I Koncert skrzypcowy fis-moll Henryka Wieniawskiego należy do najtrudniejszych koncertów w całej literaturze skrzypcowej. Ten niezwykle efektowny, popisowy utwór, oprócz najwyższych umiejętności oraz specyficznych predyspozycji instrumentalnych, wymaga od wykonawcy wyjątkowego hartu ducha, a także swojego rodzaju instrumentalnej odwagi. Wyobrażenie o piętrzących się przed grającym, często karkołomnych trudnościach wykonawczych, może dać notatka il faut risquer (trzeba ryzykow...
'Legenda'' jest najpopularniejszym i najbardziej osobistym z utworów Wieniawskiego. Utwór zdobył trwającą już 140 lat aprobatę skrzypków (profesjonalistów, amatorów i uczniów), słuchaczy i wielkich kompozytorów, którzy ulegli jej czarowi i inspirującej sile (np. P. Czajkowski - ''Medytacje'').
Polonaise de concert op. 4 jest pierwszym z dwóch polonezów skomponowanych przez Henryka Wieniawskiego. Pierwotna wersja Poloneza D-dur powstała z inspiracji Karola Lipińskiego, któremu utwór jest dedykowany. Młody kompozytor wysoko cenił sobie wskazówki wielkiego wirtuoza, który przybliżał mu wzory interpretatorskie dawnych mistrzów wiolinistyki, przede wszystkim Giuseppe Tartiniego, a także sposoby wykonywania dzieł J. S. Bacha i L. van Beethovena. Chłonął też opowieści o s...
II Koncert d-moll jest jednym z najbardziej znanych i najczęściej grywanych dzieł Wieniawskiego. Widać tu doskonałe wyczucie proporcji pomiędzy błyskotliwą wirtuozerią a subtelną kantyleną, pomiędzy gwałtownymi wybuchami emocji a chwilami wyciszenia i zadumy. Utwór daje wiele satysfakcji skrzypkowi, gdyż pozwala pokazać cały arsenał jego możliwości wykonawczych i interpretacyjnych, a także umiejętność współpracy z orkiestrą. Orkiestra zaś traktowana jest jak jeden organizm, w...
Wieniawski nadał etiudom op. 10 (jak również op. 18) nazwę Etiud-kaprysów. Ten tytuł sugeruje, że zawarte w zbiorze utwory mają za cel z jednej strony doskonalenie techniki skrzypka, z drugiej zaś nawiązują do kaprysów Paganiniego, w których dydaktyczny charakter ujęty zostaje w artystyczną formę. Kompozycje tego typu nadają się także do wykonywania estradowego. Wieniawskiemu przyświecała zatem zarówno idea doprowadzenia skrzypka na najwyższy poziom techniki, jak również stwo...
Jeden z najczęściej (obok koncertów Karłowicza i Szymanowskiego) wykonywanych polskich koncertów skrzypcowych. Wieniawski rozpoczął pracę nad utworem w 1856 r., a zakończył pod koniec lat sześćdziesiątych. Jest to dzieło dojrzałego twórcy. Choć kompozycja nie jest wolna od wpływów francuskich - jest utworem wielce osobistym, wolnym od bezpośrednich zapożyczeń.
Etiudy-kaprysy na skrzypce z towarzyszeniem drugich skrzypiec op. 18 powstały w Petersburgu przed 1863 r. jako materiał dydaktyczny. Etiudy op. 18 mają charakter pośredni między kompozycjami o charakterze czysto dydaktycznym a utworami koncertowymi. Jakkolwiek podstawowym celem tego zbioru jest doskonalenie techniki skrzypcowej, jego walory artystyczne są niewątpliwe. Nie wykluczone, że sam kompozytor dostrzegał w nich ową podwójną funkcję, dydaktyczną i koncertową, na co wsk...
"Wariacje na temat własny" op. 15 powstały w 1854 i w tym samym roku ukazały się drukiem, wydane przez firmę Breitkopf und Hartel w Lipsku. Kompozycja oparta na technice wariacyjnej posiada nietypową formę. Temat z trzema wariacjami (w dur) poprzedza molowy wstęp z elementami kadencji. Fragment ten pojawia się ponownie po wariacjach, po czym następuje finał w formie błyskotliwego walca, zakończony efektowną kodą. "Wariacje" - podobnie jak inne kompozycje Wieniawskiego - wymag...
'Fantazja faustowska'' Wieniawskiego powstała w 1870 r. Kompozytor potraktował utwór jako scenę dramatyczną. Na całość składa się więc: introdukcja, recytatyw, aria liryczna, epizod dramatyczny i finał baletowy. Strona wirtuozowsko-techniczna sprawia, że kompozycja nie straciła do czasów obecnych niczego ze swej świeżości i żywotności.
Legenda g-moll op. 17 w oryginale na skrzypce i fortepian powstała w 1859 roku w Ostendzie, pod wpływem gorącego uczucia do Izabeli Hampton, przyszłej żony Henryka. Tęsknota, ból i miłość emanują z każdego elementu dzieła, toteż wszystkie czynniki podporządkowane są nadrzędnym celom wyrazowym: molowa tonacja, liryczna, śpiewna melodia, balladowa nastrojowość, stopniowanie napięcia poprzez narastające tremolo akompaniamentu, kontrast tonacyjny - w części środkowej G-dur. Utwór...
Obok licznych utworów skrzypcowych w spuściźnie kompozytorskiej H. Wieniawskiego znajduje się jeden tylko utwór na altówkę i fortepian, zatytułowany ''Reverie'', a nie posiadający oznaczenia opusu. Owo ''Marzenie'' pochodzi prowdopodobnie z tego okresu, kiedy Wieniawski przebywał w Londynie (1858-1859) i niezależnie od zwykłek działalności koncertowej brał udział w cieszących się wówczas w Londynie wielkim powodzeniem koncertach kameralnych. Na...
(seria A tom 9) ''Karnawał rosyjski'' op.11 to jeden z najbardziej popisowych utworów Henryka Wieniawskiego. Utrzymany w ludowym kolorycie i nasycony błyskotliwą wirtuozerią, wpisuje się w tradycję XIX-wiecznych karnawałów skrzypcowych zapoczątkowaną przez Niccolo Paganiniego w ''Karnawale weneckim'' op. 10, który stał się później inspiracją dla innych skrzypków-kompozytorów. Wydawnictwo finansowane przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Naro...
(seria A tom 8a) ''Fantazja brillante'' op. 20, oparta na tematach zaczerpniętych z opery Gounoda ''Faust'', została skomponowana, podobnie jak wiele innych utworów Wieniawskiego, w dwóch wersjach: na skrzypce z fortepianem i na skrzypce z orkiestrą. Utwór powstał w 1865 lub 1866 roku. Temat Fausta był bardzo popularny w XIX wieku. Szczególną popularnością w czasach Wieniawskiego cieszyła się opera Gounoda osnuta na tym temacie. ''Fanta...
Henryk Wieniawski skomponował tylko dwa polonezy. Pierwszy, D-dur op. 4, jest utworem młodzieńczym; drugi, A-dur op. 21, należy do ostatnich dzieł kompozytora. Oba polonezy, D-dur i A-dur, należą do ważniejszych pozycji w całej spuściźnie twórczej Wieniawskiego. Oba też są utworami skomponowanymi w dwóch wersjach: na skrzypce i orkiestrę oraz na skrzypce i fortepian. Publikowany Polonez jest szeroko rozbudowanym, koncertowym utworem jednoczęściowym, o budowie repryzowej, przy...
Etiudy-kaprysy op. 18 Henryka Wieniawskiego w oryginalnej wersji są wirtuozowskimi kaprysami skrzypcowymi z towarzyszeniem akompaniamentu drugich skrzypiec. Akompaniament ten spełnia jednak rolę niewielką i drugoplanową, także nawet wtedy, gdy zarysowany jest w nim temat, wokół którego owijają się popisowe figuracje partii solowej, można z niego zrezygnować bez uszczerbku dla muzyki. Toteż w praktyce Kaprysy op. 18 grywane bywają prawie wyłącznie jako solowe i jako takie figu...
Fantaisie orientale op. 24 jest jednym z dwóch dzieł opusowanych, które zostały wydane po śmierci Henryka Wieniawskiego. Fantaisie orientale jest zwartym i krótkim utworem jednoczęściowym o rapsodycznej formie i improwizacyjnym charakterze. Tytuł utworu (Fantazja wschodnia) znajduje uzasadnienie w materiale dźwiękowym kompozycji, oparta jest bowiem na tzw. skali cygańskiej, z charakterystycznymi dla niej sekundami zwiększonymi między III i IV oraz VI i VII stopniem, wywiedzio...
Polonaise Brillante op. 4 jest to pierwszy z dwóch polonezów skomponowanych przez Henryka Wieniawskiego. Utwór powstał w dwóch wersjach: na skrzypce z akompaniamentem fortepianu i na skrzypce z orkiestrą. Ma budowę repryzową, lecz nie jest ona schematyczna. Odznacza się liryzmem w poszczególnych tematach i frazach. Wieniawski wykazał się tu twórczą samodzielnością i dojrzałością, zarazem uchwycił pewien narodowy rys poloneza. Pełen rozmachu, nasycony wirtuozerią i obfitujący ...
Niniejszy wydanie Etiud-kaprysów op. 18 Henryka Wieniawskiego oparte jest na wydaniach Petersa, Universalu i Czytelnika. Wskutek braku możliwości skonfrontowania tych wydań z rękopisem lub pierwodrukiem wydanie nasze nie posiada charakteru źródłowego. Jest ono przeznaczone dla praktycznego wykonawstwa, a przede wszystkim dla celów szkolnych. Opierając się na swych doświadczeniach pedagogicznych, redakcja wprowadziła pewne uzupełnienia i retusze w zakresie wskazówek interpreta...
Wieniawski skomponował dziewięć mazurków, z czego siedem zostało wydanych przez kompozytora (opp. 3, 12, 19 oraz 2 mazurki nieopusowane), a dwa niewydane zaginęły. Wszystkie mazurki należą do utworów wczesnych, pochodzą bowiem z pierwszej połowy lat 50. XIX w.; jedynie mazurki op. 19, najpóźniejsze, datowane są na rok 1860. Później kompozytor już nie sięgał do tego gatunku. Mazurki op.19, pierwszy Obertas, drugi Dudziarz / Le mntrier, zostały wydane dopiero w 1878 roku1, czyl...
Wieniawski skomponował dziewięć mazurków, z czego siedem zostało wydanych przez kompozytora (op. 3, 12, 19 oraz 2 mazurki nieopusowane), a dwa niewydane zaginęły. Wszystkie mazurki należą do utworów wczesnych, pochodzą bowiem z pierwszej połowy lat 50. XIX w.; jedynie mazurki op. 19, najpóźniejsze, datowane są na rok 1860. Później kompozytor już nie sięgał do tego gatunku. Mazurki op.19, pierwszy Obertas, drugi Dudziarz / Le mntrier, zostały wydane dopiero w 1878 roku, czyli ...
Reverie jest jedynym w zachowanej twórczosci kompozytora utworem na altówkę i fortepian. Utwór niedokończony, odnaleziony w spusciźnie zmarłego kompozytora, przekazany Hieronimowi Weickmannowi, który ze względu na pamięć i szacunek dla H. Wieniawskiego dokończył kompozycję i ją opublikował. Reverie jest to nazwa okręślajaca bardziej charakter utworu aniżeli jego formę. Jest zwartym i dośc krótkim jednoczęściowym utworem, bez elementów improwizacyjnych. Operuje powtarzajacy...
''Legenda'' op. 17 na skrzypce i fortepian powstała w 1859 roku w Ostendzie, pod wpływem gorącego uczucia do Izabeli Hampton, przyszłej żony Henryka. Tęsknota, ból i miłość emanują z każdego elementu dzieła, toteż wszystkie czynniki podporządkowane są nadrzędnym celom wyrazowym: molowa tonacja, liryczna, śpiewna melodia, balladowa nastrojowość, stopniowanie napięcia poprzez narastające tremolo akompaniamentu, kontrast tonacyjny - w części środkowej G-dur. Utwó...
na skrzypce i fortepian op. 21 (seria A tom 4) Publikowany Polonez jest szeroko rozbudowanym, koncertowym utworem jednoczęściowym, o budowie repryzowej, przy czym repryza jest bardzo skrócona. Ogniwo środkowe ma charakter kontrastujący, uzyskany poprzez zmianę tonacji (F-dur), zmniejszenie obsady (w wersji orkiestrowej) i zwolnienie tempa. Natomiast tematycznie wszystkie ogniwa są ze sobą powiązane. Również pierwsze ogniwo utworu ma podobną, 3-odcinkową budowę z kontrastujący...
Książka jest dokumentem piśmienniczym, obszernym zazwyczaj zapisem wszelkiej ludzkiej myśli. Występuje w postaci wielostronicowej publikacji o określonej liczbie stron i trwałym charakterze.
Postać dzisiejszej książki drukowanej ma formę kodeksu będącego zbiorem kartek połączonych grzbietem. Taki sposób utrwalania zapisu w momencie upowszechnienia pergaminu zastąpił wcześniejszą formę dokumentu piśmienniczego, jakim był zwój.
Według definicji Słownika języka polskiego PWN książka jest złożonym oraz oprawionym arkuszem papieru zadrukowanym tekstem o charakterze literackim, użytkowym bądź naukowym. Jednak współcześnie definicja ta powinna zostać poszerzona o książki elektroniczne będące cyfrowym odpowiednikiem tych drukowanych. Do książek elektronicznych zaliczane są zarówno ebooki, jak i audiobooki. Treść utrwaloną w formie elektronicznej można odczytać za pomocą odpowiedniego oprogramowania na laptopach, tabletach, smartfonach, a przede wszystkim na przeznaczonych do tego celu czytnikach.
E-książki odgrywają bardzo dużą rolę. Podjęty jakiś czas temu proces digitalizacji książek umożliwia dostęp do światowych zasobów wiedzy znacznie większej liczbie osób. Zbiory ksiąg to niepodważalne światowe dziedzictwo kultury, jednak ze względu na ograniczoną możliwość szybkiego dostępu do przechowywanych w księgozbiorach publikacji, a także brak możliwości jakiegokolwiek dostępu do dzieł o znacznej wartości historycznej proces digitalizacji daje szansę na udostępnianie światowych dzieł szerokiej masie odbiorców.
Okładka to wszystko, co zostało od zewnątrz trwale złączone ze znajdującym się w środku wkładem. Składa się z przedniej i tylnej okładziny (potocznie zwanej okładką), a także z grzbietu okładki. To właśnie okładka definiuje i określa ostateczny wygląd książki, gdyż determinuje między innymi sposób, w jaki łączą się ze sobą wszystkie kartki i jaka jest wewnętrzna budowa książki. Oprawy mogą być miękkie, twarde czy też zintegrowane – różnią się przede wszystkim wielkością, wagą, wytrzymałością oraz ceną. Przykładowo książki w twardej oprawie są większe, cięższe, bardziej wytrzymałe i droższe od tych w miękkiej.
