W szóstym tomie serii „Symposia Archivistica” opublikowano materiały sympozjum naukowego „Problemy wyszukiwania informacji w polskich archiwach” zorganizowanego w dniach 25–26 października 2018 r. w Warszawie przez Instytut Pamięci Narodowej, Naczelną Dyrekcję Archiwów Państwowych, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu i Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie.
Studia i materiały oparte na konferencji „Od PRL do III RP” (28 listopada 2019 r.). Tematyka publikacji oscyluje wokół historyczno-prawnych aspektów polskiej transformacji ustrojowej, ze szczególnym naciskiem na dziedzictwo II RP i legalistyczną ciągłość uosabianą przez władze RP na uchodźstwie.
W książce, będącej swoistym zbiorowym konterfektem łódzkich bohaterów, zawarto dziewiętnaście artykułów biograficznych dotyczących nietuzinkowych oficerów. Pochodzili oni z różnych środowisk, lecz wychowani byli w patriotycznym przekonaniu o konieczności walki o suwerenną Polskę. Wszyscy uczestniczyli w latach 1918–1920 w wojnach o granice Odrodzonej Polski, walcząc na różnych jej frontach.
Niniejszy tom zawiera dokumenty wytworzone w centrali aparatu represji w latach 1956–1989, regulujące funkcjonowanie jednego z głównych pionów Służby Bezpieczeństwa – Departamentu III MSW. Ostatnie zamieszczone normatywy dotyczą jego następcy – Departamentu Ochrony Konstytucyjnego Porządku Państwa MSW, istniejącego od 1989 do 1990 r. W przekonaniu edytora i redaktorów serii oddawany do rąk Czytelników tom daje przegląd najważniejszych zmian strukturalnych zachodzących w pioni...
Gdy w sierpniu 1980 r. na polskim Wybrzeżu wybuchły strajki, zapewne niewiele osób liczyło się ze zwycięstwem robotników. Zapewne nikt wówczas nie przypuszczał, że zakończenie dekady lat osiemdziesiątych XX w. nastąpi przy okrągłym stole, dojdzie do transformacji politycznej i częściowo wolnych wyborów, a także nominowania na premiera Polski człowieka stojącego w opozycji do komunizmu. A jednak… W tym dziesięcioleciu miały miejsce wydarzenia, które wpłynęły nie tylko na społe...
W tomie zamieszczone zostały dokumenty dotyczące pomocy udzielanej przez Polaków Żydom na terenie dystryktu radomskiego Generalnego Gubernatorstwa. W większości są to protokoły przesłuchań świadków, sporządzone przez pracowników Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskiej w Polsce i jej oddziałów terenowych. Towarzyszą im listy kierowane przez ratowników do GKBZHwP, a także relacje ocalonych. Dokumenty dotyczą najróżniejszych for pomocy, począwszy od wsparcia żywnościowego,...
Edycja źródłowa, która przybliża trwający od końca 1969 do października 1985 r. dialog operacyjny funkcjonariuszy Departamentu IV MSW z ks. Gulbinowiczem. Kardynał Henryk Gulbinowicz, w latach 1970–1976 administrator apostolski w Białymstoku, w latach 1976–2004 metropolita wrocławski, został zapamiętany przede wszystkim z czasu, kiedy posługiwał w stolicy Dolnego Śląska. Zapisał się w pamięci wiernych nie tylko jako ordynariusz archidiecezji wrocławskiej, ale również jako je...
Zaułek Corvina 1956 Gergelya Pongrátza – to osobiste wspomnienia jednego z dowódców bojowników o suwerenność narodową Węgier podczas rewolucji w październiku 1956 roku. Książka jest wartościową lekturą dla tych, którzy chcą zyskać wgląd w walki na ulicach Budapesztu. Z zapisków autora przebija podniosła i budująca atmosfera tamtych dni, przepełnionych ofiarnością, odwagą i nadzieją.
Publikacja – wyróżniona w 2017 r. w Konkursie im. Władysława Pobóg-Malinowskiego na Najlepszy Debiut Historyczny Roku w dziedzinie historii najnowszej – jest syntetycznym, przekrojowym ujęciem dziejów NSZZ „Solidarność” Podregionu Miastko (Region Słupsk) w latach 1980–1981. Jest wynikiem szczegółowej kwerendy archiwalnej i wielu wywiadów z żyjącymi świadkami historii.
W pierwszych latach zimnej wojny miał miejsce ciąg wydarzeń, które doprowadziły do powołania w 1951 r. przez Kongres Stanów Zjednoczonych oficjalnego komitetu do zbadania największej zbrodni wojennej z okresu II wojny światowej – zbrodni katyńskiej. Komitet Katyński Kongresu USA stał się – jedynym jak dotąd oficjalnym „trybunałem” dla jednej spośród niezliczonych zbrodni komunistycznych, a wina władz sowieckich została jednoznacznie dowiedziona.
"Książka składa się z wprowadzenia omawiającego wojenne losy bohatera – Witolda Jacewicza, noty edytorskiej oraz 87 listów wysyłanych z KL Dachau w latach 1941–1945, ukazujących warunki i realia pobytu w niemieckim obozie koncentracyjnym. Książka opatrzona jest dodatkowo aneksem fotograficznym, wykazem skrótów, bibliografią
i indeksem osób.
W tomie zamieszczone zostały dokumenty dotyczące pomocy udzielanej przez Polaków Żydom na terenie dystryktu lubelskiego Generalnego Gubernatorstwa. W większości są to protokoły przesłuchań świadków, sporządzone przez pracowników Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskiej w Polsce i jej oddziałów terenowych. Towarzyszą im listy kierowane przez ratowników do GKBZHwP, a także relacje ocalonych. Dokumenty dotyczą najróżniejszych for pomocy, począwszy od wsparcia żywnościowego,...
Album opisuje czyn żołnierzy ochotników w 1920 r. Porzucali oni rodziny, mury szkół, uczelnie wyższe, pracę, która zapewniała im byt, życie z dala od wojennego zgiełku, aby tylko wstąpić do wojska. Reprezentowali rozmaite klasy, grupy społeczne i zawody. Obok uczniów i harcerzy stawali do szeregu weterani wojenni, obok dzieci ulicy – wykładowcy uniwersytetów, obok robotników – twórcy kultury i sztuki. Nie kierowała nimi żądza sławy, zaszczytów, lecz umiłowanie wolności i prag...
NSZZ „Solidarność”, powstały w konsekwencji fali strajków latem 1980 r., odegrał niezwykle istotną rolę nie tylko w najnowszej historii Polski, ale i naszej części Europy. To fenomen w historii nie tylko Europy, ale także świata. Dlatego to fenomenalne zjawisko społeczne i polityczne pilnie warto i trzeba dokumentować, badać, opisywać, a następnie ustalenia historyków i innych badaczy popularyzować w społeczeństwie. Publikacja ma na celu możliwie wszechstronne przedstawienie ...
Nie można bez Chrystusa zrozumieć dziejów Polski – powiedział Jan Paweł II w 1979 r. na placu Zwycięstwa w Warszawie. Zwrócił w ten sposób uwagę na fenomen polskiej historii – szczególną więź polskiego ludu z Kościołem, która ujawniała się zwłaszcza w czasach walki o wolność. Celem zebranych w niniejszej publikacji artykułów jest przedstawienie niektórych osób i wydarzeń związanych z tym zagadnieniem.
Album w formacie A4, publikacja okolicznościowa upamiętniająca powstanie i działalność NSZZ "Solidarność" regionu śląsko-dąbrowskiego w latach 1980-1989. Publikacja prezentuje materiał fotograficzny, dokumentujący działalność związkową, zarówno legalną jak i podziemną. Tekst stanowi obszerny artykuł monograficzny o dziejach NSZZ "Solidarność" na G. Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim pióra Jana Jurkiewicza.
Publikacja przybliża postać Władysława Raczkiewicza (1885-1947), działacza politycznego i społecznego, ministra spraw wewnętrznych w czterech rządach II RP (w latach 1921, 1925–1926, i 1935–1936), senatora i marszałka senatu III kadencji (1930–1935), wojewody nowogródzkiego (1921–1924), wileńskiego (1926–1931), krakowskiego (1935), pomorskiego (1936–1939), prezesa Światowego Związku Polaków z Zagranicy (1934–1939) i prezydenta RP na uchodźstwie (1939–1947). Zawiera blisko 400...
Niniejsza publikacja opisuje proces tworzenia Milicji Obywatelskiej i jej działalność w województwie gdańskim w latach 1945–1949. W pierwszych latach po wojnie MO była postrzegana jako jeden z filarów umacniających władzę komunistów w Polsce. Milicjanci, wespół z innymi formacjami aparatu bezpieczeństwa, aktywnie zwalczali wszelkie przejawy buntu wobec komunistycznej władzy. Autor stara się odpowiedzieć na pytanie, czy gdańska milicja służyła przede wszystkim utrzymaniu władz...
Publikacja pokonferencyjna „Po linii rewizjonizmu zachodnioniemieckiego” to zbiór dziewięciu artykułów oraz zapisu dyskusji między uczestnikami konferencji pod tym samym tytułem, zorganizowanej przez IPN. W centrum poruszanej problematyki znajdują się działania aparatu bezpieczeństwa (UB/SB) w ramach tzw. akcji antyrewizjonistycznej wobec ludności niemieckiej i rodzimej w Polsce, głównie w latach 50.-70. XX w. na Ziemiach Zachodnich i Północnych.
Historia najnowsza obejmuje okres od zakończenia nowożytności, czyli przełom XVIII i XIX wieku, aż do czasów współczesnych. Dlatego wiele książek z kategorii „Historia najnowsza” poświęconych jest wojnom światowym, powstaniu warszawskiemu czy okresowi PRL-u. Pozycje przedstawiające czasy II wojny światowej stanowią tak dużą część książek, że zostały umieszczone w odrębnej podkategorii „II wojna światowa”. Główny trzon kategorii „Historia najnowsza” stanowią książki oscylujące wokół tematyki wojen światowych („Legiony – droga do legendy” Marka A. Koprowskiego, „Niewygodny Polak” Macieja Bernatta-Reszczyńskiego), powstania warszawskiego („Duch ’44. Siła ponad słabością” Stanisława Zasady), PRL-u („»Ciekawe« życie w PRL-u. I co dalej?” Bogusława Homickiego) oraz Solidarności („Tu radio Solidarność” Pawła Pietkuna). Jednak znaleźć tu można także takie publikacje jak „Kobiety wywiadu” Przemysława Słowińskiego, który przedstawia biografie najsłynniejszych agentek i szpiegów, m.in. Mathilde Carré, Coco Chanel czy Krystyny Skarbek. W tej kategorii znajduje się też „Epilog do »Kamieni na szaniec«” profesora Grzegorza Nowika, ukazujący szerzej tło wydarzeń przedstawionych przez Aleksandra Kamińskiego w jego słynnej książce. Najnowszej historii poświęcona została chociażby „Polska 1945–2015. Historia polityczna” Andrzeja Piaseckiego i Ryszarda Michalaka – jedna z niewielu monografii przedstawiających w takiej formie losy współczesnej Polski. Nie może zabraknąć także opisów brawurowych ucieczek, m.in. z obozów śmierci – Auschwitz, Sobiboru, sowieckich łagrów czy pilnie strzeżonych twierdz, które w „Słynnych ucieczkach Polaków” opisał Andrzej Fedorowicz.