W 2023 r. przypada 80. rocznica wybuchu powstania w getcie warszawskim. W nawiązaniu do tych wydarzeń Instytut Pamięci Narodowej przygotował przekład wspomnień jednego z czołowych bojowców zaangażowanych w działalność Żydowskiego Związku Wojskowego, Dawida Wdowińskiego – postaci nieco zapomnianej, pozostającej w cieniu innych osób związanych z tą organizacją. Jego zapiski stanowią ważne dopełnienie historii dziejów zarówno syjonistów-rewizjonistów, jak i ŻZW. To także ważne ź...
Publikacja w ramach Oddziałowego Projektu Badawczego IPN „Wielkopolska w okresie XX-lecia międzywojennego” Nowowydana publikacja albumowa jest czymś zupełnie odmiennym od wszystkich wcześniejszych książek poświęconych dziejom 17. Pułku Ułanów Wielkopolskich im. Króla Bolesława Chrobrego. Przedstawiono bowiem dzieje tego pułku w nowatorski, i wyjątkowo interesujący sposób: za pomocą ok. 1500 archiwalnych fotografii i dokumentów, w większości nigdy dotąd nie publikowanych pozy...
Publikacja podejmuje problematykę zbrodni wojennych popełnionych przez Wehrmacht na żołnierzach polskich od września do grudnia 1939 r. Dwutomowa monografia, oparta na krytycznej analizie znanych źródeł oraz szeroko zakrojonej kwerendzie w niemieckiej dokumentacji wojskowej, wnosi istotną korektę dotychczasowego stanu wiedzy. Dzięki nowym ustaleniom – w zakresie liczby przypadków, ich przebiegu oraz motywacji sprawców – polska historiografia zyskuje solidne podstawy, by stać ...
Kolejny tom serii "Biblioteczka Szlaków Nadziei" poświęcony jest historii 1 Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka. Dywizja stanowiła awangardę Polskich Sił Zbrojnych w czasie II wojny światowej. Do walki weszła latem 1944 r. Przyczyniła się do zwycięstwa aliantów, walcząc we Francji, w Belgii, Holandii i na terytorium Niemiec. Po zakończeniu wojny dywizja przez niemal dwa lata stacjonowała w Niemczech. Nie mogła jednak powrócić do komunistycznej Polski i podzieliła los...
Struktura wywiadowcza mjr. Andrzeja Czaykowskiego była jedną z największych po wojnie sieci szpiegowskich wywiadu emigracyjnego rozbitych przez bezpiekę. Czaykowski rozpoczął swoją misję dnia 29 lipca 1949 r. wraz z przybyciem do kraju. Wkrótce po przylocie do Polski zorganizował coraz bardziej rozrastającą się siatkę współpracowników i informatorów.
Niewiele publikacji naukowych ukazuje środowisko filmowców okresu Polski Ludowej w realiach komunistycznego państwa. Prezentowany tom stanowi próbę wypełnienia tej luki badawczej i przynosi wieloaspektowe spojrzenie na relacje między kinem a systemem politycznym PRL. Autorami artykułów są historycy, filmoznawcy oraz przedstawiciele innych dyscyplin humanistycznych i społecznych. Znalazły się tu zarówno teksty o charakterze syntetycznym, jak i studia przypadków.
Książka ukazuje dzieje polskiego wywiadu na wychodźstwie w latach II wojny światowej. Dla jej autora kluczowym celem było poszukiwanie w historii polskiego wywiadu instytucjonalnych i osobowych patronów dla naszych współczesnych służb specjalnych (ABW, AW, SKW, SWW), a także wsparcie kształtowania dojrzałych postaw zawodowych ich funkcjonariuszy, obecnych i przyszłych. Mamy dość własnych bohaterów i własnych doświadczeń, osadzonych w naszej kulturze i tradycji, nie musimy ich...
Książka przedstawia kolaborację ludności polskiej (także mniejszości narodowych) z Armią Czerwoną na Lubelszczyźnie we wrześniu i październiku 1939 r. Skutki tej kolaboracji stanowią bez wątpienia jeden z elementów wpływających na wzajemne relacje obywateli polskich różnych narodowości w całym okresie okupacji.
Niniejsza publikacja stanowi znacznie rozszerzoną wersję książki, która ukazała się w roku 2021 i cieszyła się dużym powodzeniem. Przedstawia ona sytuację, w jakiej znalazły się polska kinematografia i scena teatralna w okresie II wojny światowej, zarówno na ziemiach okupowanych, jak i na uchodźstwie. Ukazuje strategie polityki okupacyjnej Rzeszy Niemieckiej i Związku Sowieckiego wobec polskich artystów filmowych i scenicznych. Wskutek terroru, będącego immanentnym składnikie...
"Patriota, strażnik pamięci Józefa Piłsudskiego, historyk… Trudno w kilku słowach opisać bogate życie prof. Zbigniewa Wójcika (1922–2014), wybitnego badacza XVII w., autora wielu książek poświęconych temu okresowi, wieloletniego pracownika Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk i okresowo wykładowcy na Harvard University, a także zasłużonego archiwisty. Profesor Wójcik był nie tylko badaczem historii, ale i jej świadkiem. Jego życie przypadło na czas ważnych wydarzeń histo...
Walki o Wał Pomorski i Kołobrzeg w 1945 r. stały się jednymi z najczęściej wykorzystywanych w polityce i propagandzie PRL epizodów II wojny światowej. Nadano im znaczenie wykraczające daleko poza upamiętnienie żołnierskiego poświęcenia. Publikacja odsłania kulisy propagandowych mechanizmów i pokazuje, jak polityka historyczna PRL podporządkowała nawet najbardziej heroiczne momenty wojny celom ideologicznym.
Tom trzeci wspomnień Leona Babińskiego poświęcony jest Smarżowej – majątkowi wniesionemu w posagu przez Marię z Rutowskich Babińską. Autor z wyjątkową wrażliwością i historyczną precyzją odtwarza świat ziemiaństwa Podkarpacia – właścicieli okolicznych dworów, ich koligacje, wykształcenie, stan majątkowy i życie towarzyskie. Nie pomija przy tym duchowieństwa ani wyróżniających się rodzin chłopskich, tworzących barwny obraz lokalnej społeczności.
"W cieniu czterech epok” to biografia ks. Józefa Kmiecika (1894-1971), kapłana i społecznika, który w czasach wojen i totalitaryzmów, w cieniu Auschwitz, niósł pomoc skazanym na zagładę. Autor ukazuje jego działalność duszpasterską, konflikty społeczne i wybory moralne w okresach przełomów XX wieku"
Osiem artykułów zawierających wnikliwą analizę przemian polityczno-społecznych zachodzących w latach 1988–1990. Analizowane przez autorów zagadnienia odnoszą się do obrad okrągłego stołu, wyborów 4 czerwca 1989 r., odbudowy struktur „Solidarności”, kryzysu w MSW, rozpadu PZPR, strajków robotniczych, ugrupowań opozycji antykomunistycznej z końca lat 80. Wspólnym mianownikiem prezentowanych tekstów jest spojrzenie na wspomnianą problematykę z perspektywy Małopolski.
3. Brygada Armii Krajowej, dowodzona przez por. Gracjana Froga ps. „Szczerbiec”, była największą i najlepiej uzbrojoną jednostką polskich sił zbrojnych operującą na Wileńszczyźnie. Działała w okupowanym przez Niemców regionie od września 1943 r. do lipca 1944 r. Monografia tej brygady została przygotowana w formie trzech tomów. Autor wykorzystał dokumenty polskie, niemieckie, litewskie i sowieckie znajdujące się w archiwach na terenie Polski, Niemiec, Litwy, Wielkiej Bry...
Polski ruch kombatancki miał swój wymiar francuski po pierwszej i po drugiej wojnie światowej. Niektóre międzywojenne organizacje kombatanckie reaktywowały się, a inne powstały w okresie zimnej wojny. Publikacja przedstawia ten proces i omawia programy zarówno struktur prolondyńskich, jak i prowarszawskich.
Oddawany do rąk Czytelników tom zawiera 21 artykułów poświęconych prasie polskiej na obczyźnie oraz emigracyjnym ośrodkom wydawniczym i wydawcom w latach 1939–1990. Przedstawiają one m.in. historię polskich oficyn emigracyjnych w Wielkiej Brytanii, aktywność wydawniczą Związku Harcerstwa Polskiego na obczyźnie, działalność wydawnictwa Editions Spotkania, charakterystykę środowiska paryskiej „Kultury”, dzieje pism katolickich („Miecz Ducha” i „Sprawa”), wydawanego w Jerozolimi...
Ewolucja organizacyjna, zakres uprawnień i praktyczne aspekty aktywności formacji policyjnych to tematy wciąż aktualne. Publikacja ma na celu pogłębienie stanu wiedzy historycznej i prawnej dotyczącej polskich struktur policyjnych począwszy od 1919 r. aż do współczesności. Ważna jest też prezentacja indywidualnych postaw przedstawicieli organów siłowych oraz ukazanie zależności tych formacji od prawno-ustrojowego modelu państwa oraz ideologizacji funkcjonariuszy służb policyj...
Książka Seminarium Środkowoeuropejskie, t. 1 podejmuje tematykę dwudziestowiecznych doświadczeń mieszkańców Europy Środkowej. Zamieszczone w niej artykuły zostały przygotowane przez badaczy polskich i zagranicznych. Publikacja prezentuje komparatystyczne podejście do historii państw i narodów regionu.
In the dark Ponary forests, outside Wilno, today’s Lithuanian capital of Vilnius, occurred one of World War II’s more horrendous but under-told crimes: the systemic murder by the Germans and their Lithuanian allies of an estimated 80,000 persons. This calculated and elaborately planned operation of genocide took place over three years, between 1941 and 1944, and destroyed the lives of an estimated 70,000 Jews, 5,000 Soviet POWs, at least 2,000 Poles, 781 Soviet communists, an...
Antologia prezentuje wybór tekstów programowych i recenzyjnych historyków tworzących poza krajem w latach 1945–1989. Artykuły były publikowane w czasopismach emigracyjnych i dotyczyły badań historycznych prowadzonych za „żelazną kurtyną”. Niniejsza publikacja zawiera też obszerny wstęp naukowy poświęcony historiografii emigracyjnej autorstwa Rafała Habielskiego i Rafała Stobieckiego.
Czwarty tom wydawnictwa Polska pod okupacją 1939–1945 zawiera artykuły naukowe, przygotowywane w ramach Centralnego Projektu Badawczego „II wojna światowa i okupacje ziem polskich 1939–1944/45”. Celem tego przedsięwzięcia jest krytyczna ocena dotychczasowego dorobku w badaniach nad dziejami Polski w latach 1939–1945, wykorzystanie dotąd pomijanych źródeł i poszerzenie istniejącego stanu wiedzy.
