Kardynał Stefan Wyszyński w 1971 r. miał siedemdziesiąt lat i obchodził jubileusz 25-lecia sakry biskupiej. Od pierwszych stron pro memoria przed czytelnikiem zapisków wyłania się portret duchownego aktywnie zaangażowanego w bieżący nurt życiazarówno Kościoła powszechnego, jak i religijno-społecznego w Polsce, przy tym człowieka pokornego wobec własnych ograniczeń i nieuchronności przemijania.
Angielski przekład powieści "Zapiski oficera Armii Czerwonej" Sergiusza Piaseckiego, stylizowanej na pamiętnik czerwonoarmisty, Zubowa, który uczestniczy w ataku na Polskę i konfrontuje swoje, wbite mu do głowy przez propagandę, poglądy z rzeczywistością na Kresach, obnażając przy okazji absurdy radzieckiej rzeczywistości.
Książka ukazuje dzieje polskiego wywiadu na wychodźstwie w latach II wojny światowej. Dla jej autora kluczowym celem było poszukiwanie w historii polskiego wywiadu instytucjonalnych i osobowych patronów dla naszych współczesnych służb specjalnych (ABW, AW, SKW, SWW), a także wsparcie kształtowania dojrzałych postaw zawodowych ich funkcjonariuszy, obecnych i przyszłych. Mamy dość własnych bohaterów i własnych doświadczeń, osadzonych w naszej kulturze i tradycji, nie musimy ich...
Niewiele publikacji naukowych ukazuje środowisko filmowców okresu Polski Ludowej w realiach komunistycznego państwa. Prezentowany tom stanowi próbę wypełnienia tej luki badawczej i przynosi wieloaspektowe spojrzenie na relacje między kinem a systemem politycznym PRL. Autorami artykułów są historycy, filmoznawcy oraz przedstawiciele innych dyscyplin humanistycznych i społecznych. Znalazły się tu zarówno teksty o charakterze syntetycznym, jak i studia przypadków.
Hiszpańska wojna domowa to jedno z bardziej zmitologizowanych wydarzeń XX wieku. Choć po obu stronach konfliktu walczyli Polacy, większość z nich służyła w armii republikańskiej, głównie w XIII Brygadzie Międzynarodowej im. Jarosława Dąbrowskiego. Przez wiele lat dąbrowszczaków postrzegano jako „ochotników wolności”. Zmieniło się to po roku 1989, kiedy zaczęto ich uważać za narzędzie komunistycznej ekspansji. W Polsce spór ten odżył po wprowadzeniu w 2016 roku tzw. ustawy dek...
"Termin „zbrodnia pomorska 1939” oznacza eksterminację przez Niemców na terenie przedwojennego województwa pomorskiego, polskiej ludności cywilnej (głównie inteligencji, ale także rolników i robotników), osób chorych psychicznie, a także pomorskich Żydów, której dokonano w pierwszych miesiącach okupacji. Pierwsza monografia zbrodni pomorskiej udziela nowej, pełniejszej odpowiedzi na pytanie dlaczego skala zbrodni niemieckich na terenie przedwojennego województwa pomorskiego b...
Pierwszy tom nowej popularnonaukowej serii „Solidarność na Dolnym Śląsku” wydawanej przez Oddział IPN we Wrocławiu i Ossolineum poświęcony jest wydarzeniu przełomowemu w powojennej historii Polski – strajkom z sierpnia 1980 r. To właśnie wówczas rodziła się prawdziwa solidarność, która dała początek wielkiemu masowemu ruchowi społecznemu. Na Dolnym Śląsku kluczowy okazał się strajk rozpoczęty 26 sierpnia w Zajezdni Autobusowej nr VII we Wrocławiu. Wkrótce rozszerzył się on n...
Niniejsza publikacja stanowi znacznie rozszerzoną wersję książki, która ukazała się w roku 2021 i cieszyła się dużym powodzeniem. Przedstawia ona sytuację, w jakiej znalazły się polska kinematografia i scena teatralna w okresie II wojny światowej, zarówno na ziemiach okupowanych, jak i na uchodźstwie. Ukazuje strategie polityki okupacyjnej Rzeszy Niemieckiej i Związku Sowieckiego wobec polskich artystów filmowych i scenicznych. Wskutek terroru, będącego immanentnym składnikie...
Autor publikacji podjął próbę interpretacji stosunku biskupa polowego Józefa Gawliny do Żydów w świetle ówczesnych warunków dziejowych. Dzięki przeprowadzonym badaniom udało się wskazać, że bp Gawlina był oddanym polskim patriotą, który pomimo antyżydowskich (a nie antysemickich) poglądów uratował wielu Żydów w czasie II wojny światowej.
Niniejsza publikacja przedstawia harcerstwo w Polsce w latach 1945–1989 z perspektywy ogólnokrajowej i regionalnej – wielkopolskiej. Prezentuje też dzieje harcerstwa w filmie, literaturze i źródłach archiwalnych. Przywołuje wspomnienia, relacje i wybrane próby zarysu historii hufców Chorągwi Wielkopolskiej ZHP. A wszystko wzbogacone pamiątkowymi fotografiami ze zbiorów prywatnych i z Archiwum IPN.
Die vorliegende Publikation enthält eine Expertise über das Dulag 121 Pruszków, das während des Warschauer Aufstandes (1. August – 3. Oktober 1944) und nach seiner Niederschlagung bestehende größte Durchgangslager für die vertriebene Bevölkerung Warschaus und umliegender Ortschaften. Die Expertise wurde auf Antrag des Dulag-121-Museums Pruszków in den Jahren 2020–2021 vorbereitet mit dem Ziel, den ehemaligen Häftlingen des Lagers die ihnen gebührenden Verfolgtenrechte z...
Słowacki 535 pluton powstał w 1943 r. Jednostka ta, mimo że została włączona w struktury AK, zachowała odrębny status z własnym sztandarem i opaskami naramiennymi w barwach słowackich. Podczas powstania warszawskiego pluton, składający się z kilkudziesięciu przedstawicieli różnych narodowości, wraz z dowódcą ppor. Mirosławem Iringhiem, walczył w rejonie nazywanym wówczas Czerniakowem (obecny Solec).
Biografia ks. Henryka Hlebowicza, jednego ze 108 błogosławionych męczenników II wojny światowej, teologa i profesora Uniwersytetu Stefana Batorego, duszpasterza młodzieży, niezłomnego kaznodziei pod litewską, sowiecką i niemiecką okupacją Wilna, zamordowanemu przez Niemców. Zawiera wspomnienia ukazujące duchownego jako jedną z ważniejszych postaci przedwojennego Wilna, teksty jego kazań głoszonych z narażeniem życia w latach 1940‒1941 oraz dokumentalne zdjęcia.
Książka stanowi podsumowanie kilkunastoletniej pracy badawczej autora poświęconej tematyce konspiracji niepodległościowej na Rzeszowszczyźnie po 1944 r. Opisuje wybrane momenty historii podziemia od momentu, gdy latem 1944 r. pełni wiary w zwycięstwo żołnierze AK ruszyli na pomoc powstaniu warszawskiemu, aż po lata pięćdziesiąte, kiedy ostatni „wyklęci” byli zaciekle tropieni przez komunistyczny aparat represji. Czytelnik spojrzy na konspirację z różnych perspektyw, porówna p...
Zbiór artykułów, dotyczących zbrodni sowieckiej popełnionej na polskich jeńcach wojennych i więźniach w 1940 r. Zakres tematyczny zbioru obejmuje również reperkusje zbrodni katyńskiej sięgające teraźniejszości. Opracowanie stanowi pokłosie zorganizowanej przez Instytut Pamięci Narodowej w 2021 r. Międzynarodowej Konferencji Naukowej pt. „Zbrodnia katyńska – nowe aspekty”.
Autor przedstawia krótkie, lecz dramatyczne dzieje województwa stanisławowskiego, leżącego na południowo-wschodnich kresach II Rzeczypospolitej, graniczącego z Rumunią i Czechosłowacją. Terytorium to, określane mianem Małopolski Wschodniej i stanowiące do 1918 r. część Austro-Węgier, należało scalić z odradzającą się Polską. Proces ten komplikowała różnorodność kultur, tradycji i obyczajów oraz tlący się od początku konflikt narodowościowy zaostrzany przez ukraińskie roszczen...
Wielu mieszkańców państwa polskiego posiada obecnie podstawowe informacje na temat pomocy udzielanej Żydom przez Polaków. Znikoma jest natomiast wiedza polskiego społeczeństwa o pomocy udzielanej przez organizacje żydowskie Polakom po zakończeniu II wojny światowej. Jedną z organizacji, która udzielała im wsparcia był Centralny Komitet Żydów w Polsce. W podaniach kierowanych do CKŻwP zarówno ze strony polskiej, jak i żydowskiej znajdują się opisy przeżyć ratujących i ich podo...
"„Tego, co się działo na Wołyniu, nie da się opisać” – podobne twierdzenia często pojawiają się w rozmowach z ocalałymi z wołyńskiego ludobójstwa. W jaki bowiem sposób przekazać informacje na temat zbrodni, których dokonali ukraińscy nacjonaliści z OUN i UPA na cywilnej ludności Wołynia oraz Małopolski Wschodniej w latach czterdziestych XX w.? Dla wielu czytelników treści zawarte w niniejszej publikacji będą szokujące i sami zaczną się zastanawiać, jak mogło dojść do tak okru...
Il protagonista di questo libro, il cap. Władysław Drelicharz (1913-1944), era un ufficiale del II Corpo Polacco. Fu uno di questi “soldati-esuli” che i venti di guerra portarono, attraverso il Nordafrica e il Medio Oriente, ai campi di battaglia in Italia: Montecassino, Ancona, Linea Gotica, gli Appennini... Il suo cammino in cerca della “patria perduta”, lungo cinque anni, si interruppe tragicamente nei pressi di Faenza nel novembre 1944.
