Tadeusz Borowski

Tadeusz Borowski był XX-wiecznym polskim pisarzem, poetą i publicystą. Twórca był członkiem tak zwanego pokolenia Kolumbów - literackiego pokolenia obejmującego ludzi urodzonych około 1920 roku, którzy weszli w dorosłość w czasie II wojny światowej. To właśnie to tragiczne wydarzenie ukształtowało w ogromnym stopniu ich twórczość. Obok Borowskiego należeli do niego między innymi Gustaw Herling-Grudziński, Krzysztof Kamil Baczyński, Tadeusz Różewicz czy Tadeusz Gajcy. “U nas, w Auschwitzu…” czy “Proszę państwa do gazu” Tadeusza Borowskiego pozostają jednymi z najważniejszych dzieł mierzących się z tematyką wojny i obozów koncentracyjnych.

Tadeusz Borowski - młodość w cieniu wojny

Tadeusz Borowski urodził się 12 listopada 1922 roku w Żytomierzu - jego rodzicami byli Teofila oraz Stanisław Borowscy. W cztery lata po urodzeniu Tadeusza jego ojciec został aresztowany z powodu przynależności do dawnej Polskiej Organizacji Wojskowej i wywieziony do rosyjskiej Karelii. W 1930 podobny los spotkał matkę przyszłego pisarza - Teofila Borowska została wywieziona na Syberię, a dwóch synów, Tadeusz i Juliusz, zostało samych. Starszy z nich, Juliusz, został wysłany do internatu, Tadeusz zaś oddany pod opiekę ciotki. Stanisław Borowski należał do grupy, która w 1932 roku została wymieniona na więzionych w Polsce komunistów i wróciła do ojczyzny. 14-letni wówczas Juliusz i 10-letni Tadeusz samodzielnie wyruszyli z Żytomierza przez Kijów do Moskwy - tam, po otrzymaniu specjalnych dokumentów od Czerwonego Krzyża, jechali do Polski, gdzie w Baranowicach czekał na nich prawie nieznany im ojciec. Matka chłopców powróciła dwa lata po mężu, w lecie 1934 roku. Cała rodzina osiadła w Warszawie, gdzie Tadeusz Borowski ukończył gimnazjum w ramach tajnych kompletów (które to doświadczenie stało się inspiracją do opowiadania “Matura na Targowej”). Później podjął tajne studia polonistyczne na Uniwersytecie Warszawskim (gdzie poznał także swoją żonę, Marię Rundo). Z tego okresu pochodzi wiele scen, które można znaleźć w opublikowanych po wojnie opowiadaniach Borowskiego, takich jak “Pożegnanie z Marią”.

Życie w obozie i po II wojnie światowej

Literacko Tadeusz Borowski zadebiutował wydanym własnoręcznie w 1942 roku tomikiem “Gdziekolwiek ziemia”, w którego wykonaniu pomagał mu Piotr Słonimski. Był aktywnym uczestnikiem życia kulturalnego, należał do środowiska skupionego wokół miesięcznika “Droga”. W 1943 roku pisarz został aresztowany w tzw. kotle, gdy przebywał w mieszkaniu przyjaciół, i uwięziony na Pawiaku, skąd wywieziono go do obozu koncentracyjnego Auschwitz. Nawet tam Borowski nie przestawał tworzyć - pełniąc obowiązki sanitariusza, pisał równocześnie wiersze, piosenki czy kolędy, jak również listy do narzeczonej Marii, także uwięzionej w obozie w Oświęcimiu. Korespondencja ta jest podstawą dzieła “U nas, w Auschwitzu…”. Wraz z innymi więźniami w sierpniu 1944 roku Tadeusz Borowski został przewieziony do obozu w Dautmergen, a potem do Dachau, które armia amerykańska wyzwoliła 1 maja 1945 roku. Po zakończeniu II wojny światowej Tadeusz Borowski przebywał w Monachium, gdzie opublikował tom wierszy “Imiona nurtu”, a także napisaną wraz z Januszem Nelem-Siedleckim i Krystynem Olszewskim książkę “Byliśmy w Oświęcimiu”. W maju 1946 roku wrócił do Polski, a niedługo po powrocie Marii (który nastąpił w listopadzie) para wzięła ślub. Współpracował wtedy z wieloma pismami i uważany był za członka ówczesnej awangardy literackiej - młodych, bezkompromisowych twórców, którzy popierali nowy ustrój w Polsce. Borowski przewodził sekcji literackiej Klubu Młodych Artystów i Naukowców. W 1950 roku za swoją twórczość otrzymał Państwową Nagrodę Artystyczną. Wcześniej, od czerwca 1949 do marca 1950 przebywał w Polskiej Misji Wojskowej w Berlinie - oficjalnie był referentem kulturalnym, nieoficjalnie współpracownikiem wywiadu wojskowego.

Śmierć Tadeusza Borowskiego

Córka Tadeusza Borowskiego, Małgorzata, urodziła się 26 czerwca 1951 roku. Jeszcze 1 lipca pisarz odwiedził żonę i córkę w szpitalu, a następnego dnia sam do niego trafił z objawami zatrucia. Był zamroczony gazem i środkami nasennymi. Borowski zmarł 3 lipca 1951 roku najprawdopodobniej w wyniku próby samobójczej. Jego śmierć była wstrząsem dla ówczesnego polskiego świata literackiego - spekulowano, że jedną z jej przyczyn było rozczarowanie komunizmem i własnym wcześniejszym zaangażowaniem w jego propagowanie, a także nieszczęśliwy romans z Dżennet Połtorzycką. Tadeusz Borowski został pochowany w Warszawie na tamtejszych Powązkach i pośmiertnie odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski za wybitną działalność publicystyczną i literacką.

Twórczość Tadeusza Borowskiego

Debiutancki tomik “Gdziekolwiek ziemia…” ukazywał charakterystyczny dla przedwojennego katastrofizmu głęboko pesymistyczny punkt widzenia Tadeusza Borowskiego na całkowicie bezradnego w obliczu zniszczenia człowieka. Pisarz przedstawił w swoich heksametach nieuchronność katastrofy, odgórnie wpisanej w porządek rzeczy. Drugi tomik, “Arkusz poetycki nr 2”, ukazał się już nakładem czasopisma “Droga” i zawierał sześć klasycyzujących w formie erotyków Borowskiego. Najbardziej znane jego dzieła oparte są jednak na własnych doświadczeniach wojennych i obozowych, które zawarł przede wszystkim w zbiorze opowiadań “Pożegnanie z Marią” (1948) oraz w “Kamiennym świecie”, w którym pojawia się tzw. człowiek złagrowany. Narrator, Tadek (mylnie utożsamiany niekiedy z autorem), podejmuje walkę o swoje życie, zgadzając się na bierne uczestnictwo w obozowych zbrodniach i przystosowując się do tamtejszej rzeczywistości. Po wstąpieniu do Polskiej Partii Robotniczej w 1948 roku można w twórczości Tadeusza Borowskiego zaobserwować pewną zmianę - zajął się on przede wszystkim publicystyką (był jednym z głównych autorów “Nowej Kultury”, współpracował także ze “Sztandarem młodych”), w której atakował kulturę zachodnią, Kościół i katolickie środowiska. Jego nowele z tego czasu pełne są wieloznaczności, satyry i szyderstw. Wśród tomów autorstwa Tadeusza Borowskiego do dziś najbardziej znanymi są jego dzieła prozatorskie - ważnymi pozostają jednak także liczne utwory poetyckie, pełne wątków wykorzystanych później przez pisarza w prozie.

Książki Tadeusza Borowskiego w księgarni internetowej Woblink

Na Woblink znajdziecie liczne dzieła autorstwa Tadeusza Borowskiego, zarówno prozatorskie, jak i poetyckie. “Pożegnanie z Marią”, “Proszę państwa do gazu”, “U nas, w Auschwitzu”, “Muzyka w Herzenburgu”, “Byliśmy w Oświęcimiu”, “Ludzie, którzy szli” czy “Wybór poezji” to tylko wybrane tytuły, które znajdziecie tutaj jako książki papierowe, ebooki bądź audiobooki.

Typ publikacji

Cena

Format

Wydawcy

Sortuj według:
Zyskujące popularność
    okładka Proszę państwa do gazu i inne opowiadania, Ebook | Tadeusz Borowski

    Tadeusz Borowski do obozu w Oświęcimiu trafił, gdy miał dwadzieścia jeden lat. Przetrwał.„Cała nasza wina leży w tym, że przeżyliśmy. Jako martwi bylibyśmy bohaterami” – stwierdził kilka lat później. Swoje pierwsze opowiadania napisał w 1945 roku, kiedy w Polsce nie ukazała się jeszcze ani jedna książka, która mówiłaby o obozowej rzeczywistości.Borowski pokazał, jak ludzie przystosowywali się do nowych warunków, z jednej strony podejmując walkę o życie, ale z drugiej – ...

    Nowość
    okładka Kamienny świat, Ebook | Tadeusz Borowski

    Kamienny świat jest jednym obszernym opowiadaniem, złożonym z dwudziestu samodzielnych części. Autor próbował możliwości, jakie daje forma „krótkiego opowiadania”, i uznał próbę za niezbyt udałą. Forma krótkiego opowiadania podobna jest do formy ciasnego kołnierzyka, gdyż tamuje oddech. Oducza ona komentarza i omówienia, przyzwyczaja do jedności akcji, czasu i miejsca, zamiast pisarza — kształci aparat fotograficzny.Niektóre z tych krótkich opowiadań są tylko realistyczne, ni...

    Promocja
    okładka Byliśmy w Oświęcimiu, Książka | Janusz NelSiedlecki, Krystyn Olszewski, Tadeusz Borowski

    Janusz Nel Siedlecki, numer obozowy 6643 Krystyn Olszewski, numer obozowy 75817 Tadeusz Borowski, numer obozowy 119198 "Wspomnienie obozu będzie szło z nami przez całe życie, choć jesteśmy ludźmi jak wszyscy inni ludzie na ziemi. Ale na ręku wytatuowano nam numery na znak, że byliśmy niewolnikami." Książka jest zbiorem wspomnień obozowych napisanym w 1945 roku przez byłych więźniów niemieckich obozów koncentracyjnych. Powstała w oparciu zarówno o przeżycia autorów jak i i...

    okładka Byliśmy w Oświęcimiu, Ebook | Tadeusz Borowski, Krystyn Olszewski, Janusz Nel Siedlecki

    "Wspomnienie obozu będzie szło z nami przez całe życie, choć jesteśmy ludźmi jak wszyscy inni ludzie na ziemi. Ale na ręku wytatuowano nam numery na znak, że byliśmy niewolnikami."„Na luksus zapomnienia nie możemy sobie pozwolić.”Janusz Nel Siedlecki, numer obozowy 6643Krystyn Olszewski, numer obozowy 75817Tadeusz Borowski, numer obozowy 119198Książka to zbiór wspomnień obozowych napisany w 1945 roku przez byłych więźniów niemieckich obozów koncentracyjnych opartych zarówno n...

    okładka Dzień na Harmenzach, Ebook | Tadeusz Borowski

    Zdobywanie jedzenia, unikanie kary, wymiana dóbr - wokół tego kręci się życie w obozie koncentracyjnym. Narrator opisuje jeden, przykładowy dzień więźniów takiego miejsca - a ogrom ich cierpienia i niewyobrażalne historie, których stają się bohaterami, mogłyby zapełnić całe dekady. Autor nie psychologizuje, unika oceniania. Nikt z nas w końcu nie wie, jak daleko jest się w stanie posunąć, by zdobyć kromkę chleba, dopóki nie doświadczy prawdziwego głodu i poniżenia. Jedno z op...

    okładka Śmierć powstańca, Ebook | Tadeusz Borowski

    Czym jest "nieludzkie zachowanie"? Kiedy cały dzień nie myśli się o niczym innym, tylko o zdobyciu buraka? Czy kiedy przed poczęstowaniem kogoś kawałkiem warzywa analizuje się, jak długo ten człowiek pożyje? Narrator utworu nie odpowiada na te pytania, nie ocenia ludzi, którym przyszło żyć w skrajnie nieludzkich warunkach, tylko z niepokojącą oziębłością relacjonuje wydarzenia rozgrywające się w obozie pracy. Opowiadanie wchodzi w skład zbioru "Pożegnanie z Marią"....

    Promocja
    okładka U nas w Auschwitzu..., Książka | Tadeusz Borowski

    Opowiadanie Tadeusza Borowskiego zatytułowane U nas, w Auschwitzu… należy do najbardziej wstrząsających literackich świadectw o drugiej wojnie światowej i nieludzkim traktowaniu Polaków i Żydów w niemieckich obozach koncentracyjnych. Oparte na doświadczeniach autora opowiadanie napisane jest w formie listów adresowanych do ukochanej Marii. Jak w kalejdoskopie pojawiają się przed oczami sceny z życia obozowego: ocean milczących ludzi, którzy z pokorą idą do krematoriów, obozow...

    okładka Pewien żołnierz. Opowieści szkolne, Ebook | Tadeusz Borowski

    "Jak uczyłem się podczas okupacji" - temat wypracowania szkolnego nakłonił uczniów pewnego profesora do osobistych opowieści na temat codziennego życia podczas II wojny światowej. Tadeusz Borowski zebrał te rękopisy, przeczytał i na ich podstawie stworzył zbiór opowiadań, w których młodzieńczy, prostoduszny, niewinny narrator zdaje sprawozdanie ze społecznych niesprawiedliwości, środowiskowych napięć czy subtelnych sposobów łamania życiorysów ludzi mieszkających pod okupacją....

    okładka Bitwa pod Grunwaldem, Ebook | Tadeusz Borowski

    Opowiadanie przedstawia wydarzenia rozgrywające się w obozie dipisów (od angielskiego "displaced persons"), czyli osób, które w wyniku wojny znalazły się poza swoją ojczyzną i potrzebują zorganizowanej pomocy, by wrócić do kraju lub osiedlić się poza jego granicami. Ludzie skrzywdzeni przez los, ofiary bestialskich prześladowań. Serce nakazywałoby im współczuć, ale obserwowanie ich zachowań budzi raczej niechęć, a nawet strach. Większość z nich przeżyła obóz właśnie dlatego, ...

    okładka Kamienny świat, Ebook | Tadeusz Borowski

    "Co prawda mógłbym również kłamać, używając odwiecznych sposobów, które literatura przyzwyczaiła się stosować, aby udać, że wyraża prawdę, ale na to nie mam wyobraźni" - pisze Borowski w opowiadaniu "Faszyści" pochodzącym ze zbioru. Kolekcja dwudziestu nowel, które zgodnie z wolą autora należy traktować jako jedno opowiadanie. Pojawiają się tu utwory o tematyce poważnej, błahej oraz dedykowane konkretnym osobom. "Kamienny świat" to propozycja nierozerwalnie związana z opowiad...

    Promocja
    okładka Pożegnanie z Marią i inne opowiadania, Książka | Tadeusz Borowski

    Wydanie Pożegnania z Marią i innych opowiadań kompletne bez skrótów i cięć w treści. W tym wydaniu znajdziesz odpowiedzi na pytania z podręcznika - „pewniak na teście”, czyli wskazanie zagadnień, które zwykle pojawiają się w pytaniach z danej lektury we wszelkich testach sprawdzających wiedzę, a także w podręcznikach i na klasówkach. Książka zawiera pełen tekst lektury. Na końcu książki zamieszczono opracowanie, w którym znajduje się bardzo szczegółowe streszczenie oraz drugi...

    okładka Proszę Państwa do gazu, Ebook | Tadeusz Borowski

    Dzień z życia więźniów obozu koncentracyjnego opowiedziany z perspektywy członka tzw. Kanady - uprzywilejowanej grupy więźniów zajmujących się rozładunkiem transportów i selekcją przedmiotów. Wszelkie działania bohatera są skoncentrowane na utrzymaniu się przy życiu i zawłaszczeniu jak największej liczby podstawowych dóbr, głównie odzieży i artykułów spożywczych. W tych dramatycznych okolicznościach przetrwanie jest ważniejsze niż moralność, a zaspokojenie własnego głodu isto...

    okładka Muzyka w Herzenburgu, Ebook | Tadeusz Borowski

    Kolejny raz Tadeusz Borowski zabiera czytelnika w miejsce, gdzie nikt nie chciałby trafić w rzeczywistości - za bramę obozu koncentracyjnego. Opis codzienności w sytuacji permanentnego zagrożenia życia daleki jest od patosu, a nawet współczucia - ofiary, gdy tylko nadarzy się okazja, płynnie zamieniają się w katów. Powściągliwy, rzeczowy styl autora wyklucza ocenę czy moralizatorstwo, prezentuje rzeczywistość taką, jaka była - brutalną, bolesną, prawdziwą. Pozycja obowiązkowa...

    okładka Pożegnanie z Marią, Ebook | Tadeusz Borowski

    Dzień z życia inteligenckiej młodzieży w czasie wojny. Narrator Tadek i jego narzeczona Maria rozmawiają o poezji. Byłaby to scena sielanki, gdyby nie to, że zza okien widać palącą się Warszawę. Młodzi - choć wyraźnie przeznaczeni do innych celów - zajmują się produkcją i sprzedażą bimbru czy kradzieżą wapna. Gdy załatwiają sprawy na mieście, rozpoczyna się łapanka... Poruszające opowiadanie inspirowane doświadczeniami autora. Tytułowy utwór całego zbioru Borowskiego o tematy...

    okładka U nas, w Auschwitzu, Ebook | Tadeusz Borowski

    Gdy śmierć staje się codziennością, jej masowość i intensywność może być powodem do dumy. Tak jak dla jednego z bohaterów opowiadania, który pogardza innymi obozami zagłady. Tadeusz Borowski kolejny raz z brutalną szczerością opisuje świat zza płotu kolczastego, gdzie dla ludzi doprowadzonych na skraj wyczerpania fizycznego jakiekolwiek zasady moralne uległy zawieszeniu, a system wartości wywrócił się i przetasował. Opowiadanie przyjęło formę listów, które bohater Tadek (któ...

    Promocja
    okładka Opowiadania. Borowski Lektura z opracowaniem, Książka | Tadeusz Borowski

    Lektura z opracowaniem to znakomita pomoc i inspiracja dla uczniów oraz nauczycieli. Tekst opatrzono wskazówkami interpretacyjnymi i hasłami ułatwiającymi nawigację po książce – dzięki nim łatwo znaleźć potrzebny w trakcie omawiania lektury fragment, zgromadzić materiały do wypracowań i ustnych wypowiedzi, zapamiętać najważniejsze informacje i utrwalić znajomość lektury. Zamieszczone na końcu książki opracowanie podporządkowano podstawie programowej. Zawiera ono ciekawy biogr...

    okładka Ludzie, którzy szli, Ebook | Tadeusz Borowski

    Jedno z opowiadań z legendarnego zbioru "Pożegnanie z Marią". Opowiadania te łączy tematyka II wojny światowej oraz postać Tadka, który jest zarazem narratorem i głównym bohaterem. W dużej mierze są to opowiadania autobiograficzne, jednak nie można zupełnie utożsamiać Tadka z Tadeuszem Borowskim, a wydarzenia opisane w opowiadaniach nie zawsze odzwierciedlają rzeczywiste przeżycia pisarza. Najistotniejszą kwestią poruszaną w tych opowiadaniach jest wpływ wojny i obozu koncent...

    okładka Proszę państwa do gazu, Ebook | Tadeusz Borowski

    Jedno z opowiadań z legendarnego zbioru "Pożegnanie z Marią". Opowiadania te łączy tematyka II wojny światowej oraz postać Tadka, który jest zarazem narratorem i głównym bohaterem. W dużej mierze są to opowiadania autobiograficzne, jednak nie można zupełnie utożsamiać Tadka z Tadeuszem Borowskim, a wydarzenia opisane w opowiadaniach nie zawsze odzwierciedlają rzeczywiste przeżycia pisarza. Najistotniejszą kwestią poruszaną w tych opowiadaniach jest wpływ wojny i obozu koncent...

    okładka U nas, w Auschwitzu…, Audiobook | Tadeusz Borowski

    Opowiadanie Tadeusza Borowskiego zatytułowane U nas, w Auschwitzu… należy do najbardziej wstrząsających literackich świadectw o Drugiej wojnie światowej i nieludzkim traktowaniu Polaków i Żydów w niemieckich obozach koncentracyjnych. Oparte na doświadczeniach autora opowiadanie napisane jest w formie listów adresowanych do ukochanej Marii. Jak w kalejdoskopie pojawiają nam się przed oczami sceny z życia obozowego: ocean milczących ludzi, którzy z pokorą idą do krematoriów, ob...

    okładka U nas, w Auschwitzu…, Ebook | Tadeusz Borowski

    Opowiadanie Tadeusza Borowskiego zatytułowane U nas, w Auschwitzu… należy do najbardziej wstrząsających literackich świadectw o Drugiej wojnie światowej i nieludzkim traktowaniu Polaków i Żydów w niemieckich obozach koncentracyjnych. Oparte na doświadczeniach autora opowiadanie napisane jest w formie listów adresowanych do ukochanej Marii. Jak w kalejdoskopie pojawiają nam się przed oczami sceny z życia obozowego: ocean milczących ludzi, którzy z pokorą idą do krematoriów, ob...

    okładka Pożegnanie z Marią i inne opowiadania, Ebook | Tadeusz Borowski

    Jedno z najwybitniejszych dzieł powojennej prozy, będące źródłem głębokiej refleksji nad największą tragedią ludzkiej historii: obozami śmierci. Borowski ukazał w opowiadaniach nie tylko sam system niszczenia ludzi, ale również jego skutki dla psychiki i wartości etycznych człowieka: wytwarzanie się w człowieku mechanizmów przystosowawczych, swoistej filozofii przetrwania, zacierającej granice między katem a ofiarą. Niniejszy zbiór zawiera najsłynniejsze opow...

    Promocja
    okładka Proszę państwa do gazu i inne opowiadania, Książka | Tadeusz Borowski

    Tadeusz Borowski do obozu w Oświęcimiu trafił, gdy miał dwadzieścia jeden lat. Przetrwał. „Cała nasza wina leży w tym, że przeżyliśmy. Jako martwi bylibyśmy bohaterami” – stwierdził kilka lat później. Swoje pierwsze opowiadania napisał w 1945 roku, kiedy w Polsce nie ukazała się jeszcze ani jedna książka, która mówiłaby o obozowej rzeczywistości. Borowski pokazał, jak ludzie przystosowywali się do nowych warunków, z jednej strony podejmując walkę o życie, ale z drugiej – zg...

    okładka U nas w Auschwitzu, Audiobook | Tadeusz Borowski

    Opowiadania Tadeusza Borowskiego o tematyce obozowej. Autor, który sam przeszedł długą drogę obozu koncentracyjnego, opowiada o świecie upadku norm etycznych i przystosowaniu więźniów do życia obozowego. Dekalog jest odwrócony. Ten, kto kradnie, zabija, kłamie, pozbawia godności innych - przetrwa. Dla człowieka traktowanego jak zwierzę, nieustannie zagrożonego głodem i śmiercią, dobro i zło stają się pojęciami jednoznacznymi. Charakterystyczna dla Opowiadań jest postać narrat...

    okładka Proszę państwa do gazu, Audiobook | Tadeusz Borowski

    Opowiadania Tadeusza Borowskiego o tematyce obozowej. Autor, który sam przeszedł długą drogę obozu koncentracyjnego, opowiada o świecie upadku norm etycznych i przystosowaniu więźniów do życia obozowego. Dekalog jest odwrócony. Ten, kto kradnie, zabija, kłamie, pozbawia godności innych - przetrwa. Dla człowieka traktowanego jak zwierzę, nieustannie zagrożonego głodem i śmiercią, dobro i zło stają się pojęciami jednoznacznymi. Charakterystyczna dla Opowiadań jest postać narrat...