Teatr to ważny element rzymskiej rzeczywistości, ale znakomita część związanych z nim zagadnień pozostaje nie do końca zgłębiona. Prezentowana publikacja stara się jednoznacznie rozwiązać pewne kwestie albo postawić najbardziej prawdopodobne hipotezy dotyczące sposobu organizacji ludi scaenici za czasów Plautusa i Terentiusa. Analiza źródeł, którymi jest dwadzieścia jeden dzieł Plautusa oraz sześć utworów Terentiusa, ma wykazać gdzie, kiedy i w jaki sposób inscenizowano wspom...
Historia Calandra, jedyna sztuka kardynała Bernarda Doviziego, wystawiona po raz pierwszy na dworze w Urbino w roku 1513, uważana jest za jedną z najlepszych XVI-wiecznych włoskich komedii. Cieszyła się wielkim powodzeniem, ucieleśnia bowiem typową dla utworów renesansowych misterną grę między tradycją a współczesnością. Historia Calandra, uznana przez współczesnych za modelowy przykład komedii renesansowej, odwołuje się do komedii antycznej, łącząc ją z włoską tradycją nowe...
Niniejsza monografia została opracowana w ramach projektu badawczego Ofiara krwawa w Grecji starożytnej w świetle danych filologicznych, zrealizowanego w Instytucie Filologii Klasycznej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Jedenaście rozdziałów poświęconych jest zachowanym komediom Arystofanesa, zaczynając od Ptaków i Pokoju – dwóch najistotniejszych utworów z punktu widzenia badań nad ofiarą krwawą. Pozostałe teksty cytowane są z zachowaniem kryterium chronologicznego...
Niniejsza monografia została opracowana w ramach projektu badawczego Ofiara krwawa w Grecji starożytnej w świetle danych filologicznych, zrealizowanego w Instytucie Filologii Klasycznej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Przedmiotem zawartych w niniejszym tomie komentarzy są wzmianki o rytuałach ofiarniczych w dziełach pochodzących ze zbioru określanego tradycyjnie jako Corpus Platonicum, zawierającego pisma Platona i anonimowych naśladowców jego myśli i stylu....
Table of Contents Robert Parker (University of Oxford) Introductory Remarks Scott Scullion (University of Oxford) Penal Sacrifice Włodzimierz Lengauer (University of Warsaw) Piety and Sacrifice in Greek Religion Gunnel Ekroth (Uppsala University) Holocaustic sacrifices in ancient Greek religion: Some comments on practice and theory Vinciane Pirenne-Delforge (University of Liege) Pure and Impure Ancestors at Selinous: a note on Greek theology Richard...
Jan Aleksander Koreywa herbu Dębno (ur. po 1610) pochodził z Wileńszczyzny, studiował w Akademii Krakowskiej (od 1630), a następnie był podstarościm i sędzią grodzkim oszmiańskim. Pozostawił po sobie jedynie dwa druki okolicznościowe, w których upamiętniał rocznicę śmierci królowej Konstancji Habsburżanki i zgon Zygmunta III Wazy oraz koronację Władysława IV Wazy. Utwory te dowodzą nie tylko dobrego obeznania z konwencjami poezji okolicznościowej, ale i pomysłowości w ich prz...
Wydanie 3 poprawione Ponad 1000 stron tekstów, ćwiczeń, wiedzy o literaturze i kulturze Grecji antycznej Podręcznik Moniki Mikuły i Magdaleny Popiołek może służyć do nauki starożytnej greki zarówno w liceum, jak i na studiach, może być również z powodzeniem stosowany przez samouków. Opiera się on na tekstach oryginalnych, z których nieliczne zostały nieco uproszczone. Teksty opatrzone są kompetentnymi wprowadzeniami i objaśnieniami, dzięki którym użytkownik może w pełni zr...
"Arystofanes w Oxfordzie" to dramat opublikowany w 1894 roku. Jego autorzy, wykorzystując cechy gatunkowe komedii staroattyckiej, napisali satyrę na postać Oscara Wilde’a. Z czasem udało się zidentyfikować, że tajemnicze inicjały: Y.T.O. – to ostatnie litery nazwisk trzech autorów: Amery, Hirst oraz Cruso. (Leopold Stennett Amery po ukończeniu studiów zaangażował się w politykę z ramienia Partii Konserwatywnej, Francis Wrigley Hirst zasłynął jako biograf Thomasa Jeffersona or...
Jan Głuchowski (zm. przed 1604), proboszcz płocki, o którym mamy nader skąpe wiadomości. Znany jest przede wszystkim jako autor wydanego w 1605 r. albumu Ikones książąt i królów polskich, zawierającego ryciny i wiersze przedstawiające w układzie chronologicznym władców polskich, oraz publicystycznego poematu Interregnum ... do wszystkich stanów Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego 1572 po śmierci najaśniejszego książęcia Zygmunta Augusta. Do tej krótkiej list...
"Descriptio urbis Stetinensis, topographica, historica, cum icone" (Topograficzny i historyczny opis miasta Szczecina wraz z ryciną) Paula Friedeborna stanowi pochwałę miasta w kształcie organizacyjnym, jaki nadali mu rządzący nim od pokoleń patrycjusze, których przedstawicielem był i sam autor. Opis miasta zdradza bardzo dobrą znajomość teoretycznych reguł konstruowania tego typu wypowiedzi, których stosowania uczono w szkołach humanistycznych okresu renesansu i baroku. W dz...
Postać Grzegorza Palamasa, najwybitniejszego teologa i filozofa Bizancjum, którego wpływu na współczesną filozofię rosyjską oraz teologię prawosławną nie sposób przecenić, jest polskim odbiorcom prawie nieznana. Pseudo-Dionizy Areopagita, druga z postaci, którym książka jest poświęcona, to również sylwetka tajemnicza do tego stopnia, że po dzień dzisiejszy trwa spór, kim był ten wyjątkowy teolog i mistyk. Natomiast bez jego Corpus Areopagiticum trudno sobie wyobrazić szeroko ...
"O wegetarianizmie" jest jedynym zachowanym starożytnym traktatem o wegetarianizmie w starożytności. Autor omawia praktyki żywieniowe i ofiarnicze poszczególnych ludów, między innymi Greków, Egipcjan, Żydów, Syryjczyków, Persów, Hindusów i Scytów. Zajmuje się dietą sekt religijnych, takich jak pitagorejczycy w Wielkiej Grecji, esseńczycy w Palestynie, gnostycy w Rzymie, bramini i samani w Indiach. Podaje restrykcje pokarmowe obowiązujące w świątyniach egipskich, w misteriach ...
Przedmiotem analizy niniejszej pracy są niemieckojęzyczne kancjonały luterańskie opublikowane w latach 1587–1810 przez gdańskie oficyny, z uwzględnieniem wszystkich możliwych wydań. Skoncentrowanie się na kancjonałach luterańskich publikowanych w języku niemieckim wynika z przesłanek socjologiczno-demograficznych: w mieście nad Motławą, w omawianym tutaj okresie, kwantytatywnie górowała ludność luterańska posługująca się językiem niemieckim. Nie może więc w tym kontekście dz...
Edycja zawiera dwa siedemnastowieczne kazania pogrzebowe: Żałobę po śmierci Konstancyjej (1631) jezuity Jakuba Olszewskiego oraz Kazanie pogrzebne krolewskie (1634) pastora luterańskiego Andrzeja Schönflissiusa. Kazania te należą do najciekawszych przykładów oratorstwa pogrzebowego pierwszej połowy XVII w. Zostały napisane przez dwóch czołowych kaznodziejów wileńskich tego czasu w celu upamiętnienia śmierci królowej Konstancji Habsburżanki (1588–1631) i zmarłego parę miesięcy...
„Classicum” nieśmiertelnej Sławy (1674) to wzorowany na Pałacu Leszczyńskim Samuela Twardowskiego poemat okolicznościowy ułożony ku czci Jana Sobieskiego po zwycięskiej bitwie z Turkami pod Chocimiem (1673). Alegoryczny pałac bogini, budowany nierzadko z kunsztownych fraz poetyckich zaczerpniętych z twórczości Twardowskiego, wypełniają rzeźby i obrazy znakomitych bohaterów starożytnych i późniejszych, wyróżniających się cnotą męstwa. Obszerny, niepozbawiony wycieczek erudycyj...
Dworzanki (1622) Jagodyńskiego to obszerny, liczący ponad dwieście utworów, zbiór epigramatów zadedykowanych Łukaszowi Opalińskiemu. Kolekcja nawiązuje do idei „księgi świata”, którą najpełniej realizowały w poezji renesansowej Fraszki Jana Kochanowskiego. Także tom Jagodyńskiego to panorama fragmentu znanej autorowi rzeczywistości, w której satyra łączy się z poważną refleksją, erotyk sąsiaduje z nagrobkiem, fraszka biesiadna z epigramatem panegirycznym. Cykl stanowi pokłosi...
Niniejszy tom ukazuje się równo czterysta lat po śmierci Andrzeja Boboli herbu Leliwa (1540–1616), królewskiego dworzanina, sekretarza i w końcu podkomorzego koronnego, wiernego współpracownika króla Zygmunta III, słynącego z żarliwości religijnej, ale różnie ocenianego przez swoich współczesnych. Wizerunk szlachcica prawdziwego to publikacja o charakterze parenetycznym, która ukazała się w 1629 r. na polecenie biskupa wileńskiego Eustachego Wołłowicza. Przypominając zmarłego...
Niniejsza edycja zawiera trzy unikatowe juwenilia Zimorowica: Żywot Kozaków lisowskich (1620), Testament Luterski żartownie napisany (1623) oraz Pamiątkę wojny tureckiej w roku 1621 (1623). Pierwsze dwa to nieduże zbiory łączące elementy satyry z poetyką parodii sowiźrzalskich. Żywot w żartobliwy sposób ukazuje dalekie od żołnierskiej karności obyczaje tyleż słynnych, ile osławionych lisowczyków, honorując jednak ich brawurowe męstwo i dokonania. Testament to niewybredna, acz...
Miłość bez odmiany mocna jako śmierć albo Historyja o Agnulfie, królewicu francuskim, i Floreście, królewnie sycylijskiej (1688) to wierszowany romans w dwóch księgach o miłosnych perypetiach trojga młodych bohaterów, który został zredagowany i opublikowany przez dwudziestoletniego zaledwie Zawiszę w wyraźnym powiązaniu ze świeżo zawartym przez niego związkiem małżeńskim z Teresą Tyszkiewiczówną. Obfitująca w nagłe zwroty akcji fabuła, w której świat rycerskich ideałów miesza...
ŁZY SMUTNE (1614) to składający się z dwunastu trenów i jednego nagrobka cykl żałobny napisany dla zmarłej w połogu żony przez szlacheckiego poetę-amatora. Gnoiński nie jest autorem oryginalnym. Jak wielu przed nim, korzystał z fraz, modeli wersyfikacyjnych i myśli przejętych z Trenów Jana Kochanowskiego. Skromny tomik nie jest jednak tylko kolejną glosą do utworu czarnoleskiego mistrza. Wbrew stoikom Gnoiński przyznaje ludziom pogrążonym w żałobie prawo do rozpaczy i płacz...
Pamiątka śmierci małżonki z 1628 roku stanowi niezwykły druk funeralny, bo utwory zebrane w trzech tematycznych księgach to niemal wyłącznie epigramaty będące popisem barokowego ingenium. Fraszki pierwszej księgi przynoszą poetycką medytację nad okolicznościami śmierci i pochówku piętnastoletniej Zofii Morolskiej, na drugą składają się epigramaty poświęcone biblijnym definicjom ludzkiej egzystencji, podkopującym wartość istnienia, zaś ostatnia księga stanowi zbiór epitafiów i...
Księga elegii podróżnych (Hodoeporicorum liber unus) Rybińskiego ukazała się drukiem w toruńskiej oficynie Andrzeja Koteniusza pod koniec 1592 r. Zbiór, zachowany w unikatowym (niestety zdefektowanym) egzemplarzu ze zbiorów Biblioteki Jagiellońskiej, można uznać z powodu tematyki (szeroko rozumiana podróż) i sposobu jej opracowania (różnorodność form retorycznych) za utwór wyjątkowy w polskiej poezji nowołacińskiej XVI w. W czternastu elegiach, pisanych w latach 1578–1589, na...
Opatrzony datą 1 kwietnia 1594 r. łaciński list Stanisława Reszki do Szymona Szymonowica to humorystyczne i zarazem erudycyjne zaproszenie do odwiedzenia Kampanii. Głównym powodem, dla którego miałby poeta odwiedzić okolice Neapolu, nie jest bujna uroda tej ziemi – Reszka kusi Symonidesa możliwością ujrzenia in situ i jakby zweryfikowania podsuwanego przez antyczną literaturę obrazu starożytności, w którym mit i poetycka fantazja, anegdota biografa i relacja historyka połącz...
Późnośredniowieczny romans o Meluzynie to opowieść genealogiczna ukazująca początki francuskiej dynastii Lusignanów, którzy swój rodowód powiązali z baśnią o tajemniczej pannie wodnej, zmieniającej się każdej soboty w smoka, by zażywać kąpieli w skrytym przed ludzkimi oczyma źródle. Kształt literacki nadało legendzie dwóch autorów działających na przełomie wieków XIV i XV w kręgu spadkobierców rodu, starających się legitymizować swe prawa do dziedzictwa Lusignanów. Jean d’Ar...
