Jest to już trzeci i ostatni tom trylogii Ireneusza Lisiaka dotyczącej holokaustu Kościoła katolickiego podczas II Wojny Światowej. Duchowieństwo katolickie było ostoją polskości, motorem postaw patriotycznych oraz wiary, która była elementem trzymającym nas na duchu. Dlatego też było tak znienawidzone przez obu okupantów oraz kolaborantów sowieckich i niemieckich. Nie można zapomnieć o wkładzie duchowieństwa w ratowaniu naszych rodaków podczas rzezi na Wołyniu, gdzie ukraiń...
Praca Krystyny Wiśniewskiej [...] jest pierwszą w języku polskim nowoczesną monografią podejmującą temat kondycji kobiety w republikańskim społeczeństwie.[...] Autorka weryfikuje wiele obiegowych sądów powtarzanych często przez historyków na zasadzie opinio communis.
z recenzji prof. dr hab Danuty Musiał
Starożytny Egipt od antyku jest przedmiotem zainteresowania licznych badaczy. Rozbudził je w Europie Herodot, uznawany za ojca historii. Do tradycji weszło wiele stwierdzeń autorów antycznych dotyczących tej cywilizacji, chociaż z perspektywy dzisiejszego stanu wiedzy niemających żadnych racjonalnych podstaw. Intensywne prace wykopaliskowe prowadzone na licznych stanowiskach późnopredynastycznych i wczesnodynastycznych w Górnym i Dolnym Egipcie, a przede wszystkim publikacj...
Celem pracy jest ukazanie udziału Kościoła rzymskokatolickiego w procesach integracyjnych zachodzących w powojennym społeczeństwie Pomorza Zachodniego, do czego prowadzą odpowiedzi na pytania pomocnicze: 1. Jaki był stosunek najwyższych hierarchów Kościoła katolickiego do problemu dezintegracji społeczeństwa Ziem Odzyskanych? 2. Jak w praktyce realizowano ich politykę na terenie Pomorza Zachodniego? 3. Jakie były efekty działalność Kościoła w zakresie procesów integracyjnyc...
Zasłużyły na miano wilczyc znad Wisły – łączyła je uroda i zdrada, różniły motywy, gdyż jedne donosiły, by uniknąć tortur lub pod wpływem szantażu, inne dla korzyści majątkowych i poprawy statusu społecznego, decydując się nawet na łamanie prawa, którego same strzegły. Jeszcze inne z naiwności lub z miłości. W ich otoczeniu nikt nie mógł spać spokojnie, koleżanka, towarzysz walki z konspiracji, mąż… Podobnie potoczyły się ich losy – mało która poniosła adekwatną karę za popeł...
Kiedy powstał naród żydowski? Cztery tysiące lat temu, czy też wyszedł spod pióra żydowskich historyków w XIX w., którzy wykorzystując tradycję biblijną odtworzyli dzieje ludu, stanowiące podstawę do kształtowania przyszłego narodu? W duchu historii kontrafaktycznej profesor Shlomo Sand zabiera nas w podróż przez "długą" historię Żydów. Czy mieszkańcy Judei zostali wypędzeni po zburzeniu Drugiej Świątyni w 70 r. n.e., czy jest to chrześcijański mit, który przeniknął do żydow...
Czyn zbrojny powstania wielkopolskiego nie ma szczęścia w trafianiu do zbiorowej świadomości Polaków. O ile legionowa maciejówka czy błękitny mundur armii Hallera są dość powszechnie znane, to przybrana biało-czerwoną rozetką feldmyca czy późniejsza wielkopolska rogatywka wciąż muszą przebijać swą drogę do narodowej pamięci. Podobnie jest z powstańczymi bitwami. Trwające ponad półtora miesiąca walki, w których uczestniczyła artyleria i pociągi pancerne, ciągle nie są powszech...
Zadaniem tej publikacji jest opisanie nazw ulic oraz podanie informacji, od kogo czy też od czego noszą swoją nazwę. A te nazwy brały się najczęściej od patronów, czyli znanych postaci historycznych, zawodów, wydarzeń itp.. Są też takie ulice, które mają nazwy, których nie można utożsamić z Jarocinem czy też ziemią Jarocińską (taką politykę stosowali np.. Niemcy podczas II wojny światowej nadając np. nazwy: ulica Daliowa, Tulipanowa itd.). Dlatego czytelnik nie znajdzie na ka...
Powstanie wielkopolskie należy do tych nielicznych polskich powstań narodowych, które zakończyły się pełnym sukcesem powstańców. Faktem jest, że ofensywa militarna Niemców przeciwko Wielkopolanom została powstrzymana przez układ rozejmowy w Trewirze. Nie umniejsza to jednak osiągnieć powstańców. Do tego sukces ten został osiągnięty samodzielnie, przy niewielkim, wręcz symbolicznym tylko wsparciu kadrowym ze strony Wojska Polskiego.
Po kilku falach dziewiętnastowiecznych kasat z polskiego krajobrazu zniknęły męskie klasztory benedyktyńskie. Sprowadzenia zakonu do ojczyzny podjęli się dwaj mnisi z klasztorów zagranicznych: ojcowie Klemens Dąbrowski i Jozafat Ostrowski. Prezentowana kronika pierwszego z nich daje interesujący opis uwarunkowań powrotu do Polski najstarszego zakonu Europy Zachodniej. Jest to obraz batalii o odzyskanie skasowanego w XIX w. opactwa na Świętym Krzyżu, w którym od czasów rosyjsk...
Sapiehowie to jedna z najważniejszych rodzin w dziejach Rzeczypospolitej i ziem polsko-litewskich XVI–XIX wieku. Jej przedstawiciele piastowali najważniejsze urzędy świeckie i duchowne w Wielkim Księstwie Litewskim, a później na ziemiach znajdujących się pod zaborami. Sapiehowie oddziaływali na najważniejsze instytucje administracyjne państwa – sejmy, sejmiki, instytucje sądownicze. Swoją działalnością wpływali na politykę wewnętrzną i zagraniczną państwa, często także prowad...
Czy miasto - jego mieszkańcy - mogą stworzyć zbiorową powieść? Czy tematem mogą być dzieje Różyckiego? Chcielibyśmy zaprosić czytelników do próby odpowiedzenia na te pytania, do udziału w naszym eksperymencie. Od ponad dziesięciu lat Laboratorium Reportażu Wydziału Dziennikastwa, Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego zbierało do tematu materiały - głównie relacje bezpośrednich świadków i uczestników wydarzeń. Pomysłodawcą, inspiratorem powieści i znawcą bazaru R...
Jacek Kordel (ur. 1988) – absolwent Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego (2012), w którym obronił też doktorat (2017). Zainteresowania naukowe: historia dyplomacji, dzieje Rzeczypospolitej i Rzeszy Niemieckiej w epoce nowożytnej. Książka naświetla drogę wiodącą do „saskiego przewrotu przymierzy”, czyli do sasko-pruskiego sojuszu z 1778 r. Co skłoniło młodego elektora Fryderyka Augusta III do porzucenia tradycyjnych związków z Wiedniem i poszukiwania pomocy u Fr...
Spis treści:
Pamiętny rok 1017 / 5
Wrocław w świecie Kroniki Thietmara / 9
Ekskurs: kłopotliwa kariera "Wrotizli" / 23
Na tropie początków nazwy piastowskiego grodu na odrzańskim ostrowie / 27
Wortizlaus i Wortizlava â?? para bez legendy / 33
Słowo o Thietmarze / 43
Przypisy / 48
Wybór literatury / 53
Wykaz ilustracji / 55
Od redakcji i autora / 57
Nota o autorze / 59
Jako pierwsi zaczęli bić monety prawdopodobnie Lidyjczycy, lud zamieszkujący zachodnią Azję Mniejszą. Stało się to najpóźniej w trzeciej ćwierci VII w. p.n.e. Obyczaj produkcji i używania monety szybko przyjęli Grecy, którzy doprowadzili do jego rozpowszechnienia w świecie śródziemnomorskim. Po podboju Lidii zaadaptowali ją Persowie. Najwcześniejsze monety bito z elektronu – stopu złota i srebra. Monety złote i srebrne jako pierwszy zaczął bić władca Lidii Krezus (561–546 p....
"Studia do dziejów dawnego uzbrojenia i ubioru wojskowego" to jeden z nielicznych wydawanych w Polsce periodyków poświęcony dawnym militariom. Tom XV tego wydawnictwa, powraca do koncepcji różnorodności w zakresie prezentowanego materiału. Artykuły, autorstwa wybitnych znawców tematu, skupiają się na zagadnieniach z zakresu zarówno dawnego uzbrojenia ochronnego, jak i broni palnej, broni białej, munduroznawstwa i weksylologii. Szeroki zakres artykułów pozwala także na zebran...
Trzynasta książka to spora odpowiedzialność w stosunku do czytelników, którzy mają prawo oczekiwać lektury zajmującej i inspirującej do własnych przemyśleń. Odpowiedzialność okazuje się tym większa, że bohaterem rozważań jest władca zajmujący poczesne miejsce w panteonie dumy narodowej. Bolesław Chrobry jako postrach wszystkich sąsiadów już za swojego długiego życia wzbudzał wielkie emocje polityczne. Był bardzo skuteczny, gdyż odznaczał się okrucieństwem i bezwzględnością. B...
W czerwcu 1937 roku światem wstrząsnął skandal: grupa najbardziej utalentowanych i doświadczonych oficerów Armii Czerwonej została skazana na śmierć przez tajny sąd wojskowy. Oskarżono ich o udział w domniemanym spisku, współpracę z nazistami i plan obalenia Stalina. Po wykonaniu wyroku fala represji zalała całą Armię Czerwoną, a oficerów i żołnierzy posądzonych o zdradę stracono. Czystka wojskowa stała się początkiem fali wielkiego terroru, podczas której ponad 1 mln ludzi u...
Nieopowiedziana dotąd historia polskiej gorączki złota! XIX-wieczna gorączka złota do dziś rozpala wyobraźnię. Jej fenomen nie ominął także Polaków, którzy mimo iż pozbawieni własnego państwa, aktywnie uczestniczyli w eksploracji ówczesnego świata. Tym, co wyróżniało ich na tle innych poszukiwaczy przygód, było doskonałe wykształcenie, niezwykła zaradność oraz przeważnie powstańcza przeszłość. Podążając tropem polskich zesłańców, emigrantów i podróżników, którzy w XIX wi...
Już w 1639 roku zapisano, że Puszcza Białowieska „poczyna się od wsi Orzeszkowa”. Podróż z warszawskiego Dworca Śródmieście, przez Siedlce i Czeremchę, przez Wisłę i Bug, trwa zazwyczaj cztery godziny. Tuż przy torach tablica z napisem „Orzeszkowo”. Nie za daleko od stacji kolejowej, nie za blisko sklepu – stoi dom. Otacza go, jak starych ludzi i stare drzewach, aura nostalgii. To właśnie dom, wieś, jej mieszkańcy – dawni i obecni – są bohaterami tej opowieści: polscy Białor...
Czy wszyscy cichociemni byli kryształowo uczciwi? Jak wyglądało życie prywatne generała Grota–Roweckiego i czy miało wpływ na jego aresztowanie? Dlaczego część polskich aktorów grała na scenach koncesjonowanych przez okupantów, podczas gdy inni odmawiali? Dlaczego AK skazało na śmierć Józefa Mackiewicza i z jakich powodów Sergiusz Piasecki odmówił wykonania wyroku? Czy za ewakuacją z Polski do Francji córki generała Sikorskiego, żony generała Sosnkowskiego i członków rodziny ...
Niniejsza praca to studium średniowiecznego osadnictwa w dorzeczu górnej i środkowej Oławy, a zatem obszaru południowo-wschodniego (Dolnego) Śląska. Jest to teren z trzema niewielkimi miastami – Strzelinem, Ziębicami i Wiązowem, które leżą w nieznacznym od siebie oddaleniu. Rzeka Oława – oś bogatego systemu hydrologicznego – stanowiła przez wieki istotny element tutejszego krajobrazu, który zalesieniem, urodzajnością gleb, zasobami surowców naturalnych oraz rzeźbą terenu sprz...
Druga w wielkim stylu biografia pióra autora Stalina. Dworu czerwonego cara. Owiane legendą życie carycy Rosji, Katarzyny Wielkiej, i jej ekscentrycznego przyjaciela, kochanka, męża stanu, Grigorija Potiomkina, Simon Sebag Montefiore przedstawia na szerokim tle XVIII-wiecznej Rosji, tworząc wspaniałą panoramę epoki. "Pasjonujące, rzetelnie udokumentowane dzieło, napisane z dbałością o szczegóły i oszałamiającym rozmachem."The New York Times Book Review" To wspaniała opowieść,...
Bogusław A. Dębek w najnowszej publikacji rozwija wątki poruszone w książce „Słowiańskie dzieje”, cieszącej się sporym powodzeniem wśród czytelników. Praca jest oparta na najnowszych badaniach genetycznych, które w sposób rewolucyjny zmieniają dotychczasowe poglądy na genezę ludów europejskich, w tym Słowian. Dzisiejsi Europejczycy wywodzą się od niewielkiej grupy ludzi, która opuściła Afrykę ok. 70 tysięcy lat temu. To z niej wyodrębniły się ludy, które przez Bliski Wschód ...
Historia najnowsza obejmuje okres od zakończenia nowożytności, czyli przełom XVIII i XIX wieku, aż do czasów współczesnych. Dlatego wiele książek z kategorii „Historia najnowsza” poświęconych jest wojnom światowym, powstaniu warszawskiemu czy okresowi PRL-u. Pozycje przedstawiające czasy II wojny światowej stanowią tak dużą część książek, że zostały umieszczone w odrębnej podkategorii „II wojna światowa”. Główny trzon kategorii „Historia najnowsza” stanowią książki oscylujące wokół tematyki wojen światowych („Legiony – droga do legendy” Marka A. Koprowskiego, „Niewygodny Polak” Macieja Bernatta-Reszczyńskiego), powstania warszawskiego („Duch ’44. Siła ponad słabością” Stanisława Zasady), PRL-u („»Ciekawe« życie w PRL-u. I co dalej?” Bogusława Homickiego) oraz Solidarności („Tu radio Solidarność” Pawła Pietkuna). Jednak znaleźć tu można także takie publikacje jak „Kobiety wywiadu” Przemysława Słowińskiego, który przedstawia biografie najsłynniejszych agentek i szpiegów, m.in. Mathilde Carré, Coco Chanel czy Krystyny Skarbek. W tej kategorii znajduje się też „Epilog do »Kamieni na szaniec«” profesora Grzegorza Nowika, ukazujący szerzej tło wydarzeń przedstawionych przez Aleksandra Kamińskiego w jego słynnej książce. Najnowszej historii poświęcona została chociażby „Polska 1945–2015. Historia polityczna” Andrzeja Piaseckiego i Ryszarda Michalaka – jedna z niewielu monografii przedstawiających w takiej formie losy współczesnej Polski. Nie może zabraknąć także opisów brawurowych ucieczek, m.in. z obozów śmierci – Auschwitz, Sobiboru, sowieckich łagrów czy pilnie strzeżonych twierdz, które w „Słynnych ucieczkach Polaków” opisał Andrzej Fedorowicz.