Gdy książka ta powstawała, napaść Rosji na Ukrainę, choć już trwająca, wydawała mi się częściowa i powolna. Wojna w Gazie też jakby się tliła. Dziś wojny te osiągnęły pełnię, pokazały właściwe im brutalność i bezwzględność. Trudno od nich oderwać wzrok, łudzić się, że się uspokoją. Przemoc domaga się odpowiedzi, od rzucenia, protestu. Matka Hanny Arendt uczyła ją, że gdy atakują cię jako Żydówkę, musisz się bronić jako Żydówka, a nie jako człowiek czy obywatel. To samo można ...
Gdzie udaje się osiągnąć przewagę mostów nad zerwaniami, gdzie powstają materialne i niematerialne połączenia społeczne, gdzie ludzie spotykają się i próbują wypowiedzieć to, co ich dzieli, gdzie nazywanie zerwań prowadzi do budowania „tkanki łącznej”, gdzie nieobcy jest człowiek obcy, tam rodzi sie małe centrum świata.Przemysław CzaplińskiMałe centrum świata, po raz pierwszy opublikowane w 2017 roku, wyróżnione zostało Nagrodą im. Józefa Tischnera za książkę eseistyczną. Jej...
Jaszczurka na kamieniu nagrobnym Archila Kikodze to powieść o tym, jak się pamięta w Gruzji, a ściślej – dlaczego o czymś chce się pamiętać, a o czymś postanawia zapomnieć. Przez wielowątkowy, pełen symboli krajobraz pamięci prowadzi nas główny bohater – stojący na półmetku życia człowiek, który bierze pod lupę przeszłość swoją, swoich bliskich i samej Gruzji. Dwa główne wątki, historia życia i śmierci malarza Gigo oraz podróż do krainy dzieciństwa i młodości, tworzą tło narr...
Zaczęła się ciężka codzienność okupacji… Nie było ani strachu, ani nienawiści, tylko po prostu pustka. Krewni, wliczając w to i ojca, przez cały czas aktywnych działań wojennych ukrywali się w zimnej piwnicy, a ja zostałem, żeby grzać i pilnować domu, nocując z dzieckiem na korytarzu, tam, gdzie nie ma okien. Jak tylko ostatni wrogi KraZ przejechał obok mojego podwórka, pobiegłem ogrodami, by ostrzec krewnych… fragment Dziennika okupacyjnego Dziennik, który udało się wydobyć...
“Making through action” means that Czyżewski does not consider utopia a noun but a verb: a process, an act, a condition or activity requiring freedom. The author resolves potential tensions between freedom and the developing of connections by writing about practicing freedom “defined as interdependence rather than autonomy”. Ultimately, therefore, those who won recognition thanks to their struggle for emancipation, ought to develop the skill of combining their own separatene...
Tytułowego Maestra poznali już czytelnicy wydanej kilka lat wcześniej powieści Maranta, w której postać ta stanowiła ważny element opowieści trzech niezwykłych kobiet, reprezentujących trzy pokolenia pełnej tajemnic rodziny. Tym razem Maestro ma szansę na własną opowieść, dzięki której ukazuje się nam w niecoinnym świetle. Schorowany, dobiegający kresu życia Wiktor, wybitny artysta malarz, ale też zatwardziały cynik i odpychający mizantrop, stopniowo – i opornie – odkrywa się...
"Patrik Ouředník jest czeskim pisarzem, którego książki najczęściej tłumaczy się za granicą. Ad acta, trzeci jego przekład w Polsce, to według krytyków „fałszywy kryminał i prawdziwy thriller metafizyczny”. Świetna powieść w porywającym przekładzie." Andrzej S. Jagodziński "Patrik Ouředník kolejny raz udowadnia, że jest dziś jednym z najbardziej oryginalnych i ekscentrycznych czeskich pisarzy. Pisze tak, jakby czeska rzeczywistość była tylko przyczynkiem do jego książek. I...
Jiri Grusa, jeden z najbardziej oryginalnych czeskich prozaików, poetów i eseistów, autor legendarnego "Kwestionariusza", tym razem przedstawia się polskim czytelnikom jako mistrz małej formy. Reprezentatywny wybór opowiadań pisarza, który nikogo nie naśladował - i nikomu nie dał szansy, aby był do niego podobny
Aleksander Kaczorowski.
Niezwykle pasjonująca saga rodzinna Catalina Doriana Florescu z Banatu, znanego już polskiemu czytelnikowi z obsypanej nagrodami powieści Jakub postanawia kochać. Główny bohater Ray opowiada dzieje swojego dziadka w Nowym Jorku na przełomie wieków XIX i XX, gdzie sam znacznie później spotka główną bohaterkę, Elenę, opowiadającą z kolei o życiu swojej rodziny w delcie Dunaju. Dziadek, dziecko niczyje o wielu imionach, od dzieciństwa przebywa w ubogich dzielnicach dolnego Manha...
W świat prozy Filipa Davida czytelnik wchodzi jak w przestrzeń fantastyczną, a jednak rzeczywistą, w której krążą postacie zarówno żywych, jak umarłych. Dom pamięci i zapomnienia kontynuuje literacką tradycję spod znaku Szymona Anskiego i Izraela Joszuy Singera, w oryginalny sposób łącząc europejski romantyzm z mistyką żydowską.
Na wyzwolone ziemie wracają dzieci i wiosna. Lecz wojna przypomina o sobie na każdym kroku: pola są zaminowane, domy bez dachów, ludzkie losy złamane. Wśród pogorzelisk i ruin, przy wtórze eksplozji nieustannie pobrzmiewają pytania: Czym jest zwycięstwo? Co to znaczy „po wojnie”? Co utrzymuje na powierzchni człowieka, którego zewsząd otacza śmierć?W zbiorze dokumentalno-lirycznej prozy Łowcy szczęścia Wałerij Puzik odmalowuje frontową codzienność żołnierzy oraz zmagania miesz...
Książka Jewheniji Podobnej jest lekturą do głębi poruszającą. Praca nad jej przekładem okazała się psychicznie bardzo wymagająca. Na książkę składają się świadectwa kobiet, które po wybuchu wojny pozostały w Ukrainie. Opowiadają o sile i bezsilności, o podejmowaniu decyzji, rodzinie, miłości, opiece nad innymi, o trwaniu w zawieszeniu pomiędzy „żyje” a „zginął”. Dwadzieścia pięć niezwykłych historii kobiet walczących.Katarzyna Gach
Piątą serię Biblioteki Poezji Ukrainy „W obliczu wojny” Fundacji „Pogranicze” otwiera tom lwowskiej poetki Julii Musakowskiej w przekładzie Anty Kamińskiej. „Wiersze kłopotliwe” – ten tytuł mógłby odnosić się w ogóle do poezji ukraińskiej czasów wojny, która obecnie rozbrzmiewa w różnych językach na całym świecie. Okrutna, naga prawda, codzienna rzeczywistość, w której życie i śmierć kroczą ramię w ramię, uderza tych, którzy nie mają podobnych doświadczeń. Kłopotliwe wiersze ...
Wpływ wielkości zaniedbywalnie małych na megastruktury = Nykstamai menkų dydžių poveikis megastruktūroms to dwujęzyczny tom wierszy Gintarasa Grajauskasa, litewskiego poety, prozaika, dramaturga i muzyka, w przekładzie Agnieszki Rembiałkowskiej i z grafikami Wiesława Szumińskiego. Na Litwie ukazał się w 2021 roku i został przez krytyków zaliczony do tuzina najoryginalniejszych książek roku, w Polsce jest to pierwszy zbiór poetycki tego autora wydany w całości w oryginalnym uk...
„naucz mnie nie milcz / język pamięcią przewracać” - Marianna Kijanowska (Aneta Kamińska) Biblioteka Poezji Ukrainy powstaje w obliczu wojny i ma swoje źródło w przekonaniu, że literatura nie jest strefą autonomiczną, lecz głęboko rezonuje z rzeczywistością noszącą piętno wojennej tragedii. Nie chodzi tutaj o „temat wojny” jako jeden z możliwych tematów wierszy, lecz o ukraińskie poesis – słowo w działaniu w sytuacji granicznej. Idea publikowania poezji ukraińskiej tworzo...
Od czasu pełnoskalowej rosyjskiej inwazji na Ukrainę Andrij Lubka zajął się kupowaniem samochodów terenowych dla ukraińskiej armii. Wcześniej jego książki zyskały szeroką rzeszę czytelników. Niezwykłe w jego wypadku jest nie tylko to, że z pisarza stał się wolontariuszem, często ryzykującym życie, lecz także to, że na wojnę zabrał ze sobą potężny oddział czytelników. Trzeba było sytuacji granicznej, by odkryć, że prawdziwy kapitał pisarza to nie liczba sprzedanych książek, a ...
“Poezja to doskonała mała forma, w której mieści się ból, niepokój, strach, marzenia i oczekiwania. W poezji można ukryć imiona tych, którzy mają pozostać anonimowi, ale jednocześnie opowiedzieć historię. Wiktoria Amelina, ukraińska pisarka i obrończyni praw człowieka, zaczęła publikować wiersze po inwazji rosji na Ukrainę. Najpierw rozsyłała je po czatach z najbliższymi osobami, a potem zamieszczała na Facebooku. Taki sposób Wiktoria wybrała do refleksji nad wojną. Taki był ...
Tomik Poezji Julija Stachiwska (1985) - poetka. Urodziła się w Żytomierzu, mieszka w Buczy pod Kijowem. Absolwentka filologii ukraińskiej Akademii Kijowsko-Mohylańskiej. Pracowała jako kierowniczka artystyczna w sieci księgarń Je oraz koordynatorka programów w Czeskim Centrum i Instytucie Polskim w Kijowie. Autorka tomów poezji i książek dla dzieci. Współredaktorka (razem z Ołehem Kocarewem) antologii Ukrajinśka awanhardna poezija 19010-190 roky oraz Ukrajinśkyj poetycznyj aw...
Iryna Wikyrczak (1988) - ukraińska poetka i pisarka. Autorka esejów, opowiadań i trzech tomików poetyckich. Debiutowała w wieku 16 lat tomem poezji "Rozmowa z aniołem". Jej ostatnia książka poetycka "Algometria" ukazała się w Polsce w przekładzie Anety Kamińskiej w dwujęzycznej edycji wydawnictwa Austeria i została nominowana do nagrody im. W. Szymborskiej
Natalia Babczenko (1973) - poetka i tłumaczka. Autorka dziesięciu książek poetyckich, m.in. "Zrymorodok", "Znaky i znady", "Murmuracija", "Naddnieprze". Jej poezję tłumaczono na 16 języków. Laureatka licznych nagród. Wśród poetów polskich tłumaczonych przez nią na ukraiński są m.in. Jarosław Iwaszkiewicz, Bolesław Leśmian, Anna Świrszczyńska, Zuzanna Ginczanka, Krzysztof Kamil Baczyński, Wisława Szymborska, Czesław Miłosz. Tłumaczyła również kolędy polskie....
Switłana Powalajewa (1974) - poetka, pisarka i dziennikarka. Urodzona w Kijowie. Ukończyła wydział dziennikarstwa na Kijowskim Uniwersytecie Narodowym im. T. Szewczenki. Jako działaczka społeczeństwa obywatelskiego uczestniczyła we wszystkich rewolucjach w Ukrainie, poczynając od Rewolucji na granicie w 1990 roku, poprzez Bez Kuczmy, Pomarańczową Rewolucję, Majdan w obronie języka, aż po Rewolucję Godności 2013-2014. Autorka sześciu książek prozatorskich, a także cyklu bajek ...
"W sfingowanym przez reżim Envera Hodży procesie – prowadzonym przy drzwiach zamkniętych i bez obrońców – na podstawie zeznań fałszywych świadków orzeczono kary śmierci dla Fadila Kokomaniego, Vangjela Lezho i Xhelala Koprencki. Dziewiętnastu pozostałych więźniów otrzymało kary od szesnastu do dwudziestu trzech lat więzienia. Drugi wyrok dokumentuje te wydarzenia w komunistycznej Albanii chronologicznie – od końca 1978 roku do maja 1979. Fatos Lubonja opowiada je z perspektyw...
"Tożsamość Międzymorza" to swoiste opus magnum historiozoficzno-kulturowej refleksji Leszka Szarugi, pisarza, Współpracownika Jerzego Giedroycia i profesora w Instytucie Stosunków Interkulturowych Europy Środkowo-Wschodniej UW. Książka jest opisem powstawania i dziejów tego terytorium Europy, które od końca XVIII wieku do roku 1989 obejmowało kraje pozbawione - wyłączając krótką pauzę okresu międzywojennego - bytu politycznego. Tłem losów Międzymorza są dzieje Europy Zachodni...
Miastem Dragana Velikicia jest Pula. Dzięki niemu znalazła się na literackiej mapie naszych języków, a potem też na książkowej mapie Europy. Joyce zbudował Dublin, by potem, jak Odyseusz, wędrować po południowej Europie na próżno szukając ratunku. Andrić zbudował Trawnik, Wyszechrad i Sarajewo, w końcu zbudował też Belgrad, bo brakowało mu własnego miasta. Velikić już od trzydziestu lat, od książki do książki, wznosi dla siebie Pulę, miasto, które w rzeczywistości, z przyczyn...
Czy możliwe jest napisanie powieści, która trzymałaby się, jak marzył Flaubert, „sama z siebie, dzięki wewnętrznej sile stylu, tak, jak Ziemia trzyma się w powietrzu bez żadnej podpory”? Czy byłaby to powieść naturalna czyli taka, która nazywa to, co widzialne, samą oczywistość rzeczy? Młody pisarz, który zmaga się z rozpadem swojego małżeństwa próbuje desperackiej strategii emocjonalnego przetrwania – daje głos sytuacjom, wspomnieniom i ideom. Wszystkie one uparcie krążą wo...
Co dla Krzysztofa Czyżewskiego oznacza „praktykowanie idei”? Jeśli ideą jest współistnienie, a praktyką – komunikacja, to współtworzone przez niego sejneńskie „Pogranicze” jest warsztatem porozumienia – gdzie szuka się środków wyrazu, dociera do głębokich pokładów pamięci, odkrywa archiwa, komunikuje się z Innym. W tym sensie Małe centrum świata jest przewodnikiem po praktykach pogranicznego współistnienia. Pisanie o dialogu kultur w czasach Brexitu jest obarczone zwiększony...
Bibliografia niniejsza rejestruje w części podmiotowej druki zwarte, tj. książki napisane przez Jerzego Ficowskiego, przez niego przełożone lub opracowane i podane do druku. Pominięto jedynie niewielkie objętościowo wydania pojedynczych wierszy lub piosenek wraz z nutami, przeznaczone dla celów estradowych. Nie rejestrowano publikacji niesamoistnych autora, tj. zamieszczonych w czasopismach lub książkach zbiorowych utworów, artykułów, przekładów i prac edytorskich. Uwzględnio...
Mileta Prodanović, z wykształcenia malarz i architekt, z powołania także pisarz i publicysta, podróżując po Śródziemnomorzu, niekiedy zapuszczając się dalej, spogląda na świat z wrażliwością, która może być odkrywcza nawet dla znawców kultury regionu. Zatrzymuje wzrok na samotnie ogrodzonej oliwce, rzeźbie anonimowej postaci wtopionej w stary budynek, nietypowych wotach, odbiegających od kanonu szczegółach malarstwa, pustej ramie do obrazu w Sejnach, fragmentach architektury ...
Poezję Nijole Miliauskaite traktowała jako coś intymnego. Wiersze pisane przy kuchennym stole są osobliwe: to zwierzenia na kartkach dziennika, autentyczne obserwacje i przeżycia. Badacze zwracają uwagę na autobiografizm tej poezji, który jest bardzo czytelny, mimo że osoba pisząca usiłuje przykryć tekst dłonią. Intymny akt twórczy wrażliwej osoby odsłania kulisy świata codziennego, zamkniętego i osobistego. Jest również On – jego niewidzialne oko wciąż ją obserwuje – ten co ...
ŚCIEŻKA POGRANICZA jest zbiorem przemyśleń i refleksji zebranych w podróżnym notesie Krzysztofa Czyżewskiego podczas podróży po amerykańskim stanie Oregon wiosną 2001 roku, zamkniętych w czterech rozdziałach; Ścieżka, Kamień Graniczny, Pogranicze i Miejsce. Dwujęzyczna publikacja, wydana nakładem Pogranicza to poetycka wyprawa w świat rozważań o dzisiejszym świecie, kulturze i granicach pomiędzy tym, co odrębne a tym co nas spaja. O pograniczu - tym metaforycznym, i tym pra...
Sprawiedliwi łamed wownicy i desygnowany spośród nich na Mesjasza młynarz Benia, chasydzki nosiwoda Symcha Płachte i Gimpel Filozof, polscy panowie Wróblewski i Lubomirski, uciekająca z domu i błąkająca się w poszukiwaniu Boga córka Lubomirskiego, lichwiarz Lewi Patasznik i jego przepełniona Boską Obecnością córka Lea, białoruski pobożny chłop Kirył, kabalistyczni Lilit i Samael, Archanioł Michał, wreszcie Chrystus ubogich i skruszonych w sercu, zstępujący z krzyża – wszyscy ...
Fenomen światowej kariery Sándora Máraiego jest zjawiskiem jedynym w swym rodzaju. Oto na przełomie stuleci, w ciągu zaledwie dekady, z pisarza zupełnie nieznanego szerszym kręgom publiczności literackiej, zapoznanego w kraju ojczystym, stał się powszechnie uznanym klasykiem literatury europejskiej i zarazem twórcą budzącym najżywsze zainteresowanie czytelników. Jego poezja jest raczej dramatem racji moralnych i rozpoznań intelektualnych aniżeli swobodną grą wyobraźni (pewne ...
Studium historyczne trzech społeczności: polskiej, żydowskiej i ukraińskiej, żyjących w Brzeżanach (dzisiejsza w Ukraina) w latach 1919-1945, pokazane przez pryzmat wspomnień autora, profesora Uniwersytetu Ben-Gurion w Izraelu, urodzonego w Brzeżanach. Książka w unikalny sposób łączy materiał faktograficzny z wywiadami przeprowadzonymi z dawnymi i dzisiejszymi mieszkańcami galicyjskiego miasteczka.
Bogato ilustrowana fotografiami archiwalnymi i współczesnymi.
Przed ośmioma laty, kiedy „Pogranicze" w Sejnach nadało mi tytuł „Człowieka pogranicza", zadbano także o to, bym mógł spędzić lato na Sejneńszczyźnie, tuż przy litewskiej granicy. Ziemia Sejneńska, którą zamieszkuje, obok Polaków, co najmniej kilka tysięcy litewskich autochtonów, powiązana jest licznymi nićmi z Litwą - prawdę mówiąc, jest jakby jej przedłużeniem. To nie przypadek, że właśnie tu, wśród tutejszych wzgórz i jezior, Andrzej Wajda kręcił Pana Tadeusza. Jak wszyscy...
Niezwykłe dzieje chłopki Leny Grigoleit, "pruskiej Litwinki", jak nazywano ją i jej rodaków nad Niemnem, gdzie Lena spędziła całe swoje życie. Urodziła się w rodzinie pochodzenia niemieckiego i mieszkała nad Niemnem przeszło osiemdziesiąt lat, z wyjątkiem wywózki na Sybir, bo i to jej nie ominęło. Wyszła za mąż za Litwina i miała z nim dwie córki, które uczyła niemieckiego, by tak jak ona były dwujęzyczne. Wraz z innymi mieszkańcami tych okolic, Niemcami i Litwinami, przeżyła...
Dużo myślałem o tym, jak potoczyłyby się moje losy, gdyby mój ojciec nie zginął w gułagu. Prawdopodobnie wyjechalibyśmy z Estonii pod koniec wojny z ciągnącymi na Zachód dziesiątkami tysięcy uciekinierów albo setkami tysięcy Polaków opuszczających po wojnie tereny Związku Radzieckiego, by osiedlić się w zachodniej Polsce, na byłych terenach niemieckich.
Jaan Kaplinski
Powieść jest sagą rodziny Obertinów, osadników zwanych w Banacie Szwabami, choć od schyłku XVIII wieku przybywali tam z różnych regionów Europy zachodniej, tworząc barwny krąg kulturowy z Niemcami, Rumunami, Węgrami, Serbami, Cyganami… Wszystko zaczyna się od wielkiej burzy w lipcu 1924 roku, kiedy to nikomu nie znany Jakob bez nazwiska, „wyłania się z nawałnicy”, przybywając do wsi Triebswetter, by się tam osiedlić, z mocnym postanowieniem, że zdobędzie upragnioną kobietę, ...
Księga o cmentarzu rozpętała na Słowacji burzę. Kiedy 1 kwietnia 2000 roku ukazała się po raz pierwszy jako powieść autorstwa Samka Tale, lekko upośledzonego mieszkańca słowacko-węgierskiego Komarna, zrazu wzięto ją za primaaprilisowy żart. Drukować bełkot cofniętego w rozwoju zbieracza makulatury? – pisali pierwsi krytycy, pomijając lekturę. Inni z kolei od razu ochrzcili książkę środkowoeuropejskim Forrestem Gumpem, słowackim Szwejkiem czy komarniańskim Idiotą. Outsiderow...
„Gruzja to kraj ptaków i opowieści” – mówi w pewnym momencie bohater książki. Tak, ale do ptaków trzeba mieć oko, historie natomiast trzeba umieć opowiadać. Arczil Kikodze, gruziński pisarz, aktor, alpinista i ornitolog w jednej osobie, jest wytrawnym mistrzem w obu dziedzinach. Misternie konstruuje sieć, w którą łowi czytelnika i nie pozwala mu się wymknąć aż do ostatniej strony. Ta książka to soczewka ornitologicznej lunety, przez którą z powodzeniem podgląda się również l...
Mircea Dinescu urodził się 11 listopada 1950 r. W miejscowości Slobozia w Rumunii. Poeta, wydawca i dysydent. Studiował na wydziale Dziennikarstwa w Bukareszcie. Zyskał sobie przydomek "poeta-błazen". W młodości opublikował kilka tomików wierszy (pierwszy w 1971r.) i był uważany za "cudowne dziecko" literatury rumuńskiej.
Książka jest zbiorem rozmów, w których Arno Lustiger opowiada o tożsamości swojej polsko-żydowskiej rodziny, wspomina przedwojenny Będzin, swoją odyseję po obozach koncentracyjnych. Arno Lustiger rekonstruuje powojenny los Ocalonych, opowiada o swojej działalności naukowej i publicznej, której celem jest upamiętnienie żydowskiego ruchu oporu przeciw narodowemu socjalizmowi.
Po napisaniu "Zwięzłej historii XX wieku", czyli głośnego antypoematu prozą Europeana, Patrik Ouřednik w swojej nowej książce cofa się w czasie, by ukazać źródła epoki totalitarnego zniewolenia jednostki i społeczeństw. Jak w soczewce ich zalążki widoczne są w utopijnych komunach, tworzonych przez europejskich idealistów w obu Amerykach w XIX wieku. Dogodna chwila, 1885 opowiada o krótkich, acz dających do myślenia dziejach jednej z takich anarchistycznych komun w Brazylii. J...
Przez Londyn, który znamy z Powiększenia Antonioniego, snuje się melancholijny Słowak na urlopie od demoludowej realności. Umie dostrzegać rzeczy, jak nikt ich wcześniej nie widział. Spełnia się w czystej radości patrzenia. Jest wzrokowcem, nie szuka tekstów, lecz zjawisk, których jeszcze nie zapisano, które stworzyła sama rzeczywistość. To świat słów buduje wokół niego labirynt. Jest więc spóźnionym modernistę w świecie, który staje się postmodernistyczny. Ma jedną troskę: „...
Książka Arama Paczjana P/F to opowieść o zanikaniu pamięci Erywania, miasta, które powoli ściera się z powierzchni istnienia. Najpierw odjeżdża ostatni tramwaj, potem zamknięta zostaje rzeka Getar. Wszystko zaczyna topnieć: ulice, koty, modlitwy, wojna, język. Kawiarnia wciąż podaje kawę, a bohater miesza ją ogonem martwego psa. Miasto istnieje tylko dlatego, że ktoś je jeszcze pamięta. W tej przestrzeni rozpadu porusza się nierzetelny narrator o wielu imionach: Pacz, Fil, Cz...
Ślepy Zaułek Niezapominajki to zbiór poruszających opowiadań z życia mieszkańców współczesnej Armenii, ich tożsamości i pamięci zbiorowej. Lusine Charatian stawia pytania od pokoleń towarzyszące narodowi o bogatej i trudnej historii, niegdyś posiadającemu potężną ojczyznę, a dziś mierzącemu się z konsekwencjami kolejnych dziejowych katastrof. W cieniu geopolitycznych napięć między Wschodem a Zachodem ormiańscy bohaterowie Charatian poszukują własnego miejsca, próbując przełam...
Sądzę, że bardzo ważnym zadaniem współczesnej humanistyki jest demontowanie opowieści hegemonicznych i homogenicznych. Hegemonicznych — czyli tych, które o złożonej rzeczywistości kulturowej opowiadają z perspektywy władzy, próbując tę rzeczywistość dyscyplinować i pozbawiać wieloznaczności. Homogenicznych — czyli tych, które oparte są na założeniu o istnieniu kulturowych esencjonalizmów, nienaruszalnych, „czystych” identyfikacji odpowiadających sprymitywizowanej normie (nar...
„przecież śmierć jest słaba / jeśli mierzyć językiem” - Lubow Jakymczuk (Aneta Kamińska) Biblioteka Poezji Ukrainy powstaje w obliczu wojny i ma swoje źródło w przekonaniu, że literatura nie jest strefą autonomiczną, lecz głęboko rezonuje z rzeczywistością noszącą piętno wojennej tragedii. Nie chodzi tutaj o „temat wojny” jako jeden z możliwych tematów wierszy, lecz o ukraińskie poesis – słowo w działaniu w sytuacji granicznej. Idea publikowania poezji ukraińskiej tworzonej...
Tytułowe Czarne Diamenty to one: Czarne poetki amerykańskie, Afroamerykanki, które od kilku dziesięcioleci przyczyniają się do zasadniczej zmiany statusu czarnoskórej społeczności w Stanach Zjednoczonych, kraju systemowego rasizmu od czasów niewolnictwa. Książka zawiera wiersze dziesięciu poetek związanych z ruchem Czarnej Sztuki. Ich twórczość oraz działalność społeczna dopełniają się wzajemnie, a ich sława sięga dalej niż Ameryka. Oto one: Audre Lorde, Maya Angelou, Nikki ...
Elias Canetti bardzo kochał zwierzęta, nie była to jednak czułostkowość typu: „śliczny kotek, miły piesek”. Jego zapiski i fragmenty książek, poświęcone zwierzętom, pozbawione są sentymentalizmu, a jednak (albo może właśnie dlatego), robią na czytelniku ogromne wrażenie. Pisarz bardzo cenił wszelkie zwierzęta, niekiedy bardziej niż ludzi, i często stawał po ich stronie. Potępiał okrucieństwo; jego rozdział o wielbłądach z Głosów Marrakeszu na długo pozostaje w pamięci. Wstrzą...
Opowieści przytaczane w Słowniku wojny można było usłyszeć na lwowskim dworcu, przez który w pierwsze tygodnie i miesiące wojny przetaczały się ze wschodu na zachód potoki setek tysięcy uchodźców, wymęczonych ale spragnionych rozmowy. Podobnie było w tymczasowych przytułkach, najzwyczajniej na ulicy, koło kiosków z kawą – wszędzie ludzie opowiadali. Czasem zaczynali mówić sami, czasem trzeba było ich delikatnie zagaić, zadać kilka prostych pytań. Wtedy opowieści zaczynały pły...
Czary szatana, przedostatnia powieść Grigorija Kanowicza, pozostaje integralną częścią wielkiej sagi Żydów litewskich. Im bliżej jej końca, tym silniej do głosu dochodzi perspektywa kobiet: ostatnia powieść Ballada o miasteczku osnuta jest wokół losów matki Henki Dudak, natomiast bohaterką tej opowieści jest Danuta-Hadassa, gojka opiekująca się żydowskim cmentarzem. Dla mieszkańców tego królestwa na pograniczu światów stolicą była Jerozolima Północy, czyli Wilno, a małym cen...
"Magiczna, złota, bolesna, turystyczna mekka pod czapą piwnej piany, stop wielu kultur, miasto artystów, nowoczesna metropolia, przestrzeń do życia. Każdy z nas ma swoją Pragę. Zbigniew Machej opowiada nam o tej własnej - miejscu, które kiedyś, na przełomie tysiącleci, było jego domem. Mieście, w którym czas się zatrzymał, świecie, którego już nie ma, ale którego znaki wciąż możemy odnaleźć, jeśli jako prascy przechodnie wybierzemy się w podróż śladami autora. To opowieść oso...
„Moja praca przypomina operację ? mówi kurator T. ? w której chirurg zaszywa świeżo otwartą ranę, nie usunąwszy nowotworu”. W biurokratycznej machinie tytułowy bohater jest tylko bezimiennym trybem, rozgoryczonym pracownikiem opieki społecznej, który w ramach urzędniczej służby uczestniczy w życiu swoich podopiecznych, postaci często tragicznych, niekiedy odstręczających, a bywa, że i komicznych. Oscylujący między chłodnym obiektywizmem a fantasmagorią kurator przygląda się ...
JURGA VILE Ukończyła filologię francuską na Uniwersytecie Wileńskim oraz studia z zakresu sztuki filmowej w Paryżu. Pracowała przy produkcji filmów jako asystentka reżysera, była koordynatorem tłumaczeń na festiwalach filmowych, pisała artykuły krytyczne dla różnych wydawnictw kulturalnych. Tłumaczy filmy. Przez pewien czas mieszkała w Hiszpanii. Tam spisała swoją historię rodzinną, która przerodziła się w literacki debiut autorki - „Syberyjskie haiku” (wydany w Wilnie w 2017...
Maryja Martysiewicz urodziła się w 1982 roku w Mińsku. Tworzy w języku białoruskim. Jest autorką wierszy, opowiadań i esejów. Tworzy literaturę czeską, angielską, polską i ukraińską.Redaguje ukazującą się w Białorusi serię książek pisarek amerykańskich pt. "Amerykanka". jest też animatorką życia literackiego, a od 2019 roku wiceprzewodniczącą Białoruskiego PEN Clubu, w 2021 roku zdelegalizowanego przez reżim w Białorusi i działającego obecnie w diasporze. Opublikowała m.in. ...
"Sztuki czytania najlepiej uczyć się od tłumaczy, bo oni są zaraz na początku, zaraz za autorem. Czytają żarliwie, całym sobą. Ale tylko wyjątkowi tłumacze, jak Joanna Ugniewska, potrafią oprowadzać po bibliotece tekstów, które stały się im bliskie, kreślić prywatne konstelacje, mówić o miejscach, autorach, ideach tak, aby to, co trudne, zawiłe, czasami splątane, stało się dla nas, czytelników, jasne i pociągające. Joanna Ugniewska mówi o tym, co złożyło się na jej pamięć lek...
