Piotr Wandycz cenił historiografię odważną, wielowymiarową, odwołującą się do komparatystyki. Takie cechy nosi jego publicystyka historyczna. Wyrastała z przekonania, że dzieje nie są domeną różnego typu determinizmów, ale wolnej woli człowieka. I z przeświadczenia, że najważniejszym zadaniem historyka jest zrozumienie bohaterów opisywanych wydarzeń, dostrzeżenie ich wielkości i małości, uwzględnienie towarzyszących im dylematów i ograniczeń. Publicystyka historyczna Piotra W...
SPIS TREŚCI Stanisław Rosik, Wprowadzenie Część I. Symbole i... idole — na styku kultur Aleksandr Musin, Marija Żeltowa, Olga Tarabardina, Elena Tianina, Kamienne artefakty z epoki neolitu i wczesnej epoki żelaza jako amulety średniowiecznego Nowogrodu Paweł Szczepanik, Wczesnośredniowieczne miniaturowe figurki antropomorficzne z terenów Słowiańszczyzny Północno-Zachodniej. Próba interpretacji Janusz Cieślik, Idol ze Zbrucza. Zabytek z XI wieku? Andrzej Pleszczyński, ...
Medycy pogranicza II Rzeczypospolitej nie byli przedmiotem szerszych badań. Nie interesowano się zarówno stanem liczbowym zatrudnianych na obrzeżach ziem polskich: lekarzy, aptekarzy czy pielęgniarek, jak i warunkami ich pracy czy możliwościami zawodowego rozwoju. Pozostają oni często, jak się wydaje, w niemej liczbie zamieszkałych czy osiedlonych tam w latach 20. czy 30. XX w. mieszkańców. Najczęściej są to już dziś osoby zapomniane czy nieznane kolejnym pokoleniom żyjącym n...
Niewielu spośród bohaterów dziejów ojczystych po dzień dzisiejszy postrzeganych jest przez pryzmat otaczającej ich postacie legendy. W ich gronie był i pozostaje bez wątpienia Józef Piłsudski. Socjalista. Konspirator. Legionowy Brygadier. Naczelnik Państwa i Naczelny Wódz. Zamachowiec. Dyktator. W każdym z tych wcieleń odmienny. I stale pozostający sobą. (ze wstępu do książki) To prawda, że darzono go ślepym, bałwochwalczym uwielbieniem, był jednak równie skrajnie znienawidzo...
Dzieje Bystrzycy Kłodzkiej, niewielkiego dolnośląskiego miasta, sięgają początku XIV w. W 1319 r. otoczone już obwarowaniami pełniło ono rolę ważnego ośrodka w południowej części Ziemi Kłodzkiej. Jego mieszkańcy przybywali z ziem niemieckich i śląskich. Średniowieczna Bystrzyca miała układ typowy dla lokacji na prawie niemieckim, który doskonale widać do dziś. W kolejnych stuleciach rozwój Bystrzycy był zależny nie tylko od wydarzeń w tym pogranicznym regionie, ale i w sąsiad...
SPIS TREŚCI Słowo redaktorów I. W RZECZYPOSPOLITEJ Tomasz Kempa Unicki ośrodek zakonny w Wilnie i jego rola w reformie bazylianów przeprowadzonej przez metropolitę Józefa Welamina Rutskiego ks. Tadeusz Śliwa Koadiutoria Korsaka. Starania o mianowanie bazylianina o. Rafała Korsaka koadiutorem unickiego metropolity kijowskiego Józefa Welamina Rutskiego Jacek Krochmal Rola bazylianów we wprowadzaniu unii kościelnej w eparchii przemysko-samborskiej w latach 1610–1693 Radosł...
Żywa lekcja historii! Frapujący tekst prof. Władysława Bartoszewskiego przybliżający i analizujący Powstanie Warszawskie. Ponad 100 emocjonujących fotografii: Adama Bujaka oraz powstańczego fotoreportera Eugeniusza Lokajskiego "Broka". Na zdjęciach m.in. słynne ekspozycje, wnętrza i wystawy Muzeum Powstania Warszawskiego, zdjęcia walczącej Stolicy, fragmenty murów i ruin powstańczej Warszawy, listy powstańcze, życie codzienne pod obstrzałem wroga - powstańcze śluby, chrzty, d...
Obecnie istnieje państwo prawników, a nie państwo prawa. „Nadzwyczajna kasta” stoi ponad prawem, przeciwko obywatelom i interesowi publicznemu. Przeprowadzona w książce diagnoza wymiaru sprawiedliwości potwierdza konieczność wprowadzenia gruntownych zmian zasad jego funkcjonowania in wymiany całych składów instytucji prawnych państwa. Wymiar sprawiedliwości, utworzony po wojnie w kontrolowanej przez Sowietów Polsce jako jeden filarów komunistycznej władzy, do dziś nie uległ p...
The Controvery of Zion,którą prezentujemy czytelnikowi polskiemu pod lepiej oddającym treść pracy tytułem Strategia Syjonu, napisana została przez Reeda w latach pięćdziesiątych XX wieku, ale opublikowano ją w niszowym wydawnictwie dopiero po dwóch dekadach. Znana z rozmaitych internetowych, nie zawsze kompletnych wydań stała się obiektem licznych ataków i krytyk ze względu na śmiałe hipotezy stawiane przez autora. Niewątpliwie wiele z nich jest dyskusyjnych, inne być może bł...
The Controvery of Zion, którą prezentujemy czytelnikowi polskiemu pod lepiej oddającym treść pracy tytułem Strategia Syjonu, napisana została przez Reeda w latach pięćdziesiątych XX wieku, ale opublikowano ją w niszowym wydawnictwie dopiero po dwóch dekadach. Znana z rozmaitych internetowych, nie zawsze kompletnych wydań stała się obiektem licznych ataków i krytyk ze względu na śmiałe hipotezy stawiane przez autora. Niewątpliwie wiele z nich jest dyskusyjnych, inne być może b...
Profesor Biskupski świetnie opisał historię starych waśni i stereotypów rodem ze starego kraju, przeniesionych do Nowego Świata. Nikt tak dobrze jak on nie pokazał "brutalności" amerykańskiego przemysłu filmowego w stosunku do Polaków. Na tradycyjną, antypolską niechęć potentantów z Hollywood nałożyła się ideologiczna nienawiść napędzana przez Stalina i jego zwolenników w USA, jak również przesądy liberalnych "użytecznych idiotów" - inspirowanych kominternowską propagandą. Do...
"Gdzie podziała się krakowska „Walka karnawału z postem” Brueghela, za której kopię płacono 20 milionów funtów? Dokąd powędrowały zrabowane płótna Fałata, gotyckie i renesansowe meble, cenne numizmaty? Historyk sztuki, Magdalena Ogórek, prowadzi brawurowe śledztwo tropiące niemiecką grabież dzieł sztuki z okupowanych ziem Rzeczpospolitej. Ślady prowadzą m.in. do zamku pod Wiedniem, w którym gromadzono zagrabione skarby kultury polskiej. Właściciel, jeszcze 70 lat po wojnie po...
Działalność oświatowa i narodowa na galicyjskim Podolu przed pierwszą wojną światową nie cieszyła się zainteresowaniem w polskiej literaturze historycznej. Niewiele też zachowało się na ten temat relacji wspomnieniowych. Stąd zasadne jest przypomnienie tych, które posiadają dużą wartość poznawczą dla podjętej problematyki. Publikowane relacje uczestników pracy oświatowej na Podolu mają zróżnicowaną objętość i charakter, wynikający w preferencji autorów....
Drugi tom źródłowej biografii Jana Józefa Lipskiego, legendarnej postaci opozycji już od 1945 r. obejmuje lata 1968–1991: represje po Marcu ’68, próby zorganizowania protestów inteligencji po masakrach robotników w Grudniu ’70, początki i działalność Komitetu Obrony Robotników z ważną, mediacyjną rolą Lipskiego, epokę pierwszej „Solidarności”, uwięzienie Lipskiego po strajku w „Ursusie” po wprowadzeniu stanu wojennego, jego usunięcie z pracy, więzienie, procesy, próba utworze...
"Niniejsze dzieło, które wyda się niejednemu czytelnikowi trudnym, jest bardzo długie, ale za to jest kompletne. Na początku traktuje tylko o Europie i części dawnej Azji, przy czym pomija, nawet w Europie, pewne kraje, co do których autor czuje się słabo zorientowany. Następne zostawia na boku tak istotną część tematu, jak wojna oblężnicza, odgrywająca tak dużą rolę w wiekach, które poddajemy przeglądowi. Autor uznał bowiem, że ta część sztuki wojennej powinna stać się przed...
„Dadzą mi manierkę z gorzałczyną…” śpiewali ongiś żołnierze, opowiadając o swoim niełatwym losie. Alkohol, który towarzyszył ludzkości od najdawniejszych czasów, zaznaczał swoją obecność także na prowadzonych przez nią wojnach. W ich opisach często pojawiają się informacje o napojach zawierających tę substancję, spożywanych przez uczestników zbrojnych walk. Wśród wielu znanych w naszych dziejach epizodów alkoholowo-militarnych można wskazać dla przykładu choćby odmowę uczest...
Książka jest czwartym już tomem cyklu o politycznej historii Stanów Zjednoczonych XX w. Prezentowana część poświęcona jest prezydenturze Franklina Delano Ro-osevelta (1933–1945), który jako jedyny w dziejach Stanów Zjednoczonych pełnił ten urząd więcej niż dwie kadencje. Rozpoczyna się w dobie wielkiego kryzysu, który doprowadził do odsunięcia po 12 latach Partii Republikańskiej, kończy zaś tuż przed oficjalnym zakończeniem II wojny światowej, w kwietniu 1945 r. To okres burz...
Monografia „Edukacja elementarna i elementarze porozbiorowe w II Rzeczypospolitej” ma charakter historyczno – pedagogiczny. Składa się ona z trzech rozdziałów o układzie chronologiczno - problemowym. Rozdział pierwszy daje wgląd w uwarunkowania edukacji elementarnej w II Rzeczypospolitej, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji politycznej i gospodarczej kraju, ówczesnych kwestii ludnościowych oraz problemów występujących w szkolnictwie powszechnym. Rozdział drugi poświęcony j...
"Dzieje agonii", część trzecia trylogii "Rzeczpospolita Obojga Narodów" (opublikowana w 1972 roku), opisuje dramatyczne dla naszej historii lata 1696-1795, nasilający się proces upadku państwa prowadzący do tragicznego końca. Sprzyjało temu burzliwe panowanie Augusta II zwanego Mocnym (1697-1706, 1709-1733) i jego syna Augusta III (1733-1763) z saskiej dynastii Wettinów, przeplecione krótkotrwałymi epizodami rządów Stanisława Leszczyńskiego (1704-1709 i 1733-1736). Wykorzystu...
Polski debiut noblisty, Aleksandra Sołżenicyna, jako poety. „Pruskie noce” to fragment obszernego autobiograficznego utworu lirycznego „Dorożeńka” („Dróżka” – nieco ironicznie o drodze życiowej). Opowiada o przejściu Armii Czerwonej przez tereny Prus Wschodnich (dziś tereny polskie) w 1945 roku. „Pruskie noce” to utwór mocniejszy w przekazie niż książka dokumentalna, przemawiający do wyobraźni. Sołżenicyn nie osądza i nie usprawiedliwia okrucieństw wojny. Widzi cierpienia ni...
Komunistyczne władze dążyły do całkowitej eliminacji Kościoła katolickiego z życia publicznego. Kościół w Polsce, będący instytucją długiego trwania, został potraktowany jako uczestnik życia politycznego, społecznego, a głównie jako konkurent w walce o tzw. rząd dusz. Do walki z nim skierowano olbrzymią liczbę funkcjonariuszy organów bezpieczeństwa i pracowników administracyjnych. Wobec duchownych stosowano szeroką gamę środków, metod i technik operacyjnych. Posługiwano się k...
Maria I, Elżbieta I, Maria II, Anna, Wiktoria, Elżbieta II Sześć panujących władczyń w barwnej opowieści historycznej Dwie z nich nadały imię swoim epokom. Wszystkie przyczyniły się do stworzenia największego imperium, jakie znał świat. Świat, który uznawał, że kobieta nie jest zdolna do rządzenia... Kobiety u władzy musiały mierzyć się z wyzwaniami, jakich nie znali królowie. Były królowymi, ale także żonami i matkami. Jak godziły te role? Czego musiały się wyrzekać? Jakie o...
Dla zdecydowanej większości społeczeństwa rodzącej się II Rzeczypospolitej nie ulegało wątpliwości, że odzyskanie niepodległości wymaga szczególnego upamiętnienia i świętowania. Problem w tym, że nawet rzecz tak elementarna, jak ustalenie daty symbolizującej to wydarzenie, okazała się trudna i praktycznie przez całe dwudziestolecie międzywojenne toczył się spór o to, kiedy i jak należałoby fakt ten świętować. A później wcale nie było łatwiej… Tematem tej książki jest historia...
Historia najnowsza obejmuje okres od zakończenia nowożytności, czyli przełom XVIII i XIX wieku, aż do czasów współczesnych. Dlatego wiele książek z kategorii „Historia najnowsza” poświęconych jest wojnom światowym, powstaniu warszawskiemu czy okresowi PRL-u. Pozycje przedstawiające czasy II wojny światowej stanowią tak dużą część książek, że zostały umieszczone w odrębnej podkategorii „II wojna światowa”. Główny trzon kategorii „Historia najnowsza” stanowią książki oscylujące wokół tematyki wojen światowych („Legiony – droga do legendy” Marka A. Koprowskiego, „Niewygodny Polak” Macieja Bernatta-Reszczyńskiego), powstania warszawskiego („Duch ’44. Siła ponad słabością” Stanisława Zasady), PRL-u („»Ciekawe« życie w PRL-u. I co dalej?” Bogusława Homickiego) oraz Solidarności („Tu radio Solidarność” Pawła Pietkuna). Jednak znaleźć tu można także takie publikacje jak „Kobiety wywiadu” Przemysława Słowińskiego, który przedstawia biografie najsłynniejszych agentek i szpiegów, m.in. Mathilde Carré, Coco Chanel czy Krystyny Skarbek. W tej kategorii znajduje się też „Epilog do »Kamieni na szaniec«” profesora Grzegorza Nowika, ukazujący szerzej tło wydarzeń przedstawionych przez Aleksandra Kamińskiego w jego słynnej książce. Najnowszej historii poświęcona została chociażby „Polska 1945–2015. Historia polityczna” Andrzeja Piaseckiego i Ryszarda Michalaka – jedna z niewielu monografii przedstawiających w takiej formie losy współczesnej Polski. Nie może zabraknąć także opisów brawurowych ucieczek, m.in. z obozów śmierci – Auschwitz, Sobiboru, sowieckich łagrów czy pilnie strzeżonych twierdz, które w „Słynnych ucieczkach Polaków” opisał Andrzej Fedorowicz.