obecny tytuł. Pierwszy tom czasopisma był redagowany przez Jana Powierskiego i Błażeja Śliwińskiego, następnie od tomu 2 aż do 15 redaktorem był Błażej Śliwiński. W 2011 roku tom 16 wyszedł pod redakcją Beaty Możejko, Marka Smolińskiego i Sobiesława Szybkowskiego. Od 1999 roku ...
Tom studiów poświęcony został zagadnieniom szlachty i ziemiaństwa na pograniczach kulturowych dawnej Rzeczypospolitej od XVI do pocz. XX wieku. Pod względem chronologicznym dzieli się na dwie części. Pierwsza obejmuje zagadnienia dotyczące szlachty w okresie formowania się i rozkwitu Rzeczypospolitej aż po jej upadek. Druga — poświęcona jest problematyce czasów porozbiorowych i realiów życia szlachty i ziemiaństwa w granicach obcych monarchii: Rosji, Austro-Węgier i Prus. Wsp...
Niniejszy tom, w którym znalazły się aż 32 artykuły, stanowi pokłosie sesji naukowej „Per mulierem... Kobieta w dawnej Polsce”, która odbyła się w Kielcach, w dniach 2–3 grudnia 2009 roku z inicjatywy Instytutu Historii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego. Zamieszczone w niniejszym tomie opracowania mają różnorodną tematykę, nakreśloną na szerokim tle chronologicznym, począwszy od średniowiecza aż po czasy nowożytne. Ich autorami są historycy reprezentujący ośrodki naukowe polsk...
Henryk Sienkiewicz postrzegany jest współcześnie głównie przez pryzmat swoich największych dokonań literackich i Nagrody Nobla. To niejednokrotnie prowadzi do wypaczonej nieco optyki patrzenia na dzieło i postać samego pisarza, a tym samym do tworzenia stereotypów i zamykania tej wielobarwnej postaci w utartych schematach. Autorzy zbiorowego tomu Śmiech Sienkiewicza. Śmiech z Sienkiewicza postawili sobie za cel „odczarowanie” powagi Sienkiewicza i ukazanie mało znanej strony ...
Zbiór artykułów naukowych wygłaszanych na sesjach i konferencjach naukowych, które odbyły się w ciągu ostatnich paru lat zarówno w Akademii Obrony Narodowej (dziś Akademii Sztuki Wojennej), jak i na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego i były poświęcone myśli strategicznej i roli planistyki wojennej w kształtowaniu bezpieczeństwa we współczesnym świecie. Chronologicznie zakres tematyczny prezentowanych tekstów jest bardzo szeroki, gdyż obejmuje czasy od wczesnego ...
„Książka Pana Dra Bartosza Kaczorowskiego ma pod wieloma względami wyjątkowy charakter. Autor podjął się zbadania problemu niemal całkowicie dotąd pomijanego w polskiej historiografii, a i w historiografii światowej nie często poruszanego i niezbyt dobrze rozpoznanego. Wykonał przy tym obszerną kwerendę w archiwach brytyjskich i hiszpańskich. Walory pracy podnosi bardzo interesująco prowadzona przez Autora narracja, która nie tylko obfituje w ciekawe informacje fakto...
Niniejsza praca została napisana na podstawie danych statystycznych z czasopism techniczno–ekonomicznych, które dotychczas nie były uwzględniane w historiografii gospodarczej. Materiał ten z jednej strony umożliwił ukazanie wpływu rosyjskiej polityki gospodarczej na rozwój przemysłu ciężkiego Królestwa Polskiego, fiasko etatystycznej polityki skarbowej i progresywnej liberalizacji taryf celnych oraz sukces słynnych „złotych ceł”, które otworzyły nową erę w gospodarce całego C...
Świat reliktowych, ale wciąż żywych i organizujących zachowania ludzkie wyobrażeń fantazmatycznych ma dla psycho- i socjopedagogiki, a także dla bibliologii i folklorystyki, ważne znaczenie, gdyż te dziedziny muszą go obserwować, rejestrować przemiany i wypracowywać sposoby skutecznych podpowiedzi, jak uzgodnić sfery ludzkich potrzeb i zachowań z pokładami tradycji kulturowych, których współczesność już nie umie zracjonalizować, ale wciąż się stosuje do odziedziczonych system...
„(...) studium zawiera oprócz Wstępu 22 teksty–rozdziały obejmujące militarne dzieje rodu Radziwiłłów w XVI–XVIII w. Swoistym epilogiem jest rozdział pióra Sławomira Górzyńskiego dotyczący XIX w. Autorami kolejnych rozdziałów są bądź mistrzowie polskiej historiografii, bądź badacze młodsi, ale już wysoko oceniani w polskiej historiografii. Zawartość tomu to prawdziwa uczta dla miłośnika militarnych dziejów Wielkiego Księstwa Litewskiego. To czyta się z prawdziwą przyjemnością...
W historiografii medycyny z drugiej połowy XIX i pierwszej połowy XX w., inspirowanej przez filozofię pozytywistyczną, wzajemne związki medycyny i religii były rozpatrywane w kategoriach nie dającego się przezwyciężyć konfliktu. Zgodnie z tą koncepcją, medycyna miała stopniowo uwalniać się spod wpływu czynników kulturowych i światopoglądowych, uzyskując stopniowo całkowitą od nich autonomię, opartą na nieuprzedzonej interpretacji faktów empirycznych. Już w latach 20. i 30. XX...
Nowoczesne badania sfragistyczne wymagają nie tylko stałej refleksji źródłowej lecz również metodologicznej. Musimy poszukiwać nie tylko nowych typów pieczęci i podejmować ich interpretację, lecz również zastanawiać się nad tym jak je nazywać i klasyfikować w ramach systemów sfragistycznych. Trzeba stworzyć „kompatybilny” język sfragistyki, który używany przez różnych autorów będzie znaczył to samo. Wprowadzenie przejrzystej typologii i jednolitego nazewnictwa powinno dać głę...
Badania nad starością i ludźmi w starszym wieku od pewnego czasu przeżywają wyraźny rozkwit, szczególnie w obszarze nauk społecznych. Wynika to z dość oczywistych względów: wydłużenia się życia ludzkiego i stałego, przynajmniej w państwach zamożniejszych, spadku urodzin, co ma zapowiadać szybki, zawrotny statystycznie wzrost udziału ludzi starych w społeczeństwach europejskich. Dość dynamicznie rozwija się też w tym kontekście historiografia starości — z niedostatecznym jedna...
Parafrazując słowa pewnego znanego bohatera filmowego: kwerenda jest jak pudełko czekoladek, nigdy nie wiadomo, na co można trafić, wertując archiwalia. Czasem odkryje się rarytas, a innym razem trudno „zjadliwe” dokumenty, niewiele wnoszące do prowadzonych badań. Analizowanie dziejów rodziny Stadnickich z Nawojowej obfitowało w rozmaite momenty badawcze. Brak istnienia obszernej i podsumowującej monografii otwierał niekiedy duże obszary dla owocnej eks-ploracji. W książce zo...
Publikacja przedstawia wyniki badań przeprowadzonych w latach 2002-2011 w Archiwum Parlamentu w Wiedniu. Liczne przechowywane tam polonika dokumentują działalność Izby Posłów Rady Państwa (1861-1918) w sprawach dotyczących Galicji i Śląska Cieszyńskiego. Szczególną rolę odegrali posłowie polscy z Galicji, którzy wnieśli niemały wkład w rozwój austriackiego parlamentaryzmu, pełnili rolę konstruktywnej opozycji lub wspierali rząd, często na eksponowanych stanowiskach ministeria...
Tom 8. serii publikowanej przez Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Warszawskiego i Wydawnictwo DiG jest plonem studenckich ekspedycji terenowych z lat 2004 i 2005, prowadzonych w małych społecznościach lokalnych na pograniczu polsko-ukraińskim. Autorzy 8 artykułów opisują współwystępujące i przenikające się na tym obszarze różne typy religijności i postaw: katolicyzmu, grekokatolicyzmu i prawosławia, wierzenia kanoniczne i niezgodne z nimi tradycyjne wi...
Pozycja koncentruje się na analizie i interpretacji mitu historiograficznego powstałego wokół rodu Radziwiłłów. Autor bada jego powstanie, rozwój oraz historyczne modyfikacje od XVI do XX wieku. Rozprawa powstała w oparciu o obszerną, wielojęzyczną bibliografię.
Książkę uzupełniają liczne ilustracje oraz tablice genealogiczne.
Książka jest antologią prac dotyczących relacji między antropologią a literaturą. Składa się z obszernego wstępu, czterech działów i zakończenia. Część pierwsza poświęcona została omówieniu wieloaspektowej relacji badacza i pisarza. Traktuje również o analizie literatury, prowadzonej z punktu widzenia antropologii kultury oraz o literackich podstawach rzeczywistości. Druga część koncentruje się na badaniu dzieł literackich ze szczególnym wykorzystaniem narzędzi i kategorii wy...
Niniejsza monografia opisuje dzieje kilkunastu pokoleń rodziny Ciechanowieckich herbu Dąbrowa. Na ponad sześciuset stronach zamieszczono szereg biogramów zawierających wiele interesujących informacji, odnośniki do źródeł, tablice genealogiczne oraz niezbędny w tego typu publikacjach szczegółowy indeks osób.
Praca może być przydatna zarówno dla genealogów, jak i osób zainteresowanych historią szlachty i ziemiaństwa.
„Polskie dziewiętnastowieczne pamiętniki i listy z Ziem Zabranych — rola i miejsce w badaniach historycznych, to czteroczęściowa książka stanowiąca podsumowanie poważnego projektu badawczego realizowanego w ramach grantu uzyskanego w Narodowym Programie Rozwoju Humanistyki (…). Praca zawiera studia autorstwa ponad czterdziestu autorów z Polski i z zagranicy — przede wszystkim z Ukrainy, Litwy i Białorusi oraz z Rosji. Stanowi ona swoiste kompendium wiedzy na temat źródeł wspo...
Los sprawił, że jestem ostatnim z Karskich, który przeżył dzieciństwo, młodość i znaczną część lat dojrzałych w domu ojców, w niepowtarzalnej atmosferze jego zwyczajów i tradycji, wśród ludzi związanych z naszym domem od pokoleń. Mnie właśnie było sądzone opuścić ten dom na zawsze i na mnie urywa się ciąg żyjącej w nim rodziny. Nie urywa się jednak serdeczna i duchowa więź z gniazdem rodzinnym i zachowując w sercu jego żywy obraz, pragnę przekazać go moim dzieciom i wnukom. P...
Celem międzynarodowego zespołu autorskiego, skupiającego historyków z Austrii, Belgii, Czech, Hiszpanii, Holandii, Litwy, Łotwy, Polski i Wielkiej Brytanii (a uwzględniając kraj pochodzenia — także z Azerbejdżanu), który podjął wysiłek badawczy i pisarski zmierzający do stworzenia niniejszego opracowania, było zaprezentowanie przeglądu problematyki związanej z funkcjonowaniem różnych struktur władz powoływanych na uchodźstwie w epoce zasadniczo od początku pierwszej wojny świ...
Książka opisuje genealogię rodu Wybickich herbu Rogala, zamieszkującego Prusy Królewskie i Wielkopolskę. Była to drobna rodzina szlachecka o zagadkowym pochodzeniu, która pojawiła się w województwie pomorskim na przełomie wieków XVI i XVII. Jednym z celów tej pracy była próba rewizji legendy o pochodzeniu Wybickich, jaką zamieścił w swoim pamiętniku Józef Wybicki (zm. 1822), słynny protagonista rodu, autor hymnu narodowego. Zgromadzone w tej pracy dokumenty pozwoliły na odtwo...
Przekazując ten tom w ręce czytelników, mamy nadzieje, że zawarte w nim studia przyczynią się do poszerzenia wiedzy na temat szlachty Rzeczypospolitej Obojga Narodów. W głównym nurcie rozważań znalazły się te sfery życia kulturowego, religijnego i społecznego, w których znaleźć można wyraźne limesy oddzielające od siebie grupy magnacko-szlacheckie. Do takich należy niewątpliwie zaliczyć: postawy narodowościowe; stosunek do innych grup etnicznych i społecznych zamieszk...
Pomimo że Jakub Szela jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych chłopów polskich ? stanowi symbol „krwawego roku” 1846, bardzo mało wiemy o nim jako człowieku. Ten chłop pańszczyźniany z zapomnianej wioski zachodniogalicyjskiej, który przez szmat życia w imieniu swoich ziomków walczył z Boguszami, właścicielami rodzinnej wsi Smarzowy, zyskał rangę ważnego „gracza” dopiero podczas rabacji galicyjskiej. Sylwetka Szeli zasnuta jest jednak gęstą mgłą mitów i legend, do czego przy...
W połowie XIX w. w siedmiu okręgach zachodniej Galicji było ogółem 2315 właścicieli dóbr ziemskich. W większości byli to przedstawiciele polskiej szlachty i arystokracji. Przypadki przenikania do grupy właścicieli dóbr ziemskich osób pochodzących z innych kręgów kulturowych w tym czasie były dość rzadkie. Najwięcej było Żydów, ale najczęściej przejmowali oni niewielkie części wsi lub miast. Większe majątki ziemskie przechodziły niekiedy w ręce osób wywodzących się z niemiecki...
Książka jest obszerną, bogato ilustrowaną monografią złotnika poznańskiego Erazma Kamyna (zm. 1585 r.), jedynego znanego dziś twórcy sztychowych wzorów ornamentalnych z terenów Polski w XVI wieku, uznanego też za autora rycin herbowych, zdobiących dwa zachowane rękopisy tak zwanych Klejnotów Długoszowych. W oparciu o przekazy źródłowe oraz wnikliwe studia nad nowożytnymi wzorami ornamentalnymi, podjęto próbę rekonstrukcji dorobku graficznego Kamyna, a efekty tych starań preze...
Tematem tej książki jest ustrój i działalność sejmiku brzesko-litewskiego (1565–1763). Autorka na podstawie materiału źródłowego, w dużej części dotąd nieznanego, przedstawia podstawy prawne i zasady funkcjonowania sejmiku brzeskiego. Szeroko omawia podobieństwa i różnice między praktykami litewskimi i koronnymi oraz stara się określić miejsce samorządu litewskiego w parlamentaryzmie dawnej Rzeczypospolitej.
Nowe spojrzenie na najważniejsze aspekty społeczeństwa średniowiecznej Polski zaprezentowane przez badaczy z całej Polski oraz Litwy i Niemiec. Próba odpowiedzi z jednej strony na pytanie o kształt struktur społecznych, a z drugiej o kierunki w jakich powinny pójść dalsze badania. Zwrócenie uwagi na sposób przekazu zarówno oralnego, jak też pisarskiego w połączeniu z badaniami genealogicznymi pozwala na próbę odpowiedzi o metody i sposoby poznania przeszłości.
Helena z Wolskich Krukowiecka (1803–1859) — diarystka, matka, znana historykom jako żona Jana Krukowieckiego (1772–1850), gubernatora Warszawy i prezesa Rządu Narodowego w czasie insurekcji listopadowej. Z kart dziennika wyłania się osoba jednocześnie wrażliwa i silna, ważna nie tylko jako towarzyszka życia generała, lecz także jako strażniczka życia domowego, zaradny gospodarz i jako kobieta zmagająca się z trudnościami czasów, w których przyszło jej żyć. Dziennik Krukowiec...
The Volume no 2 of “Colloquia Balkanica” entitled Macedonia: Land, Region, Borderland, produced by an international team of researchers under grant No. NN108 187138, presents a synthetic approach to this territory’s history. The key to the research for this synthesis is connected with the image of Macedonia, a consequence of the premise adopted by all the participants of the grant. The period covered by the present volume begins in the times of the ancient Macedonian state an...
Publikacja w sposób wielostronny ukazuje wpływ kobiet na kształtowanie się rzeczywistości przełomu wieków oraz ich rolę w zachowaniu dziedzictwa i pielęgnowaniu wartości ponadczasowych. Bohaterkami książki są kobiety, które pochodzeniem, pracą bądź sercem związane były z Kresami Wschodnimi. Czytelnik odnajdzie w publikacji odkryte na nowo postaci, obecne już na kartach historii, a także kobiety nieco mniej znane, o których pamięć jest żywa wyłącznie w społecznościach lokalny...
Książka — wpisująca się w nurt badań prozopograficznych — stanowi próbę wyznaczenia i opisania wspólnej dla całej zbiorowości szlacheckich posesjonatów cechy, jaką była mobilność, zarówno w ujęciu społecznym, jak i terytorialnym. Wykorzystując niedoceniane metody badawcze i słabo znane dotąd źródła, autor stara się odpowiedzieć na pytania dotyczące m.in. wpływu migracji na skład stanu uprzywilejowanego województwa chełmińskiego po wojnie trzynastoleniej oraz czynników społecz...
Książka Stolica świata... stanowi próbę zarysowania obrazu osiemnastowiecznego Londynu jako centrum życia politycznego, gospodarczego i kulturalnego w Wielkiej Brytanii. Najpierw zostały przedstawione główne formy komunikacji społecznej w kulturze i życiu umysłowym tej metropolii w epoce Oświecenia — kawiarnie i kluby, Royal Society (Królewskie Towarzystwo Naukowe) i loże wolnomularskie oraz czasopiśmiennictwo na przykładzie „Spectatora”. Następnie dokonano próby ogólnej char...
Kto był pierwszym właścicielem Warszawy? Skąd wywodzi się herb stołecznego miasta? Jak wyglądała pierwsza siedziba książęca w Warszawie? Prezentowana książka poszukuje odpowiedzi na te i inne trudne pytania, dotyczące słabo znanych początków stolicy Polski na tle dziejów Mazowsza. W kolejnych tekstach Autorzy, historycy i archeolodzy, mimo niezwykle skąpej bazy źródłowej, mierzą się z takimi problemami, jak m.in.: granice podziałów Mazowsza w XIV w., tytulacja pierwszych ksi...
„Lata 1945–1948 są w historii Słowacji momentem przełomowym, w którym większa część społeczeństwa została zmuszona do po-rzucenia idei Państwa Słowackiego oraz ponownego ułożenia stosunków z dominującymi gospodarczo oraz kulturowo Czechami. [...] W pracy skupiono się przede wszystkim na analizie stosunków słowacko-czeskich w odniesieniu do ówczesnych umów polityczno-prawnych zawieranych pomiędzy Pragą a Bratysławą. [...] Punktem wyjścia do badań stały się obietnice złożone Sł...
„Herbarz szlachty żmudzkiej” to program badawczy nad dziejami szlachty żmudzkiej, pomyślany jako dzieje poszczególnych osób, rodzin, a wyjątkowo i rodów w określonym czasie. Okres ten zaczyna się w końcu XIV w., kiedy można wyodrębnić zbiorowość bojarów (szlachty) żmudzkiej i trwa aż do końca XIX i początku XX w., kiedy ostatecznie znika szlachta jako grupa społeczna. Ze względu na tak obszerne ramy cały program został podzielony na dwa etapy: serię pierwszą i drugą. Z serii ...
Na tom drugi korespondencji Elżbiety Sieniawskiej, kasztelanowej krakowskiej — Informatorzy i urzędnicy — złożył się wybór listów kilku zaledwie osób, reprezentujących dwie kategorie korespondentów — informatorów przekazujących jej m.in. informacje polityczne oraz urzędników związanych z jednym obszarem dóbr kasztelanowej. Wśród prezentowanej w niniejszym tomie spuścizny epistolograficznej sporą część stanowią też listy ekonomiczne pisane lub dyktowane przez kasztelan...
