Towarzystwo Naukowej Pomocy im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, działające nieprzerwanie od 1841 do 1939 roku, to „kluczowa organizacja poznańskiego systemu prac organicznych, niezwykle istotna w kształtowaniu polskiej klasy średniej w Poznańskiem XIX wieku, w tym tutejszej inteligencji”. Praca, autorstwa Dobrosławy Guci „Stypendyści Towarzystwa Naukowej Pomocy 1841-1909”, obejmuje w głównym zrębie imienny spis stypendystów TNP (ponad 5200 nazwisk). Podstawą jej opracowani...
Publikacja przygotowana została na podstawie zachowanego w Bibliotece Kórnickiej rękopisu (dar rodziny Czartoryskich z Obornik Śląskich z 1962 r.). Rękopis opisuje podróż Polaka, Lucjana Jurkiewicza, którą w latach 1886-1897 odbył po Sachalinie. Pracę cechuje autentyzm i dokładne rejestrowanie faktów oraz precyzja opisu przyrody i warunków życia na wyspie (np. opisy kopalni złota, hodowlę soboli, dokładny zapis wydatków przeznaczonych na podróż). Dziennik ten jest cennym źród...
Książka autorstwa Wandy Kocięckiej, którą niniejszym oddajemy do rąk Czytelników jest reedycją niezwykle poruszającego tomu Oddajcie mi Świętego Mikołaja! Wspomnienia z dzieciństwa na Kresach Wschodnich w latach wojny (wyd. 1993, 1999, 2006, 2012) wzbogaconą o rozdział zatytułowany Gorycz spotkania z tomu Spacer z cieniami czyli historia bez zakończenia (wyd. 2005). Całości dopełnia obszerny wstęp historyczny stanowiący tło wojennych dziejów Kresów Wschodnich napisany przez p...
Zbiór studiów jest kolejnym tomem prac naukowych, przygotowanym w poznańskim ośrodku. Przemyślany wybór podjętych tematów pozwolił uniknąć przypadkowości, zgrupować szkice w obrębie wspólnych zainteresowań, wyznaczających pole także dla przyszłych badań, dotyczących XIX-wiecznego teatru muzycznego. Przedstawiony tom ma moc inspirującą, stanowi dobry przykład nowej, bardziej współczesnej formy budowania monograficznego dzieła. Alina Kowalyczkowa Do książki dołączono płytę - W...
„Cienie wielkich artystów”. Gustaw Herling-Grudziński i dawne malarstwo europejskie to pierwszy tom nowej serii wydawniczej PTPN „Literatura i sztuka” poświęconej dialogom wielkich polskich pisarzy z dziełami artystów różnych epok. Bohaterami książki, obok samego pisarza, stają się wybitni malarze europejscy – nie tylko wymienieni przez pisarza Caravaggio, Rembrandt, Vermeer (niezrównani mistrzowie światła i cienia), ale również Paolo Uccello (przed Legendą o sprofanowanej Ho...
W niniejszej książce jej Autorka, prof. Rachel Elior, udziela odpowiedzi na pytanie, jak i w jaki sposób człowiek staje się opętany przez dybuka (ducha osoby zmarłej, egzystującego w ciele osoby żyjącej). Wskazuje także na konsekwencje wynikające ze stanu opętania. Choć mógł on być postrzegany jako kara za popełniony grzech, to można postrzegać go również jako pewien mechanizm wykorzystywany przez ludzi zdesperowanych - częstokroć kobiety - którzy nie mieli żadnej innej możli...
Niniejsza książka to kolejny tom wspomnień Profesor Wandy Kocięckiej, dokumentujący tym razem Jej życie zawodowe i naukowe w latach 1954-2015. Poza wspomnieniami związanymi z Akademią Medyczną w Poznaniu, etapami kariery naukowej, pracą naukowo-badawczą oraz współpracą międzynarodową, znalazł się tu także szczegółowy wykaz Jej publikacji oraz towarzystw naukowych, których była i jest członkiem.
Danuta Konieczka-Śliwińska
Tom zawiera 19 artykułów 29 autorów – językoznawców reprezentujących wiele ośrodków akademickich w Polsce. Niektóre prace są współautorskie, w tym otwierające tom obszerne studium Nowe spojrzenie na kryteria oceny elementów językowych to kilka wyodrębnionych tekstów ośmiorga autorów. Zamieszczone w książce artykuły układają się w dwa bloki tematyczne, odpowiadające jej tytułowi. Teksty dotyczące teoretycznych aspektów normy poświęcone są kryteriom i metodom oceny różnych języ...
Rozległa wieloaspektowa problematyka krajobrazu stała się w ostatnich latach coraz chętniej podejmowanym przedmiotem refleksji w wielu dyscyplinach, jest także obecna w ujęciach między- i ponaddyscyplinowych, a także w licznych pracach eseistycznych. Pozwala ona bowiem łączyć perspektywy wielu dyscyplin eksplorujących relacje między światem człowieka a jego otoczeniem przyrodniczym i dostrzegać słabo rozpoznane komponenty tego fenomenu. Fragment recenzji prof. dra hab. Stefan...
„Kultura w praktyce. Zagadnienia prawne. Muzea a rynek sztuki” t. 3 stanowi kontynuację prac powołanego przy Poznańskim Towarzystwie Przyjaciół Nauk zespołu ekspertów z zakresu prawa kultury. Opracowanie obejmuje zagadnienia z zakresu prawa kultury dotyczące: funkcjonowania muzeów na rynku sztuki, bezpieczeństwa rynku z uwzględnieniem zjawiska obrotu falsyfikatami oraz funkcji ekspertów i ich ekspertyz na tym rynku. W przygotowanym opracowaniu przedstawiono kluczowe zagadnien...
Książka przedstawia nie tylko "tradycyjne" związki literatury z malarstwem czy filmem, ale także przemiany gatunkowe, jakim literatura podlega, będąc pod nieustanną presją eksperymentów artystycznych i Internetu. Autorzy poszczególnych prac omawiają ważne dla ponowoczesnej kultury problemy, pokazując, jak zmienia się myślenie o literaturze, gdy wchodzi ona w związki z innymi dziedzinami twórczości lub podlega przemianom wynikającym z rozwoju mediów.
Jednym z głównych przesłań wypływających z Biblii odnośnie znaczenia chrztu są m.in. słowa Ewangelistów, którzy zapisali m.in., że jeśli się ktoś nie narodzi z wody i Ducha, nie może wejść do Królestwa Bożego (J 3,5), a kto uwierzy i przyjmie chrzest będzie zbawiony (Mk 16,16). Sakrament chrztu, jak mówił św. Mateusz Ewangelista otwierał bramy królestwa Bożego (Mat 28, 19). Dla wiernych był i jest on włączeniem – zanurzeniem… w śmierć i zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa (Rz 6...
Publikacja dotyczy jednego z tzw. wielkich grodów Bolesława Chrobrego, wymienionego w Kronice Galla Anonima.
Prezentuje wyniki dyskusji przedstawicieli nauk społeczno-historycznych z Polski i zagranicy, którą zorganizowano w związku ze wznowieniem w ostatniej dekadzie XX wieku na terenie Giecz badań archeologicznych.
Książka w całości jest poświęcona ewokacjom mitologicznym w zbiorach poezji Owidiusza napisanych przez poetę na wygnaniu. Autorka, wykazuje, że mitologia pozostała środkiem, którym twórca Metamorfoz, podczas relegacji nadal chętnie się posługiwał dla wyrażenia własnych odczuć i emocji. Biorąc pod uwagę dorobek badaczy podejmujących się trudu kategoryzacji i podziału ewokacji mitologicznych w literaturze antycznej oraz na podstawie własnej analizy wygnańczych utworów Owidiusza...
Głównym tematem książki jest wojsko rzymskie stacjonujące na obszarze Mezji Dolnej, postrzegane jako stymulator przemian ekonomicznych, umożliwiających włączenie podbitego obszaru w struktury gospodarcze Cesarstwa Rzymskiego. Przejawiało się to m.in. aktywnością gospodarczą poszczególnych oddziałów wojskowych oraz pojedynczych żołnierzy. W książce zostały omówione skutki podejmowanych przez armię działań o wymiarze gospodarczym, które miały wpływ na kształt i funkcjonowanie ...
Łacina umarła, niech żyje łacina!… to trzymająca w napięciu, pełna humoru i błyskotliwych anegdot opowieść o języku, który odegrał wyjątkową rolę w kulturowej historii Europy. Autor opowieści, emerytowany profesor filologii klasycznej z Uniwersytetu w Monachium, Wilfried Stroh, z bezprzykładną pasją i zaangażowaniem rysuje przed oczami odbiorców zawiłe dzieje łaciny, począwszy od jej skromnych narodzin w środkowych Włoszech, przez chwile triumfów i niepowodzeń na całym Starym...
Publikacja jest zbiorem 25 artykułów. O doborze pisarzy, którym poświęcono poszczególne studia, decydowało przede wszystkim kryterium ich znaczenia w polskiej kulturze, z punktu widzenia zarówno czasów im teraźniejszych, jak i obecnych, choć nie zabrakło miejsca dla ujęć rosji proponowanych przez literatów mniej wybitnych: XVII-wiecznych poetów (Samuel Twardowski, Stanisław Grochowski i jeden z twórców antymoskiewskiego stereotypu Eliasz Pielgrzymowski) i pamiętnikarzy (m.in....
Stanley Fish (ur. 1938) to jeden z najwybitniejszych amerykańskich humanistów przełomu XX i XXI wieku, to przede wszystkim literaturoznawca, ale także teoretyk prawa i polityki, filozof nauki (neopragmatysta). i historyk idei Jego Profesjonalna poprawność jest opatrzonym krótką przedmową i obszernymi komentarzami zbiorem pięciu utrzymanych w eseistyczno-polemicznym tonie wykładów wygłoszonych na uniwersytecie w Oksfordzie w 1993 roku. Autor zajmuje się w nich bodaj najistotni...
Prezentowany tom monograficzny SEG przygotowany dzięki pracom kilkunastu badaczy z Polski, Niemiec i Francji, podzielono na trzy zasadnicze części tematyczne. Pierwsza dotyczy zagadnień ogólnych, związanych z korzeniami ideologii nazistowskiej mechanicznie przenoszącej ewolucjonizm ze świata przyrody na grunt realiów społeczno-politycznych. Druga przybliża uwikłanie medycyny jako nauki w ludobójstwo czasu II wojny światowej. Ostatnia dotyka gnieźnieńskich wątków eksterminacji...
Rozprawa Syjonizm i sztuka. Ikonografia Theodora Herzla podejmuje obszerny kontekst zagadnień związanych z europejską problematyką żydowską dziewiętnastego i dwudziestego wieku. Klamrą zamykającą te zjawiska jest syjonizm postulujący budowę państwa Żydów w „Ziemi Obiecanej”, którego inicjatorem był Theodor Herzl (1864-1904). Narzędziem i medium promocji syjonizmu była szeroko pojęta kultura wizualna, stanowiąca ważny element budowania podjętej przez Herzla ideologii. Na podst...
Wpływ przestrzeni na gospodarkę trudno przecenić. Jest ona, z jednej strony, fundamentem każdego społeczeństwa i każdej gospodarki, z drugiej zaś - wymiarem, bez którego niemożliwe jest prowadzenie jakiejkolwiek polityki gospodarczej. Nic zatem dziwnego, że przestrzeń jest przedmiotem stałego zainteresowania zarówno pojedynczego człowieka, jak i społeczeństwa jako całości. Autorzy pracy podjęli się ambitnego zadania prezentacji swoich poglądów na łamach książki, którą z okazj...
Niniejszy tom jest efektem współpracy historyków języka polskiego będącej reakcją na coraz liczniejsze świadectwa wygasania naukowego obrazu przeszłości językowej powstałego w toku dyskusji o pochodzeniu polskiego języka literackiego oraz na nasilającą się potrzebę wypracowania nowej przestrzeni badawczej dla historii polszczyzny. Inicjatorami publikacji tomu poświęconego problemom metodologii badań diachronicznych są dwa zaprzyjaźnione ośrodki historycznojęzykowe: poznański ...
Książka stanowi analizę relacji, którą bohaterowie Kuśniewicza nawiązują z rzeczywistością jako absolutnym Innym, przybierającym w utworach pisarza rozmaite oblicza – od procesu historycznego po głębię nieświadomości. Taka relacja postrzegana jest w kategoriach doświadczenia, które znajduje swój wyraz na płaszczyźnie przestrzeni traktowanej jako naturalne środowisko istnienia człowieka, a zarazem jako warunek umożliwiający mu percepcję zjawisk świata otaczającego. Interpretac...
Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk przedstawia Państwu niepublikowany dotąd obszerny fragment Wspomnień pióra Edwarda Taylora. Profesor spisał je pod koniec życia, zaznaczając na pierwszej stronie, że można je ogłosić drukiem dopiero w 25 lat po jego śmierci. Maszynopis dzieła przechowywał przez lata asystent Profesora, Witold Rosochowicz, przekazując go w 1998 roku Bibliotece Głównej Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, gdzie znajduje się do dziś. W 2007 roku...
Książka powinna pomóc w znalezieniu u progu nowego tysiąclecia odpowiedzi na pytania o sens rozumienia tradycji i nowatorstwa, o ciągłość procesów kulturowych, o zakorzenienie teraźniejszości w przeszłości. Zamieszczone tu prace mają charakter interdyscyplinarny. Ich autorami są naukowcy z wielu ośrodków akademickich kraju, specjaliści w zakresie literatury, filozofii, muzykologii, historii sztuki.
Peter Sellars należy do najbardziej znanych współczesnych reżyserów teatralnych i operowych. Miejsce w historii reżyserii operowej XX w. zapewnił sobie inscenizacjami sprzed, bez mała, dwudziestu pięciu lat - trylogią Mozarta i da Pontego, kontrowersyjną, jak się często powtarzało i powtarza, a której interpretacja będzie stanowić ważną część tej książki.
fragment Wstępu
Monografia jest wnikliwą analizą ewolucji żydowskiej wspólnoty w Irkucku jako grupy funkcjonującej w społeczności przesiedleńców. Przedstawia złożoność relacji wewnątrz kolonii, stosunków pomiędzy różnymi grupami etnicznymi oraz pomiędzy mniejszością żydowską a strukturami władzy Imperium Rosyjskiego. Historia irkuckich Żydów, przedstawiona przez pryzmat tzw. mniejszości przedsiębiorczych, jest procesem dynamicznym, przebiegającym na tle kształtującej się, specyficznej społe...
Przedstawiony Czytelnikowi kolejny tom serii „Klasycy Nauki Poznańskiej" jest przedrukiem sześciu artykułów Jarosława Maciej ewskiego, które ukazywały się w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku; jeden tekst: Opinia dotycząca nadania tytułu doktora honoris causa Janowi Pawiowi II publikujemy według maszynopisu Autora (wersja drukowana, po ingerencjach cenzury, była niepełna). W niniejszej edycji zmodernizowano ortografię i interpunkcję wszystkich tekstó...
Książka traktuje o historyku, Teodorze Tycu (6 V 1896-5 VIII 1927), urodzonym w Monachium, synu polskiego lekarza Maksymiliana i Niemki Katarzyny Mitterhuber. T. Tyc studiował na Uniwersytecie Monachijskim, potem na Uniwersytecie Poznańskim. Po latach spędzonych w armii niemieckiej w czasie I wojny światowej, wziął czynny udział w pracy propagandowej podczas powstań śląskich (1919-1921). W roku 1923 został doktorem, a w 1927 roku doktorem. habilitowanym specjalizując się w hi...
Jakie mechanizmy leżą u podstaw różnych literaturoznawczych konstrukcji? Dlaczego niektóre historycznoliterackie wyobrażenia trwale wpływają na nasze postrzeganie epoko, a inne - często równie spójne - pozbawione są siły oddziaływania? Takie oraz pokrewne pytania z regularnością lejtmotywu przewijają się przez książkę, która przy tym dość swobodnie przerzuca czytelnika od literatury polskiej do niemieckiej, od koncepcji pozytywistycznych do postmodernistycznych, od Juliusza K...
Przedstawiony Czytelnikowi kolejny torn serii „Klasycy Nauki Poznańskiej" jest przedrukiem dwóch fragmentów książki Józefa Kostrzewskiego Kultura prapolska, według trzeciego wydania z 1962 roku. Publikowane fragmenty obejmują rozdziały: Gospodarka i Odżywianie. Z ponadczterdziestoletniej odległości czasowej wynikają pewne różnice, zwłaszcza w zasadach ortograficznych i interpunkcyjnych w porównaniu z obecnie obowiązującymi normami. W niniejszej edycji poddano więc modernizacj...
Autorka przedstawia poglądy historiografii czesko- i niemieckojęzycznej z ziem czeskich od schyłku XVIII wieku po 1989 rok na kolonizację średniowiecznych Czech. Porusza więc zagadnienia: jak sytuacja polityczna, społeczna oraz kulturalna w Europie Środkowo-Wschodniej zaważyła na ocenie kolonizacji niemieckiej i na prawie niemieckim w historii Czech i Moraw, jaki wpływ miała narodowość poszczególnych uczonych na ich ocenę przeszłości, jak z biegiem lat zmieniały się opinie po...
Publikacja prezentuje wyniki analiz teoretycznych i empirycznych funkcjonowania strategicznego gospodarczo sektora energetycznego. Wśród autorów artykułów zamieszczonych w tomie znaleźli się wybitni specjaliści z dużym doświadczeniem badawczym, a także przedstawiciele sfery realnej, jakże ważnej dla racjonalnego funkcjonowania tego sektora.
Niniejsza pozycja przedstawia wnioski Augusta Cieszkowskiego o utworzenie uniwersytetu w Poznaniu, składane w drugiej izbie sejmu pruskiego w Berlinie w latach 1851-1855. Teksty zaprezentowano w formie reprintów. Do piątego, ostatniego wniosku w języku niemieckim zostało dołączone jego współczesne tłumaczenie. Teksty wniosków poprzedzone zostały przedrukiem artykułu Zdzisława Grota zamieszczonego w tomie dedykotanym prof. Kazimierzowi Tymienieckiemu z roku 1959.
Właściwości fonetyczne poszczególnych listów pozwalają na uchwycenie nie tylko zakresu wariantywności i stopnia normalizacji, ale także zróżnicowania regionalnego przynajmniej części poszczególnych procesów. Po raz pierwszy zatem opis języka I połowy XVI wieku (a dokładnie drugiej jego ćwierci), dzieki wykorzystaniu jednorodnej bazy materiałowej, objął całość fonetycznych nieseryjnych procesów normalizacyjnych, w dużym stopniu zbliżonych do uzusu i normy uzualnej.
Na podróż do Rzymu Barbary Kaniny i jej towarzyszki nie zwrócono uwagi ani jako na samodzielną daleką wyprawę, ani na jej nietypowość wśród mieszczan. Jedną z przyczyn tego jest marginalność dziejów mieszczanek w historii naszego mieszczaństwa. W typowych polskich źródłach miejskich kobieta jest cieniem swego męża podejmującego za nią wszelkie decyzje. Nawet niby samodzielne ustalenia majątkowe były jednak realizowane w mężowskim interesie. Młoda kobieta, nie podejmując własn...
Przedstawiony Czytelnikowi pierwszy tom serii „Klasycy Nauki Poznańskiej" jest przedrukiem pięciu artykułów Moniki Gruchmanowej, które ukazywały się od lat sześćdziesiątych do dziewięćdziesiątych XX wieku. Z takiej rozpiętości czasowej wynikają pewne różnice, zwłaszcza w zasadach ortograficznych i interpunkcyjnych między poszczególnymi tekstami, a także w porównaniu z dzisiejszymi zasadami. W niniejszej edycji poddano więc modernizacji ortografię i interpunkcję tekstu, dostos...
Przedstawiony vCzytelnikowi kolejny tom serii „Klasycy Nauki Poznańskiej" jest przedrukiem pracy Karola Libelta O miłości ojczyzny, wydanej po raz pierwszy w 1844 roku w czasopiśmie „Rok". Prezentowany tekst jest reedycją wydania z 1849 roku, zamieszczonego w Pismach pomniejszych, t. L Z ponadpółtorawiekowej odległości czasowej wynikają znaczne różnice we wszystkich działach języka, zwłaszcza zaś w zasadach ortograficznych i interpunkcyjnych w odniesieniu do zasad dzisiejszyc...
Nie istniał zapewne ani wcześniej, ani później taki rodzaj teatru, w którym balansowanie na skraju przepaści - pomiędzy antynaturalistyczną artyficjalnością a idealną naiwnością - wyniesione byłoby do rangi zasady w sposób tak konsekwentny, w jaki uczyniła to opera seria` - pisał w roku 1987 Stefan Kunze. Tą samą formułą można by objąć teatr operowy Georga Friedricha Handla, mimo iż odpowiedź tego kompozytora na wypracowane przez gatunek rozwiązania dramatyczno-muzyczne częst...
Monografia "Kultura-media-etyka. Media w perspektywie etycznej i kulturowej w kontekście rewolucji teleinformatycznej" wychodzi naprzeciw złożonym problemom współczesnej cywilizacji, coraz częściej określanej mianem "społeczeństwa informacyjnego", "społeczeństwa opartego na wiedzy" czy też "społeczeństwa ponowoczesnego". Problemy te są konsekwencją dynamicznych przemian zachodzących w obszarze komunikacji, których skutkiem są przeobrażenia w sferze kultury. Asumptem do przygo...
Wykaz publikacji Profesora Artura Kijasa z lat 1969-2010 Przyczynek do analizy poglądów radzieckich historyków wkwestii feudalizmu Królowej Bony księgi Metryki Litewskiej Chersoń - nowy kierunek działań informacyjno-wywiadowczych dowództwa dywizji ukraińskiej i podolskiej do 1783 roku Wileński Oddział Cesarskiego Rosyjskiego Towarzystwa Hodowli Ryb i Rybołówstwa 1900-1915 Działalność Władysława Żukowskiego w polskich organizacjach społecznych w Rosji w latach I wojny światowe...
Książka stawia sobie za cel próbę wyznaczenia nowej estetyki dramatycznej opartej na lustrzano-ekranowej grze. Autorka prezentuje możliwie szerokie podejście, łącząc wszelkie ścieżki interpretacji, które zmierzają ku literaturze i teoriopoznawczej scenie dramatu istnienia. Próbuje nakreślić sytuację, w której obecność luster i ekranów w dramacie współczesnym charakteryzuje kryzys technik mimetycznych odwołujących się do metafory „powieści – zwierciadła przechadzającego się po...
„Niniejszy tom równie dobrze mógłby nosić tytuł Biografie romantycznych artystów, ponieważ spotykają się w nim nie tylko historycy literatury XIX wieku, ale również teatrolodzy i znawcy sztuk plastycznych. Ich prace skupiają się wokół dzieł i losów poetów, prozaików, eseistów, historyków oraz epistolografów, kompozytorów oraz malarzy (...)”
Sylwii Panek udała się rzecz niecodzienna: mimo istniejącej obszernej literatury przedmiotu napisała ona książkę, która opracowuje nowe wątki i dodaje nowe interpretacje do istniejącego, obszernego stanu badań nad dziełami i myślą Karola Irzykowskiego. Po pierwsze, zebrała i przeanalizowała obszerny korpus tekstów dotyczących tytułowych mostów między Karolem Irzykowskim a poszczególnymi pisarzami (Stefanem Żeromskim, Zofia Nałkowską, Georgiem Simmlem, Wilhelmem Feldmanem) lu...
Przedstawiony Czytelnikowi koleją tom serii „Klasycy Nauki Poznańskiej" jest przedrukiem dwóch artykułów Zbigniewa Zakrzewskiego, które ukazały się w latach sześćdziesiątych XX wieku. Z takiej odległości czasowej wynikają pewne różnice, zwłaszcza w zasadach ortograficznych i interpunkcyjnych w odniesieniu do zasad dzisiejszych. W niniejszej edycji poddano więc modernizacji ortografię i interpunkcję tekstu, dostosowując je do aktualnie obowiązujących zasad. Usunięto również zd...
Tom jest zbiorem 7-miu interdyscyplinarnych studiów dotyczących sylwetki marszałka wielkiego koronnego i starosty generalnego Wielkopolski. Andrzej Opaliński był jednym z najwybitniejszych bibliofilów polskich 2 połowy XVI w. Zbiór zawiera następujące artykuły: Michał Zwierzykowski, Andrzej z Bnina Opaliński herbu Łodzia (1540-1593). Marszałek wielki koronny i starosta generalny Wielkopolski; Elżbieta Stelmaszczyk, Księgozbiór Andrzeja Opalińskiego (1540-1593) próba r...
