Związek wolności z odpowiedzialnością był i jest przedmiotem wyczerpujących analiz etyków i filozofów prawa. Rzadziej bierze się pod uwagę podstawowy – jak mi się wydaje – związek denotacji słowa „wolność” z denotacjami słowa „prawda”. Związek ten przybiera różną postać w zależności od tego: po pierwsze, o jaki sens słowa „prawda” chodzi, po drugie, jaka jest natura owej relacji. O jednym powiązaniu, na które zwrócili uwagę stoicy była już mowa. Podstawową wolnością człowiek...
Z Wprowadzenia autora: Pobieżne przyjrzenie się życiu wszystkich narodów wykaże nam gwałtowny wzrost potęgi tłumów. Fakt ten, dobry czy zły, musimy uznać. Wszelkie przeciwko niemu kierowane oskarżenia są pustymi frazesemi. Być może, wystąpienie na widownię tłumów będzie jedną z ostatnich faz cywilizacji Zachodu, zapowiedzią powrotu do pierwotnej anarchii, która poprzedza każde kiełkowanie nowych form społecznych. Ale czy istnieją środki, by temu zapobiec? Nie od dziś tłum prz...
Książka Paula Tillicha Chrześcijaństwo i spotkanie religii świata, zawiera cztery prelekcje o tym samym tytule, wygłoszone jesienią 1961 r. w Low Memorial Library Uniwersytetu Columbia w Nowym Jorku, w ramach Wykładów Bamptona. Filozof przedstawia w nich kilka punktów widzenia istotnych dla zrozumienia relacji chrześcijaństwa z pozostałymi wielkimi religiami świata, takimi jak judaizm, islam, buddyzm czy hinduizm, jako „religiami właściwymi”. A także z quasi-religiami, do któ...
Dramat ,,Millenium''...ukazuje losy bohaterów na tle przełomowych wydarzeń w dziejach naszego narodu,stanowiących jednocześnie cząstkę światowego procesu rozkładu komunizmu.Dlatego bez zastrzeżeń można mu nadać rangę narodowej epopei naszych czasów.(...)Akcja utworu rozgrywa się w Gdańskiej stoczni w,, najgorętszych''dniach 1980 roku.
Tekst Księgi reguł przedstawia siedem zasad, którymi „niczym kluczami można otwierać tajemnice Pisma Świętego”, jak pisał Augustyn, naśladując słownictwo samego Tykoniusza (...). Te reguły zaproponowane przez teologa podzielonego Kościoła opisują sytuację afrykańskiego chrześcijaństwa w taki sposób, by ówczesny stan rzeczy nie przekreślił tego, co w Kościele jest najważniejsze: Kościół to przede wszystkim ciało Jezusa Chrystusa. Dlatego tajemnicy tego ciała poświęcone są trzy...
Zestawienie tych trzech tekstów pozwala przdstawić najważniejsze problemy,które przenikały myśl Mikołaja Kuzańczyka,a także strategię prowadzonych przez niego rozważań,zorientowanych na poszukiwanie niepojętego Boga.W traktacie Synostwo Boże autor ukazuje chrystologiczny wymiar swoich rozważań filozoficznych,w traktacie Łów mądrości przedstawia swój stosunek do tradycji filozoficznej,z kolei tekst Szczyt kontemplacji stanowi nowatorską próbę poszukiwań Boga jako Posse ipsum,c...
Człowiek jest punktem centralnym dzieła stworzenia,ale też jest odpowiedzialny za jego upadek,a w następstwie tego za powrót.Z winy człowieka całość rzeczywistości stworzonej popadła w gorszy,bo opisany podziałami,czasem i miejscem,sposób istnienia.Człowiek powinien zatem przywrócić całość kreacji do Boga.Nauka o powrocie,jego uwarunkowaniach,meandrach i etapach jest zasadniczym celem Periphyseonu.
(fragment Wprowadzenia)
Monografia Karla Jaspersa,Kant napisana została przez klasyka filozofii,ale też jednego z najwybitniejszych współczesnych znawców filozofii Kanta.Jej wyjątkowość polega na tym,że prezentuje poglądy ojca nowoczesnej filozofii,nie tylko niemieckiej;jest pracą z zakresu historii filozofii,których w swym dorobku Jaspers popełnił niewiele;większość jego dzieł jest bardzo obszerna,natomiast monografia o filozofie z Królewca zawiera kondensację opini,sądów i własnych koncepcji autor...
Opracowanie powstało z okazji 130-lecia urodzin filozofa.Zawiera kalendarium życia i twórczości,dokumenty rodzinne:dwa teksty napisane przez synów filozofa:Jerzego i Stanisława,przedwojenne listy Władysława Witwickiego,mało znane teksty samego Ingardena,wspomnienia o Ingardenie pióra Władysława Tatarkiewicza i Izydory Dąmbskiej oraz ponad 160 zdjęć,nieznanych i niepublikowanych dotychczas.
Tytuł tego tomu może wydawać się dziwny.Z jednej strony termin,,znakomity mąż'',z drugiej strony historia literatury chrześcijańskiej.Taka jednak jest treść książki:,,znakomici mężowie'',jej bohaterowie,tp głównie pisarze wczesnochrześcijańscy,tak jak ich widzieli inni pisarze wczesnochrześcijańscy Zachodu i Wschodu.
W trzecim i ostatnim tomie Filozofii form symbolicznych przedstawione zostały najważniejsze elementy,niejako szkielet misternego systemu stworzonego przez Ernsta Cassirera.Pierwszorzędnym zagadnieniem tego tomu jest ogólnie pojęta świadomość rozumiana jako specyficzna funkcja poznawczo-syntetyzująca,kształtująca różnorodność świata kultury.
W literaturze europejskiej-a może i swiatowej-niewielu jest autorów,którzy pośmiertnie cieszyliby się tak wielkim i wciąż niesłabnącym zainteresowaniem,a którzy jednocześnie wzbudzaliby tak wiele kontrowersji,skrajnych opinii i ocen,i którzy generowaliby nieustannie tyle rozbieżności interpretacyjnych.
Nazwał ktoś niedawno Profesora Tatarkiewicza „uczonym warszawskim”. Jest to prawda. Profesor Tatarkiewicz związany jest nie tylko od pół wieku z Uniwersytetem Warszawskim, związany jest też z samą Warszawą: Warszawą Zamku, Wilanowa, Łazienek, Pałacu pod Blachą, Arsenału i Reduty Ordona. Ale myślę, że z równą prawdą nazwać można Profesora Tatarkiewicza uczonym świata. Jest bowiem jednym z najznamienitszych obywateli tej wielkiej społeczności świata uczonych, w której rządzą je...
Otrzymujemy książkę,do której z pewnością zechcą siegnąć zarówno ci,którzy interesują się myślą Platona jako takiego,jak tez ci,którzy interesują się życiem naukowym i interpretacjami powstałymi w naszym kraju już niemal przed stu laty.Interpretacjami,które uległyby zapomnieniu,gdyby nie wysiłek T.Mroza,aby udostępnić i przybliżyć je współczesnemu czytelnikowi,a dzięki temu ocalić fragment naszej kultury i tradycji intelektualnej,tak niesprawiedliwie skazany przez okolicznośc...
Nowa epoka rozwoju ludzkości jest możliwa poprzez odrodzenie nauki,której patronować będzie rozum.Odwołując się do niepublikowanych jeszcze,pionierskich odkryć Krzysztofa Zawiszy,uczonego o wybitnie wysokim IQ,jak również do własnych przemyśleń i badań,Autorka omawia przyczyny współczesnego kryzysu nauki(przez to cywilizacji) pokazuje drogi jego przezwyciężenia oraz konieczność wyznaczenia przez ludzi nowego celu rozwoju.
Stanowisko wyrażone w niniejszej monografii można streścić następująco:metafizyka stanowi niezbywalną część filozofii,obecną od samego jej początku.Punktem wyjścia rozstrzygnięć wypracowanych przez nią są podstawowe intuicje zawarte w myśleniu przedfilozoficznym,jak chociażby ta,że otaczają nas poszczególne przedmioty,które składają się z części,trwają pomimo upływu czasu,że w ich opisie posługujemy się pojęciami itd.Kłopot zaczyna się wtedy,gdy dążąc do precyzji,zaczynamy wy...
W pracy starałam się uchwycić istotne cechy Bergsonowskiej teorii potocznego oraz naukowego poznania świata zewnętrznego.Z drugiej strony analizuję też w pewnej mierze zjawiska,które filozof przeciwstawia operacjom rozumu,chodzi oczywiście o aktywność głębokiej części ludzkiej psychiki i poznanie intuicyjne.W tym celu skupiam się na analizie kluczowych dla poznania intelektualnego kategorii:intelektu,trwania,przestrzeni i innych schematów działaniowych oraz pamięci. (fragment...
Kancelaria Sejmu (urząd obsługi Sejmu) wykonuje wszystko to,co nie jest zastrzeżone dla posłów, lecz musi być zrobione w zakresie organizacyjnym,prawnym,eksperckim,informacyjnym,finansowym i technicznym,żeby Sejm mógł funkcjonować.Autor tej książki był szefem Kancelarii Sejmu od 1 czerwca 1990 r.do 15 grudnia 1993 r.
Debatując o istotach duchowych,często popełniamy dwa błędy.Pierwszy to radykalna i aprioryczna negacja czystych duchów,prawie zawsze z poziomu nowożytnego pozytywizmu,drugi to ich przesadny kult,afirmacja,a czasem wręcz egzaltacja ich obecnością.Wszystko to sprawiło,że angelologia-racjonalny namysł nad bytem aniołów-nie wzbudza dzisiaj poważnego zainteresowania.Sytuacja ta wynika nie tylko z prześmiewczego stosunku do tego tematu,ale także z faktu,że wiedza ta wymaga sporo in...
W niniejszej książce zajmuję się dychotomią,która jest jedną z najważniejszych w ontologii-dychotomią między zwykłymi przedmiotami bądż substancjami a różnymi atrybutami(tj.własnościami,rodzajami i relacjami),które z nimi kojarzymy.Moim celem jest wypracowanie prawidłowego filozoficznego opisu każdego członu tej dychotomii.Będę dowodził,że różne próby zrozumienia substancji lub atrybutów w kategoriach redukcyjnych zawodzą.
(fragment Przedmowy Autora)
Rewolucja XXI wieku zmierza do budowy w świecie zachodnim nowej cywilizacji,w której ,,wszystko jest cesarskie'',tzn.sprawom publicznym obca jest jakakolwiek religia,a fundamentem prawa nie ma być etyka chrześcijańska,dominująca w Europie od setek lat.ale etyka świecka-ustalona przez człowieka i przez niego dowolnie zmieniana.
Stosując zasady dialektyki Hegla,można by przyjąć,że antytezą wobec jego systemu jest myśl Kierkegaarda.Owa dialektyka dość często korzysta z argumentów historyzmu,który odmierza czas wiekami.Mogłoby się wydawać,że w takim pojmowaniu nie zostanie dostrzeżona jednostka-jej egzystencjalne uwikłanie i eschatologiczne spełnienie.
Błogosławiona Dorota ze wsi Mątowy Wielkie na Wielkich Żuławach Malborskich,żyła stosunkowo krótko,bo 47 lat,od roku 1347 do 1394,ale jak mało kto,wpłynęła na życie religijne,społeczne i nawet polityczne Prus krzyżackich,w jakich przyszło jej żyć.Fascynowała ludzi swoich czasów,fascynuje i dziś.Była ludową świętą,ale pociągała też wielkich tego świata i obrosła w legendy,dzięki którym jej dawny kult nic nie stracił ze swej atrakcyjności.
Przedstawiamy w tym tomie traktat etyczny,obejmujący kwestie 23-46 z ,,drugiej części drugiej części''(srcundo secundae) Summy teologii Tomasza z Akwinu mówi o czymś,co jest normatywną podstawą różnorakich teorii moralnych,odwołujących się do chrześcijaństwa.Tą fundamentalną normą wszelkiej chrześcijańskiej etyki jest potwierdzane z całą mocą w Ewnageliach,lecz podawane także w Starym Testamencie przykazanie miłości bliżniego.
Wykłady te opierają się na powrocie do tej fazy myśli filozoficznej, która rozpoczęła się od Kartezjusza, a zakończyła na Humie. System filozoficzny, który starają się wyjaśnić, jest nazywany „filozofią organizmu”. Nie istnieje koncepcja filozoficzna, która nie mogłaby na swoją obronę zacytować jakichś wyraźnych stwierdzeń któregoś z owej grupy myślicieli pomiędzy Kartezjuszem a Hume’em lub jednego z dwóch twórców całej myśli zachodniej, Platona i Arystotelesa. Jednakże filoz...
Chronologicznie Dzienniki Władysława Tatarkiewicza obejmują lata 1944–1960 (tom I), 1960–1968 (tom II) i 1969–1977 (tom III), który ukaże się w roku 2022. Tom drugi ma charakter pamiętnikarski, jest dokumentem historycznym, relacją pisaną na bieżąco, z dnia na dzień, przez zarazem znakomitego obserwatora i sprawozdawcę, człowieka ukształtowanego w Polsce niepodległej, arystokratę ducha, filozofa i nauczyciela akademickiego, ponadto chrześcijanina. Lektura Dzienników to fascyn...
Komunistyczni decydenci, zaraz po objęciu władzy, zaczęli wprowadzać radzieckie, przestarzałe wzorce reformowania szkolnictwa wyższego. Przyszło się im zmagać z uczniami Twardowskiego, którzy stanowili imperialistyczną i burżuazyjną zaporę dla wprowadzenia marksizmu na wyższe uczelnie. Władze podjęły niemal od razu przeciwko nim szereg działań, najczęściej o charakterze represyjnym. Uznanym profesorom utrudniano pracę naukową, inwigilowano zajęcia i cenzurowano publikacje. Z ...
Alan wydaje się z jednej strony mieć ambicje stworenia teologii jako nauki,która spełnia warunki formalne logicznej dowodliwości i precyzji-niemal more geometrico-jak u Boecjusza,ale z drugiej strony domunujący treściowo kompnent filozofii i teologii neoplatońskiej stawia go raczej w gronie myślicieli właśnie neoplatońskich.
(fragment Wprowadzenia tłumacza)
Na kartach pożółkłego papieru ujawnia się wypracowana przez lata zażyłość filozoficzna oraz relacje przyjacielskie łączące obu myslicieli.Przeczy to tezie,jakoby istniał między nimi jakiś dystans.Listy obu filozofów pokazują,że pozostawali oni ze sobą nie tylko w poprawnych stosunkach,lecz łączyły ich zażyłe relacje przyjacielskie,utrwalane podczas wzajemnych odwiedzin,uroczystości,wyjazdów i konferencji naukowych.Tatarkiewicz okazał się dla Ingardena istotnym wsparciem na po...
Książka jest tak zbudowana, że każda z jej części zawiera dwa skorelowane ze sobą działy: jeden, w którym stawia się filozoficzno-egzystencjalne pytania, i drugi, w którym udziela się teologicznych odpowiedzi. Głębokie i oryginalne dociekania teologiczne idą tu w parze z dużą przejrzystością wywodu i literacką umiejętnością prezentacji niełatwych często tez.
W świecie idei Platona jedną z najistotniejszych była idea państwa doskonałego,rządzonego przez mędrców-filozofów,realizującego takie wartości jak:Sprawiedliwość,Prawda,Dobro i Piękno.Warunkiem realizacji tych szczytnych celów było odrzucenie demokracji.Cóż bowiem miała i ma do zaoferowania demokracja,która zabiła tak prawego i uczciwego człowieka jak Sokrates,która podporządkowuje-tkwiącej w ciemnej jaskini-większości racje wykształconych elit i jednostek,która niweluje różn...
Zanim lwowiacy osiedli we Wrocławiu musieli prejść drogę przez Warszawę,Lublin,Kraków i inne polskie miasta.Gdy jednak okazało się,że Warszawa całkowicie została zrównana z ziemią,Lublin zaś wydawał się być położony za daleko od innych ośrodków naukowych,a krakowska elita intelektualna albo zapomniała,albo nie potrafiła odwzajemnić wsparcia i gościnności okazanych jej przez Lwów w 1939 roku,lwowscy naukowcy podjęli szereg starań,aby udać się na Ziemie Odzyskane,tam osiedlić s...
Życiorys Romana Witolda Ingardena przypomina zstępowanie z rajskich wyżyn w otchłani dantejskiego piekła.W młodości:uczeń znakomitych filozofów-Twardowskiego i Husserla,studiował we Lwowie,Getyndze i Fryburgu.Wykształcenie i napisane prace uplasowały go w elitarnym gronie światowych fenomenologów.
Viator jest niestrudzonym poszukującym.Droga,kóra go wybrała ma ostatecznie prowadzić w znac zeniu katolickim do zbawienia i osiągnięcia raju wiecznego,w sensie buddyzmu zaś do satori i przerwania wędrówki duszy w celu doskonalenia się oraz osiągnięcia pełni szczęścia,czyli do zamknięcia koła życia.Jest ona jednak zawiła,trudno wyodrębnić ją z ciemności,,pop kultury'' i indoktrynacji konsumpcyjnej cywilizacji materialnej.
Ksenofont(ok.430-ok.355 przed Chr.),grecki pisarz,historyk,filozof;uczeń Sokratesa,z pochodzenia Ateńczyk.Dzielny żołnierz i zapobiegliwy ziemianin;często doświadczał zmiennych kolei losu.Zaliczany do najbardziej poczytnych autorów starożytności.Pozostawił bogatą spuściznę,która w całości przetrwała do naszych czasów.W jej skład wchodzą dzieła o tematyce historycznej,politycznej i filozoficznej...
Myśl, Kasperskiego to dialektyczna symfonia smutku i radości,nieustającego napięcia między tym,co minione i czasem przyszłym.A jednym z motywów owej symfonii jest tematyka niniejszego tomu.Bowiem Profesor,obdarzony wnikliwym zmysłem filozoficznym...powołał do życia,obok profesora Karola Toeplitza,polski świat Kierkegaardowski.
Artykuły,wywiady,reportaże i eseje prezentowane w niniejszej książce[...]poświęcone są przede wszystkim pisarzom polskim,którzy zaistnieli w polskiej i międzynarodowej przestrzeni kulturalnej,których miałam okazję i zaszczyt spotkać poza granicami kraju i wypić wspólnie z nimi londyńską kawę.
Fragment Od Autora
L. De la Forge uczestniczył bowiem w dyskusji, która najdoskonalszy swój wyraz znalazła w myśli N. de Malebranche’a. Mowa tu o okazjonalizmie i kwestii przyczynowości w naturze. Wątek ten podejmowany był już po wystąpieniu naszego autora przez niemal wszystkich i to właśnie w związku z Descartes’em, do którego go odnoszono. Znajdziemy go u wspomnianego Malebranche’a, ale i u Spinozy, Leibniza i wielu pomniejszych. Z drugiej strony należy przyznać, że gdyby wszelkie p...
Marcin z Bragi żył w VI wieku, pochodził z głębokiej prowincji Panonii, a działał również w nie mniej głębokiej prowincji, w odległej od jego ojczyzny - Galicji. Znał nieźle język grecki, rzecz rzadka w tamtych czasach na Zachodzie, przybył do Galicji wioząc ze sobą rękopisy greckie, a Kościoł w tej prowincji starał się zreformować przy pomocy pism ascetycznych mnichów Pustyni Egipskiej i kanonów soborów oraz synodów wschodnich, ale także dzieł pogańskiego pisarza - Seneki....
Spis treści 1. Jak Ańcia pozamiatała jaskinię 2. Jak Szczyrek wspinał się na skałkę 3. Jak nogawki Szczyrka uczepił się rzep 4. Jak Szczyrek z dzięciołem przegonili żarłoczne gąsienice 5. Jak Raszek wywęszył kłopoty za drzewem 6. Jak przez dziurę w kieszeni przeleciał wiatr 7. Jak Szczyrek z Nosiwodą ugasili pożar 8. Jak jesień zabierała minuty a dawała w zamian grzyby do suszenia 9. Jak olbrzym przyniósł zimę w worku, a Szczyrek mu pomagał 10. Jak po skrzącym się śniegu bieg...
Spis treści 1. Jak Szczyrek został zbójem 2. Jak znalazł w pustym pniu dukaciki i pistolecik 3. Jak chciał wypłukać dukaty w strumyku 4. Jak Szczyrek nie dał się wiatrowi 5. Jak zbój Szczyrek znalazł sobie Ańcię 6. Zaręczynowy pierścionek 7. Jak stwór Barabór porwał Ańcię 8. Ślub, czyli jak Szczyrek zadudnił przez pusty pień i przegonił burzę 9. Jak Szczyrek musiał pozbójować 10. Jak Ańcia pomogła zającom i sprytem zwyciężyła chochlika 11. Jak zdobyli nakrapiane jajka na Wiel...
Mamy niewątpliwy zaszczyt przedstawić kolejny tom korespondencji dotyczący polskiej XIX- i XX-wiecznej filozofii. Tym razem jest to korespondencja Romana Witolda Ingardena z lat 1945–1951, ukazująca lwowskie dzieje powstania oraz powojennej, krakowsko-poznańskiej reaktywacji pierwszego polskiego, obcojęzycznego czasopisma filozoficznego, a mianowicie „Studia Philosophica. Commentarii Societatis Philosophicae Polonorum”. W niniejszym wstępie staramy się odtworzyć okoliczności ...
Żywe interesowanie się rozmaitymi przejawami życia naukowego i praktycznego jest cechą charakterystyczną autora Trzech dialogów. Pomimo że przedstawiciele filozofii angielskiej nie zamykają się zazwyczaj w kole zagadnień teoretycznych, lecz sięgają i do życia praktycznego, szukając tu bądź sprawdzianu dla swych teorii, bądź też pola ich zastosowania, to przecież Berkeley im przewodzi i sam oświadcza w przedmowach do swych pism, że celem jego dociekań filozoficznych jest życie...
Korespondencja dwóch wielkich filozofów: Wincentego Lutosławskiego i Kazimierza Twardowskiego, to listy pisane przez nich do siebie z różną częstotliwością i intensywnością w latach 1895-1936. To przede wszystkim korespondencja prowadzona przez Lutosławskiego z różnych miejsc świata, relacje, w których starał się on opisywać Twardowskiemu to wszystko, co dane mu było tworzyć i poznawać w świecie. Inną cechą tej korespondencji był czas jej prowadzenia oraz sytuacja geopolitycz...
Nasuwa się pytanie, ilu w literaturze polskiej od XV wieku zaistniało fraszkopisarzy. Myślę, że na to pytanie nikt z historyków literatury nie jest w stanie odpowiedzieć. Nawet Józef Bułatowicz, który od trzydziestu lat zajmuje się dziejami fraszki polskiej i jest autorem kilku antologii dawnych i współczesnych przykładów tego gatunku. Wydawać by się więc mogło, że każda nowa antologia, która wychodzi spod jego pióra, jest ostatnia. Okazuje się jednak, że Bułatowicz, sam pisz...
Periphyseon Eriugeny ma formę dialogu, który się rozgrywa pomiędzy Wychowawcą (Nutritor) a Uczniem (Alumnus) i został zamknięty w pięciu księgach, choć początkowo Autor zamierzał przygotować cztery księgi. Forma dialogu, mająca swoje antyczne korzenie w filozofii Platona, w tradycji chrześcijańskiej znalazła znakomitego kontynuatora w osobie św. Augustyna, aw czasach karolińskich praktykował ją w tekstach o charakterze dydaktycznym Alkuin.
