Kresowe sentymenty sprzyjają traktowaniu litewskich Polaków trochę jak wymagającego szczególnej opieki skansenu. Wielką zasługą pracy Pawła Sobika jest uświadomienie czytelnikowi, że współcześni Polacy na Litwie to nie żaden skansen, ale najlepsza po Litwinach grupa narodowościowa, mająca w litweskim parlamencie swoją reprezentację, czyli własną Akcję Wyborczą Polaków na Litwie, której liderzy prowadzą własną politykę.
Maria Przełomiec
Wilno, Europejska Stolica Kultury 2009. Napoleon Szeputis, woźny w szkole podstawowe w Kalwarii, zmierza do stolicy na Święto Pieśni. W tysiąclecie pierwszej wzmianki o Litwie odbywa sentymentalną podróż po mieście, którego nie widział od dwudziestu lat. Czytelnik przemierzając z nim Wilno, odwiedza najważniejsze miejsca, od Ostrej Bramy, przez Kościół Świętej Trójcy czy Wieżę Giedymina po miejsca cieszące się wątpliwą opinią, takie jak izba wytrzeźwień czy szpital psychiatry...
Praca „Repatriacja czy repatriotyzacja?” przedstawia najważniejsze problemy polityki Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (PRL) wobec Polaków mieszkających w Związku Socjalistycznych Republik Sowieckich (ZSRS) w końcu lat osiemdziesiątych. Implikują one do dzisiaj założenia organizacyjne i parametry ideowe polityki państwa wobec naszych rodaków za wschodnią granicą. Najwyższe organy władzy politycznej PRL z niezwykłą ostrożnością podchodziły do aktywności na dawnych Kresach w d...
„Cień Słońca” — to prawdopodobnie pierwsza wileńska powieść postmodernistyczna w języku polskim. Akcja tej sensacyjno-kryminalno-mistycznej opowieści toczy się w niewymienionym z nazwy kraju byłego ZSRS w latach 90. ubiegłego wieku. Główny bohater prowadzi nie tylko burzliwe życie towarzyskie suto zakrapiane alkoholem, seksem, muzyka punkową i filozofowaniem, ale też dziennikarskie śledztwo w sprawie powiązań lidera jednej z partii politycznych z mafią.
Odwaga i strach to opowieść o postawach ludzkich w obliczu zagrożenia życia. Autorka ukazuje historię okupowanego Lwowa na poziomie mikrohistorii, z perspektywy osobistej. Jednak nie tylko na tym polega niezwykłość tej książki, opartej na pamiętnikach, wspomnieniach, listach, a nawet dokumentach NKWD. To opowieść o ludzkich losach, a zarazem o historii polskiej, ukraińskiej i żydowskiej inteligencji, o skomplikowanych relacjach między nimi, o różnych przejawach solidarności i...
Fantazje mimowolnego podróżnika Jacka Hajduka to opowieść o niezrealizowanym literackim projekcie Jerzego Stempowskiego Owidiusz. Przez dwadzieścia lat wybitny polski eseista osiadły w Szwajcarii zbierał materiały do książki o rzymskim poecie czasów cesarza Augusta. Jeździł do Włoch, gdzie prowadził studia filologiczne, historyczno-literackie i archeologiczne, sprowadzał i analizował publikacje dotyczące życia, twórczości i legendy autora Sztuki kochania. Opracowywał plan cał...
Oparta na faktach opowieść o jednej z białych plam powojennej historii - „wilczych dzieciach”. Po drugiej wojnie światowej niemieckie sieroty tułały się po Litwie w poszukiwaniu chleba i dachu nad głową. Uciekająca z Prus Wschodnich mała Renata musi ukryć swoje niemieckie pochodzenie. Szuka schronienia w lasach, ale także wśród ludzi. Znajduje przybranych rodziców, otrzymuje nowe litewskie imię - Maryte.
Anioł Reims i inne wiersze Olgi Siedakowej to pierwszy w języku polskim tom czołowej przedstawicielki rosyjskiej poezji metafizycznej. Jej twórczości skonstruowana na wyrafinowanym poziomie intelektualnym opiera się na trzech filarach – wczesne chrześcijaństwo, starożytność słowiańska i antyczna oraz Daleki Wschód. Hipnotyzujące wiersze skłaniają do spojrzenia na świat z dystansem do rzeczywistości materialnej i refleksji nad uniwersalizmem naszej cywilizacji. Poezję Olgi Sie...
Dialog Piotra Kępińskiego i Herkusa Kunciusa to rozmowa dwóch normalnych intelektualistów z dwóch normalnych państw uwolnionych od monstrualnych instytucji sowieckiej dyktatury. Obaj oni spoglądają na kraj rozmówcy z sympatią i ciekawością; obaj są zupełnie uwolnieni od nacjonalistycznych megalomanii, wciąż obecnej w polskiej i litewskiej mentalności. Ale w tym dialogu słychać mowę „Solidarności” i cień śpiewającej rewolucji w Litwie. Wolność zbliżyła Litwina i Polaka, ale ot...
Tom korespondencji Leonidasa Donskisa i Tomasa Venclovy. Dwóch litewskich intelektualistów – Venclova, od młodości związany z opozycją antykomunistyczną, w końcu pozbawiony obywatelstwa przez władze ZSRR, oraz Donskis, filozof i aktywny uczestnik debaty publicznej, prowadzą bardzo głęboką wymianę myśli. Ich listy wykraczają jednak zdecydowanie poza osobiste doświadczenia – przedmiotem rozmowy są wyrażane w Europie Wschodniej przewidywania, w których dysydenci, opozycjoniści, ...
Lidia Czukowska (1907-1996) - rosyjska pisarka, redaktorka, publicystka oraz kronikarka losów środowisk literackiego w epoce radzieckiej. W 1974 została wykluczona ze Związku Pisarzy Radzieckich, a jej twórczość została objęta całkowitym zakazem publikowania do 1986 roku. Proces wykluczenia to szczegółowy opis życia radzieckich literatów i sytuacji literatury w ZSRR w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych.
Zbiór esejów wybitnego ukraińskiego intelektualisty Mykoły Riabczuka, od marca 2014 roku także przewodniczącego jury Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus. Jak określa w przedmowie do polskiego wydania autor, Syndrom postkolonialny to „szkice dotyczące nie tylko stosunków ukraińsko-rosyjskich, ale także ukraińsko-ukraińskich (ukraińsko-„kreolskich”); artykuły poświęcone nie tylko problemom politycznym, związanym z kolonializmem i jego dziedzictwem, ale także – w pierws...
Związki polityki i literatury są o wiele bliższe, niż można by było sądzić. Wielkie szekspirowskie dramaty poddają analizie problemy, które do dziś nie zostały w pełni przedstawione przez teoretyków polityki. Doświadczenie totalitaryzmów XX wieku zostało najlepiej opisane przez wielkich literatów – Czesława Miłosza czy Milana Kunderę. Literatura klasyczna często znacznie trafniej obrazuje struktury zorganizowanych form siły i władzy na świecie aniżeli czynią to rozprawy z fil...
Walandin Akudowicz urodził się w roku 1950. Białoruski filozof-postmodernista, poeta, krytyk literacki i publicysta. Kultowa postać białoruskiego życia literackiego drugiej połowy lat 90. XX wieku. jest autorem wielu publikacji o tematyce literackiej, kulturalnej i filozoficznej. Autor książek: Nie ma mnie. Rozmyślania na ruinach człowieka, Zburzyć Paryż i Kod nieobecności.
Reportaże ujęte w tym zbiorze to teksty będące zapisem bieżących chwil, ale mówiące o wydarzeniach szczególnych, które często zmieniły historię Europy Wschodniej i których konsekwencje odczuwamy do dziś; takim wydarzeniem była na przykład wojna pięciodniowa w Gruzji w sierpniu 2008 roku. Teksty te ilustrują również przemiany społeczne i mentalnościowe dokonujące się w regionie, takie jak problem homoseksualizmu w Rosji, ruchów neofaszystowskich, kryzys gospodarczy w mieście, ...
Zbiór wierszy "Oda na pękniętą wazę" to specjalnie wyselekcjonowany do polskiego wydania dorobek poetycki Kornelijusa Platelisa. Obejmuje on ponad trzydzieści pięć lat twórczości czołowego litewskiego poety, poczynając od debiutanckiego tomiku "Słowa i dni" z 1980 roku, kończąc na jego ostatnim, nagradzanym tomie "Zjawiska krasowe" z 2010 roku. Dzięki znakomitym tłumaczom, Adamowi Pomorskiemu i Rasie Rimickaite, dostajemy szansę poznania szerokiego spektrum jego kontrastowej,...
Książka jest pierwszym w języku polskim wyborem tekstów dotyczących stosunków polsko - litewskich od połowy XIX stulecia po początki XXI wieku. Stanowi też ciekawy materiał dla osób zainteresowanych polityką wschodnią, zwłaszcza dla tych, których interesuje sytuacja Polaków na Wschodzie.
Zbioru i redakcji dokonał Aleksander Srebrakowski.
Jan Nowak-Jeziorański (1914-2005) to jedna z najwybitniejszych polskich postaci XX wieku - legendarny Kurier z Warszawy, pierwszy dyrektor polskiej rozgłośni Radia Wolna Europa i apologeta integracji w strukturach atlantyckich. Żywił głębokie przekonanie, że polska racja stanu wymaga budowania dobrych relacji ze wschodnimi sąsiadami. Ta książka stanowi zbiór najważniejszych tekstów Nowaka na temat stosunków Polski z Ukrainą, Rosją, Białorusią i Litwą.
Mińsk w czasach odwilży lat sześćdziesiątych, środowisko stiljagów – ówczesnych hipsterów, ale i kagiebistów czy milicjantów. Wyróżniona Nagrodą im. Jerzego Giedroycia za najlepszą książkę prozatorską w języku białoruskim w 2012 roku powieść Uładzimira Niaklajewa, białoruskiego poety i prozaika, ale także dysydenta i kandydata na prezydenta Białorusi w wyborach w 2010 roku, opowiada o czasach młodości autora. Wspomnienia, mimo że dotyczą czasów niełatwych, przepełnione są czu...
