Spis treści Wykaz skrótów 9 Wprowadzenie 11 Rozdział I Dzieje dziesięciny w Polsce w średniowieczu i nowożytności 17 Rozdział II Dzieje parafii i sporów o dziesięciny 55 Rozdział III Przesłanki i mechanizmy konfliktów o dziesięciny w Knyszynie 91 Rozdział IV Mieszczanie knyszyńscy i ich sytuacja ekonomiczna 149 Podsumowanie 221 Źródła i bibliografia 225 Streszczenie 239 Summary 245...
Niniejszy tom zawiera osiemnaście tekstów dedykowanych prof. dr. hab. Januszowi Tondelowi z okazji Jego siedemdziesiątych urodzin. Ich autorami są Profesorscy przyjaciele i współpracownicy, zarówno z macierzystego Torunia, jak i wielu innych ośrodków akademickich i bibliotecznych. Są wśród nich nestorzy rodzimej bibliologii, badacze średniego pokolenia cieszący się ugruntowaną renomą, a także reprezentanci młodszych generacji naukowców i bibliotekarzy. Naturalnie spoiwem wszy...
Książka, wyróżniona Nagrodą KLIO za rok 2001 i uznana za najlepszą w dotychczasowej historiografii analizę polityki wschodniej Piłsudskiego, ukazuje się obecnie w poszerzonym wydaniu. Uzupełnia ją przypomnienie genezy koncepcji Piłsudskiego, jaką odnaleźć można w początkowych latach jego politycznej aktywności w PPS, a także swoiste post scriptum, zaproszenie do oceny owej koncepcji i samej polityki Józefa Piłsudskiego i Polski z lat 1919-1920. „Mamy takie nieocenione chwile...
Jan Heweliusz (1611–1687) od dawna przyciąga uwagę historyków i historyków nauki jako wybitny przedstawiciel astronomii XVII wieku i nietuzinkowy obywatel Gdańska, korespondujący z dworami królewskimi Europy oraz wiodącymi postaciami ówczesnej nauki. Niniejsza biografia przedstawia najważniejsze wydarzenia z jego życia – studencką wędrówkę po Europie, wydania kolejnych imponujących dzieł, naukowe przyjaźnie i kłótnie, zabiegi o możnych mecenasów, tragiczny pożar domu u schył...
Akcja książki zaczyna się w ostatnich dniach sierpnia 1939 roku, a kończy 4 września. Jej głównym tematem jest obrona Katowic przez powstańców i harcerzy przed wkraczającymi wojskami niemieckimi, a także przed bardzo aktywnym tutaj Freikorpsem. Jest 23 sierpnia 1939 roku i śląscy harcerze właśnie powrócili z letniego obozu w Koniakowie do miasta, przez które przechodzi pierwsza fala paniki. Wkrótce wraz z powstańcami podejmą decyzję o stawieniu czoła niemieckiej agresji… Wie...
„Historia Rosji XX wieku” jest monumentalnym kompendium, pióra kilkudziesięciorga specjalistów, wydanym pod redakcją prof. Andrieja Zubowa, pierwotnie po rosyjsku w roku 2009. Zubow przyjął za cel stworzyć dzieło historiografii moralnej – nie unikające oceny moralnej opisywanych wydarzeń, stawiające w centrum człowieka a nie proces dziejowy, potępiające komunizm ale i podnoszące zasługi tych Rosjan którzy przeciwstawiali mu się w kraju czy zagranicą. Tom wydany obecnie w pols...
Kazimierz Brakoniecki (1952) – poeta i pisarz, redaktor, tłumacz poezji francuskiej, animator kultury. Absolwent Uniwersytetu Warszawskiego. Autor licznych książek, głównie poetyckich i eseistyczno-autobiograficznych. Debiutował tomikiem „Zrosty”(1979/1980). W ostatnich latach opublikował: „Amor fati” (Szczecin 2014); „Terra nullius” (Gołdap 2014). W 2016 r. laureat prestiżowej Literackiej Nagrody im. Samuela Bogumiła Lindego Miast Partnerskich Getyngi i Torunia. „Zakład bio...
W dobie staropolskiej – adekwatnie do przyjętej wówczas konwencji – miasto postrzegano z reguły jako locus horridus i przeciwstawiano skonwencjonalizowanej wizji „wsi spokojnej, wsi wesołej”, czyli ziemiańskiej arkadii, którą traktowano jako locus amoenus. I musiało miasto „dorosnąć i dojrzeć”, by w wieku XIX zyskać status zupełnie inny, by doczekać się laudacji jako fascynujący twór cywilizacji. Tworowi temu – czyli domom, które składają się na przestrzeń miejską i ją organi...
Jómsvikinga saga (Saga o Jomswikingach, Saga o wikingach z Jom) jaką dziś znamy, powstała na Islandii, nie później niż na początku trzynastego wieku, oparta była na ustnej tradycji przekazywanej od początków XI wieku, stworzonej prawdopodobnie przez naocznych świadków niektórych wydarzeń opisanych w sadze. Saga zapisana została, tak jak inne sagi islandzkie, w dialekcie zachodnim języka norron (język staronordycki, staroislandzki, używany w średniowiecznej Skandynawii od VIII...
Spis treści I. Wstęp I.1 Cel pracy I.2 Zakres chronologiczny i terytorialny pracy I.3 Stan badań nad początkami broni palnej w Polsce I.4. Charakterystyka materiału zabytkowego I.4.a Zabytki broni palnej I.4.b. Pociski broni palnej II. Średniowieczne zabytki broni palnej w polskich zbiorach. II.1. Ręczna broń palna II.1. a. Piszczele II. 1. b. Hakownice II.1.c. Zabytki zachowane fragmentarycznie II. 2. Ciężka broń palna II.2.a. Broń komorowa II. 2. b. Bombardy (murołomy) II....
Wybitny historyk, Paweł Jasienica, napisał, że Powstanie było "militarnie skierowane przeciw Niemcom, politycznie przeciw ZSRR, faktycznie przeciw Polsce". Czemu sprawcy bitwy, która przyniosła setki tysiące zabitych, tysiące rannych i kalek, zniszczenie całego miasta z wielowiekowym dorobkiem kultury narodowej, nie przynosząc przy tym praktycznie żadnych wymiernych korzyści, nie mogą do dziś stanąć przed sądem historii?
Noty biograficzne zamieszczone w niniejszej książce pojawiły się już wcześniej w Revue de Cavalerie. Zostały tu przedrukowane bez znaczących zmian w treści, jedynie trzy z nich – biografie Lasalle’s, Kellermanna i Montbruna – opatrzono uzupełnieniem, zawierającym nowe szczegóły. Zebranie w jednym dziele owych biografii wydaje się słuszne. Jako całość, staną się czymś na kształt anegdotycznej historii kawalerii Wielkiej Armii, a zamieszczenie ich w kilku tomach pozwoli dokonać...
Książka powstała z inspiracji skomplikowanym światem życia codziennego na ziemiach polskich w zaborze rosyjskim w drugiej połowie XIX wieku, utrwalonym w literaturze pięknej i przekazie dokumentalnym. Jest to obraz niezwykle bogaty – taki, jakim go świadomie kreowano, ale również taki, jaki daje się odczytać „spomiędzy linijek”, nierzadko wbrew świadomym intencjom autorów. Ukazuje on dwoiste oblicze epoki: konformizm i bunt, zasady kształtujące współżycie społeczne i pragnie...
Szymon An-ski to pseudonim literacki Solomona Zejnwiła Rappoporta, autora słynnego Dybuka. W czasie I wojny światowej, jako przedstawiciel Petersburskiego Komitetu Pomocy Żydom odbył trzy podróże po Galicji i Bukowinie, niosąc pomoc tamtejszym gminom żydowskim, poszkodowanym wskutek działań wojennych i pogromów. Prowadzone w czasie podróży notatki stały się podstawą jego wspomnień, które dopiero teraz ukazują się w języku polskim. Publikację wzbogacono przedmową, licznymi prz...
Nie ulega wątpliwości, że relacje posłów saskich z Warszawy, Berlina, Wiednia i Petersburga są cennym źródłem historycznym obrazującym burzliwe wydarzenia związane z przebiegiem obrad Sejmu Wielkiego. Stosunkowo największe znaczenie ma jednak korespondencja posła saskiego Augusta Franza Essena. Istotne są także depesze saskich ministrów spraw zagranicznych: Heinricha Gottlieba i Johanna Adolfa Lossa, gdyż z nich dowiadujemy się, czego władze Saksonii domagały się od Essena i...
Błyskotliwy sukces dzieli życie Chopina we Francji na dwie, odmienne epoki. Późniejszą znamy dobrze. Od kiedy stał się bogaty i sławny jego występy publiczne były zapowiadane na afiszach, relacjonowane i komentowane przez prasę; każdy gest, każde słowo notowali uczniowie, pamiętnikarze, diaryści. W odróżnieniu od niej pierwsze paryskie miesiące geniusza pozostają nieznane. Co robił, gdzie mieszkał, jak żył? Zamiast faktów powtarza się kilka legend notorycznie fałszywych. Bied...
Książka przedstawia kompletną panoramę stosunków polsko-krzyżackich za panowania Władysława Jagiełły, ujmując je na szerszym tle. Po raz pierwszy została podjęta próba - bardzo udana - ukazania społecznego zaplecza władcy, wykonującego jego polecenia, ale też wpływającego na jego decyzje podczas różnorakich obrad i zjazdów (..)
Z recenzji prof. Adama Szwedy
Obszerne studium Józefa Włodarskiego jest poświęcone przedstawicielom trzeciego pokolenia katolickiej linii Wejherów – Jakubowi, Mikołajowi i Ludwikowi – znakomitym dowódcom wojskowym i mężom stanu Prus Królewskich. W poszczególnych rozdziałach prezentuje prawie półwieczną historię przedstawicieli rodu Wejherów, oddanych swojej ziemi obywateli-patriotów, których aspiracje rodowe i osobiste przekładały się także na szeroko pojęty mecenat. Podziw budzi obfitość wykorzystanych ź...
Autor przedstawia historię stosunków polsko-rosyjskich w XVII w. Prezentuje pasmo ciągłych konfliktów zbrojnych oraz sytuację obu krajów: Polski - coraz słabszej - i Rosji - państwa rosnącego w siłę. Gdy Polacy zbliżyli się do Bramy Arbackiej, Moskwiczanie przywitali ich tak gęstym ogniem, że mury wszystkie jak ogniste, wojsko w polu stojące widziało. Z tego powodu idąca na czele piechota rozpierzchła się i nie wyrąbała zagradzających dostęp do bramy umocnień. Zadanie to spad...
Zwykło się uważać, że Polonia na świecie stanowi najliczniejszą diasporę. Biorąc jednak pod uwagę wielkość narodu, to diaspora węgierska jest wyjątkowa, ponieważ na 10 mln Węgrów w kraju, aż 5 mln Madziarów żyje w krajach sąsiednich oraz na emigracji na wszystkich praktycznie kontynentach. Węgrzy opuszczali Ojczyznę głównie z powodów politycznych, ale także ekonomicznych. W czasach dyktatury Jánosa Kádára, po rewolucji w 1956 roku wyjechało na Zachód prawie 200 tys. osób, kt...
Wpływ Francji na polską obyczajowość i kulturę można obserwować przez cały okres istnienia państwa polskiego, a od XVII w. przybiera on na sile, zwłaszcza w kręgach dworskich. Dla stosunków polsko-francuskich szczególne były lata istnienia Księstwa Warszawskiego, kiedy do Polski, obok nowinek dotyczących kroju sukien, wychowania dzieci czy trendów w malarstwie, zaczęły napływać, a właściwie zostały narzucone odgórnie, „francuskie urządzenia” w prawodawstwie i administracji. F...
Historia najnowsza obejmuje okres od zakończenia nowożytności, czyli przełom XVIII i XIX wieku, aż do czasów współczesnych. Dlatego wiele książek z kategorii „Historia najnowsza” poświęconych jest wojnom światowym, powstaniu warszawskiemu czy okresowi PRL-u. Pozycje przedstawiające czasy II wojny światowej stanowią tak dużą część książek, że zostały umieszczone w odrębnej podkategorii „II wojna światowa”. Główny trzon kategorii „Historia najnowsza” stanowią książki oscylujące wokół tematyki wojen światowych („Legiony – droga do legendy” Marka A. Koprowskiego, „Niewygodny Polak” Macieja Bernatta-Reszczyńskiego), powstania warszawskiego („Duch ’44. Siła ponad słabością” Stanisława Zasady), PRL-u („»Ciekawe« życie w PRL-u. I co dalej?” Bogusława Homickiego) oraz Solidarności („Tu radio Solidarność” Pawła Pietkuna). Jednak znaleźć tu można także takie publikacje jak „Kobiety wywiadu” Przemysława Słowińskiego, który przedstawia biografie najsłynniejszych agentek i szpiegów, m.in. Mathilde Carré, Coco Chanel czy Krystyny Skarbek. W tej kategorii znajduje się też „Epilog do »Kamieni na szaniec«” profesora Grzegorza Nowika, ukazujący szerzej tło wydarzeń przedstawionych przez Aleksandra Kamińskiego w jego słynnej książce. Najnowszej historii poświęcona została chociażby „Polska 1945–2015. Historia polityczna” Andrzeja Piaseckiego i Ryszarda Michalaka – jedna z niewielu monografii przedstawiających w takiej formie losy współczesnej Polski. Nie może zabraknąć także opisów brawurowych ucieczek, m.in. z obozów śmierci – Auschwitz, Sobiboru, sowieckich łagrów czy pilnie strzeżonych twierdz, które w „Słynnych ucieczkach Polaków” opisał Andrzej Fedorowicz.