Karty pracy do klasy 1 dotyczą zagadnień i lektur z wczesnych epok literackich: starożytność (antyk, Biblia), średniowiecze, renesans, barok, oświecenie. Materiał kart pogrupowano chronologicznie. Karta A zawiera tekst naukowy lub popularnonaukowy przypominający problematykę poznanych utworów z listy lektur obowiązkowych, a także polecenia do niego, które służą kształceniu umiejętności wydobywania informacji i wnioskowania. Podstawą karty B jest tekst ...
ŚWIAT DO PRZECZYTANIA” serię podręczników do języka polskiego dla liceum i technikum 1. Podręcznik Świat do przeczytania łączy tradycyjny chronologiczny układ prezentowania zjawisk literackich i artystycznych z nowatorskimi rozwiązaniami dostosowanymi do nowej podstawy programowej. 2. Jedną z istotnych nowości podręcznika jest położenie szczególnego nacisku na sztukę interpretacji. Kształceniu tej umiejętności służą bogate i różnorodne zadania towarzyszące tekstom...
Szesnastoletni Alek przeżywa okres buntu. Potwierdzenia własnej wartości szuka głównie w oczach płci przeciwnej, co prowadzi do kontaktów z wieloma dziewczynami. W końcu chłopak całkowicie się gubi w swoich uczuciach. Wplątuje się w niezręczne sytuacje, a zarazem traci poczucie bezpieczeństwa, bo rozpada się jego rodzina. Czy Alkowi uda się wyjść na prostą i zrozumieć, co jest w życiu ważne? Dla wielu młodych ludzi okres dorastania jest trudny. Emocje, których nie potrafią n...
Jacek to nieśmiały i wrażliwy, ale jednocześnie zadziorny chłopak z rozbitej rodziny. Emilka jest oczkiem w głowie rodziców, ma przejąć rodzinny interes i kontynuować wielopokoleniową tradycję. Chłopaki dziewczyna wpadają na siebie przypadkiem. Spragnieni ciepła i akceptacji, zakochują się w sobie od pierwszego wejrzenia… Niestety rodzice Emilki nie chcą zaakceptować wyboru córki. Gdy tylko nadarza się okazja, zabraniają jej kontaktów z Jackiem, wciąż powtarzając, że to chłop...
Nie wszyscy uczniowie mają szczęście – niektórych uczy pani Nudzińska, najnudniejsza osoba w całej szkole. Nie zasnąć na jej lekcji to wielka sztuka. Jednak po wakacjach w klasie zjawia się nowa nauczycielka, a uczniów czeka wielka niespodzianka – a właściwie cała seria dziwacznych niespodzianek! Połykam strony to trzeci poziom serii „Czytam sobie” przeznaczony dla dzieci, które już czytają samodzielnie. Duża czcionka ułatwia czytanie, a słowa zaznaczone gwiazdką są wyjaśnion...
Szesnastoletni Borys Orkan cierpi na depresję. Środowisko, w którym żyje, dostarcza chłopcu wiele miłości i cierpienia - jak to w życiu. Choroba sprawia, że chłopiec zaczyna widzieć swoje życie jedynie jako pasmo niekończącej się udręki. Samobójcza śmierć sąsiada i toksyczna znajomość z poznanym na oddziale psychiatrycznym Miszą prowadzą Borysa do fascynacji samobójstwem. Otoczony rodziną, znajomymi i serdeczną miłością dziewczyny, Borys odpycha wszystkich i z wolna pogrąża s...
Chyba każda nastolatka marzy, aby napisano o niej książkę, ale większość z nich nie widzi w swoich codziennych przeżyciach nic fascynującego ani godnego opisania. Tymczasem ta właśnie książka powstała na podstawie e-maili, które autorka otrzymywała od nastolatek. Główna bohaterka, Hania, jest z pozoru przeciętną dziewczyną, mimo to jej codzienne, zwyczajne przygody nie pozwalają oderwać się od lektury. Jest tu jednak coś więcej, bo życie bywa czasem poważne, czasem trudne, i ...
Trzymająca w napięciu historia pewnego pożaru i bohaterskiej akcji strażaków. Hubert jest zły, że jego siostra wie tyle o pracy strażaków, a to przecież on powinien zostać prawdziwym bohaterem. Aby zaimponować kolegom, zabiera ich do starej fabryki, do której nikt nie powinien wchodzić. Niestety, ryzykowne żarty źle się kończą, a w fabryce wybucha pożar. „Czytam sobie” to trzystopniowy program do nauki czytania Połykam strony to trzeci poziom serii „Czytam sobie” przeznaczon...
Szesnastoletni Borys Orkan cierpi na depresję. Środowisko, w którym żyje, dostarcza chłopcu wiele miłości i cierpienia - jak to w życiu. Choroba sprawia, że chłopiec zaczyna widzieć swoje życie jedynie jako pasmo niekończącej się udręki. Samobójcza śmierć sąsiada i toksyczna znajomość z poznanym na oddziale psychiatrycznym Miszą prowadzą Borysa do fascynacji samobójstwem. Otoczony rodziną, znajomymi i serdeczną miłością dziewczyny, Borys odpycha wszystkich i z woln...
Stacja Edukacja i wszystko staje się łatwe!Sprostaj wyzwaniom, jakie stawia współczesna edukacja!najważniejsze zagadnienia ze szkoły podstawowej podane w przystępny, ciekawy i atrakcyjny sposób,łatwy dostęp do wiedzy przez komputer, tablet i telefon.nowoczesne podejście do wiedzy, ponieważ uczeń zrozumie wszystko, co na lekcji mogło wydawać się trudne,przystępna grafika – komiksy, infografiki sprawią, że nauka stanie się przyjemnością,Nauka bez przerwy!dzięki zaproponowanym a...
Kolejny tom serii „Edukacja nauczyciela polonisty” podejmuje zagadnienia szkolnego kształcenia językowego. Wychodząc z założenia, że świat istnieje w języku i wyraża się poprzez język, autorzy rozważają między innymi problemy dotyczące koncepcji, modeli i kierunków szkolnej dydaktyki języka. Jednym z jej fundamentów mogą stać się dokonania współczesnych teorii językoznawczych, funkcjonalnie wykorzystanych w szkolnej praktyce. Zamieszczone teksty przedstawiają sposoby kształto...
Ewa od lat marzyła, by rzucić wszystko i ruszyć na Wschód: najpierw koleją transsyberyjską dojechać aż do Irkucka, a następnie pójść za ciosem i kolejnymi pociągami przez mongolskie stepy dotrzeć aż do Chin. Udało się i… tak właśnie powstała ta książka! Oto zapis szalonej, trzydziestodniowej wyprawy przez świat wschodnich kultur, odmiennych mentalności i niecodziennych krajobrazów widzianych zza okna rozpędzonego pociągu. W lekki i humorystyczny sposób opowiada o paradoksach ...
Wakacyjne przygody zwariowanej Jagny i jej przyjaciół. Jagna spędza wakacje u babci Basi. Oczywiście, jak to Jagna, ma głowę pełną niewiarygodnych pomysłów. Babcia mieszka w leśniczówce w środku lasu, gdzie co rusz można spotkać różne zwierzęta, a w gęstwinie czają się niespodzianki. W takich okolicznościach nie można się nudzić. Szczególnie gdy ma się dwóch wiernych towarzyszy: brata – Tymka i Adriana – wakacyjnego kolegę. Do tej wesołej ekipy dołącza jeszcze Wiktor. N...
Kicia jest instruktorem harcerskim, zdała właśnie do maturalnej klasy i chce spędzić najbliższe lato na obozie ze sprawdzonymi przyjaciółmi. Wszystko przebiegłoby zgodnie z planem, gdyby zupełnie przypadkiem nie poznała Dawida Kaliskiego, przyjaciela swojego ojca. Od ich pierwszego spotkania nic już nie płynie gładko i spokojnie. Zamiast na obóz harcerski Kicia jedzie na obóz su-rwiwalowy, wikła się w trudne i nieziszczalne uczucie. Szczęście przeplata się z rozgoryczeniem. K...
"Niewzruszenie" to już jedenasta książka Ewy Nowak. Główni bohaterowie powieści- rodzeństwo Marianna i Lew Henselowie - mają niebanalne poczucie humoru, a na dodatek biorą pod swój dach bardzo oryginalne zwierzę. Siostra i brat borykają się też z problemami, ale i one nie są typowe. Czy miłość jest kwestią wyboru, czy nie zależy od naszej woli? Czy wśród młodzieży istnieją bariery mentalne dotyczące związków, a jeśli tak, to na czym mogą polegać takie dzisiejsze "mezalianse"?...
Przyzwoitymi ludźmi łatwo jest manipulować... W Augustowie życie poza sezonem wakacyjnym toczy się spokojnie. Znikają turyści, wraca normalny, niespieszny tryb życia. Nina chodzi do szkoły i pozornie niczym się nie wyróżnia. Ani strojem, ani fajnymi rodzicami, ani niczym… A tak bardzo by tego chciała! Inaczej patrzyłyby na nią koleżanki, mogłaby… Mogłaby wszystko! Wokół nic interesującego się nie dzieje. Co prawda pod gabinetem ortodonty jeden chłopak tak na nią patrzył, ale ...
Hania, Laura, Olga, Karolina to współczesne nastolatki z różnych stron Polski, ale z bardzo podobnymi problemami. Ich doświadczenia pokazują choćby, jak ważna w dzisiejszym świecie jest akceptacja rówieśników oraz jaki wpływ na życie młodych ludzi mają relacje z rodzicami. Seria miętowa to współczesna Polska: aktualne problemy, radości i tematy z życia tu i teraz.
Kolejna część przygód Rozmarynki Szczęsnej i jej rodzeństwa! Młodzi bohaterowie w pogoni na ciotką Lily ruszają do Paryża. Tam Rozmarynka rzuca ciotce wyzwanie – jeśli wygra międzynarodowy konkurs pieczenia, Lily odda jej Almanach wiedzy kulinarnej. Jeśli jednak dziewczynka przegra, konsekwencje będą przerażające. Wraz z bratem, długo niewidzianym dziadkiem, jego sarkastycznym kotem i zdradziecką francuską myszą Rozmarynka przeżyje niezwykłą przygodę. A wszystko po to, by zna...
Pajączek na rowerze to historia dzieci, które początkowo się nie lubią, ale szybko okazuje się, że potrafią się porozumieć. Uczucie, które się miedzy nimi rodzi, jest dla nich zupełnie nowe i trudne. Oprócz tego mają mnóstwo innych kłopotów: w szkole, z rówieśnikami, a w domu muszą mierzyć się z rozpadem rodziny, brakiem oparcia w najbliższych i zrozumienia ze strony rodziców. Główni bohaterowie - Ola i Łukasz - muszą nauczyć się radzić sobie w niełatwym świecie dorosłych. Cz...
„Apollo 11” to opowieść o pierwszym lądowaniu człowieka na Księżycu; szczegóły lotu, informacje techniczne i wartka akcja – do przeczytania jednym tchem! Połykam strony, trzeci poziom serii Czytam sobie, to świetny sposób na utrwalenie nauki czytania. Wciągające historie, napisane dłuższymi i bardziej złożonymi zdaniami, są dziełem wybitnych polskich autorów. Duża czcionka ułatwia czytanie, a słowa zaznaczone gwiazdką są wyjaśnione w alfabetycznym słowniczku na końcu książki...
Lekko napisana, dowcipna debiutancka powieść jednej z najbardziej popularnych pisarek dla młodzieży! Jej bohaterowie – niezwykle barwna, lekko zakręcona rodzina Gwidoszów podbiła serca tysięcy młodych czytelników: przesympatyczna mama (z kilkunastoma niezwykłymi pomysłami na minutę, a wszystkie zgodne z najnowszymi trendami), która po czterdzieste postanowiła zająć się psychologią, tata, który wziął sprawy we własny ręce i zamiast dalej być nauczycielem postanowił zająć się u...
Przeprowadzka do nowego domu to nie zawsze prosta sprawa. Mała Edytka tęskni za starym mieszkaniem i koleżankami z podwórka, na szczęście ma przy sobie milutką, białą chomiczkę - Śnieżynkę. Dzięki niej poznaje nowego sąsiada – strażaka Lulka. Pewnego dnia Edytka jest w prawdziwym niebezpieczeństwie, a na ratunek rusza Śnieżynka i dzielny Lulek.
Nawet dziecko wie, że rośliny i ubrania nie mówią. Wie też, że nie da się zrozumieć głosów ptaków. A może to nieprawda? Może są tacy, którzy to potrafią? Odpowiedzi na to pytanie mogłaby udzielić tajemnicza starsza pani, która często spaceruje po parku w otoczeniu stadka gołębi - ale nie każdy może ją zobaczyć. Pewnego dnia spotyka ją mama Lisi, która jest zabieganą i zapracowaną, poważną panią psycholog i wie, że rośliny z całą pewnością nie mówią. I wcale nie ma czasu na za...
"Starałem się – zgodnie z instrukcjami – zapamiętać każde jej słowo i obserwowałem ją pilnie. Śledziłem wszystkie jej ruchy. Nawet wiedziałem, ile cukru wsypała do kawy. Ona też dziwnie mi się przyglądała. Kiedy mama poszła do kuchni dokroić cytryny, tata ziewnął dyskretnie. Zerwałem się z miejsca i już byłem na balkonie. Widziałem, że pani z kontrwywiadu i jej córka podejrzliwie na mnie patrzą, ale nic mnie to nie obchodziło. Po chwili przyszedł tata i zamknął za sobą drzwi ...
„ŚWIAT DO PRZECZYTANIA” serię podręczników do języka polskiego dla liceum i technikum 1. Podręcznik Świat do przeczytania łączy tradycyjny chronologiczny układ prezentowania zjawisk literackich i artystycznych z nowatorskimi rozwiązaniami dostosowanymi do nowej podstawy programowej. 2. Jedną z istotnych nowości podręcznika jest położenie szczególnego nacisku na sztukę interpretacji. Kształceniu tej umiejętności służą bogate i różnorodne zadania towarzyszące teksto...
„ŚWIAT DO PRZECZYTANIA” serię podręczników do języka polskiego dla liceum i technikum 1. Podręcznik Świat do przeczytania łączy tradycyjny chronologiczny układ prezentowania zjawisk literackich i artystycznych z nowatorskimi rozwiązaniami dostosowanymi do nowej podstawy programowej. 2. Jedną z istotnych nowości podręcznika jest położenie szczególnego nacisku na sztukę interpretacji. Kształceniu tej umiejętności służą bogate i różnorodne zadania towarzyszące teksto...
Janek i jego tata to ratownicy świata, i to nie byle jacy! Należą do prastarego rodu Witeziów, mają supermoce, kochają nowe technologie i poradzą sobie z każdym problemem… Choć po drodze zawsze zaliczą kilka przygód. Tym razem lekko tylko przemądrzały Janek i jego nieco gapowaty tata muszą uratować z pożaru źrebną klacz. Czy to się uda? I czy przypadkiem nie będą potrzebować nieco pomocy? Ratownicy świata. Janek i tata to skrząca się humorem seria krótkich powieści przygodo...
Wakacyjne przygody zwariowanej Jagny i jej przyjaciół. Jagna spędza wakacje u babci Basi. Oczywiście, jak to Jagna, ma głowę pełną niewiarygodnych pomysłów. Babcia mieszka w leśniczówce w środku lasu, gdzie co rusz można spotkać różne zwierzęta, a w gęstwinie czają się niespodzianki. W takich okolicznościach nie można się nudzić. Szczególnie gdy ma się dwóch wiernych towarzyszy: brata - Tymka i Adriana - wakacyjnego kolegę. Do tej wesołej ekipy dołącza jeszcze Wiktor. Nie ...
Trzydzieści niesamowitych dni ze wschodnimi krajobrazami w tle Ewa od lat marzyła, by rzucić wszystko i ruszyć na Wschód: najpierw koleją transsyberyjską dojechać aż do Irkucka, a następnie pójść za ciosem i kolejnymi pociągami przez mongolskie stepy dotrzeć aż do Chin. Udało się i… tak właśnie powstała ta książka! Oto zapis szalonej, trzydziestodniowej wyprawy przez świat wschodnich kultur, odmiennych mentalności i niecodziennych krajobrazów widzianych zza okna rozpędzonego...
Karty pracy dla klasy 3 dotyczą zagadnień i lektur z epok literackich: Młoda Polska Dwudziestolecie Międzywojenne Literatura Wojenna Wśród kart dla zakresu podstawowego znajdują się karty A oraz karty B. Ich materiał pogrupowano chronologicznie. Karta A zawiera tekst naukowy lub popularnonaukowy przypominający problematykę poznanych utworów literackich i polecenia do niego, służące kształceniu umiejętności wydobywania informacji oraz wnioskowania. Karta B za...
Każda dziewczynka wie, że przyjaźń na całe życie to wspaniała sprawa i dla takiej przyjaźni warto zrobić naprawdę wiele. Iwa, Patka i Anka przyjaźnią się ze sobą, ale Anka uważa, że przyjaźń we trzy jest niemożliwa i dlatego zarządza rywalizację między Iwą i Patką o to, która z nich jest lepszą przyjaciółką. To już wystarczający problem dla Iwy - a do tego dochodzi sympatyczny nowy kolega w klasie, irytujący młodszy brat przekonany, że opętał go duch, i jakby tego było mało, ...
Czternastoletnia Majka cierpi na chorobliwe zadręczanie się. Mimo że jak ognia unika wszystkiego, co niebezpieczne, przypadkowo zostaje dotkliwie pogryziona przez pracującą w cyrku małpkę. Majka już nigdy nie odzyska pełnej sprawności dłoni, w dodatku utraciła radość życia i zaufanie do zwierząt. Szczęściem w nieszczęściu spotyka swoje alter ego - dziewczynę, którą chciałaby być, tylko nie ma na to odwagi. Ta znajomość wydobędzie z Majki wszystko, co najlepsze. Okaże się, że ...
Grupa nastolatków spędza wakacje w Krzywem na Mazurach. W tej zabawnej i pogodnej opowieści podpatrujemy, jak młodzi ludzie radzą sobie z pierwszą miłością, przyjaźniami, a także z własnymi rodzicami. Seria miętowa to współczesna Polska: aktualne problemy, radości i tematy z życia tu i teraz.
To, że masz problemy, świadczy tylko o tym, że żyjesz… Nie masz chłopaka? Najlepsza przyjaciółka rozgadała wszystkie twoje tajemnice? Rodzice cię nie rozumieją? Ktoś cię wykorzystał albo w ogóle nikt się tobą nie interesuje? Czujesz się na tym świecie zagubiona i samotna? Ten SEKRETNIK powstał właśnie dla ciebie. Tylko proszę, nie nazywaj go poradnikiem. TO NIE JEST PORADNIK! SEKRETNIK będzie z tobą o każdej porze dnia i nocy. Napisałam książkę, z którą jak z najfajniejs...
Rodzina Sary Wieckiej, nastolatki z Warszawy, z dnia na dzień stała się bardzo bogata. Poznajemy ich w momencie, kiedy przywykli już do swojej zamożności. I co teraz? Jak radzić sobie z nadmiarem pieniędzy? Wieccy zdają się nie mieć żadnego sensownego pomysłu, a Sara ma tak dużo problemów, że nie starcza je czasu, by choć przez chwilę poważnie pomyśleć o życiu.
Mój Adam to zbiór dwunastu opowiadań, których motywem przewodnim jest psychologia relacji damsko-męskich, ze szczególnym uwzględnieniem różnorodnych ról, w jakich stawiają się w tych relacjach dziewczęta, a następnie kobiety. Opowiadania nawiązują do serii „miętowej”, ale akcja wybiega niekiedy daleko poza lata liceum czy nawet studiów. Narratorkami są zawsze postacie żeńskie, które w serii „miętowej” możemy odnaleźć jako postacie drugo lub trzecioplanowe. W dwóch opowiadania...
To nie jest zwyczajny rok dla Ady. Szesnastolatka, która chodzi do trzeciej klasy gimnazjum, jest bardzo uzdolniona plastycznie, ale nie do końca wie jakie liceum wybrać. Dziewczyna nie ma też wsparcia w swoim chłopaku, Konradzie, który nagle, po wakacjach, zaczął jej się wydawać nieczułym i wiecznie niezadowolonym smarkaczem. To odczucie potęguje jeszcze bardziej fakt, że Ada zaczęła pracować. Opiekuje się małą dziewczynką, której ojciec, wydaje się Adzie ideałem mężczyzny. ...
Dwójka młodych warszawiaków, Adam i Marta, mimo ciasnego mieszkania i niezbyt dochodowej pracy decyduje się na pierwsze dziecko. Gdy kilka miesięcy po narodzinach córki Marta otrzymuje propozycję pracy w firmie, o której oboje marzyli już na studiach, nie zamierza tej szansy odrzucić. Proponuje, by opiekę nad dzieckiem przejął Adam i swoją niezbyt rozwojową pracę zamienił na „urlop tacierzyński”. Etatowy tata relacjonuje przebieg wydarzeń – karuzelę humorów, emocji, dobrych i...
Przestraszył się trochę, więc przeskoczyłam na temat przeznaczenia. Powiedziałam, że w każdej mitologii istnieje jakieś spersonifikowane fatum. Ja najbardziej lubię Ananke, grecką boginię przeznaczenia. Rafał powiedział, że to ciekawe zagadnienie, czy życiem rządzi przypadek, czy nieuchronny los. Osobiście uważam, że nie ma żadnych przypadków, ale zanim to powiedziałam, Rafał stanął na czerwonym, przez chwilę na mnie popatrzył i powiedział, że jednak się zgadza ze mną i uważa...
Chyba każda nastolatka marzy, aby napisano o niej książkę, ale większość z nich nie widzi w swoich codziennych przeżyciach nic fascynującego ani godnego opisania. Tymczasem ta właśnie książka powstała na podstawie e-maili, które autorka otrzymywała od nastolatek. Główna bohaterka, Hania, jest z pozoru przeciętną dziewczyną, mimo to jej codzienne, zwyczajne przygody nie pozwalają oderwać się od lektury. Jest tu jednak coś więcej, bo życie bywa czasem poważne, czasem trudne, i ...
Wydanie Pajączka na rowerze kompletne bez skrótów i cięć w treści. W tym wydaniu znajdziesz odpowiedzi na pytania z podręcznika - „pewniak na teście”, czyli wskazanie zagadnień, które zwykle pojawiają się w pytaniach z danej lektury we wszelkich testach sprawdzających wiedzę, a także w podręcznikach i na klasówkach. Zawiera bardzo szczegółowe streszczenie oraz drugie skrócone, ułatwiające szybkie przygotowanie się przed lekcją. Opracowanie zawiera plan wydarzeń, wnikliwie wyj...
Lekko napisana, dowcipna debiutancka powieść jednej z najbardziej popularnych pisarek dla młodzieży! Jej bohaterowie – niezwykle barwna, lekko zakręcona rodzina Gwidoszów podbiła serca tysięcy młodych czytelników: przesympatyczna mama (z kilkunastoma niezwykłymi pomysłami na minutę, a wszystkie zgodne z najnowszymi trendami), która po czterdzieste postanowiła zająć się psychologią. Tata, który wziął sprawy we własny ręce i zamiast dalej być nauczycielem postanowił zająć się u...
Kicia jest instruktorem harcerskim, zdała właśnie do maturalnej klasy i chce spędzić najbliższe lato na obozie ze sprawdzonymi przyjaciółmi. Wszystko przebiegłoby zgodnie z planem, gdyby zupełnie przypadkiem nie poznała Dawida Kaliskiego, przyjaciela swojego ojca. Od ich pierwszego spotkania nic już nie płynie gładko i spokojnie. Zamiast na obóz harcerski Kicia jedzie na obóz surwiwalowy, wikła się w trudne i nieziszczalne uczucie. Szczęście przeplata się z rozgoryczeniem. Ki...
Janek i jego tata to Ratownicy Świata z wielkiego rodu Witeziów. Mają niezwykłe moce, kochają technologię i poradzą sobie z każdym problemem… A w każdym razie spróbują! Janek i tata wybrali się na wakacje na Grenlandię. Gdy dowiadują się jednak, że leczony w klinice w RPA niedźwiadek zaginął tuż przed lotem powrotnym, nie wahają się ani chwili. Ruszają na samozwańczą misję. Czy uda im się odnaleźć puchatego niedźwiadka na spalonej słońcem pustyni Kalahari? I co na to wszyst...
Kiedy pewnego marcowego dnia kocica Izabela ucieka z domu, Zuzia jest zrozpaczona. Jednak gdy kotka po pewnym czasie wraca, życie mieszkańców małego domku staje na głowie... Połykam strony, trzeci poziom serii "Czytam sobie", to świetny sposób na utrwalenie nauki czytania. Wciągające historie, napisane dłuższymi i bardziej złożonymi zdaniami, są dziełem wybitnych polskich autorów. Duża czcionka ułatwia czytanie, a słowa zaznaczone gwiazdką są wyjaśnione w alfabety...