Wirtualne Targi

Jo Nesbø Audiobooki

Typ publikacji

Cena

Format

Wydawcy

Sortuj według:
Zyskujące popularność
    Promocja
    okładka Macbeth, Audiobook | Jo Nesbø

    Lata70.,skorumpowane miasto pełne przestępców. Macbeth, jeden z niewielu nieprzekupnych policjantów, jest dowódcą jednostki specjalnej. Po niebezpiecznej akcji przeciwko handlarzom narkotyków zaczyna piąć się po szczeblach kariery. Wspiera go Lady, piękna i wpływowa właścicielka kasyna. Mężczyzna w młodości zmagał się z problemem narkotykowym, ale uzależnienie od władzy okazuje się znacznie bardziej niebezpieczne…

    Promocja
    okładka Człowiek nietoperz. , Audiobook | Jo Nesbø

    Norweski policjant Harry Hole przybywa do Sydney, aby wyjaśnić sprawę zabójstwa swej rodaczki, Inger Holter, być może ofiary seryjnego mordercy. Z miejscowym funkcjonariuszem, Aborygenem Andrew Kensingtonem, Harry poznaje dzielnicę domów publicznych i podejrzanych lokali, w których handluje się narkotykami, wędruje ulicami, po których snują się dewianci seksualni. Przytłoczony nadmiarem obrazów i informacji początkowo nie łączy ich w logiczną całość. Zrozumienie przychodzi ...

    Promocja
    okładka Krwawy Księżyc. , Audiobook | Jo Nesbø

    Życie Harry’ego Hole się rozpadło. W akcie rozpaczy ekspolicjant leci do Los Angeles, by tam zapić się na śmierć. Nieubłaganie stacza się na dno, przesiadując w barze. Tutaj poznaje podstarzałą aktorkę Lucille. Kobieta jest zadłużona na niemal milion dolarów, co może mieć śmiertelne konsekwencje. Harry wyrywa się z alkoholowego ciągu, żeby ratować nową znajomą z rąk kartelu narkotykowego. W tym czasie w Oslo zostają zamordowane dwie dziewczyny. Główny podejrzany – potentat ...

    Promocja
    okładka Pancerne serce. , Audiobook | Jo Nesbø

    Po rozwiązaniu sprawy Bałwana, która dotknęła w tak koszmarny sposób najbliższych Harry'ego, komisarz Hole porzuca pracę i wyjeżdża do Hongkongu. Stacza się na dno, żyjąc z dnia na dzień, szukając zapomnienia w hazardzie i oparach opium. Tymczasem w Oslo zostają zamordowane dwie młode kobiety. Podobny sposób dokonania zabójstw wskazuje na tego samego sprawcę - obie dziewczyny mają w ustach dwadzieścia cztery rany powstałe od tajemniczego narzędzia zbrodni. Szef Wydziału ...

    Promocja
    okładka Policja. , Audiobook | Jo Nesbø

    Czy to zwykły zbieg okoliczności, że oficer policji zostaje znaleziony martwy w miejscu dawno popełnionej zbrodni, którą badał, ale jej nie wyjaśnił? Gdy w następnych miesiącach taki sam los spotyka kolejnych dwóch funkcjonariuszy, schemat postępowania mordercy staje się równie oczywisty, co potworny: brutalnym zabójstwom policjantów odpowiadają nierozwiązane zbrodnie z przeszłości. W miejscu przestępstw brakuje jakichkolwiek śladów, a wydział zabójstw właśnie stracił naj...

    Promocja
    okładka Nocny dom, Audiobook | Jo Nesbø

    Autor bestsellerowych thrillerów igra z gatunkiem. Powieść, która zaskakuje do ostatnich stron… Po tragicznej śmierci rodziców czternastoletni Richard Elauved trafia do zapyziałego miasteczka Ballantyne, gdzie zamieszkuje z ciotką i wujem. W szkole musi mierzyć się z opinią wyrzutka, a gdy znika jego kolega z klasy Tom, Richard zostaje głównym podejrzanym. Chłopak jest przekonany, że Tom zniknął w budce telefonicznej na skraju lasu, jednak nikt mu nie wierzy. Nikt oprócz ...

    Promocja
    okładka Pierwszy śnieg. , Audiobook | Jo Nesbø

    Jest listopad, w Oslo właśnie spadł pierwszy śnieg. Birte Becker po powrocie z pracy do domu chwali syna i męża za ulepienie bałwana w ogrodzie. Nie jest on jednak ich dziełem. Stają przy oknie - i widzą, że bałwan jest skierowany twarzą w stronę domu. Patrzy wprost na nich. W tym samym czasie komisarz Harry Hole otrzymuje anonimowy list podpisany "Bałwan". Zaczyna dostrzegać wspólne cechy dawnych, niewyjaśnionych spraw. Okazuje się, że wraz z pierwszymi oznakami z...

    Promocja
    okładka Pragnienie. , Audiobook | Jo Nesbø

    Młoda kobieta zostaje zamordowana we własnym mieszkaniu tuż po internetowej randce. Ślady na jej ciele wskazują, że sprawca jest wyjątkowo bezwzględny. Presja mediów, by znaleźć winnego, sprawia, że policja zwraca się do Harry'ego Hole. Były śledczy niechętnie myśli o powrocie do pracy, przez którą wiele w życiu stracił. Rozpoczyna dochodzenie dopiero, gdy zaczyna podejrzewać, że zbrodnia łączy się z nierozwiązaną sprawą z przeszłości. Podejmuje trop i daje się wciągnąć w n...

    Promocja
    okładka Czerwone Gardło. , Audiobook | Jo Nesbø

    Harry Hole, samotnik i alkoholik, a jednocześnie genialny śledczy, przypadkiem wpada na ślad przemyconego do Norwegii snajperskiego karabinu Märklin. Śledztwo prowadzi komisarza w kręgi neofaszystów. Czy to przypadek, że starego hitlerowca znaleziono z poderżniętym gardłem w pobliżu miejsca, gdzie zbierają się neonaziści? Harry podejrzewa, że sprawa może mieć początek w czasach drugiej wojny światowej. Jednak morderca jest ciągle o krok przed nim. Zdaje się mówić: Jestem ...

    Promocja
    okładka Wybawiciel. , Audiobook | Jo Nesbø

    W zasypanym śniegiem Oslo inspektor Harry Hole ściga nieuchwytnego płatnego zabójcę z byłej Jugosławii. Przeczesuje środowiska narkomanów, dewiantów, członków Armii Zbawienia wyczekujących nowego zbawiciela, który ma ich wyzwolić od beznadziei życia - choćby przez śmierć. Inspektor Harry Hole to policyjny anarchista stosujący metody dalekie od procedur, nieprzystosowany do życia nałogowy palacz i alkoholik. Przed wyrzuceniem na bruk chroni go jednak to, że jest niezwykle ...

    Promocja
    okładka Zemsta, Audiobook | Jo Nesbø

    Londyński finansista zmagający się z uzależnieniami odwiedza swojego ojca na farmie węży w Afryce. Czy uda im się naprawić trudne relacje? Podczas gdy zamożne elity czekają na ewakuację, zwykli obywatele walczą na ulicach o przetrwanie. Tak prezentuje się Ameryka po wyniszczającej pandemii. Czy w tym świecie ktoś przestrzega jeszcze prawa? Naukowiec, który opracował środek na nieśmiertelność, zamierza skasować swoją pamięć. Czy zdoła usunąć niebezpieczne wspomnienia, zani...

    Promocja
    okładka Zazdrość, Audiobook | Jo Nesbø

    Śledczy z Aten zostaje wezwany do zbadania sprawy zaginięcia niemieckiego turysty na wyspie Kalimnos. W swojej karierze policjanta zyskał renomę, analizując zabójstwa pod kątem motywu zazdrości. Czy i tym razem intuicja go nie zawiedzie? Kierowca taksówki znajduje na tylnym siedzeniu auta kolczyk. Łudząco podobną parę kolczyków kupił w prezencie swojej żonie. Czyżby ta błyskotka należała do niej? Ale w takim razie skąd się tam wzięła? Niepokojące pytania, zważywszy, że poja...

    Promocja
    okładka Królestwo, Audiobook | Jo Nesbø

    W norweskiej wiosce gdzieś w górach mechanik Roy wiedzie spokojne, proste życie. Kiedy jego przedsiębiorczy brat Carl wraca po latach z propozycją budowy hotelu, odżywają mroczne sekrety ich dzieciństwa i czasu dorastania. Roy zawsze bronił młodszego brata przed rówieśnikami i chronił przed złośliwymi plotkami, ale teraz jego lojalność zostaje poddana próbie. Gdy miejscowy stróż prawa wznawia śledztwo w sprawie tragicznej śmierci rodziców braci, Roy staje przed dylematem,...

    Promocja
    okładka Doktor Proktor i wielki napad na bank. , Audiobook | Jo Nesbø

    Lisa, Bulek i doktor Proktor udają się do Londynu, aby dowiedzieć się, kto ukradł złoto z najlepiej na świecie strzeżonego banku. Zwariowany doktor i sprytnie przebrane dzieciaki wnikają do środowiska najgorszych złoczyńców. Dowodzi nimi kobieta, której boi się nawet brytyjska policja… Okazuje się, że misja naszej trójki jest bardziej niż szalona – sami będą musieli zaplanować napad na bank! Ale dlaczego? I jaki ma to związek z finałem Pucharu Anglii w piłce nożnej?! Może...

    Promocja
    okładka Doktor Proktor i proszek pierdzioszek. , Audiobook | Jo Nesbø

    Pewnego wiosennego dnia Lisa widzi ciężarówkę z napisem „Przeprowadzki” podjeżdżającą pod dom sąsiadów. Wprowadza się tam Bulek, chłopiec zupełnie niezwykły. A spotkanie Bulka i Lisy z jeszcze bardziej niezwykłym – by nie powiedzieć szalonym – doktorem Proktorem daje poczętek zwariowanej historii o okrutnych anakondach, ponurych lochach, a przede wszystkim – o najsilniejszym na świecie proszku na prykanie. Jo Nesbo stworzył mistrz...

    Promocja
    okładka Nóż. , Audiobook | Jo Nesbø

    Harry Hole wrócił do punktu wyjścia: znowu pije, Rakel wyrzuciła go z domu, ponownie mieszka przy Sofies gate. Pewnego dnia budzi się z obezwładniającym kacem, a na dłoniach i ubraniu ze zdumieniem spostrzega ślady krwi. Kompletnie nic nie pamięta z minionej nocy… Harry wiele przeżył, ale nawet on nie jest gotowy na koszmar, jaki zgotował mu los. Policjant musi zmierzyć się nie tylko ze starym, śmiertelnym wrogiem, ale i ze swoim osobistym piekłem....

    Promocja
    okładka Upiory. , Audiobook | Jo Nesbø

    Rynkiem narkotyków w Oslo rządzi tajemniczy Dubaj. Dochodzi do zabójstwa z rodzaju tych, które zasługują najwyżej na krótką notkę w gazecie: młody zdesperowany heroinista próbuje ukraść narkotyk drugiemu i zostaje zastrzelony. Policja błyskawicznie aresztuje domniemanego sprawcę. Harry Hole stara się doprowadzić do wznowienia policyjnego śledztwa w sprawie zabójstwa narkomana, ponieważ nie wierzy, by zbrodni dokonał aresztowany chłopak...

    Promocja
    okładka Trzeci klucz. , Audiobook | Jo Nesbø

    Bezwzględny przestępca z zimną krwią zabija młodą kasjerkę. Norweska prasa szeroko rozpisuje się o tajemniczym Ekspedytorze napadającym na banki. Do akcji wkraczają komisarz Harry Hole i jego nowa obiecująca partnerka. Śledztwo zatacza coraz szersze kręgi, poszlaki wiodą także daleko poza granice Norwegii. Dochodzi do kolejnych zbrodni. Mieszkańców Oslo ogarnia trwoga. Jednocześnie Hole usiłuje prowadzić własne, prywatne śledztwo w sprawie śmierci Anny, ekstrawaganckiej c...

    Promocja
    okładka Pentagram. , Audiobook | Jo Nesbø

    Harry Hole po kolejnej wpadce alkoholowej otrzymuje wypowiedzenie, ale z uwagi na okres urlopowy zostaje jeszcze włączony do śledztwa, które prowadzi Tom Waaler. Hole podejrzewa Waalera o związek ze śmiercią koleżanki-policjantki, Ellen Gjelten, ale wciąż nie ma na to dowodów. Harry Hole tropi seryjnego mordercę, który zastrzelonym przez siebie ofiarom odcina kolejne palce u rąk, a na miejscu zbrodni zostawia znak - pentagram...

    Promocja
    okładka Łowcy głów, Audiobook | Jo Nesbø

    Roger Brown uważa się za najlepszego i zarazem najbardziej niedocenianego łowcę głów w Norwegii. Ma zbyt piękną żonę i zbyt drogą willę, dlatego zbyt często musi kraść dzieła sztuki. Kiedy poznaje Clasa Greve, szczęśliwego posiadacza bezcennego obrazu Rubensa, postanawia wykorzystać szansę i zrobić decydujący krok w stronę finansowej niezależności… Akcja powieści toczy się w świecie finansowej elity i w przestępczym podziemiu. Morderstwa, spektakularne pościgi i oszałami...

    Promocja
    okładka Syn, Audiobook | Jo Nesbø

    Sonny Lofthus odsiaduje wyrok w najlepiej strzeżonym więzieniu Oslo. Jest znany z cierpliwego wysłuchiwania zwierzeń współwięźniów. Chodzą pogłoski, że przyznaje się do zbrodni popełnionych przez innych. W kłopoty z prawem popadł po śmierci ojca policjanta. Pewnego dnia jeden z więźniów opowiada Sonny’emu historię, która tragiczne odejście jego ojca przedstawia w zupełnie nowym świetle. Lofthus zaczyna dążyć do odkrycia prawdy.

    Promocja
    okładka Więcej krwi. , Audiobook | Jo Nesbø

    Jon Hansen zdradził Rybaka – narkotykowego króla Oslo. Ucieka przed jego zemstą i trafia do małej wioski na dalekiej północy Norwegii. Tam poznaje zagadkową kobietę i jej dziesięcioletniego syna. Korzystając z ich pomocy, Jon chroni się w myśliwskiej chatce. Jednak ludzie Rybaka trafiają na jego ślad i rozpoczyna się polowanie. Kto wyjdzie z niego cało?

    Promocja
    okładka Krew na śniegu. , Audiobook | Jo Nesbø

    Olav zarabia na życie jako płatny morderca. Nie ma przyjaciół ani rodziny. Pewnego dnia spotyka kobietę swoich marzeń, ale… Po pierwsze, ona jest żoną jego szefa. Po drugie, Olav właśnie dostał zlecenie, by ją zabić. Ta niewielka powieść to kawał wyśmienitej pisarskiej roboty, która pokazuje, że nawet bez Harry’ego Hole Jo Nesbo wzbija się na wyżyny. „Tvedestrandsposten”

    Promocja
    okładka Karaluchy, Audiobook | Jo Nesbø

    W domu publicznym w stolicy Tajlandii znaleziono ciało norweskiego ambasadora. W Oslo pospiesznie tworzony jest plan uniknięcia skandalu. Policjant Harry Hole wsiada do samolotu skacowany z zastrzykami witaminy B12 i wkrótce zaczyna krążyć po zaułkach Bangkoku: wśród świątyń, palarni opium, dziecięcych prostytutek i barów go-go. Odkrywa, że w tej sprawie chodzi o coś więcej niż o morderstwo: za ścianami pełza coś, co nie znosi dziennego światła…

Jo Nesbø Audiobooki

Jo Nesbø to, zaraz obok Henninga Mankella oraz Camilli Läckberg, najpoczytniejszy Jautor skandynawskich kryminałówJ. Znany przede wszystkim z popularnej serii powieści kryminalnych z policjantem Harrym Hole’em w roli głównej. Pisarz urodził się w 1960 roku w Oslo. Jako nastolatek grał w piłkarskim klubie Molde FK, ale zerwanie więzadła wpłynęło na jego decyzję o porzuceniu kariery sportowca. Z wykształcenia jest ekonomistą, pracował między innymi jako dziennikarz i makler. Oprócz pisania Jksiążek Jo NesbøJ gra i śpiewa w zespole Di Derre, który jest bardzo popularny w Norwegii. W swoim muzycznym dorobku ma również jedną płytę solową.

Autor dwukrotnie odwiedził Polskę. W 2010 roku pojawił się w naszym kraju, aby odebrać honorową Nagrodę Wielkiego Kalibru. Została ona przyznana za całokształt twórczości podczas Międzynarodowego Festiwalu Kryminału. W 2016 roku gościł we Wrocławiu w ramach programu Europejskiej Stolicy Kultury.

Książki autora zostały dotychczas przetłumaczone na ponad dwadzieścia języków, w tym polski, angielski, czeski, duński, rosyjski czy niemiecki.

Jo Nesbø i Harry Hole

Pomysł na debiutancką powieść zatytułowaną „Człowiek nietoperz” przyszedł mu do głowy podczas długiego lotu do Australii. Od razu po wylądowaniu zaczął spisywać tę historię. Powstała w ten sposób powieść stała się pierwszą częścią uwielbianego cyklu kryminałów o Harrym Hole’u. Hole jest niepokornym i bezkompromisowym policjantem, który nie uznaje żadnych autorytetów. Jest wybitnym specjalistą od seryjnych morderstw ‒ ukończył organizowany przez FBI kurs tropienia seryjnych zabójców. Często działa, nie bacząc na własne zdrowie czy życie, a dodatkowo boryka się z uzależnieniem od alkoholu. W „Człowieku nietoperzu” Harry Hole przylatuje do Australii, żeby wyjaśnić sprawę morderstwa swojej rodaczki. Kobieta mogła paść ofiarą seryjnego mordercy. Razem z miejscowym funkcjonariuszem poznaje niebezpieczne dzielnice pełne domów publicznych i podejrzanych lokali. Początkowo Hole przytłoczony nadmiarem informacji nie łączy ich w całość. Kiedy dopasuje wszystkie elementy, może się okazać, że jest już za późno. Czy uda mu się złapać mordercę? I jaką cenę przyjdzie mu za to zapłacić?

Kolejnymi tomami cyklu są „Karaluchy”, „Czerwone gardło”, „Trzeci klucz”, „Pentagram”, „Wybawiciel”, "Pierwszy śnieg”, „Pancerne serce”, „Upiory”, „Policja”, „Pragnienie” oraz „Nóż”.

Projekt Szekspir

„Projekt Szekspir” to projekt uruchomiony przez brytyjskie wydawnictwo Hogarth Press, którego celem było opowiedzenie na nowo najpopularniejszych dzieł Szekspira. Inicjatywa została zorganizowana w ramach uczczenia wypadającej w 2016 roku czterechsetnej rocznicy śmierci Williama Szekspira, jednego z największych dramaturgów na świecie. Do uczestnictwa w „Projekcie Szekspir” zaproszono siedmiu pisarzy. Jednym z nich był Jo Nesbø, który przepisał na nowo jedną z najkrwawszych sztuk Szekspira, czyli „Makbeta”. Tytułowy Macbeth w wykonaniu norweskiego pisarza jest dowódcą specjalnej jednostki. Mężczyzna po pełnej niebezpieczeństw akcji wymierzonej w handlarzy narkotyków coraz szybciej pnie się po szczeblach kariery. Wspiera go w tym Lady, właścicielka kasyna. Macbeth zaczyna wierzyć w to, że jedyną droga do zdobycia tego, co mu się należy, jest zabijanie.

Inne książki Jo Nesbø

Oprócz cyklu kryminalnego o policjancie Harrym Hole’u Jo Nesbø napisał dwutomową serię „Krew na śniegu”, składającą się z powieści „Syn” i „Łowcy głów” łączących w sobie kryminał, sensację i thriller. W swoim literackim dorobku ma także serię książek dla dzieci o Doktorze Proktorze. W serii ukazało się pięć części: „Doktor Proktor i proszek pierdzioszek”, „Doktor Proktor i wanna czasu”, „Doktor Proktor i koniec świata. Być może”, „Doktor Proktor i wielki napad na bank” oraz „Doktor Proktor i niemal ostatnie święta”. Najnowsza powieść Jo Nesbø pt. „Królestwo” ukazała się we wrześniu 2020 roku. To mroczny kryminał, którego akcja toczy się w norweskich górach.

We wrześniu, nakładem Wydawnictwa Dolnośląskiego, ukazał się pierwszy zbiór opowiadań Nesbø pt. „Zazdrość”. Wszyscy bohaterowie książki doświadczą burzy gwałtownych uczuć, a autor w charakterystyczny dla siebie sposób skonfrontuje czytelnika z nieprzewidywalnymi skutkami pożądania, zdrady oraz zazdrości. Śledczy z Aten, analizujący zabójstwa pod kontem motywu zazdrości, prowadzi sprawę zaginięcia turysty na wyspie Kalimnos. Kierowca taksówki znajduje w należącym do szefa samochodzie kolczyk. Błyskotka wygląda bardzo podobnie do pary kolczyków, które kupił w prezencie żonie... Pasażerka podróżująca z Nowego Jorku do Londynu chce popełnić samobójstwo, kiedy odkrywa, że mąż ma romans z jej przyjaciółką. Czy rozmowa z przypadkowym współpasażerem wpłynie na jej decyzję?

Ekranizacje powieści

Do tej pory powstał tylko jeden film będący ekranizacją powieści z bestsellerowej serii o Harrym Hole’u. To „Pierwszy śnieg” z 2017 roku w reżyserii Tomasa Alfredsona z Michaelem Fassbenderem w roli głównej. Produkcja nie odniosła sukcesu i zebrała negatywne oceny zarówno wśród widzów, jak i krytyków. W oparciu o książki Jo Nesbø powstał thriller „Łowcy głów”. Zekranizowane zostały również jego książki dla dzieci o przygodach Doktora Proktora – „Doktor Proktor i proszek pierdzioszek” i „Doktor Proktor i wanna czasu”.

Jo Nesbø – bestsellerowy i nagradzany pisarz

Jo Nesbø za swoją debiutancką powieść „Człowiek nietoperz” został uhonorowany literacką Nagrodą Rivertona i Szklanym Kluczem. Oba wyróżnienia zostały przyznane za najlepszą powieść kryminalną. Za książkę „Czerwone gardło” otrzymał nagrodę Norweskiego Stowarzyszenia Księgarzy, a w 2004 roku Norweski Klub Książki nagrodził ją jako najlepszą norweską powieść kryminalną wszech czasów. W 2007 roku „Czerwone gardło” było jednym z kandydatów do nagrody Złotego Sztyletu. Z kolei „Pentagram” został uhonorowany wyróżnieniem przyznawanym zagranicznym autorom przez Fińską Akademię Kryminału.

Ebooki, audiobooki i książki papierowe powieści kryminalnych Jo Nesbø dostępne są w księgarni internetowej Woblink! Zapraszamy!

Czym są audiobooki?

Audiobooki, znane także jako książki mówione, to nagrania dźwiękowe, które zawierają tekst książkowej publikacji odczytywany przez lektora, zawodowego aktora bądź syntezator mowy. Audiobooki są zapisywane na nośniku danych, współcześnie przeważnie w postaci cyfrowej (najczęściej jako płyty Audio CD lub pliki MP3). Wcześniej były nagrywane także na płytach gramofonowych czy na kasetach magnetofonowych.

Słuchanie audiobooków jest możliwe zarówno na domowym sprzęcie audio-wideo, komputerach i laptopach w programach umożliwiających odtwarzanie dźwięku, telefonach komórkowych (przede wszystkim smartfonach), odtwarzaczach MP3, jak i na zestawie audio czy nawigacji znajdujących się w samochodzie.

Książki mówione są przeznaczone do słuchania. Umożliwiają odbiór literatury małym dzieciom oraz osobom niewidomym bądź niedowidzącym, dla których audiobooki są jedną z nielicznych możliwości kontaktu ze słowem pisanym.

Dużą zaletą audiobooków jest fakt, że można ich słuchać w każdej sytuacji, także podczas wykonywania innych czynności jak na przykład podróż samochodem, uprawianie sportu czy wykonywanie domowych obowiązków.

Format MP3

MP3 to najpopularniejszy format skompresowanych plików audio. Pełna nazwa formatu MP3 to MPEG-1, Layer 3. Należy on do standardów ISO. MP3 jest algorytmem kompresji stratnej dźwięku, który został wcześniej przetworzony na sygnał dźwiękowy. Dźwięki zapisane w standardzie MP3 są poddawane stratnej konwersji w celu redukcji rozmiaru pliku.

Współcześnie jest to nadal jeden z najpopularniejszych formatów audio, przede wszystkim dzięki małemu rozmiarowi plików. Do rozpowszechnienia plików w tym formacie przyczyniła się również ich kompatybilność z różnymi urządzeniami odtwarzającymi pliki audio – MP3 jest dla nich standardowym formatem.