Dwa bracia cioteczni i jeden obiekt miłosny – piękna kasztelanka, dwórka królowej Marii Kazimiery Sobieskiej. Interwencja samego króla, pod naciskiem którego kawalerowie udają się pod Wiedeń. Wielka historia w tle – rok 1683, odsiecz wiedeńska. To najważniejsze elementy tej historyczno-obyczajowej powieści Kraszewskiego.
Wybitna, niedokończona powieść Nikołaja Gogola, pisana od 1835 do końca życia pisarza w 1852, uznawana za szczytowe osiągnięcie w jego dorobku. Z założenia trylogia na wzór “Boskiej komedii” Dantego, ostatecznie opublikowana została pierwsza część, którą, również wzorem Dantego, określić można jako “Piekło”. Bohaterem powieści jest Paweł Iwanowicz Cziczikow, który podróżuje w interesach po bezkresnej Rosji XIX wieku. Przybywa do miasta N. w celu zakupu "martwych dusz rewizy...