Książka ta prezentuje najnowsze badania naukowców specjalizujących się w indologii, sinologii i japonistyce, i pracujących w Instytucie Orientalistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zebrane artykuły dotyczą szerokiego spektrum tematów, od literatury i językoznawstwa, po tłumaczenia i analizę kultury popularnej. Czytelnik znajdzie tu refleksje nad postkolonialnym dramatem indyjskim, problemami tłumaczenia poezji sanskryckiej, a także interkulturowymi wyzwaniami w przekładzie te...
Praca przedstawia kognitywno-pragmatyczne badania skoncentrowane na konstruowaniu relacji interpersonalnych, szczególnie w kontekście próśb w języku węgierskim i polskim. Wyniki przedstawianych badań pokazują w jaki sposób zastosowanie form tu/vous i różnych strategii językowych, takich jak bezpośredniość i pośredniość, wybory stylistyczne i gramatyczne, modalność, stopień rozbudowania, elementy deiktyczne kształtują relacje interpersonalne. Użycie form tu/vous jest ściśle ...
Janusz (lub Jan) Dobry (ok. 1455/1460 27 marca 1532) był ostatnim przedstawicielem linii Piastów opolskich. Inaczej niż jego młodszy brat i współwładca Mikołaj II, którego porywcze cechy charakteru zaprowadziływ 1497 r. na szafot, książę Janusz jawił się jako człowiek łagodny, spokojny, opanowany i przewidywalny takim też go widzieli nowożytni kronikarze śląscy. Obraz ten potwierdza zachowany materiał dyplomatyczny.Unikając uwikłania w konflikty zbrojne, Janusz dał się pozn...
W położonej w powiecie krośnieńskim parafii Wrocanka zachowało się bezcenne źródło historyczne zatytułowane Status animarum parochiae Wrocanka. Jest to szczególnego rodzaju dokument metrykalny prowadzony w pierwszych trzech dekadach XX wieku, a sięgający wywodami genealogicznymi niekiedy do II połowy XVIII wieku, rejestrujący parafian (choć nie tylko ich) dwóch wsi należących do parafii: Wrocanki i Szczepańcowej. Wpisy zawierają imiona i nazwiska, miejsce zamieszkania, ale ta...
Książka opowiada o aspiracjach zawodowych oraz związanych z nimi aspiracjach edukacyjnych kobiet wywodzących się z ziemiaństwa i inteligencji w Królestwie Polskim. Opracowanie obejmuje okres od klęskiPowstania Styczniowego do wybuchu I wojny światowej, jednak z uwagi na fakt, że prawo kobiet do pracy zawodowej, a szerzej: kwestionowanie obowiązującej płeć żeńską roli społecznej, nie stanowiło w latach 60. XIX wieku w Królestwie Polskim tematu całkowicie nowego, pierwszy raz e...
Król Norwegii Olaf II Haraldsson (ok. 9951030) należy niewątpliwie do najsłynniejszych i najbardziej rozpoznawalnych postaci w średniowiecznych dziejach europejskiej Północy. We wczesnej młodości wiking, w dojrzałym wieku król, a po śmierci pierwszy wywodzący się ze Skandynawii święty, dał się poznać przede wszystkim jako władca dążący do wyrwania swojego kraju z orbity duńskich wpływów i dominacji lokalnych możnych oraz zaprowadzający w nim nowy porządek, gdzie centralnie sp...
Oddawana do rąk Czytelników książka jest drugim wydaniem biografii Bolesława II Szczodrego trzeciego koronowanego władcy Polski. Niniejsza edycja została poprawiona i znacząco rozszerzona. Wszelkie uchwytne przejawy działalności Bolesława II Szczodrego zostały przedstawione rzetelnie i kompleksowo. Na tle panoramy dziejów Europy Środkowej w II połowie XI wieku zaprezentowana została polityka wewnętrzna monarchy, konflikty z sąsiadami i sytuacja w państwach ościennych: Rusi, ...
Król Norwegii Olaf II Haraldsson (ok. 9951030) należy niewątpliwie do najsłynniejszych i najbardziej rozpoznawalnych postaci w średniowiecznych dziejach europejskiej Północy. We wczesnej młodości wiking, w dojrzałym wieku król, a po śmierci pierwszy wywodzący się ze Skandynawii święty, dał się poznać przede wszystkim jako władca dążący do wyrwania swojego kraju z orbity duńskich wpływów i dominacji lokalnych możnych oraz zaprowadzający w nim nowy porządek, gdzie centralnie sp...
Istotnym źródłem wiedzy na temat przeszłości lokalnych społeczności i środowiska przyrodniczego są nazwy miejscowe. Jak imię i nazwisko stanowią pierwszorzędny dokument każdej osoby pisał już w 1929 roku wybitny polski geograf profesor Eugeniusz Romer tak nazwy geograficzne są nieocenionym skarbem kultury narodowej, w swej sumie są doniosłym czynnikiem kultury światowej. Składają się one na tę część krajobrazu kulturowego, która słowami przekazuje informację o mniej lub bardz...
Janusz (lub Jan) Dobry (ok. 1455/1460 27 marca 1532) był ostatnim przedstawicielem linii Piastów opolskich. Inaczej niż jego młodszy brat i współwładca Mikołaj II, którego porywcze cechy charakteru zaprowadziły w 1497 r. na szafot, książę Janusz jawił się jako człowiek łagodny, spokojny, opanowany i przewidywalny takim też go widzieli nowożytni kronikarze śląscy. Obraz ten potwierdza zachowany materiał dyplomatyczny. Unikając uwikłania w konflikty zbrojne, Janusz dał się pozn...
Powieść Stachna córka Bartoszajest drugim tomem sagi rodu Wezenborgów. Pisząc historię córki Bartosza Wezenborga, kasztelanowej gnieźnieńskiej, pani na Odolanowie, Nabyszycach i Jutrosinie, Autorka tworzy wizerunek niebanalnej kobiety średniowiecza, samodzielnej, dającej sobie radę w męskim świecie rycerzy i możnowładców, ambitnej i władczej, łamiącej stereotypy. Czy można kontynuować powieść rycerską, której głównym bohaterem jest kobieta? Wydawałoby się, że to niemożliwe, a...
Od czasów II wojny światowej region opisany w książce dr Mileny Danielewskiej-Teska, był swego rodzaju peryferią badawczą, nieco na uboczu od głównych obszarów dociekań naukowych. Na kartach prezentowanej tu publikacji jawi się on jednak jako niezwykle dynamiczny obszar, istotny dla zrozumienia przekształceń cywilizacyjnych wśród społeczności zamieszkujących północ współczesnej Polski, starannie badany przez grono prehistoryków skupionych wokół regionalnych placówek muzealnyc...
Wanda Grabowska - nauczycielka, dyrektorka Gimnazjum i Liceum Zrzeszenia Nauczycieli Szkół Średnich w Piotrkowie, współzałożycielka Ligi Kobiet Pogotowia Wojennego, w latach międzywojennych radna miejska, zaś podczas II wojny światowej organizatorka tajnego nauczania. Była jedną z najważniejszych postaciruchu niepodległościowego w Piotrkowie. Pamiętana przez swe wychowanki i współpracowników, dziś, wraz z upływem lat, jest postacią nieco zapomnianą. Autorka na podstawie liczn...
Filip de Commynes (ok. 14471511), francuski polityk i dyplomata, ale także pisarz, historyk oraz komentator polityczny, służył czterem władcom: księciu Burgundii Karolowi Zuchwałemu oraz królom Francji Ludwikowi XI, Karolowi VIII i Ludwikowi XII. Był uczestnikiem i wnikliwym obserwatorem wszystkich ważniejszych wydarzeń we Francji od 1464 do 1498 roku, kiedy to powoli odchodził w przeszłość średniowieczny porządek feudalny, a wykuwały się zręby nowożytnego państwa francuskieg...
W niniejszej monografii zaprezentowano historię i działalność Towarzystwa św. Wincentego a Paulo na ziemiach polskich w latach 1850-1959. Powstało ono z inicjatywy bł. Fryderyka Ozanama w 1833 roku w Paryżu. Na ziemiach polskich pierwsze konferencje założono w 1848 na terenie Śląska, następnie w 1850 w Wielkopolsce oraz w 1858 w Galicji. Na terenie zaboru rosyjskiego pierwszą konferencję utworzono dopiero w 1906 roku. Szczególnie szybko konferencje rozwijały się na terenie za...
Każda generacja emigrantów wytwarza własne formy życia społecznego i kulturalnego. Twórczość literacka, naukowa i publicystyczna w języku ojczystym oczywista dla wychodźców powrześniowych, duchowo oraz ideowo związanych z II Rzeczpospolitą stała się od końca lat 40. ubiegłego wieku przedmiotem ożywionej akcji wydawniczej w krajach położonych na zachód od żelaznej kurtyny. Stanisław Gliwa (1910-1986) grafik, typograf, żołnierz Armii Andersa, a w czasach studenckich uczeń Stani...
Statut Bolesława Krzywoustego stanowi obiekt zainteresowania historyków od blisko 150 lat. W tym czasie uczeni spierali się ze sobą niemal o wszystkie kwestie związane z tą doniosłą dla dziejów piastowskiego państwa decyzją prawną.Zagadnienia dotyczące postanowień statutowych można podzielić na dwie części. Główne problemy badawcze pierwszej to czas ogłoszenia ww. statutu, sposób następstwa w pryncypacie, dziedziczność dzielnic, ustanowienie władzy pryncypackiej, ale też jaki...
Książka ta to opowieść o XIV-wiecznej Polsce. Jej główny bohater Bartosz Wezenborg jest możnowładcą z Wielkopolski. To nie tylko rycerz z królewskiego pasowania, ale i z charakteru: prawy, szlachetny, mężny, a przede wszystkim wierny prawowitemu władcy. Autorka zadbała, by w jego biografii, po części fikcyjnej, nie zabrakło dramatycznych pojedynków, rycerskich turniejów, pielgrzymki do grobu św. Jakuba w Composteli czy odkrycia skarbu templariuszy. Jest tu także romantyczna m...
Zapraszamy do fascynującej podróży przez różnorodne tradycje literackie i kulturowe, ukazane przez pryzmat badawczych refleksji zebranych w tomie Dziedzictwo literackie i kulturowe między Wschodem a Zachodem. Ta książka jest wynikiem wspólnego wysiłku naukowców z Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego, którzy opisują i analizują różnorodne zjawiska literackie i kulturowe, zgłębiając dziedzictwo różnych narodów, od świata śródziemnomorskiego po Portugalię, Francj...
Książka ta opowiada w sposób systematyczny i wnikliwy o subkulturach, które funkcjonowały w Polsce w latach 1945-1989. Przybliża charakterystyczne elementy ich ubioru oraz wykorzystywaną przez te grupy symbolikę, służącą do wyrażania wyznawanych przez ich członków przekonań.Autorka prezentuje przede wszystkim grupy subkulturowe i przybliża ich charakterystyczne cechy. Ponadto opisuje siostrzane subkultury zachodnie oraz podejmuje próbę ukazania oddziaływania zagranicznych sub...
Ponad pięćset pięćdziesiąt lat temu ukazał się w Krakowie pierwszy druk. Jak wszędzie, gdzie pojawili się następcy Gutenberga, zapoczątkowało to nową erę w komunikacji, przyczyniło się też do wielu zmian w kształceniu i życiu publicznym. Ta część Europy, w której leży Polska, uczestniczyła w podobnych procesach jak inne kraje kontynentu, ale można w niej było zaobserwować zjawiska szczególne, zależne od uwarunkowań politycznych i religijnych. Druk pojawił się w czasie trwania...
Publikacja Piotra Stefaniaka skoncentrowana jest na wspaniałych świętych postaciach Kingi, Konstancji, Małgorzaty i Jolenty, czterech córkach węgierskiego władcy Beli IV, panującego w latach 1235-1270. Dotyczy więc okresu szczytowego średniowiecza, czasu umacniania chrześcijańskiego porządku w Europie. Książka po raz pierwszy w Polsce i na Węgrzech przywołuje razem cztery sylwetki wybitnych świętych sióstr. Pokazuje siłę średniowiecznych kobiet, wpływających na historię nie t...
Wiek X, a zwłaszcza panowanie dynastii ottońskiej w królestwie Franków Wschodnich, czyli późniejszych Niemiec, był dla naszego kontynentu okresem wielkich przemian, tak w sferze politycznej, jak i religijnej i kulturowej. Mające wówczas miejsce ożywienie literacko-artystyczne (tzw. renesans ottoński), objawiło się wśród wykształconych elit kościelnych powstaniem wielu utworów hagiograficzno-historycznych, odzwierciedlających ówczesną wrażliwość religijną oraz zainteresowanie ...
W literaturze, muzyce i sztuce tak dawnej, jak późniejszej dominują, jak się zdaje, przedstawienia zatargów, wojen, nienawiści, zdrady i braku porozumienia przyczyny klęsk i nieszczęść. To głównie one wydają się dostarczać tematów i wyobrażeń twórcom.Dioskurowie. Zgoda przyjaźń braterstwo to książka poświęcona znacznie bardziej optymistycznej tematyce, która wiąże się z postaciami Kastora i Polluksa (synów Zeusa i Ledy, żony króla Sparty, Tyndarosa; opiekunów żeglarzy i żołni...
Wspomnienia Ryszarda Grasiewicza obejmują lata trzydzieste XX wieku,czas II wojny światowej i siedem lat powojennych. Całość jest podzielona na trzy części, które przedstawiają kolejne etapy dorastania. Część pierwsza jest relacją z życia rodzinnego i dzieciństwa, które upłynęło na Polesiu i Nowogródczyźnie. Autor przypomina Słonim, gdzie się urodził, Janów Poleski koło Pińska i Lidę. Odtwarza obrazy regionów, których obecność w świadomości Polaków, jako przedwojennej części ...
W ukraińskiej historii król nie jest władcą obcym. Traktowanie w niej monarchy jako kogoś swojego wiąże się przede wszystkim z księciem Danielem Romanowiczem Halickim i jego koronacją królewską w połowie XIII wieku. Autor, Witalij Michałowski pisze Nasi dziadowie żyli też jednak pod władzą królów od połowy XIV aż do końca XVIII stulecia. Byli to głównie władcy polscy, rzadziej węgierscy, ale panowali nad naszymi przodkami w czasach, gdy organizmy polityczne, w skład których w...
Poziom A1, A2CD„Po polsku po Polsce” to pierwszy podręcznik do zintegrowanego nauczania języka i kultury polskiej dla początkujących. „Nowoczesny, wciągający, pełen nieszablonowych pomysłów” – to tylko niektóre z ocen odbiorców, którzy, jak twierdzą, dzięki tej publikacji mają jeszcze większy apetyt na Polskę.,br> Spośród dostępnych na rynku pozycji wyróżnia go przyjazny sposób prezentacji ważnych zagadnień językowych, które – zgrabnie wplecione w podróż po Polsce – przyswaja...
A king is not an alien ruler in the Ukrainian history. The adoption of a kingly rule is associated in our historical tradition mostly with Daniel of Galicia who became a king in the mid-13th century. However, our ancestors lived under the rule of kings from the mid-14th century until the end of the 18th century. These monarchs were mostly Polish, a few were Hungarian, but they were the sovereigns of our ancestors at the time when the countries that included areas of Ukraine w...
Korespondencja Krystyny i Czesława Bednarczyków z Wacławem Iwaniukiem należy do wyjątkowych nie tylko ze względu na znaczną liczbę listów, ale także na ich charakter. Bednarczykowie wydali poecie z Toronto dwa tomiki wierszy, co w porównaniu z innymi “autorami Oficyny Poetów i Malarzy” nie może imponować i nie dawało powodu do wymiany listów trwającej ponad trzydzieści lat. Pojawiają się w tej korespondencji wspólne plany, ślady zamierzeń nie tylko ściśle wydawniczych, a takż...
Piastowscy władcy Wielkopolski to publikacja skupiająca się na przedstawieniu czytelnikom w przystępnej formie wydarzeń, szczególnie politycznych, jakie miały miejsce od momentu, w którym książę Polski Bolesław III Krzywousty w 1138 roku dokonał podziału państwa na poszczególne dzielnice, którymi władali jego męscy potomkowie. W książce w sposób szczegółowy skoncentrowano się na przybliżeniu sylwetek sześciu piastowskich władców (Mieszko III Stary, Władysław III Laskonogi, Wł...
Czternaste stulecie zaznaczyło się w dziejach Polski kilkoma zjawiskami: między innymi, z jednej strony ostatecznie doszło do odnowienia polskiej państwowości utożsamionej w postaci Królestwa Polskiego, z drugiej jednak jej monarchom nie udało się zapobiec (między innymi) utracie Pomorza Gdańskiego, a także pozyskać do idei zjednoczenia wszystkich piastowskich książąt dzielnicowych. Ci ostatni, bądź to pod presją sąsiednich potęg, bądź to z powodu własnych ambicji, swoje rozd...
W naszej publikacji przyjrzymy się treściom Ewangelii, które mogą podlegać ocenie historyka: od razu dodam, że wierzącego. Niemniej, jak czytelnik sam zauważy, zachowane zostaną wszelkie rygory pracy historyka nad źródłem, jako że Ewangelie są najwcześniejszym i w zasadzie jedynym świadectwem życia, nauczania i działalności Pana Jezusa. Będziemy zatem wspólnie przyglądać się, jak mogło dojść do ich spisania (tu zapewniam czytelnicy będą mocno zaskoczeni, tak zresztą, jak za...
Czasy rozbicia dzielnicowego w Polsce doczekały się już licznych prac i monografii, co nie oznacza, że wszystkie dotyczące tej epoki zagadnienia zostały już wyczerpująco opracowane. Jednym z problemów traktowanych dotychczas przez historyków epizodycznie lub przyczynkowo, jest walka o Wielkopolskę na początku XIII w. między przedstawicielami rozrodzonej dynastii Piastów. O tej właśnie rywalizacji traktuje niniejsza praca dr. Łukasza Szemplińskiego, omawiająca temat w sposób k...
The cooperation between Central European countries: Czechoslovakia, Poland and Hungary informally referred to as the Visegrad Triangle, and after the split of Czechoslovakia as the Visegrad Four or the Visegrad Group (V4), has its historical and cultural roots in the past centuries. The above countries share common ideas, history, projects and plans for the future built on multiple levels, but also common political and economic past, social relations and finally cultural lega...
Na szlaku wygnańczym z Polski do Polski od roku 1940 do 1947, poprzez stepy i mroźny Sybir, upalny Uzbekistan i uroczą Persję, pustynie Iraku, cudowną i bogatą w pamiątki najdroższą sercu Ziemię Świętą (krainę niegdyś „mlekiem i miodem płynącą”), a obecnie uginającą się pod dużą ilością gajów (pardesów) pomarańczowo-cytrynowych, dalej przez Egipt, Atlantyk i Morze Północne, Szkocję i Anglię, kanał La Manche i Francję, Belgię, Niemcy i Włochy… S.M. Laureta Wilczyńska Zasadni...
Bohdan Królikowski, absolwent i emerytowany pracownik KUL, członek Towarzystwa Naukowego KUL, Stowarzyszenia Pisarzy Polskich oraz Stowarzyszenia Miłośników Dawnej Broni i Barwy, tym razem opowiada nam o przygodach dzielnego misia przemierzającego z żołnierzami Wojska Polskiego szlak bojowy podczas II wojny światowej.
Na tom składają się rozprawy powstałe na przestrzeni kilkudziesięciu lat niezależnie od siebie, ale w jakimś sensie tworzące całość. Były one wygłaszane i publikowane po polsku i za granicą (te zostały przetłumaczone), niektóre – połączone, przeredagowane i opatrzone ilustracjami, inne napisane ostatnio. Są one pogrupowane w duże rozdziały wedle ogólnych kategorii stworzonych na rzecz tej książki i dotyczą dzieł poety oraz ich bliższych lub dalszych kontekstów. Przedmiotem om...
Pierwsza na polskim rynku wydawniczym biografia Barnima I, księcia Pomorza Zachodniego, zasługuje ze wszech miar na uwagę Czytelników. Jej bohater, wybitny władca pochodzący z rodu Gryfitów, panował bowiem w okresie przełomowym, kiedy krystalizował się przyszły status księstwa w obliczu koniecznych wówczas zmian ustrojowych, gospodarczych, społecznych i etnicznych, w znacznej mierze będących rezultatem jego osobistego działania i zaangażowania. Rządząc w niespokojnej epoce, w...
Rozpad państwa polskiego w II połowie XII w. objawiający się upadkiem władzy centralnej, skutkował wyodrębnieniem się samodzielnych księstw, w których władzę przejmowali przedstawiciele rozradzającej się dynastii Piastów. W tych okolicznościach pojawiło się też księstwo raciborskie, jako jedno z tych, których geneza tkwiła w konfliktach dynastycznych powodowanych ambicją poszczególnych książąt. Prezentowana publikacja zawiera sylwetki 25 najważniejszych książąt i księżnych ra...
Problemem badawczym podjętym w publikacji jest zarządzanie w jednostkach samorządu terytorialnego, a także wpływ zarządzania na kształtowanie się Stref Aktywności Gospodarczej oraz ich wpływ na procesy zarządzania w gminie. W zaprezentowanych w książce założeniach autor proponuje własną definicję Strefy Aktywności Gospodarczej. W tej definicji przyjmuje się, że SAG-i realizują lokalne cele rozwojowe, takie jak: podniesienie konkurencyjności obszaru, zwiększenie liczby podmiot...
Trzecia już publikacja poświęcona tematyce Synodu Zamojskiego, ukazująca się w Wydawnictwie Avalon, jest zbiorem tekstów, których autorami są studenci i młodzi naukowcy reprezentujący dwanaście uczelni z trzech krajów – Polski, Białorusi i Ukrainy. Podjęli oni własną refleksję nad Synodem Zamojskim sprzed trzystu lat, który na trwale wpisał się w historię i kulturę narodów, tworzących kiedyś wspólny dom – wielonarodową Rzeczpospolitą. Okazało się, że to ważne wydarzenie z his...
W ciągu ponad sześćdziesięciu lat zawodowej aktywności Mistrz Historiografii, Profesor Jerzy Wyrozumski (1930-2018), opublikował 800 prac. Trzynastu wydań doczekał się bestsellerowy podręcznik historii polskiego średniowiecza. Trzykrotnie wznawiano znakomitą biografię Kazimierza Wielkiego, a dwukrotnie monumentalny pierwszy tom dziejów Krakowa. Obok tych sztandarowych tytułów Profesor opublikował też monografie poświęcone gospodarce solnej oraz rzemiosłu tkackiemu w Małopolsc...
Bardzo rzadko zdarza się, żeby potyczki takie jak ta pod Strugą z 1762 r. doczekały się własnych monografii. Jeszcze rzadziej są one tak szczegółowe i dokładne, jak ta napisana przez Dawida Golika i Jarosława Kryskę. Czytelnik bez trudu dostrzeże skalę podjętego przez autorów trudu w ilości przedstawianych mu detali w zakresie opisywanych miejsc, osób, rodzajów broni, czy specyfikacji jednostek biorących udział w bitwie. Z niecierpliwością należałoby teraz oczekiwać kolejnej ...
Święta Małgorzata Węgierska, żyjąca w XIII wieku królewna i mniszka dominikańska z klasztoru na Wyspie Zajęczej (dziś Wyspa Małgorzaty) na Dunaju, w dzisiejszym Budapeszcie, jest osobą niewątpliwie zasługującą w Polsce na bliższe poznanie jako młodsza siostra świętej Kingi i błogosławionej Jolenty – pobożnych małżonek piastowskich władców dzielnicowych. Małgorzata żyła zaledwie dwadzieścia osiem lat, z czego dwadzieścia pięć spędziła w klasztorze dominikanek, a jej postać na...
Niniejszy zbiór prac przedstawia sylwetki osób bądź wspólnot, które odznaczyły się w swojej działalności umiłowaniem bliźniego oraz ofiarną służbą drugiemu człowiekowi. Publikacja jest także upamiętnieniem pracy naukowej i dydaktycznej Magdaleny Marosz i Jana Masłyka – pracowników dydaktycznych Katedry Archiwistyki Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie prowadzących zajęcia na kierunku archiwistyka, infobrokerstwo i zarządzanie dokumentacją. Tom prezentuje ciekawy ...
Książka Kreowanie marek kultury składa się z trzech części. Pierwsza to lekcja historii sztuki, przeprowadzona pod kątem przemian historycznych i światopoglądowych od średniowiecza do XX wieku, komunikacji sztuki i idei oraz zarządzania marką przez znanych artystów na przestrzeni wieków. W drugiej części poruszono zagadnienia marketingowe, takie jak grupa odbiorcza, ambasadorzy marki, reklama, a także rola mediów i platform społecznościowych. W trzeciej omówiono kwestie związ...
W obszarze symboli i znaków – języku, którym posługuje się kod kulturowy – bardzo istotna jest odzież (lub jej brak). Od momentu swojego powstania zaczęła pełnić trojaką funkcję. Jako ubiór podlega przemianom kulturowym, estetycznym i technologicznym. To historia mody, kreatorów, a wcześniej arbitrów elegancji, którzy narzucali styl. To przystosowanie się ubioru do zmieniającego się poczucia estetyki. Uznanie, że określone trendy, kolory, formy – podobają się i są powtarzalne...
„Nie habit czyni mnicha”. Trochę chyba jednak czyni… W szeroko rozumianym krajobrazie kulturowym bardzo istotną rolę pełni odzienie. Pierwszą i zasadniczą jego funkcją jest np. zabezpieczenie ciała przed warunkami klimatycznymi. Z czasem ubiór zaczął pełnić kolejne funkcje wynikające z przemian kulturowych. Osobną funkcją jaką pełni odzienie, niemal od zawsze, jest jego funkcja semiologiczna. Ubranie wypełnia przestrzeń w pozawerbalnej komunikacji społecznej będąc specyficzn...
Rewolucja Październikowa znacząco wpłynęła nie tylko na zmianę ustroju państwowego Rosji i niemal wszystkie aspekty życia mieszkańców kraju, lecz także na rosyjską antroponimię. Była to pierwsza tak gruntowna ingerencja w zasób nadawanych na terytorium Rosji imion od czasów przyjęcia przez Ruś Kijowską chrześcijaństwa i wprowadzenia sakramentu chrztu w X wieku. Niniejsza publikacja opisuje pierwszy etap rewolucji w antroponimii, która miała miejsce w pierwszej połowie lat 20....
In every culture, society or community there are practices considered objectionable, topics likely to be shunned and words bound to be avoided in the official discourse. Yet they find their place in human interactions as important factors of life and are commonly labelled as taboo. An interesting aspect of taboos in the fact that they are by and large culture specific and they tend to change whit time – something that used to belong with taboo may become a standard a couple o...
The numbers of Poles in Asia grew in the 19th century when deportees, including insurgents of the January Uprising, arrived in the Far East. In the late 19th and early 20th centuries, Polish culture was cultivated in the hubs of the Polish diaspora in Harbin and Shanghai. Their most illustrious forerunner was Father Michał Boym, the first Pole to have rendered great services for the Chinese state. POLISH EMIGRE HISTORY
Dla polskiego odbiorcy dzieje Danii we wczesnym średniowieczu – w czasach tzw. ery wikingów oraz w okresie bezpośrednio po nim następującym – pozostają wciąż mało znane. Abstrahując od interpretacji wczesnych duńskich dziejów w kulturze masowej, wyrażonej np. w cieszącym się wielką popularnością serialu Wikingowie, zawsze warto wiedzieć, co średniowieczni Duńczycy mieli dopowiedzenia o własnych dziejach. Kiedy sięgamy do samych początków, naszą uwagę zwraca niepozorny anonimo...
Archiwum Oficyny Poetów i Malarzy, na mocy testamentu Krystyny Bednarczykowej, trafiło do Uniwersytetu Jagiellońskiego i przechowywane jest w Katedrze Edytorstwa i Nauk Pomocniczych Wydziału Polonistyki. Obejmuje liczącą kilkadziesiąt tysięcy listów korespondencję z wybitnymi pisarzami i artystami, materiały redakcyjne, książki wydane przez Oficynę, książki z dedykacjami dla Krystyny i Czesława Bednarczyków i wyposażenie drukarskie (ręczna prasa, materiał typograficzny). Zada...
W niniejszym tomie zebranych zostało 11 artykułów, których autorzy są badaczami na Wydziale Filologicznym, na Wydziale Polonistyki oraz na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego. W swych pracach przedstawili oni bogate obserwacje na temat tabu w różnych kulturach i różnych epokach. Artykuły dotyczą zarówno Dalekiego Wschodu (Japonia, Korea i Azja Południowa), jak i Bliskiego Wschodu (Iran) oraz Europy (Federacja Rosyjska, Ukraina, Polska...
Rok 978 nie pojawia się w wykładach dziejów Francji czy Niemiec jako data szczególnie istotna, choć taką jest. Doszło wówczas do zdarzeń, które sprawiły, że dwie główne części karolińskiego cesarstwa rozeszły się na zawsze. Król Lotar, władca Franków zachodnich, napadł latem 978 roku na rezydującego w Akwizgranie cesarza Ottona II, swego bliskiego krewnego, z zamiarem pochwycenia go. Ottonowi udało się w porę uciec; szybko zorganizował wyprawę odwetową i z wielką armią obległ...
Preromantyzm i Romantyzm europejski ma za przedmiot literaturę i kulturę krajów europejskich rozwijającą się przez około sto lat, które wyznaczają ramy czasowe umownie zwane Preromantyzmem i Romantyzmem. W książce zastosowano podwójną perspektywę. Jedna ma charakter czasowo-terytorialny – są to charakterystyki poszczególnych literatur narodowych (angielskiej, szwedzkiej, duńskiej, niemieckiej, francuskiej, hiszpańskiej, portugalskiej, włoskiej, greckiej, węgierskiej, czeskiej...
Niniejszy tom studiów, przygotowany przez neofilologów i polonistów z Uniwersytetu Jagiellońskiego, wpisuje się w rozumiany elementarnie proces poznawania Innego, służący jego lepszemu zrozumieniu. Teksty zawarte w tomie obejmują szerokie spektrum tematyczne: od zagadnień przekładu literackiego i leksykografii, poprzez analizę niektórych aspektów orientalnej tradycji duchowej i szczególnego przykładu religijnej koegzystencji (świątynie chrześcijańsko-muzułmańskie), aż po prez...
Książka ta dotyczy kwestii romantycznej gnoseologii, której odmienność od oświeceniowej bywa często podkreślana przez badaczy: poszczególne rozdziały przynoszą dogłębną analizę tego zagadnienia, a także idei leżących u podstaw specyfiki romantycznego poznania, takich jak jedność i harmonia świata, gnoza,okultyzm. Po nich następuje prezentacja romantycznych sposobów poznania (wraz z ich klasyfikacją wedle przedmiotu, zakresu i charakteru), takich jak olśnienie,objawienie, wizj...
Książka ma charakter obszernego eseju. Autorka, wychodząc od skargi Mickiewiczowskiego Gustawa na krzywdę, jaką mu wyrządziły „książki zbójeckie”, śledzi obecność zaskakująco często pojawiającego się w literaturze tematu niekorzystnego oddziaływania lektury na bohaterów literackich w takich utworach, jak Piekło Dantego (Pieśń V), listy Heloizy i Abelarda, opowieści o Tristanie i Izoldzie, Julia, czyli Nowa Heloiza Rousseau, Cierpienia młodego Wertera Goethego, Zbójcy Fryderyk...
Pod metaforycznym tytułem książki kryje się dziesięć rozdziałów dotyczących szeroko rozumianych związków literatury romantycznej i muzyki instrumentalnej, śpiewu, tańca, a w ich kontekście takich postaci jak Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Cyprian Norwid, Fryderyk Chopin oraz inni (Z kim się muzyką podzielę?; Szmery i trzaski w „Panu Tadeuszu”; Jak wyrazić smutek?; Dlaczego się minęli?; Karnawał i patos, Duch czy „kałkuł”?; Czy Norwid tańczył krakowiaka?; Dlaczego tu nikt ...
Czyje pracownie w Krakowie odwiedzała Maria Konopnicka? Czemu Stefania Chłędowska z niesmakiem oglądała rekwizyty zgromadzone w atelier Hansa Makarta? Dlaczego Józef Ignacy Kraszewski najchętniej zwiedzał w Paryżu warsztaty polskich artystów? Co mają wspólnego ze sobą Emily Dickinson i św. Teresa z Ávili? Dlaczego powszechne jest przekonanie, że pracownia jest odzwierciedleniem duszy artysty? Czyją twórczość zainspirował opis domu w Auteil Edmonda de Goncourt i dlaczego włosk...
Profesor Zbigniew Perzanowski (1922-1999), historyk mediewista, archiwista, specjalista w zakresie nauk pomocniczych historii, wydawca źródeł historycznych. Jego zainteresowania naukowe koncentrowały się wokół dyplomatyki, paleografii, geografii historyczneji heraldyki. Opracował między innymi średniowieczne dzieje opactwa benedyktynów w Lubiniu, kancelarię i dokumenty sądu ziemskiego krakowskiego oraz średniowieczne roty sądowe (wraz z Mieczysławem Karasiem), a także histori...
Niniejsza jubileuszowa monografia wydana została z okazji 10-lecia funkcjonowania w Polsce osobnej dyscypliny naukowej, jaką są nauki o bezpieczeństwie. Jej pierwsze strony poświęcamy wspomnieniu o osobie blisko związanej z tematyką podejmowaną w tej publikacji – dr. hab. Bolesławie Sprengelu, który odszedł od nas w październiku 2020 roku.
W mroźny, listopadowy poranek roku pańskiego 1646 podstarości czehryński Daniel Czapliński, podstępnie najeżdża Subotów, osadę kozackiego dowódcy Bohdana Chmielnickiego. Znieważony i ograbiony z majątku Kozak poprzysięga zemstę. Tymczasem kraj pogrąża się w chaosie. Od wschodnich rubieży nadciąga burza, a na Dzikich Polach tli się bunt. W tym niespokojnym czasie pierwszy magnat Rzeczypospolitej Obojga Narodów po latach odnajduje swojego znienawidzonego dłużnika i rusza na...
Losy noszącego od 1253 r. tytuł króla Rusi Daniela Romanowicza były niezwykłe. Osierocony w wieku czterech lat przez ojca, Romana Mścisławowicza (zm. 1205 r.) zdołał po kilkudziesięciu latach walk i zabiegów dyplomatycznych stworzyć silne i rozległe państwo, Ruś halicko-wołyńską. Daniela można uznać za jednego z najciekawszych i najpotężniejszych Rurykowiczów XII w. Należał on równocześnie w swoim czasie do grona najbardziej wpływowych władców Europy Środkowo-Wschodniej. Blis...
Niniejsza publikacja jest pierwszą w polskiej historiografii pełną biografią księcia Bolesława V Wstydliwego. Sylwetka księcia krakowskiego i sandomierskiego została zaprezentowana na szerokim tle epoki. Rola Bolesława Wstydliwego w dziejach Polski XIII wieku była szczególna, a panowanie bardzo długie i naznaczone wieloma trudnościami. Autorka, Karolina Maciaszek, przedstawiła wszystkie sfery aktywności politycznej i gospodarczej władcy, opierając swoją narrację na gruntownej...
