Z okazji przypadającej w 2020 r. okrągłej rocznicy Grudnia 1970 r., oddział IPN w Szczecinie zainicjował serię wydawniczą poświęconą międzynarodowej recepcji tego i dwóch pozostałych przełomów (1980 oraz 1989), ze szczególnym uwzględnieniem roli, jaką odgrywało w nim wspomniane miasto. Każdy tom przypisany jest do konkretnego państwa. Serię inauguruje publikacja poświęcona stosownym ocenom dokonywanym w RFN. Ich analiza odpowiada na pytanie, na ile interesowano się przełomam...
Książka Roberta Kozyrskiego porusza ważny w literaturze przedmiotu dotyczącej funkcjonowania zgromadzeń szlacheckich w Rzeczypospolitej przedrozbiorowej temat związany z problematyką wyznaniową i religijną. Obszar geograficzny, w którym zagadnienia te są analizowane, stanowi województwo ruskie. Nie ma swego odpowiednika w historiografii polskiej, w tym względzie otwiera wiec nowy kierunek badan nad zgromadzeniami lokalnymi szlachty w Rzeczypospolitej przedrozbiorowej oraz Koś...
Tom Jan Karski - świadek, emisariusz, człowiek jest zbiorem szesnastu artykułów naukowych. Ich różnorodność pozwala na zaprezentowanie postaci Jana Karskiego w wielu wymiarach badawczych - od historii począwszy poprzez antropologię kultury aż po literaturoznawstwo. [...] wnosi do dyskursu naukowego wiele nowych ustaleń. Autorzy artykułów, korzystając z różnych narzędzi metodologii, stworzyli spójną całość, która przedstawia osobę tego wielkiego bohatera w wielu aspektach. Pon...
Wychodząc z założenia, iż biografistyka polonijna jest nierozerwalną częścią biografistyki narodowej, nakładem Towarzystwa Naukowego KUL przy współpracy z Instytutem Biografistyki CAN powstaje wielotomowy Ilustrowany Słownik Biograficzny Polonii Świata, który będzie dopełnieniem Polskiego Słownika Biograficznego (PSB). .Ilustrowany Słownik Biograficzny Polonii Świata wydawany będzie w tomach tzw. systemem holenderskim, czyli każdy tom od a do z. Słownik zawierać będzie artyku...
W czasie II wojny światowej Hiszpania zachowała neutralność. Szef państwa, gen. Francisco Franco, pozwolił jednak ochotnikom ze swego kraju wstępować w szeregi niemieckiego Wehrmachtu i walczyć na froncie wschodnim. W latach 1941–1943 blisko 50 tys. Hiszpanów – żołnierzy „Błękitnej Dywizji” – zadało ciężkie straty Armii Czerwonej pod Leningradem. Uważali, że był to odwet za zbrodnie, które komuniści popełnili w ich ojczyźnie, podczas wojny domowej 1936–1939. Gdy jednak karta ...
Elity Narodowej Demokracji – zwłaszcza prawnicy, ziemianie, księża katoliccy – prezentowały program polityczny podczas pracy parlamentarnej, na łamach prasy i publicystyki oraz podczas pracy w terenie. Działalność polityczna i poglądy dotyczące ładu wewnętrznego państwa polskiego i polityki międzynarodowej zostały ukazane na tle wpływów politycznych endecji na terenie województwa białostockiego.
Era tworzenia ukazuje początek jednego z najbardziej fascynujących procesów historycznych nowożytnego świata - zainicjowanego przybyciem grupki niewykształconych i niedoświadczonych kolonistów do Jamestown i Plymouth, a ukoronowanego po czterystu latach stworzeniem światowego supermocarstwa. Barwny i żywy język autora, a także wiele anegdot i przykładów sprawiają, że książka zainteresuje zarówno profesjonalistów, jak i amatorów. Pierwsza w języku polskim monografia wszechstro...
Dlaczego upadł polski system obrony przeciwrakietowej „Tarcza Polski”? W jakim celu odtajniane są akta IPN-u? Do czego służy elitom okultyzm? Czy czarna arystokracja to jedynie wymysł teorii spiskowych? Czy Polska przygotowana jest na wypadek ataku terrorystycznego? Młoda dziennikarka jest świadkiem niepokojących zdarzeń, które doprowadziły do upadku polskiego systemu obrony przeciwrakietowej „Tarcza Polski”. Do politycznej gry wykorzystywane są dokumenty zdeponowane w I...
Uwolniony z internowania prymas Stefan Wyszyński podejmuje w 1956 r. walkę o rząd dusz z ekipą I sekretarza KC PZPR Władysława Gomułki. Okazją do tego jest Milenium, czyli zainicjowane przez Kościół obchody wielkiego jubileuszu tysiąclecia chrztu Polski. Dla partyjnych decydentów duchowieństwo staje się znów wrogiem numer jeden. Pod sztandarem walki z „ofensywą wojującego klerykalizmu” peerelowski aparat władzy realizuje projekt „Antymilenium”. Gomułkowska „polityka historycz...
Publikacja naukowa poświęcona osobie Józefa Piłsudskiego, stanowiąca pokłosie polsko-litewskiego dyskursu naukowego, z pozoru nie jest niczym nadzwyczajnym. Niniejsza ma jednak wymiar szczególny ze względu na zestaw autorów, najwybitniejszych historyków, filologów, politologów polskich oraz litewskich – czołowych badaczy XIX i XX stulecia, w tym nie tylko specjalizujących się w biografistyce epoki, lecz także badających wzajemne relacje obu krajów w dwudziestoleciu międzywoje...
W serii powołanej dla uczczenia 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 r. oraz utrwalenia w polskiej świadomości zbiorowej wiedzy historycznej o genezie i przebiegu odbudowy państwa polskiego ukażą się monografie, biografie i źródła, dla których tematyczną klamrą będzie idea polskiej niepodległości oraz walki o jej urzeczywistnienie i kształt z uwzględnieniem zagadnień polskich i międzynarodowych; politycznych, społecznych i ekonomicznych; walki orężnej i...
Żydowska samoobrona powstała w wyniku przetaczającej się przez Polskę fali mordów ocalałych z Zagłady, „antyżydowskich prowokacji, napadów na pociągi i zabijania Żydów znajdujących się w nich, wreszcie kulminacyjnego punktu działalności antyżydowskiej band”, jakim był pogrom kielecki. Podjęty temat dotyczy permanentnego powojennego zagrożenia fizycznego Żydów oraz ich reakcji na to zagrożenie. Autor starannie opisuje codzienną rzeczywistość przemocy na terenie całego kraju, z...
Podczas zakończenia obchodów 500-lecia reformacji w kościele ewangelicko-augsburskim Świętej Trójcy w Warszawie prymas Polski abp Wojciech Polak wyraził nadzieję, że ów jubileusz będzie inspiracją, jakby powiewem świeżego wiatru, który poprowadzi nas w przyszłość, jeśli jeszcze nie całkowicie razem, to jednak w duchu braterskiego zrozumienia i odważnego docenienia tego, co nas łączy, a nie wciąż dzieli. Także i dla autorów niniejszego tomu ów jubileusz stał się inspiracją do ...
GROM to nie jest logo, nazwa obiektu, muru czy uzbrojenia. GROM tworzą ludzie, ludzie z ogromną pasją. Twórca GROM-u Generał Petelicki wiedział, że aby stworzyć tak elitarną jednostkę nie wystarczy przebrać ludzi w wypasione mundury, berety, wyposażyć w uzbrojenie, którego zazdrościł nam świat. Aby powstała nowa żołnierska jakość najważniejsza była zmiana mentalna. Naval opowiada właśnie o takich ludziach, którzy z pasją, wielkim uporem, determinacją ową przemianę przeszli. S...
Młodzi ochotnicy Waffen - SS naznaczeni byli piętnem śmierci już gdy jechali nad Odrę, by odbyć chrzest bojowy. Rozkaz dzienny brzmiał: Obrona pozycji do ostatniego żołnierza. Ci, którzy przeżyli, po powrocie do ojczyzny zostali uwięzieni bez względu na wiek i potraktowani jak zdrajcy narodu. Prawdopodobnie dlatego, że 15 lat szybciej zrozumieli, kto jest śmiertelnym wrogiem Europy i uwierzyli, iż muszą stawić mu czoła. Czy musieli ginąć, by potem zostać za to wyklęci?...
Tropem ?smego Cudu ŚwiataTajemnica zniknięcia Bursztynowej Komnaty w czasie drugiej wojny światowej, nie została nigdy do końca wyjaśniona. Nazywana „?smym cudem świata”, była darem pruskiego króla Fryderyka Wilhelma I dla cara Rosji Piotra I. Poszukiwali ją wyspecjalizowani łowcy skarbów oraz ukryte struktury państwowych organizacji śledczych, stała się tematem wielu prasowych doniesień, dokumentalnych filmów, radiowych reportaży oraz licznych książek. Po 75-latach od jej zn...
Rok 1960 nazywany „rokiem Afryki” przyniósł niepodległość wielu europejskim koloniom leżącym na tym kontynencie. Nowo powstałe kraje stanęły wobliczu wielu problemów, ajednym znich były liczne konflikty graniczne. Warto przy tym przypomnieć, że większość państw afrykańskich „odziedziczyła” swoje terytoria po dawnych europejskich koloniach. Przy wyznaczaniu ich granic nie liczono się zzamieszkującą tam ludnością, co stało się jedną zprzyczyn późniejszych sporów terytorialnych ...
Tak często widzieliśmy ich twarze w telewizji. Tak często słyszeliśmy ich głosy, znaliśmy ich poglądy i stanowiska w sprawie katyńskiej. Cóż o nich wiemy dzisiaj? Jakimi byli ludźmi? Zapracowani, swoją prawdziwą twarz odkrywali tylko przed najbliższymi. A przecież nie zostawili po sobie tylko służbowych biurek zasypanych dokumentami. Przede wszystkim zostawili swoje rodziny, żony, mężów, dzieci, przyjaciół i znajomych, swoje pasje i niezrealizowane marzenia. Za życia n...
Pod koniec 2016 r. do Oddziałowego Archiwum IPN w Szczecinie zostały przekazane protokoły przesłuchań byłych więźniarek i więźniów obozów koncentracyjnych położonych w Niemczech i na terenach okupowanych przez Niemców. Materiały te zostały sporządzone przez pracowników Polskiego Instytutu Źródłowego w Lund. Publikacja ta ma na celu nie tylko ukazanie życia codziennego w żeńskim obozie Ravensbrück, lecz także przybliżenie działalności Polskiego Instytutu Źródłowego w Lund jako...
Oddawana do rąk Czytelników książka jest drugim wydaniem biografii Bolesława II Szczodrego – trzeciego koronowanego władcy Polski. Niniejsza edycja została poprawiona i znacząco rozszerzona. Wszelkie uchwytne przejawy działalności Bolesława II Szczodrego zostały przedstawione rzetelnie i kompleksowo. Na tle panoramy dziejów Europy Środkowej w II połowie XI wieku zaprezentowana została polityka wewnętrzna monarchy, konflikty z sąsiadami i sytuacja w państwach ościennych: Rusi,...
Wojna sześciodniowa zwana także wojną czerwcową, Wojną 1967 roku, Trzecią Wojną Izraelsko-Arabską, Niepowodzenie (to oczywiście nazwa używana przez Arabów) jest bez wątpienia jednym z najważniejszych starć militarnych ostatnich 65 lat. Była ona także jedną z ostatnich konwencjonalnych wojen po 1945 roku toczonych sprzętem i taktyką pamiętającą II Wojnę Światową. Do dzisiaj tamte sześć dni wpływa w olbrzymim stopniu na politykę w regionie, a także na świecie. Jednocześnie pozo...
Dzieje ludności tubylczej Ameryki Północnej, jej walk o zachowanie własnej tożsamości i stylu życia, kontaktów z Europejczykami interesowały współczesnych tym wydarzeniom. W chwili obecnej dzieje Indian inspirują badaczy, pisarzy, autorów licznej literatury popularnonaukowej, komiksów oraz filmów. Do przygotowania poniższych dziejów zmagań Indian z białymi na kontynencie północno amerykańskim w XVII-XIX w. wykorzystano bogatą amerykańską historiografię przedmiotu, relacje po...
Aleksander Fiodorowicz Hilferding urodził się 14 (2 według starego stylu) lipca 1831 roku w Warszawie, gdzie jego ojciec piastował stanowisko dyrektora kancelarii dyplomatycznej namiestnika Cesarstwa Polskiego. Młody Hilferding otrzymał staranne domowe wykształcenie, w którym szczególny nacisk położono na naukę języków obcych, zarówno starożytnych jak i nowożytnych, w tym także słowiańskich. Hilferding znał m.in.język polski. Odebrane wykształcenie bardzo mu pomogło w później...
Stefan Dąmbski jako 16-letni żołnierz AK został egzekutorem – wykonywał wyroki na polskich kolaborantach, Niemcach, Ukraińcach, a później także na przedstawicielach nowej władzy. Jego spisana pod koniec życia spowiedź wciąż budzi kontrowersje. Z jednej strony jest świadectwem skrajnego poświęcenia dla Ojczyzny, z drugiej – pozbawionym emocji samooskarżeniem mordercy. Stawia pytanie o cenę wojennego bohaterstwa i granice patriotyzmu. Z biegiem lat jej antywojenne przesłanie zy...
Historia najnowsza obejmuje okres od zakończenia nowożytności, czyli przełom XVIII i XIX wieku, aż do czasów współczesnych. Dlatego wiele książek z kategorii „Historia najnowsza” poświęconych jest wojnom światowym, powstaniu warszawskiemu czy okresowi PRL-u. Pozycje przedstawiające czasy II wojny światowej stanowią tak dużą część książek, że zostały umieszczone w odrębnej podkategorii „II wojna światowa”. Główny trzon kategorii „Historia najnowsza” stanowią książki oscylujące wokół tematyki wojen światowych („Legiony – droga do legendy” Marka A. Koprowskiego, „Niewygodny Polak” Macieja Bernatta-Reszczyńskiego), powstania warszawskiego („Duch ’44. Siła ponad słabością” Stanisława Zasady), PRL-u („»Ciekawe« życie w PRL-u. I co dalej?” Bogusława Homickiego) oraz Solidarności („Tu radio Solidarność” Pawła Pietkuna). Jednak znaleźć tu można także takie publikacje jak „Kobiety wywiadu” Przemysława Słowińskiego, który przedstawia biografie najsłynniejszych agentek i szpiegów, m.in. Mathilde Carré, Coco Chanel czy Krystyny Skarbek. W tej kategorii znajduje się też „Epilog do »Kamieni na szaniec«” profesora Grzegorza Nowika, ukazujący szerzej tło wydarzeń przedstawionych przez Aleksandra Kamińskiego w jego słynnej książce. Najnowszej historii poświęcona została chociażby „Polska 1945–2015. Historia polityczna” Andrzeja Piaseckiego i Ryszarda Michalaka – jedna z niewielu monografii przedstawiających w takiej formie losy współczesnej Polski. Nie może zabraknąć także opisów brawurowych ucieczek, m.in. z obozów śmierci – Auschwitz, Sobiboru, sowieckich łagrów czy pilnie strzeżonych twierdz, które w „Słynnych ucieczkach Polaków” opisał Andrzej Fedorowicz.