Instytut Pamięci Narodowej Książki popularnonaukowe - książki, ebooki i audiobooki

"Dzieje Kościoła katolickiego w Toruniu w latach 1945–1992. Wybrane zagadnienia" to pierwsza kompleksowa monografia poświęcona wybranym zagadnieniom dziejów Kościoła katolickiego w Toruniu, wychodząca poza schematyczne ujęcie relacji władz komunistycznych z duchowieństwem. Niniejsza praca przedstawia dzieje Kościoła katolickiego w Toruniu od zakończenia II wojny światowej do podziału administracyjnego w Polsce, wprowadzonego 25 marca 1992 r. przez papieża Jana Pawła II....

Jak dobrze znamy historię, szczególnie tę, która odcisnęła najsilniejsze piętno na naszej wspólnocie? Czy jesteśmy w stanie wskazać w naszych dziejach ważne i węzłowe wydarzenia z tej przeszłości i czy rozumiemy ich kontekst? Co z tej przeszłości przenika do naszej świadomości, źródłem jakich postaw jest historia i jak kształtuje współczesne imponderabilia?

Wśród licznych opracowań poświęconych dziejom Polskich Sił Zbrojnych ta książka zajmuje miejsce szczególne – ukazuje sport i kulturę fizyczną jako ważny element życia codziennego żołnierzy, zarówno w czasie wojny, jak i na emigracji. To pierwsze tak kompleksowe opracowanie poświęcone roli sportu w Polskich Siłach Zbrojnych w latach 1940–1946 i w środowiskach emigracyjnych – lektura nie tylko dla historyków, lecz także dla pasjonatów sportu, wojskowości i dziejów polskiej emig...

Książka opisuje źródła wiedzy historycznej i pamięci o przeszłości, na podstawie których kształtowane są przez Polaków zbiorowe wyobrażenia o minionych wydarzeniach z przeszłości narodowej, wspólnot lokalnych oraz rodzinnych. Obejmuje zatem problematykę „filtrów”, przez które w różnym stopniu przeobrażony obraz historii przesącza się do społecznej świadomości. Szczególne miejsce w pracy poświęcono mediom i miejscom pamięci oraz szkolnej edukacji historycznej.

Tom zawiera przedwojenne teksty publicystyczne W. A. Zbyszewskiego (1903-1985), jednego z najważniejszych autorów emigracyjnych. Artykuły publikowane głównie na łamach „Czas”, „Słowa” i „Buntu Młodych” nie były nigdy wcześniej wznawiane i tom stanowi pierwszą próbę ukazania całościowo tej części dorobku Zbyszewskiego, tak ważnej dla zrozumienia jego późniejszej twórczości.

Osiem artykułów zawierających wnikliwą analizę przemian polityczno-społecznych zachodzących w latach 1988–1990. Analizowane przez autorów zagadnienia odnoszą się do obrad okrągłego stołu, wyborów 4 czerwca 1989 r., odbudowy struktur „Solidarności”, kryzysu w MSW, rozpadu PZPR, strajków robotniczych, ugrupowań opozycji antykomunistycznej z końca lat 80. Wspólnym mianownikiem prezentowanych tekstów jest spojrzenie na wspomnianą problematykę z perspektywy Małopolski.

In the dark Ponary forests, outside Wilno, today’s Lithuanian capital of Vilnius, occurred one of World War II’s more horrendous but under-told crimes: the systemic murder by the Germans and their Lithuanian allies of an estimated 80,000 persons. This calculated and elaborately planned operation of genocide took place over three years, between 1941 and 1944, and destroyed the lives of an estimated 70,000 Jews, 5,000 Soviet POWs, at least 2,000 Poles, 781 Soviet communists, an...

Publikacja podejmuje problematykę zbrodni wojennych popełnionych przez Wehrmacht na żołnierzach polskich od września do grudnia 1939 r. Dwutomowa monografia, oparta na krytycznej analizie znanych źródeł oraz szeroko zakrojonej kwerendzie w niemieckiej dokumentacji wojskowej, wnosi istotną korektę dotychczasowego stanu wiedzy. Dzięki nowym ustaleniom – w zakresie liczby przypadków, ich przebiegu oraz motywacji sprawców – polska historiografia zyskuje solidne podstawy, by stać ...

Polski ruch kombatancki miał swój wymiar francuski po pierwszej i po drugiej wojnie światowej. Niektóre międzywojenne organizacje kombatanckie reaktywowały się, a inne powstały w okresie zimnej wojny. Publikacja przedstawia ten proces i omawia programy zarówno struktur prolondyńskich, jak i prowarszawskich.

Oddawany do rąk Czytelników tom zawiera 21 artykułów poświęconych prasie polskiej na obczyźnie oraz emigracyjnym ośrodkom wydawniczym i wydawcom w latach 1939–1990. Przedstawiają one m.in. historię polskich oficyn emigracyjnych w Wielkiej Brytanii, aktywność wydawniczą Związku Harcerstwa Polskiego na obczyźnie, działalność wydawnictwa Editions Spotkania, charakterystykę środowiska paryskiej „Kultury”, dzieje pism katolickich („Miecz Ducha” i „Sprawa”), wydawanego w Jerozolimi...

Ewolucja organizacyjna, zakres uprawnień i praktyczne aspekty aktywności formacji policyjnych to tematy wciąż aktualne. Publikacja ma na celu pogłębienie stanu wiedzy historycznej i prawnej dotyczącej polskich struktur policyjnych począwszy od 1919 r. aż do współczesności. Ważna jest też prezentacja indywidualnych postaw przedstawicieli organów siłowych oraz ukazanie zależności tych formacji od prawno-ustrojowego modelu państwa oraz ideologizacji funkcjonariuszy służb policyj...

Książka Seminarium Środkowoeuropejskie, t. 1 podejmuje tematykę dwudziestowiecznych doświadczeń mieszkańców Europy Środkowej. Zamieszczone w niej artykuły zostały przygotowane przez badaczy polskich i zagranicznych. Publikacja prezentuje komparatystyczne podejście do historii państw i narodów regionu.

Oddawany do rąk Czytelników tom źródłowy odkrywa historię nieustannych podchodów, sporów, rywalizacji i pozornych lub rzeczywistych ustępstw, jakie zdominowały relacje między kierownictwem Komitetu ds. Radia i Telewizji a dużą częścią jego pracowników w okresie tzw. karnawału Solidarności.

Czwarty tom wydawnictwa Polska pod okupacją 1939–1945 zawiera artykuły naukowe, przygotowywane w ramach Centralnego Projektu Badawczego „II wojna światowa i okupacje ziem polskich 1939–1944/45”. Celem tego przedsięwzięcia jest krytyczna ocena dotychczasowego dorobku w badaniach nad dziejami Polski w latach 1939–1945, wykorzystanie dotąd pomijanych źródeł i poszerzenie istniejącego stanu wiedzy.

Zawarty w lipcu 1941 r. sojusz wojskowy między Polską a Związkiem Sowieckim był niezwykłym wydarzeniem w relacjach obu tych państw w XX w. Zakładał utworzenie w ZSRS Armii Polskiej, która na froncie wschodnim „ramię w ramię” z Armią Czerwoną będzie walczyć przeciwko wspólnemu wrogowi – III Rzeszy . Armię pod wodzą gen. Władysława Andersa udało się sformować, ale jej losy potoczyły się inaczej, niż zakładano.

Książka Wrzesień 1939 w południowej Polsce zawiera artykuły powstałe na bazie referatów wygłoszonych na konferencji naukowej zorganizowanej przez Oddział IPN w Krakowie w 80. rocznicę kampanii polskiej. Poruszono w nich cztery zagadnienia: przygotowania do obrony przed niemiecką agresją, przebieg walk obronnych na południu Polski, sytuację ludności cywilnej oraz popełniane przez Niemców zbrodnie.

Kolejny tom serii "Biblioteczka Szlaków Nadziei" poświęcony jest historii 1 Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka. Dywizja stanowiła awangardę Polskich Sił Zbrojnych w czasie II wojny światowej. Do walki weszła latem 1944 r. Przyczyniła się do zwycięstwa aliantów, walcząc we Francji, w Belgii, Holandii i na terytorium Niemiec. Po zakończeniu wojny dywizja przez niemal dwa lata stacjonowała w Niemczech. Nie mogła jednak powrócić do komunistycznej Polski i podzieliła los...

Walki o Wał Pomorski i Kołobrzeg w 1945 r. stały się jednymi z najczęściej wykorzystywanych w polityce i propagandzie PRL epizodów II wojny światowej. Nadano im znaczenie wykraczające daleko poza upamiętnienie żołnierskiego poświęcenia. Publikacja odsłania kulisy propagandowych mechanizmów i pokazuje, jak polityka historyczna PRL podporządkowała nawet najbardziej heroiczne momenty wojny celom ideologicznym.

Niniejsza monografia to pierwsza dokładna próba opisania zbrodni popełnionych przez Niemców w Mniszku-Grupie jesienią 1939 i zimą 1940 r. Jej główną podstawę źródłową stanowią nieopublikowane dotychczas materiały z archiwów polskich i niemieckich. Celem książki jest przywrócenie pamięci o tym miejscu i zamordowanych tam ludziach.

Księga Myśliwców 1939 jest pierwszym w historiografii słownikiem biograficznym pilotów polskich, którzy w kampanii polskiej 1939 r. walczyli w jednostkach myśliwskich. Obejmuje lotników z oddziałów frontowych i wykonujących zadania w formacjach tworzonych samorzutnie na zapleczu.

Dwunasty tom zapisków prymasa Stefana Wyszyńskiego, dotyczący w całości roku 1965, obejmuje przełom ósmego i dziewiątego roku trwania Wielkiej Nowenny Tysiąclecia Chrztu Polski, pomyślanej przez prymasa Wyszyńskiego jako zakrojony na szeroką skalę program duszpasterski moralnego i duchowego odrodzenia narodu. Jednocześnie był to czwarty rok trwania Soboru Watykańskiego II. Prymas Wyszyński podczas zasiadał wciąż w prezydium Soboru jako jedyny przedstawiciel Europy Wschodniej....

"Dzienniczek ks. Stanisława Bełcha jest niezwykle interesującym źródłem historycznym do dziejów polskiego wychodźstwa w Wielkiej Brytanii w latach II wojny światowej. Jego autor, niezłomny kapłan pochodzący z diecezji przemyskiej, który przeszło połowę życia spędził poza Polską, był wybitnym historykiem, autorem m.in. monumentalnych prac o Pawle Włodkowicu i św. Stanisławie ze Szczepanowa, a także wydawcą katolickim – założycielem Katolickiego Ośrodka Wydawniczego ‚‚Veritas” ...

W latach 1945–1989 rządcami diecezji warmińskiej byli kolejno: ks. Teodor Bensch (1945–1951), ks. Wojciech Zink (1951–1953), ks. Stefan Biskupski (1953–1956), bp Tomasz Wilczyński (1956–1965), bp Józef Drzazga (1965–1978), bp Józef Glemp (1979–1981), bp Jan Obłąk (1981–1985) i bp Edmund Piszcz (1985–1989). W książce starano się przedstawić ich reakcje na kluczowe decyzje władz państwowych godzące w działalność Kościoła oraz wydarzenia istotne dla relacji państwo-Kościół. Opis...

Crime and Pillage presents a reality that still reverberates in Poland – the German occupation. Every Pole has a story – a family member murdered, enslaved or otherwise persecuted. Germany’s economic disembowelment of Poland is still felt in terms of opportunity lost. Germany conceals this truth and treats Poland as an object of its economic hegemony. Only candor and respect build healthy relations.

Inwentarz Archiwum Historycznego Sekretariatu Stanu zespół Pius XII (1939–1958) został przygotowany jako pomoc naukowa dla badaczy planujących przeprowadzenie kwerendy w zbiorach archiwum dyplomatycznego Stolicy Apostolskiej. Oprócz spisu dokumentów, inwentarz zawiera dodatkowe informacji praktyczne.

Pod pseudonimem „Majora” kryje się postać Dariusza Olszewskiego – wrocławskiego działacza opozycji demokratycznej pierwszej połowy lat osiemdziesiątych, powiązanego z podziemnymi strukturami dolnośląskiej „Solidarności”, a następnie członka Solidarności Walczącej. Nadzwyczajne zaangażowanie Dariusza Olszewskiego w działalność niepodległościową i jego oddanie sprawie wolnej Polski, a także ogrom posiadanych przez niego informacji na temat wrocławskiej opozycji antykomunistyczn...

Opracowanie naukowe Opolska bezpieka 1945–1956. Struktury – kadry i obsada stanowisk kierowniczych cywilnych organów bezpieczeństwa państwa na Śląsku Opolskim. Informator personalny stanowi podsumowanie badań prowadzonych w ramach ogólnopolskiego Centralnego Projektu Badawczego IPN „Struktury i metody działania aparatu bezpieczeństwa w Polsce 1944–1989/90” i w znaczny sposób poszerza wiedzę historyczną na temat komunistycznego aparatu bezpieczeństwa o kolejną jednostkę wojewó...

Prezentowany tom dzienników zawiera zapiski kard. Stefana Wyszyńskiego z 1974 r.

Pierwszy tom nowej popularnonaukowej serii „Solidarność na Dolnym Śląsku” wydawanej przez Oddział IPN we Wrocławiu i Ossolineum poświęcony jest wydarzeniu przełomowemu w powojennej historii Polski – strajkom z sierpnia 1980 r. To właśnie wówczas rodziła się prawdziwa solidarność, która dała początek wielkiemu masowemu ruchowi społecznemu. Na Dolnym Śląsku kluczowy okazał się strajk rozpoczęty 26 sierpnia w Zajezdni Autobusowej nr VII we Wrocławiu. Wkrótce rozszerzył się on n...

Wspomnienia Eugenii Bożeny Kaczyńskiej dotyczą jej wojennych losów. Aresztowana w sierpniu 1940 r., była więziona w Suwałkach, Ełku, Królewcu, Fordonie. Najobszerniejszy fragment opowieści dotyczy pobytu w Auschwit. W sierpniu 1944 r. w jednym z transportów wywieziono ją najpierw na krótko do Ravensbrück, a następnie do Eberswalde, gdzie pracowała w fabryce amunicji.

Kazimierz Raszewski (1864–1941) to jeden z zaledwie dziewięciu generałów (admirałów) Wojska Polskiego wywodzących się z cesarskiej armii niemieckiej (i jedyny wśród nich generał broni). W armii cesarskiej dosłużył się stopnia podpułkownika kawalerii i w końcowej fazie I wojny światowej dowodził samodzielną Brygadą Landwehry na froncie zachodnim. W Wojsku Polskim w czasie wojny z Rosją bolszewicką pełnił obowiązki dowódcy dywizji i armii, a następnie w okresie pokoju dowódcy k...

"Patriota, strażnik pamięci Józefa Piłsudskiego, historyk… Trudno w kilku słowach opisać bogate życie prof. Zbigniewa Wójcika (1922–2014), wybitnego badacza XVII w., autora wielu książek poświęconych temu okresowi, wieloletniego pracownika Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk i okresowo wykładowcy na Harvard University, a także zasłużonego archiwisty. Profesor Wójcik był nie tylko badaczem historii, ale i jej świadkiem. Jego życie przypadło na czas ważnych wydarzeń histo...

Niniejsza monografia jest czwartym tomem w serii „Pomoc Żydom na Ziemiach Polskich podczas Okupacji Niemieckiej” powstającej w ramach Centralnego Projektu Badawczego IPN „Dzieje Żydów w Polsce i stosunki polsko-żydowskie w latach 1917–1990”. Prezentowane opracowanie ukazuje działania podejmowane w latach 1939–1945 przez mieszkańców przedwojennego województwa pomorskiego na rzecz ludności żydowskiej. Odsetek mniejszości żydowskiej w okresie międzywojennym był tu niewielki, a N...

Das vorliegende Buch ist die erste Monographie, die das Thema Volksdeutscher Selbstschutz in Polen in seiner ganzen Komplexität und in Bezug auf alle Besatzungsgebiete darzustellen versucht. Der Selbstschutz wurde offiziell zwischen 8. und 10. September 1939 von Heinrich Himmler ins Leben gerufen. Er war eine aus Mitgliedern der hiesigen deutschen Minderheit bestehende Miliz, die während des deutschen Angriffs auf Polen und in den folgenden Monaten (praktisch bis August 1940)...

Autorzy książki poruszają problematykę związaną z początkiem polskiej transformacji ustrojowej w 1989 r. w specyficznej perspektywie mieszkańców Warszawy i scenerii tego miasta. Stolica Polski jest stałym tłem badań historycznych w aspektach politycznych, społecznych czy gospodarczych, ale jako taka nie staje się na ogół główną, podmiotową bohaterką. Niniejsza publikacja stara się choć częściowo zmienić ten stan rzeczy, proponując opowieść o rzeczywistości Warszawy w transfor...

Niniejsza publikacja poświęcona jest pięciu funkcjonariuszomniemieckiej żandarmerii z posterunku w Łańcucie, którzy 24 marca 1944 r.dopuścili się zbrodni na rodzinie Ulmów w Markowej i ukrywanych przez nichŻydach. Studium obejmuje przede wszystkim ich bezwzględną, pozbawionąjakichkolwiek norm moralnych działalność w latach okupacji, a także próbyich odnalezienia i osądzenia przez polski wymiar sprawiedliwości po II wojnieświatowej. Spośród żandarmów niemieckich uczestni...

Publikacja stanowi zbiór relacji dotyczących strajku studentów uczelni łódzkich, jednego z najdłuższych strajków okupacyjnych młodzieży akademickiej w powojennej Europie, który przeprowadzono na przełomie stycznia i lutego 1981 r. Najważniejszym postulatem protestujących było żądanie rejestracji nowej ogólnopolskiej organizacji – Niezależnego Zrzeszenia Studentów.

"„Henryk Urbanowicz (1926–1949) w niepodległej Polsce żył tylko trzynaście lat. Najpierw Sowieci, a później Niemcy odebrali mu wolność. Po wojnie również nie mógł się nią cieszyć. Komuniści zamordowali go, gdy miał zaledwie 23 lata. Bardziejzapamiętał w swoim krótkim życiu chłód kolby pistoletu maszynowego, rękojeść TT-ki, wiejskie kwatery, akcje partyzanckie, niż zapach świeżego druku zeszytów szkolonych i podręczników. Okupanci odebrali mu wszystko oprócz dumy i przynależno...

Kolejny tom serii "Biblioteczka Szlaków Nadziei" ukazuje powojenne losy polskich uchodźców wojennych oraz żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych postawionych wobec konieczności podjęcia decyzji o powrocie do zniewolonego przez Sowietów kraju lub pozostaniu poza jego granicami.

Kardynał Stefan Wyszyński w 1971 r. miał siedemdziesiąt lat i obchodził jubileusz 25-lecia sakry biskupiej. Od pierwszych stron pro memoria przed czytelnikiem zapisków wyłania się portret duchownego aktywnie zaangażowanego w bieżący nurt życiazarówno Kościoła powszechnego, jak i religijno-społecznego w Polsce, przy tym człowieka pokornego wobec własnych ograniczeń i nieuchronności przemijania.

Rok 1963 w Polsce wiązał się z zaostrzeniem polityki wyznaniowej, którą stosowały władze komunistyczne. Skutkowało to zwiększeniem napięcia we wzajemnych relacjach państwa i Kościoła, a nad życiem kościelnym coraz bardziej rozciągał swą kontrolę Urząd do spraw Wyznań. Rok ten przyniósł nowe represje i ograniczenia w życiu kościelnym. Pro memoria kard. Wyszyńskiego

Monografia opisuje proces zdobywania władzy przez komunistów w powiecie Złotoryja na Dolnym Śląsku do 1956 r. z perspektywy miejscowej jednostki Urzędu Bezpieczeństwa.

Pionierskie opracowanie. Zbiór rozpraw dotyczących kwestii opieki nad grobami wojennymi przybliża normy międzynarodowego prawa humanitarnego konfliktów zbrojnych i ochrony dziedzictwa kultury. Omawia praktyki stosowane na gruncie zwyczajowego prawa humanitarnego oraz procedury organizacji pochówków wojennych ujęte w dokumentach NATO. Całości dopełniają fachowe refleksje specjalistów administracji.

Publikacja poświęcona historii województwa lubelskiego w okresie Polski lubelskiej (lipiec 1944 r.–stycznia 1945 r.). W książce omówiono wiele zagadnień dotyczących życia politycznego, postaw wobec nowej rzeczywistości politycznej, represji stosowanych wobec przeciwników systemu, filarów systemu politycznego Polski lubelskiej, w tym aparatu bezpieczeństwa, przemian społecznych i gospodarczych, mechanizmów zniewalania oraz specyfiki obchodów święta 22 lipca w okresie 1945–198...

Książka opisuje formowanie się tczewskiego aparatu władzy politycznej i stopniowe zawłaszczanie przez niego przestrzeni publicznej. Przedstawia tworzących go ludzi i panujące między nimi relacje oraz ukazuje proces, w wyniku którego po zakończeniu II wojny światowej cała władza znalazła się w rękach wąskiej grupy lokalnego kierownictwa PPR, a później PZPR. Wykonując zadania władz centralnych, lokalni działacze partyjni stosowali wobec przeciwników politycznych i ludności naci...

"Francuska Misja Wojskowa przybyła do Polski w kwietniu 1919 r., by wspierać organizację i szkolenie odradzającej się armii. Na jej czele stanął gen. Paul Henrys. W książce ukazano szeroki zakres działalności misji w latach 1919–1920, nie tylko na polu wojskowym, lecz także politycznym, gospodarczym, propagandowym i wywiadowczym. Instytucja ta odegrała kluczową rolę w odbudowie Wojska Polskiego i trwale zapisała się w dziejach II Rzeczypospolitej."

Kolejny tom z serii "Litaratura i Pamięć" to cykl monograficzny - owoc wieloletnich zainteresowań Krzysztofa Dybciaka problematyką emigracyjną - w szerokim znaczeniu. Zamieszczone w książce teksty są poświęcone bowiem nie tylko literaturze polskiej powstającej poza krajem, lecz także innym dziedzinom, nie tylko związanym z aktywnością twórczą w tradycyjnym znaczeniu tego słowa. Autor poświęca uwagę także samemu życiu, jego organizacji, zjawiskom społeczno-politycznym, gospoda...

Biografia gen. Jana Kazimierza Kruszewskiego, gorącego patrioty, dowódcy Korpusu Ochrony Pogranicza, a przede wszystkimi niezwykłego człowieka. W czasach PRL nie było możliwości, żeby ojczyzna należycie go uhonorowała. Ówczesne władze liczyły na to, że na obczyźnie generał odejdzie w całkowitym zapomnieniu. Życiorys gen. Kruszewskiego naznaczony jest ogromnymi wyzwaniami tamtych czasów. W 1930 r. został powołany na dowódcę KOP. Był głównym twórcą i realizatorem reformy tej fo...

Ja i moje ksiązki to jedno. Rozważania o pisarstwie Zofii Kossak to publikacja niezwykle potrzebna zarówno ze względu na pamięć o pisarce, jak i z powodu oczekiwań czytelników, którzy nierzadko mogą ulegać opiniom fałszującym znaczenie twórczości, a także często poszukują busoli wskazującej punkty orientacyjne dla interpretacji dzieł literackich, oczekują podpowiedzi na temat przydatnych w lekturze kontekstów czy wreszcie liczą na unaocznienie istotnych aspektów i wymiarów cz...

Zebrane w tomie teksty wybitnych historyków z Polski, Rosji, Ukrainy, Białorusi, Gruzji i USA ukazują złożony wymiar represji wymierzonych w Polaków – obywateli Związku Sowieckiego – oraz inne narodowości uznane za „nielojalne”.

"Historia podziemia obozu narodowego na północnym Mazowszu i Kurpiach była zjawiskiem wyjątkowym w skali ogólnopolskiej. Tutaj twórcami i dowódcamiNSZ-NZW byli dawni żołnierze AK, którzy w wyniku różnych sytuacji konfliktowych zdecydowali się na służbę w tych organizacjach. Wnieśli do nich nową jakość i standardy. Dzieje podziemia narodowego na tym obszarze można podzielić na trzy okresy, wyznaczane przez komendy Okręgu „Mazowsze” (1946–1947), Okręgu „Orzeł” (1947–1948) i Okr...

Kolejny tom serii "Biblioteczka Szlaków Nadziei" jest poświęcony historii 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej. Jednostka była przygotowywana z myślą o wykorzystaniu bojowym w Polsce, faktycznie zaś użyto ją w największej operacji powietrznodesantowej w II wojnie światowej, znanej pod kryptonimem „Market-Garden”.

Autor publikacji podjął próbę interpretacji stosunku biskupa polowego Józefa Gawliny do Żydów w świetle ówczesnych warunków dziejowych. Dzięki przeprowadzonym badaniom udało się wskazać, że bp Gawlina był oddanym polskim patriotą, który pomimo antyżydowskich (a nie antysemickich) poglądów uratował wielu Żydów w czasie II wojny światowej.

krytyczna edycja źródłowa ukazująca stosunek politycznych formacji ruchu narodowego w międzywojennej Polsce wobec komunistów działających na terytorium II RP oraz idei komunistycznej.

Niniejsza publikacja przedstawia harcerstwo w Polsce w latach 1945–1989 z perspektywy ogólnokrajowej i regionalnej – wielkopolskiej. Prezentuje też dzieje harcerstwa w filmie, literaturze i źródłach archiwalnych. Przywołuje wspomnienia, relacje i wybrane próby zarysu historii hufców Chorągwi Wielkopolskiej ZHP. A wszystko wzbogacone pamiątkowymi fotografiami ze zbiorów prywatnych i z Archiwum IPN.

Kolejny tom serii "Biblioteczka Szlaków Nadziei" poświęcony jest historii Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich, utworzonej w 1940 r. pod nazwą Brygada Strzelców Karpackich, a w 1942 r. rozwiniętej w 3 Dywizję Strzelców Karpackich. Wsławiła się ona udziałem w obronie Tobruku – twierdzy o znaczeniu strategicznym dla zmagań w Afryce Północnej, oraz udziałem w bitwie pod Gazalą w grudniu 1941 r. – pierwszym pełnym zwycięstwie polskiego wojska od września 1939 r.

Die vorliegende Publikation enthält eine Expertise über das Dulag 121 Pruszków, das während des Warschauer Aufstandes (1. August – 3. Oktober 1944) und nach seiner Niederschlagung bestehende größte Durchgangslager für die vertriebene Bevölkerung Warschaus und umliegender Ortschaften. Die Expertise wurde auf Antrag des Dulag-121-Museums Pruszków in den Jahren 2020–2021 vorbereitet mit dem Ziel, den ehemaligen Häftlingen des Lagers die ihnen gebührenden Verfolgtenrechte z...

Hiszpańska wojna domowa to jedno z bardziej zmitologizowanych wydarzeń XX wieku. Choć po obu stronach konfliktu walczyli Polacy, większość z nich służyła w armii republikańskiej, głównie w XIII Brygadzie Międzynarodowej im. Jarosława Dąbrowskiego. Przez wiele lat dąbrowszczaków postrzegano jako „ochotników wolności”. Zmieniło się to po roku 1989, kiedy zaczęto ich uważać za narzędzie komunistycznej ekspansji. W Polsce spór ten odżył po wprowadzeniu w 2016 roku tzw. ustawy dek...

Edycja listów Kornela Makuszyńskiego (1884–1953), dzisiaj znanego przede wszystkim jako autor bestsellerowych książek dla dzieci i młodzieży. Listy pisarza pisane są lekkim piórem, skrzą się dowcipem i roją się od anegdot z epoki. Są tym ciekawsze, że pisarza otaczała plejada znanych osób ze świata malarstwa, muzyki, literatury, teatru, a także polityków i społeczników.

Zbiór artykułów, dotyczących zbrodni sowieckiej popełnionej na polskich jeńcach wojennych i więźniach w 1940 r. Zakres tematyczny zbioru obejmuje również reperkusje zbrodni katyńskiej sięgające teraźniejszości. Opracowanie stanowi pokłosie zorganizowanej przez Instytut Pamięci Narodowej w 2021 r. Międzynarodowej Konferencji Naukowej pt. „Zbrodnia katyńska – nowe aspekty”.

"Monika Tomkiewicz – doktor habilitowany nauk humanistycznych, pracownik naukowy Biura Badań Historycznych IPN w Warszawie, członek Stowarzyszenia Polaków Naukowców Litwy – w drugim poprawionym i uzupełnionym wydaniu książki zawarła wyniki dwudziestoletnich badań nad zbrodniami popełnionymi na obywatelach polskich różnych narodowości w Ponarach i innych wybranych miejscach straceń na Wileńszczyźnie w latach 1941-1944.Monografia przedstawia stosunki narodowościowe w przedwojen...

Jan Frankowski i Konstanty Łubieński należą do najważniejszych działaczy katolickich w dwudziestowiecznej Polsce. Książka przedstawia ich biografie od działalności publicznej w II Rzeczypospolitej przez lata drugiej wojny światowej aż po apogeum karier w Polsce Ludowej. Autor stawia zasadnicze pytania o wierność przekonaniom w warunkach totalitarnego zniewolenia, różnice między politycznym realizmem a oportunizmem oraz o to, czy katolik mógł popierać rządy komunistów.

By poprawnie odczytać życie i misję ks. Jerzego Popiełuszki, należy przede wszystkim wskazać na źródła patriotycznych wartości kapłana przejawiających się w jego życiu oraz działalności. Dlatego publikacja ta nie jest kolejną biografią męczennika, lecz została poświęcona formacji historyczno-patriotycznej kapłana, czyli właśnie źródłom, które ukształtowały osobowość, miłość do ojczyzny, a także stały się treścią posługi, misji, a szerzej – tożsamości ks. Jerzego. Zasygnalizow...

Czwarty tom publikacji Aparat represji wobec księdza Jerzego Popiełuszki zawiera dokumenty wytworzone w Ministerstwie Bezpieczeństwa Państwowego NRD (potocznie nazywanym Stasi) w reakcji na informacje o porwaniu i zamordowaniu kapelana „Solidarności”.Najpoważniejsze miejsce w tym zbiorze zajmują materiały przygotowane przez Operativgruppe Warschau – działającą przy Ambasadzie NRD w Warszawie grupę operacyjną należącą do pionu kontrwywiadowczego Stasi, pełniącą wobec MSW PRL f...

Monografia diaspory polskiej w Chinach powstałej w związku z budową Kolei Wschodniochińskiej na przełomie XIX i XX w. powiększonej w latach II wojny światowej o uchodźców z Polski. Książka ukazuje okoliczności powstania diaspory i jej likwidacji w wyniku repatriacji oraz emigracji do innych krajów a także różne aspekty jej życia społecznego w całym okresie jej istnienia.

Książka składa się z dwunastu artykułów poświęconych historii ruchu narodowego, które latach 2015–2023 były publikowane w opracowaniach zbiorowych bądź na łamach czasopism naukowych, a do niniejszego wydania zostały uzupełnione o wyniki najnowszej kwerendy. Dotyczą one m.in. różnych form aktywności politycznej Romana Dmowskiego na forum międzynarodowym przed i podczas Wielkiej Wojny, poglądów i działalności Adama Doboszyńskiego oraz dziejów emigracyjnego Stronnictwa Narodowe...

Książka w sposób szeroki pokazuje skutki katastrofy w kraju: polityczne, społeczne, zdrowotne, psychologiczne i środowiskowe. Odpowiada ona na szereg ważnych pytań dotyczących faktycznych rozmiarów szkód, jakie przyniosła awaria, mierząc się przy tym z wieloma mitami na ten temat.