„Wielkim Piastom i tym naszym prapradziadom z owych wieków zawdzięczamy i naszą wiarę, i naszą narodowość. Cześć im za to” – pisał Feliks Koneczny o piastowskiej Polsce. Wznawiamy jedną z najważniejszych popularyzatorskich prac krakowskiego historyka, który prowadzi swych czytelników od czasów najdawniejszych do panowania ostatniego Piasta na polskim tronie – Kazimierza Wielkiego. W tym czasie, przyjmując chrzest i kładąc podwaliny państwowości, tworzący się naród przyjmuje c...
„Za drugiej dynastii, za Jagiellonów, wchodzi Polska w trwałe związki państwowe z innymi narodami; naród walczący długo o swe istnienie, wzmożony połączeniem unią z sąsiadami, tworzy ze swego państwa mocarstwo europejskie i dokonuje dzieł wielkich” – pisał Feliks Koneczny o jagiellońskiej Polsce. Połączenie na drodze unii Korony z Wielkim Księstwem Litewskim w oczach krakowskiego historyka urasta do pożądanego modelu relacji między państwami, a zwycięstwo grunwaldzkie skutecz...
Józef Oksiński był w latach 60-tych XIX wieku jednym z najaktywniejszych działaczy „czerwonych”, optujących za zdecydowaną walką zbrojną. Na początku powstania styczniowego zorganizował jeden z pierwszych oddziałów w województwie kaliskim, który został rozwiązany w czerwcu po przegranej bitwie pod Przedborzem. Dołączył wówczas jako wolontariusz do kawalerii naczelnika Taczanowskiego, a po rozbiciu jego sił pod Kruszyną zajął się organizacją kolejnych oddziałów przygotowywanyc...
W XI tomie „Dzieł zebranych” Feliksa Konecznego można odnaleźć teksty Profesora z lat 1928-1935. Owocem jego badań stały się publikacje poświęcone historii Rosji, wśród nich książka „Litwa a Moskwa w latach 1449-1492 (»Dziejów Rosji« tom II)”. Jednakże najważniejszą część niniejszego tomu stanowią liczne artykuły pióra Profesora, publikowane m.in. na łamach „Rzeczpospolitej”, „Tęczy”, a przede wszystkim „Myśli Narodowej”. W zwięzłej formie Profesor prezentował poglądy na spra...
„Syntezę Zachodu a Wschodu uważam za czczy frazes literacki, a widoczna obecnie w Polsce mieszanina cywilizacyjna jest w mych oczach świadectwem upadku cywilizacji” – pisał w broszurze „Polska między Wschodem a Zachodem” Feliks Koneczny. Profesor jednoznacznie opowiadał się za odrzuceniem niemieckiego bizantynizmu i wschodniego turanizmu, a podkreślał konieczność rozwijania narodu w ramach cywilizacji łacińskiej.
Ksiądz generał Stanisław Brzóska dowodził ostatnią partią powstańczą, która w latach sześćdziesiątych XIX wieku stawiała nieugięty opór wobec rosyjskiego zaborcy. Za swoją niepodległościową postawę zapłacił cenę najwyższą. Pamięć o nim trwa nie tylko w Sokołowie Podlaskim, gdzie go powieszono, ale symbolizuje kres Powstania Styczniowego w wymiarze ogólnopolskim.
Książka „Ostatni” zawiera beletryzowaną opowieść o postaci ks. Stanisława Brzóski.
Patriotyzm, religijność, moralność – dla wielu ludzi są to jedynie wewnętrzne idee, którym hołdują w zaciszu swoich umysłów, bez przełożenia na czyny. W swojej rozprawie parenetycznej „O miłości Ojczyzny” Jadwiga Zamoyska pokazuje szkodliwość takiej postawy i radzi, jak stosować tzw. cnoty kardynalne, czyli sprawiedliwość, męstwo, roztropność i wstrzemięźliwość, w każdej dziedzinie życia, od rozrywki, poprzez naukę, pracę i obyczajowość, aż po wychowanie dzieci – uważa bowiem...
Tom VIII „Dzieł zebranych” obejmuje prace Feliksa Konecznego z lat 1917-1918. W tym czasie wydana została publikacja „Dzieje Rosji. Tom I (do roku 1449)”, napisana podczas Wielkiej Wojny, która stała się podstawą do uzyskania przez Konecznego habilitacji. Recenzenci, wśród nich prof. Władysław Konopczyński, ocenili pracę pozytywnie: „Dzieło dra Konecznego posiada niepospolitą wartość informacyjną, autor objął swym wykładem wszystkie strony życia politycznego, ustrojowego, gos...
„Nie sztuka wiedzieć, że zaznamy rozmaitości, przenosząc się z miejsca na miejsce. Ale nie każdemu wiadomo, że można mieć nie mniejszą rozmaitość, przenosząc się myślą w rozmaite czasy tego samego miejsca. Historia jest takim podróżowaniem po rozmaitych czasach”. Książka ta jest jedną z najważniejszych prac popularyzatorskich Feliksa Konecznego. Doczekawszy się licznych wznowień, zachęcała kolejne pokolenia Polaków do zainteresowania się ojczystymi losami, a także uczyła gorą...
Jednym z głównych tematów zainteresowań badawczych Feliksa Konecznego była historia Rosji oraz losy stosunków litewsko-moskiewskich. W 1919 r. uzyskał on habilitację za wydaną dwa lata wcześniej pracę „Dzieje Rosji do roku 1449”. Z kolei w roku 1921 ukazała się publikacja „Dzieje Rosji od najdawniejszych do najnowszych czasów”. Była to pierwsza całościowa historia Rosji napisana przez polskiego autora, efekt jego długoletnich studiów i poszukiwań archiwalnych.
Jadwiga Zamoyska urodziła się w 1831 r. w arystokratycznej rodzinie Działyńskich. Wyszła za mąż za Władysława Zamoyskiego, polityka związanego z paryskim Hotelem Lambert. Jako wdowa zamieszkała w Kórniku w Wielkopolsce, gdzie założyła Szkołę Domowej Pracy Kobiet – instytucję oświatową kształcącą dziewczęta w chrześcijańskim duchu, uczącą szycia, gotowania, a także historii Polski, śpiewu i literatury. W książce „Zarys historii polskiej w streszczeniu” z 1910 r. w zwięzłej for...
Autor wspomnień – Stanisław Grzegorzewski, urodził się w 1842 r. w Warszawie. Kształcił się na Politechnice w Liege. Po wybuchu powstania styczniowego 1863 r. wrócił na ziemie polskie i dołączył do wojsk polskich, służąc pod komendą gen. Mariana Langiewicza w oddziale żuawów śmierci François’a de Rochebrune’a jako sierżant. Po bitwie pod Grochowiskami dostał się do Krakowa. Wstąpił do nowo formowanego oddziału pułkownika Wojciecha Komorowskiego otrzymując stopień porucznika. ...
Praca duchowa, umysłowa i fizyczna – pozornie mogłoby się wydawać, że są to zupełnie niezależne dziedziny pracy, ale Jadwiga Zamoyska dowodzi, że w oderwaniu od pozostałych dwóch żadnej z nich nie da się opanować do perfekcji. Swoją rozprawę na temat obowiązku pracy, przykazanemu ludowi chrześcijańskiemu przez Boga, poświęciła przede wszystkim dogłębnej analizie tych trzech dziedzin oraz ich zależności od siebie nawzajem, okrasiła ją także licznymi przykładami i schematami po...
W tomie IX „Dzieł zebranych” odnajdziemy teksty Feliksa Konecznego z lat 1919-1921. Do najistotniejszych prac pochodzących z tego okresu należą „Dzieje Rosji od najdawniejszych do najnowszych czasów” oraz „Polskie Logos a Ethos. Roztrząsanie o znaczeniu i celu Polski”. Druga z nich stanowi pomost między dotychczasowymi badaniami historycznymi Konecznego, obejmującymi m.in. wkład Polski w kulturę europejską, a pracami historiozoficznymi, w których przedstawia oryginalną koncep...
W tomie X „Dzieł zebranych”, zawierającym prace Feliksa Konecznego z lat 1922-1927, można wyróżnić trzy najważniejsze obszary zainteresowań Profesora. Koneczny kontynuował badania nad dziejami Rosji, a w sposób szczególny nad relacjami litewsko-moskiewskimi w XV wieku. Artykuły „Rzekoma koalicja Litwy z Tatarami przeciwko Moskwie w r. 1480” czy „Sprawy z Mengli-Girejem 1473-1504”, a także szereg innych, pomniejszych opracowań, były efektem pracy naukowej prowadzonej przez Kon...
Nudne początkowo wakacje czternastoletniego Władka okazują się z czasem fascynującą, pełną nieoczekiwanych zwrotów akcji przygodą. Razem z przyjacielem musi stawić czoła niebezpiecznej dżungli, dzikim zwierzętom, obcym ludom i oczywiście odnaleźć skarb. Czytając, w pewnym momencie zostajemy zaskoczeni, jak losy młodego bohatera stają się naszymi. Skarb Wysp Andamańskich to pełna przygód, bohaterstwa i barwnych opisów powieść nie tylko dla młodzieży. Dostarcza doskonał...
Dotąd temat udziału obcokrajowców w oddziałach partyzanckich Narodowej Organizacji Wojskowej, Narodowych Sił Zbrojnych oraz Konfederacji Narodu nie miał swojej monografii i nie był całościowo opracowany. Walczący cudzoziemcy w oddziałach partyzanckich konspiracji narodowej pozostali w większości anonimowi. W pamięci ich polskich kolegów pozostały najczęściej tylko ich pseudonimy. Pisząc pracę na temat cudzoziemców w oddziałach partyzanckich podziemia narodowego autor starał ...
W VII tomie „Dzieł zebranych” zamieszczone zostały prace Feliksa Konecznego z lat 1909-1917. Koneczny do roku 1914 kontynuował redagowanie miesięcznika „Świat Słowiański”, w którym postulował współpracę słowiańskich narodów Europy Środkowo-Wschodniej wobec niebezpieczeństwa germanizmu wspieranego przez Węgry oraz wynaturzonej przez Rosję idei słowiańskiej. Wiele miejsca poświęcił także relacjom polsko-czeskim. Końcem 1912 r. w Krakowie utworzone zostało Towarzystwo Słowiański...
Leon Kołakowski, wnuk: Nazywają go: Łukasz, Profesorek, Kłizolek, Doktorek, HauHau (to Borys), a dla mnie jest po prostu Dziadeczkiem. Nie wiem jak to robi, ale ciągle trafiają mu się śmieszne przygody, a gdy je opisze, są jeszcze śmieszniejsze. Zawsze cieszę się, kiedy w nich występuję. Nie ma drugiego takiego Dziadeczka na świecie. Robert Mazurek: Święcicki nie jest psychiatrą z filmów Woody Allena, on jest Woody Allenem. Co prawda nic mi nie wiadomo, by był aż tak neuroty...
Nowele zawarte w niniejszym zbiorze zostały opatrzone tytułem Nieznanym szlakiem i opracowane na podstawie wydań z lat 1924 i 1930. Ferdynand Antoni Ossendowski przedstawia krótkie opowieści z różnych zakątków świata, w sposób szczególny z Azji, w części oparte o swe liczne przeżycia i doświadczenia, a w części o zasłyszane historie lub o własną bogatą wyobraźnię. Wszystkie z nich mówią o kondycji człowieka, jego psychice, emocjach, zranieniach i sukcesach, niezależnych od ge...
„Każdy naród ma prawo do życia samoistnego i dowolnego rozwoju swych sił, pod warunkiem jedynie nie gwałcenia takich samych praw innych narodów. Żądanie jednakowych praw dla wszystkich narodów wprowadza do polityki pewną wyższą, moralną ideę, której ulegać musi samolubstwo narodowe” – pisał Włodzimierz Sołowjow.
Ferdynand Antoni Ossendowski w swojej najsłynniejszej książce „Ludzie, zwierzęta, bogowie” zarysował legendę zasłyszaną od buddyjskich mnichów w Mongolii o mądrej i szlachetnej brance z dalekiej Polski, która wniosła dobroć oraz pragnienie pokoju do serc dzikich koczowników, a z sobą przywiodła pobożnego i uczonego mnicha. W powieści „Brat Walenty” Ossendowski obudowuje tę historię. Oto w wyniku najazdu mongolskiego w jasyr zostaje wzięty cysters, rycerze polscy, czescy i węg...
W szóstym tomie „Dzieł zebranych” Feliksa Konecznego można odnaleźć jego publikacje z lat 1905-1909. Krakowski historyk opublikował wówczas znaczącą popularyzatorską pracę „Dzieje Polski opowiedziane dla młodzieży”, w której w sposób przystępny dla młodego czytelnika opowiedział o losach ziem polskich od czasów najdawniejszych. Książka zyskując uznanie wśród dzieci i młodzieży doczekała się kolejnych wydań. Z kolei swoje refleksje na temat polskiego katolicyzmu Koneczny przed...
Dzieło to zostało napisane przez krakowskiego archiprezbitera ks. Hieronima Powodowskiego na początku XVII wieku w czasach zagrożenia herezją protestantyzmu, ale też stanowiąc odpowiedź na wątpliwości wielu katolików czym w istocie jest Msza święta, jakie są jej cele i jak chrześcijanin powinien przeżywać Najświętszą Ofiarę. Te pytania pozostają aktualne również teraz, a zatem w czasach, gdy zanika w Kościele wiara w rzeczywistą obecność Ciała i Krwi pod postaciami chleba i w...
Pierwszy od wielu lat wydany w języku polskim modlitewnik do św. Kajetana stanowi zbiór koronek, litanii oraz nowenn i godzinek ku czci tego patrona. Nie zapomniano również o tekstach własnych obchodów liturgicznych wspomnienia św. Kajetana przypadającego 7 sierpnia. Św. Kajetan jest patronem bezrobotnych, poszukujących pracy i starających się o jej utrzymanie. Dziełem jego życia była troska o odnowę moralną duchowieństwa. Polecajmy jego wstawiennictwu swoje kłopoty i nadzie...
Ferdynand Antoni Ossendowski w roku 1938 publikował pod pseudonimem Feranto na łamach czasopisma Film Romans. Ilustrowany tygodnik powieściowy krótkie opowiadania oparte o fabułę filmów. Poniższy zbiór zawiera cztery z nich: Czarny Korsarz, Gdy kwitną bzy, Płynne złoto oraz Taniec szczęścia i rozpaczy. Ich fabuły są różne, dotyczą rozmaitych epok i szerokości geograficznych. Mają natomiast wspólną cechę. Jest nią uczucie między odważnym mężczyzną i szlachetną kobietą wywieraj...
Obok „Lenina” najsłynniejsza książka F. A. Ossendowskiego. Autor przemierza syberyjskie lasy, następnie zaś Azję Centralną, usiłując przedostać się do portów, z których mógłby odpłynąć do Polski. Ścigany na każdym kroku przez bolszewików i ich agentów nawiązuje współpracę z mongolskim chanem Romanem von Ungern-Sternbergiem, który jako „Krwawy Baron” na czele Azjatyckiej Dywizji Konnej bezlitośnie zwalcza komunizm…
Warto przypatrzyć się z bliska mniszej republice Athosu, jej różnym monasterom, skitom, kelliom, kaliwom, metochionom, rozsiadłym na pierwszym z trzech półwyspów Chalcydyki, wglądnąć do wnętrza prastarych budowli, kryjących nader cenne archiwa, a o ile się da, i do duszy athoskiego mnicha w jej zewnętrznych objawach. Lecz wpierw uzbrójmy się w cierpliwość i pewną dozę odwagi do znoszenia rozmaitego rodzaju niewygód, bo mamy się udać w świat mnichów żyjących tradycjami co najm...
Feliks Koneczny: Mickiewicz należy do największych poetów całego świata, a zasługą jego, że całemu światu pokazał, jakie to doskonałe dzieła, jakie piękne poematy dadzą się układać w polskim języku. On wsławił nasz język, przydał zaszczytu imieniowi polskiemu, on obcym pokazał, jak wysoko wznieść się potrafi u nas poezja. Dzięki niemu nie potrzebujemy się wstydzić naszej narodowej literatury przed najoświeceńszymi nawet narodami, a polska poezja nie cofnie się i nie ustąpi kr...
Na piąty tom „Dzieł zebranych” Feliksa Konecznego składają się prace opublikowane przez krakowskiego historyka w latach 1903-1905. Znajdziemy wśród nich książkę „Dzieje Polski za Jagiellonów”, w której w sposób przystępny przedstawił losy Polski w czasach panowania litewskiej dynastii. Warto zwrócić szczególną uwagę na broszurę „Geografia historyczna”. Koneczny syntetycznie przedstawił w niej historię ziem Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, usiłując tym samym pobudzić r...
Wydana po raz pierwszy w 1917 r. książka ks. Piotra Mańkowskiego „Po naszemu. Pamiętnik liturgisty” to zapis rozmów, które profesor liturgiki prowadził z proboszczem oraz wikariuszem wiejskiej parafii. Wskazywał przy tym na uchybienia popełniane przy sprawowaniu świętych obrzędów. Publikacja daje dowód, że ówczesna rzeczywistość liturgiczna daleka była od wzorcowej, z drugiej zaś strony ukazuje, jak bardzo duchowieństwo przykładało wagę do spraw związanych ze sprawowaniem Msz...
Weyssenhoff użył metody trudnej i szczególnie niebezpiecznej: wypadki 1905 i 1906 roku przepuścił przez tępą duszę swego bohatera, Apolinarego Budzisza, narodowego demokraty, malowanego z chłodną ironią, a częściej jeszcze z realizmem zbyt łatwym. Pierwsza seria „Dni politycznych” – „Narodziny działacza” zanalizowała ironicznie „narodziny działacza” takiej tężyzny, jakiej był pan Apolinary Budzisz. W drugiej części – „W ogniu” autor stawia Budzisza wobec serii wypadków lat 1...
Syberia – do bólu słusznie nazywana drugą ojczyzną Polaków – kojarzy nam się z carskimi zsyłkami towarzyszącymi powstaniom narodowym. To jednak tylko część prawdy, o czym przypomina Józef Birkenmajer w brawurowym sprawozdaniu z walk polskich oddziałów na nieludzkiej ziemi, która stała się dla tysięcy Polaków więzieniem, domem lub miejscem pracy. Nasi rodacy – chcąc opuścić ów teren w chwili upadku caratu, sprawcy niedoli – nie mogli jednak po prostu wyjechać. Często musieli w...
Feliks Koneczny: Kto lubi wygody, nie znajdzie ich nigdzie tylu, ile w księstwie Cieszyńskim. Kraina mała, a pełna rozmaitości, podzielona od przyrody jakby na jakieś kantony, poodgradzane wzgórzami. Szereg kotlin i dolin wiąże się ze sobą, a w każdej okolicy jest jakieś centrum przemysłowe lub handlowe. Od miasta do miasta blisko, w środku kraju Cieszyn, a na pograniczu jego kilka większych centr. Wszystko tu średnie, łatwo przystępne, niewymagające zbyt wielkich trudów, cał...
Niemal każdy człowiek na świecie zna historię wygnania Adama i Ewy z Raju. Czy jednak jest możliwe byśmy – jako ludzie – nadal trwali w Edenie, ale po prostu tego nie widzieli? Znany z umiejętności stawiania prowokacyjnych pytań Gilbert Chesterton czyni to także w pracy „Obrona niedorzeczności, pokory, romansu brukowego i innych rzeczy wzgardzonych”. Myśliciel zastanawia się bowiem czy nasze oczy po skażeniu ludzkiej natury grzechem pierworodnym utraciły zdolność dostrzegania...
Rosja na wojnie w Azji. Rosja ogarnięta wirem rewolucji. Rosja przegrywająca konflikt z teoretycznie słabszą Japonią. Rosja tracąca flotę, a wraz z nią szacunek. Rosja swoją klęską budząca drzemiącą dotąd i dającą się kolonizować Azję. Ferdynand Ossendowski w swojej książce pt. „Od szczytu do otchłani” (będącej niejako kontynuacją książki “W ludzkiej i leśnej kniei”) zabiera nas w podróż po świecie pełnym politycznych intryg i społecznego wrzenia pierwszej dekady XX wieku, a ...
W karpackim lesie, na Huculszczyźnie, o którym miejscowi powtarzają wiele mrocznych pogłosek, poznają i zakochują się w sobie Polak i Hucułka. Ich miłość nie rozwija się jednak harmonijnie, a na przeszkodzie stają marzenia mężczyzny… Otrzymawszy powołanie do wojska wyjeżdża do tętniącej życiem towarzyskim Warszawy dwudziestolecia międzywojennego, gdzie swoją uwagę skupia na służbie i… pannie Stefani. Cały czas jednak w jego sercu odzywa się myśl o pozostawionej w górach ukoc...
My, Polacy, chętnie podkreślamy, że lepiej od narodów Zachodu znamy i rozumiemy Rosję wraz z jej stepową mentalnością. Mamy ku temu powody. Wszak to nasi rodacy byli więźniami, ale też urzędnikami i naukowcami pracującymi na Syberii. Jeden z nich – Antoni Ossendowski – swoje wspomnienia z przełomu wieków XIX i XX zebrał w książce „W ludzkiej i leśnej kniei”. Dzięki tym relacjom możemy poznać fakty nieznane publikacjom historycznym i trudno dostępne etnografom (np. nanajski po...
Czwarty tom „Dzieł zebranych” Feliksa Konecznego, obejmujący prace z lat 1902-1903, zawiera dwie ważne popularyzatorskie publikacje – „Dzieje Polski” oraz „Dzieje Polski za Piastów”. Pisząc je Feliks Koneczny miał na celu upowszechnienie wiedzy o chwalebnej przeszłości Polski oraz uświadomienie narodowe niższych warstw społeczeństwa. Ponadto w niniejszym tomie można odnaleźć artykuły Konecznego, w których podejmuje wątek czeskiego odrodzenia narodowego. Krakowski historyk w b...
Autor wspomnień – Adam Morawski – urodził się w 1842 r. w Warszawie. Wziął czynny udział w Powstaniu Styczniowym jako porucznik najpierw w oddziale Teodora Cieszkowskiego, następnie Józefa Jankowskiego i Adama Zielińskiego. Po upadku powstania udał się na emigrację do Paryża. Wstąpił tam do szkoły wojskowej. Stamtąd powędrował do Rzymu, by wstąpić do żuawów papieskich – ochotniczej formacji, mającej bronić Państwo Kościelne przed rewolucjonistami. Za udział w walkach z rąk Oj...
Rozprawka niniejsza, polegająca na listach Hozjusza, wydanych przez prof. Zakrzewskiego, nie ma pretensji do wyczerpania przedmiotu. Fragmentaryczność przygodnych wiadomości źródłowych nie zezwala na wszechstronne opracowanie i wyrobienie sobie należytego sądu o działalności Hozjusza wobec szkół pruskich. Wiadomości, którymi dziś rozporządzamy, stanowią disiecta membra; pragnę zebrać te porozrzucane członki i uszykować je, o ile się da.
Franciszek Palacky urodził się 14 czerwca 1798 w Hodslavicach. Był czeskim historykiem i politykiem, jednym głównych przedstawicieli czeskiego odrodzenia narodowego, nazywanym przez Feliksa Konecznego jego wskrzesicielem. Organizator Zjazdu Słowiańskiego (1848), autor wielotomowego dzieła Dzieje narodu czeskiego w Czechach i na Morawach, którego tom I wyszedł po niemiecku (1836), a dopiero piąty (1867) pisany był oryginalnie w języku czeskim. Zmarł 26 maja 1876 w Pradze....
Feliks Koneczny: Kiedy i wśród jakich okoliczności zjawiło się po raz pierwszy przekonanie, że chłopski konserwatyzm jest pewnego rodzaju ilością stałą, z takim tylko trudem podlegającą zmianom, że niemal nie wchodzą one całkiem w rachubę, tego już dziś dojść nie sposób. Niebaczny twórca tej hipotezy wyrządził ciężką krzywdę tak nauce, jako też polityce, życiu społecznemu i całemu umysłowemu ruchowi. Mylne pojęcia wiodą do fałszywego zachowania się i do mylnych czynów, zupełn...
Wczoraj czytałem Pamiętnik Karola Różyckiego, a dziś jeszcze pełen jestem tego pamiętnika; myśli moje nie wróciły jeszcze z podróży na Wołyń; ciągle jeszcze krążą koło obozowych ognisk pułku wołyńskiego, błąkają się po krętych drogach między Cudnowem i Zamościem, w uszach jeszcze mnie brzmi jego hasło „sława Bogu!”. Bo opisy Różyckiego są tak żyjące, tak malownicze, tak prawdziwe, że czytającemu zdaje się, iż nie na książkę patrzy, ale na kraj wołyński; że z kart wychodzą ko...
Pamiętniki niniejsze zawierają opis działań korpusu generała Dwernickiego w wojnie r. 1831. Znajdzie w nich czytelnik wiernie i treściwie, z żołnierską prostotą i skromnością, właściwą ludziom prawdziwej zasługi, opisane szczegółowo ruchy tego walecznego korpusu, który ożywiony rycerskim duchem swego wodza, prawdziwie bohaterskich dokonywał czynów i ważną w rzeczonej kampanii odegrał rolę. Rzucają one dokładne światło na przyczyny nieszczęśliwego obrotu sprawy wołyńskiego pow...
Fragment:
Kościół nikogo nie ciągnie gwałtem do ołtarza, zamiast więziennych krat używa wyłącznie kratek konfesjonału, gdzie odpuszczane są wszystkie grzechy – od powszednich do wołających o pomstę do nieba – a jeżeli jest „uparty”, to jedynie pod jednym względem, a mianowicie: chce być głową swoich wyznawców a nie ogonem. I to głową o podniesionej przyłbicy.
Fragment:Sejny mają starą i bogatą tradycję w szkolnictwie. Pomijając czasy przedrozbiorowe wiemy, że za czasów rządów praskich po trzecim rozbiorze zorganizowali w Sejnach dominikanie kolegium dla okolicznej młodzieży szlacheckiej, a po zniesieniu klasztoru w roku 1804 rząd pruski przystąpił do zorganizowania gimnazjum. Za czasów Królestwa kongresowego istniało w murach podominikańskiego klasztoru Gimnazjum do roku 1839, przeniesione w tym czasie do Suwałk razem z dyrektorem...
Jestem Polakiem – to znaczy, że należę do narodu polskiego na całym jego obszarze i przez cały czas jego istnienia zarówno dziś, jak w wiekach ubiegłych i w przyszłości; to znaczy, że czuję swą ścisłą łączność z całą Polską: z dzisiejszą, która bądź cierpi prześladowanie, bądź cieszy się strzępami swobód narodowych, bądź pracuje i walczy, bądź gnuśnieje w bezczynności, bądź w ciemności swej nie ma nawet poczucia narodowego istnienia (...). Wszystko co polskie jest moje: nicze...
Idea narodowa jest wytworem stuleci – jej istnienie nie jest zależne od woli jednostek, jej trwałość ma głębsze podstawy niż trwałość programów politycznych, rządów i nawet ustrojów państwowych. Z jej istnieniem jako z czynnikiem stałym muszą się liczyć i kierownicy polityki narodu, i państwa, w którym ten naród żyje. Zdrowa polityka polega nie na żądaniu, ażeby naród zmienił treść swego życia moralnego, swoje ideały, ale na dążeniu do stworzenia takich instytucji politycznyc...
Skromny, niepozorny ksiądz katolicki, który zaskakuje błyskotliwym umysłem i niezwykłą zdolnością przenikania ludzkich tajemnic – oto ojciec Brown, jeden z najsłynniejszych literackich detektywów wszech czasów. W przeciwieństwie do wielu śledczych nie tyle polega na dowodach materialnych ani nowoczesnych metodach kryminalistyki, ale na głębokim zrozumieniu ludzkiej natury. Tajemnice, zbrodnie i intrygi, a wszystko to w charakterystycznym dla Gilberta Keitha Chestertona stylu ...
Skromny, niepozorny ksiądz katolicki, który zaskakuje błyskotliwym umysłem i niezwykłą zdolnością przenikania ludzkich tajemnic – oto ojciec Brown, jeden z najsłynniejszych literackich detektywów wszech czasów. W przeciwieństwie do wielu śledczych nie tyle polega na dowodach materialnych ani nowoczesnych metodach kryminalistyki, ale na głębokim zrozumieniu ludzkiej natury. Tajemnice, zbrodnie i intrygi, a wszystko to w charakterystycznym dla Gilberta Keitha Chestertona stylu ...
W tysięczną rocznicę koronacji Mieszka II, będącej drugą koronacją w dziejach naszego kraju, warto wznowić przełomową dla polskiej historiografii pracę Anatola Lewickiego. Do czasu jej pierwszego wydania w 1876 r. postać drugiego króla Polski przedstawiano jako „gnuśnego”, stawiając go w kontrze do Bolesława Chrobrego. Lewicki w swojej pracy jako pierwszy ukazał prawdziwe oblicze Mieszka II. „Z natury skłonniejszy do pracy zachowawczej, niż do genialnego lotu orlego, oddał on...
W każdej cywilizacji mieści się kwestia religijna; z nieznaczną pomyłką można powiedzieć, że każda cywilizacja ma swoją historię religijną. A jednak ilość religii nie jest identyczną z ilością cywilizacji. Historia wykazuje, jako pewna religia może rozciągać się na rozmaite cywilizacje i vice versa, pewna cywilizacja może mieścić w sobie wyznawców nie jednej tylko religii (fragment).
Chciałbym przeto zwrócić uwagę, że w Słowiańszczyźnie zachodzi cywilizacyjna troistość z całą szeroką skalą kombinacji, rozmaitych kultur w rozmaitych czasach i krajach. Pisząc dla czytelnika polskiego, a więc dla katolików, dla członków cywilizacji chrześcijańsko-klasycznej (krótko łacińskiej), najmniej o tej cywilizacji będę mówił, jako o przedmiocie znanym, którego cechy i dzieje są wiadome – a natomiast więcej poświęcę miejsca przedmiotom z reguły u nas nieznanym, lub tak...
Przy pracy i poszukiwaniach za innymi sprawami i osobami napotkałem w źródłach dwunastego i trzynastego wieku kilkakrotne wzmianki o urzędnikach dworskich, których ówczesna łacina nazywała paedagogus albo nutritor. Na pytanie, jaka mogła być polska nazwa tych dygnitarzy, nasuwała się odpowiedź: że mogli nazywać się piastami; a stosując ten domysł do Piasta, ojca Ziemowita i protoplasty dynastii, sądziłem, że tym sposobem zdołam wyjaśnić kilka ciemnych punktów przeszłości bard...
Autor od chwili wybuchu I wojny światowej zapisywał codzienne fakty i wrażenia. Czynił to aż do wyborów do pierwszego Sejmu RP w 1919 r. Z dokładnością i żywą plastycznością przedstawia realia panujące w carskiej Rosji, rewolucję lutową, administrację Kiereńskiego, tworzącą się Armię Polską w Rosji, wreszcie przewrót bolszewicki i rządy czerwonych komisarzy, którzy wtrącili go do więzienia. Władysław Glinka – ur. 1864. Pochodził z rodziny ziemiańskiej, posiadającej dobra m.i...
„Dzienniczek Małego Krzyżowca” opowiada przeżycia chłopca w ciągu dwu lat, z którym pewnie dużo odnajdziecie podobieństwa. Tak jak Wy, Stach chodzi do szkoły i przyjaźni się z kolegami, – tak jak niejedno z Was, ma milutką siostrzyczkę, małego braciszka i bardzo dobrą mamusię, która po śmierci ojca jest jedyną mu opiekunką, – tak wreszcie, jak zapewne każdy z Was, ma Stach swoje wady, ale pracuje nad ich wykorzenieniem szczerze, w czym mu wielce pomaga to, że jest „Małym Krzy...
Pamiętniki Murawjowa, znanego wielkorządcy wileńskiego, opisują główniejsze wypadki, a zwłaszcza własne jego rozporządzenia i sposób działania w ciągu lat dwóch, tj. od r. 1863 do 1865. Pisane są pospiesznie, stylem oficjalno-urzędowym, niemniej są nader zajmujące; przedstawiają bowiem w całej nagości, z cynizmem prawie, postępowanie Murawjowa na Litwie, cały jego system działania i wiele szczegółów nieznanych wcale, albo niedokładnie tylko wiadomych (...). Czytelnik nie znaj...
W XIV tomie „Dzieł zebranych” Feliksa Konecznego można odnaleźć dwie publikacje – „Cywilizację bizantyńską” oraz „O ład w historii”. W pierwszej z nich autor analizuje przyczyny i okoliczności powstania bizantynizmu – jednej z metod ustroju życia zbiorowego, do której cech charakterystycznych zaliczył między innymi brak moralności w życiu publicznym, supremację sił fizycznych nad duchowymi czy monizm prawa publicznego. Geneza tej cywilizacji jest ściśle orientalna. „Błędem je...
Paweł Popiel – ur. 1807 r. Pracownik Komisji Rządowej Oświecenia w Królestwie kongresowym. Uznawał wybuch powstania listopadowego za poważny polityczny błąd, usiłował stworzyć przeciwwagę dla insurekcyjnych tendencji. Ostatecznie wstąpił do oddziału powstańczego. Po upadku powstania zamieszkał w Krakowie. Zainicjował powstanie konserwatywnego dziennika „Czas”. Był konserwatorem zabytków w Krakowie, należał do Towarzystwa Rolniczego. Po wybuchu powstania styczniowego początkow...
Andrzej Dowmunt, dzielny przemysłowiec z kapitałem zdobytym w Afryce, powraca ożywić i uzdrowić handel zbożem w Polsce. W powieści, będącej ostrą satyrą na realia Polski w dwudziestoleciu międzywojennym, obserwujemy sensacje szpiegowskie, a także perypetie miłosne głównego bohatera. Otoczony przez bezwzględnych karierowiczów, gorzko podsumowuje ich intrygi: „Całe nasze pokolenie jest tą ostatnią brygadą niewoli, ostatnią brygadą wielkiej wojny... I póki nie wymrze to pokoleni...
Uniwersalna powieść Tadeusza Dołęgi-Mostowicza, aktualna w każdej epoce i ustroju. Nikodem Dyzma po latach spędzonych na prowincji szuka szczęścia w Warszawie. Ubrany we frak usiłuje otrzymać pracę fordansera, wszędzie jednak spotyka się z niechęcią i pogardą. Przypadkiem odnajduje zaproszenie na raut. Szczęśliwym zbiegiem okoliczności z fałszywą legendą staje się częścią elity, a nie mając żadnych kwalifikacji otrzymuje posadę prezesa Banku Zbożowego.
Alicja Horn, mimo swoich młodych lat, jest znakomitą prawniczką, nawet chlubą prokuratury warszawskiego sądu okręgowego. Lada chwila czeka ją awans, wysokie stanowiska. Najtęższym jurystom imponuje logiką, przenikliwością i podbijającym talentem oratorskim. Nawraca i upokarza wszystkich wrogów feminizmu, wszystkich niedowiarków i kpiących z umysłowych zdolności kobiet. Oskarżenia jej mają cechy klasycznej wartości prokuratorskiej. I wszystko dobrze, wszystko genialnie i pod w...
„Rok 1863” Stanisława Koźmiana to książka poświęcona geopolitycznym uwarunkowaniom Powstania Styczniowego. Autor, tworzący polityczne środowisko krakowskich „Stańczyków” i będący krytycznym obserwatorem, a poniekąd i uczestnikiem tamtych wydarzeń, analizuje przyczyny i skutki powstania, zwracając szczególną uwagę na błędy popełnione zarówno przez „czerwonych”, jak i „białych” przywódców zrywu. Koźmian kreśli realistyczny obraz konfliktu oraz dramatyczne konsekwencje nieprzemy...
Tematem publikacji jest opis liturgii z roku 1965 – celebracji, która choć początkowo miała być efektem końcowym soborowej odnowy liturgicznej, stała się jedynie rytem przejściowym. Autor przedstawia w niej zarówno tło historyczne odnowy liturgii, jak również jej przebieg w pierwszej fazie w latach 1965-1967. W tym celu dokonuje także analizy historyczno-liturgicznej powstania nowych ksiąg oraz tekstów liturgicznych, ukazując w jaki sposób założenia soborowej Konstytucji o Li...
Św. Jan Maria Vianney – urodził się w 1786 r. na południu Francji w chłopskiej rodzinie. Od dzieciństwa odznaczał się głęboką pobożnością i pragnieniem kapłaństwa. Przezwyciężywszy przeszkody związane z trudnościami w nauce, został przyjęty do seminarium w Lyonie. Święcenia kapłańskie przyjął w 1815 r. Trzy lata później objął probostwo w Ars, niewielkiej miejscowości ze zobojętniałymi religijnie mieszkańcami. Dzięki swym kazaniom oraz przykładowi pobożności i ubóstwa pozyskał...
Św. Jan Maria Vianney – urodził się w 1786 r. na południu Francji w chłopskiej rodzinie. Od dzieciństwa odznaczał się głęboką pobożnością i pragnieniem kapłaństwa. Przezwyciężywszy przeszkody związane z trudnościami w nauce, został przyjęty do seminarium w Lyonie. Święcenia kapłańskie przyjął w 1815 r. Trzy lata później objął probostwo w Ars, niewielkiej miejscowości ze zobojętniałymi religijnie mieszkańcami. Dzięki swym kazaniom oraz przykładowi pobożności i ubóstwa pozyskał...
Św. Jan Maria Vianney – urodził się w 1786 r. na południu Francji w chłopskiej rodzinie. Od dzieciństwa odznaczał się głęboką pobożnością i pragnieniem kapłaństwa. Przezwyciężywszy przeszkody związane z trudnościami w nauce, został przyjęty do seminarium w Lyonie. Święcenia kapłańskie przyjął w 1815 r. Trzy lata później objął probostwo w Ars, niewielkiej miejscowości ze zobojętniałymi religijnie mieszkańcami. Dzięki swym kazaniom oraz przykładowi pobożności i ubóstwa pozyskał...
Św. Jan Maria Vianney – urodził się w 1786 r. na południu Francji w chłopskiej rodzinie. Od dzieciństwa odznaczał się głęboką pobożnością i pragnieniem kapłaństwa. Przezwyciężywszy przeszkody związane z trudnościami w nauce, został przyjęty do seminarium w Lyonie. Święcenia kapłańskie przyjął w 1815 r. Trzy lata później objął probostwo w Ars, niewielkiej miejscowości ze zobojętniałymi religijnie mieszkańcami. Dzięki swym kazaniom oraz przykładowi pobożności i ubóstwa pozyskał...
Św. Jan Maria Vianney – urodził się w 1786 r. na południu Francji w chłopskiej rodzinie. Od dzieciństwa odznaczał się głęboką pobożnością i pragnieniem kapłaństwa. Przezwyciężywszy przeszkody związane z trudnościami w nauce, został przyjęty do seminarium w Lyonie. Święcenia kapłańskie przyjął w 1815 r. Trzy lata później objął probostwo w Ars, niewielkiej miejscowości ze zobojętniałymi religijnie mieszkańcami. Dzięki swym kazaniom oraz przykładowi pobożności i ubóstwa pozyskał...
Tradycja odmawiania siedmiu psalmów pokutnych sięga początków chrześcijaństwa. Przez wieki zaczerpnięte z Pisma Świętego modlitwy uświadamiały wiernym nędzę, jaka kryje się w sercu każdego człowieka. Dostrzeżenie w sobie głębi zepsucia i grzechu nie powinno być jednak bezowocnym, ale prowadzić do zwrócenia się jak psalmista ku Bogu, który jako jedyny może podźwignąć upadłego człowieka do życia w łasce. Funkcjonalne kieszonkowe wydanie publikacji pozwala na wygodny transport i...
„Historia pewnego narodu jest nauką o zmianach, przez które on przechodził. Póki naród żyje, zmienia się też ciągle; o to chodzi, żeby się zmieniać na lepsze, a nie na gorsze” – pisał Feliks Koneczny. „Dzieje Polski” poprowadził autor od czasów najdawniejszych aż do początku XIX wieku. Historia monarchii piastowskiej, jagiellońskiej, a także Rzeczpospolitej Obojga Narodów napisana piórem wybitnego historyka do dziś porywa umysły i serca ku głębszemu poznaniu losów Ojczyzny, k...
