Niniejszy tom stanowi zbiór studiów omawiających różnorodne aspekty amnestii ogłaszanych przez komunistyczne władze w latach czterdziestych – poczynając od sowieckich wzorów organizowania tego rodzaju przedsięwzięć, zastosowanych rozwiązań prawnych, działalności operacyjnej UB oraz stosunku do tej akcji różnych struktur podziemia niepodległościowego. Autorzy omawiają okoliczności, przebieg i wyniki amnestii w poszczególnych regionach Polski, w tym także na terenie anektowanej...
The book presents the biography of Maria, daughter of Christopher Lekapenos (the eldest son of emperor Romanos I). For about 35 years, she was the tsaritsa of the Bulgarians at the side of her husband, tsar Peter (927–969). Her character is but dimly visible in the sources; interestingly, the few sources that do mention her are almost exclusively of Byzantine provenance. Most scholars who have dealt with her life – usually, we may add, as a side note to their studies on Peter...
Temat, który podjęła Karolina Koprowska w swej książce, jest zarówno bardzo ważny – mentalnie, społecznie, historycznie – jak i trudny do obiektywnego, a jednocześnie zniuansowanego opisania oraz merytorycznie wyczerpującego opracowania (głównie z powodu szczupłości dostępnych świadectw, niepełnej wiedzy, konieczności wnioskowania z pośrednich form zapisu czy znaczących luk pamięciowych i nieobecności kluczowych wątków w zachowanych relacjach). W mojej ocenie wszystkie te wyz...
26 sierpnia 1071 roku wielka armia bizantyjska, dowodzona przez cesarza Romana IV, starła się w pobliżu miasteczka Manzikert z wojskami Turków seldżuckich, na czele których stał sułtan Alp Arslan. Bitwa zakończyła się całkowitą klęską Bizantyjczyków. Cesarz trafił do niewoli, a znaczna część jego sławnej Gwardii Wareskiej wyginęła. Starcie to uznaje się za główny powód rozpoczęcia wypraw krzyżowych oraz moment nieodwracalnego załamania się potęgi Cesarstwa Wschodniorzymskiego...
Zdjęcie amerykańskiej flagi na szczycie Mount Suribachi na Iwo Jimie obiegło świat i zapewniło nieśmiertelną sławę Korpusowi Marines. Cena zdobycia wyspy była jednak bardzo wysoka. Ale Iwo Jima była zaledwie przedsionkiem piekła, jakie zgotowali Amerykanom Japończycy na Okinawie. To właśnie tutaj miały miejsce najbardziej masowe ataki kamikaze w historii, a japońscy żołnierze na lądzie walczyli z niebywałą determinacją, wiedząc, że następnym celem amerykańskiego ataku będą ju...
Przekonanie, że „Solidarność” była bezprecedensowym zjawiskiem społecznym w historii Polski (i nie tylko), wydaje się dziś oczywiste. Mniej znany jest fakt, że jej narodziny, a zwłaszcza stłumienie po wprowadzeniu stanu wojennego, dały Polonii impuls do powołania licznych inicjatyw wspierających opozycję w PRL na całym niemal świecie: od Australii, przez Japonię, Wielką Brytanię, po Meksyk. Wiele z nich podejmowały różne pokolenia diaspory polskiej, nierzadko z udziałem rdzen...
Przekonanie, że „Solidarność” była bezprecedensowym zjawiskiem społecznym w historii Polski (i nie tylko), wydaje się dziś oczywiste. Mniej znany jest fakt, że jej narodziny, a zwłaszcza stłumienie po wprowadzeniu stanu wojennego, dały Polonii impuls do powołania licznych inicjatyw wspierających opozycję w PRL na całym niemal świecie: od Australii, przez Japonię, Wielką Brytanię, po Meksyk. Wiele z nich podejmowały różne pokolenia diaspory polskiej, nierzadko z udziałem rdzen...
Praca zbiorowa Życie na przekór. Młodzieżowa kontestacja systemu w ostatniej dekadzie PRL (1980-1989) - nowe tropy i pytania badawcze potwierdza naukową atrakcyjność problematyki dotyczącej różnych form opozycji i oporu społecznego, podejmowanych przez młodych ludzi w Polsce lat osiemdziesiątych XX w. Ta „długa dekada” odznaczała się dużą dynamiką wydarzeń politycznych i z tego powodu była niejednorodna. Sytuacja społeczno-polityczna wyglądała inaczej w karnawale „Solidarnośc...
W książce przedstawiono różne aspekty życia ukraińskiej mniejszości narodowej na Lubelszczyźnie. Szczególnie dużo miejsca poświęcono powojennym wysiedleniom Ukraińców do USRR, akcji „Wisła”, działalności OUN-UPA oraz kwestiom religijnym i kulturalnym. Zwrócono także uwagę na stosunkowo mało znane kwestie związane z powrotami ludności ukraińskiej z Ziem Odzyskanych na Lubelszczyznę. Zjawisko to przedstawiono w dwóch płaszczyznach – postawy struktur administracji państwowej ja...
W listopadzie 2012 r. przypada 70. Rocznica rozpoczęcia niemieckiej akcji wysiedleńczo-osadniczej na Zamojszczyźnie. Wydarzenia, które do dnia dzisiejszego dla mieszkańców Zamościa i regionu jest jednym z najtragiczniejszych wspomnień II wojny światowej. Trudno tu znaleźć miejscowość, która w mniejszym lub większym stopniu nie została boleśnie doświadczona ówczesnymi wydarzeniami. Powszechnie rozpoznawalnym symbolem wysiedlanej Zamojszczyzny są „Dzieci Zamojszczyzny”, które t...
SPIS TREŚCI JERZY SPERKA, Wprowadzenie PIOTR BOROŃ, Palatyn – wojewoda – żupan. Tytuły i zakres władzy najwyższego urzędnika w krajach słowiańskich we wczesnym średniowieczu LEONTIJ WOJTOWYCZ, Fenomen halickich bojarów i ich stosunki z książętami KRZYSZTOF GUZIKOWSKI, Słowianie i Niemcy w otoczeniu zachodniopomorskiego księcia Barnima I (1234–1278) – powstanie nowej elity władzy MAREK SMOLIŃSKI, [...] familiaris nostri specialiter et dilectus… Joannici w służbie wład...
Zorganizowana w dniach 7–8 października 2014 roku w Toruniu konferencja doktorantów, magistrantów i studentów archeologii pt. „Barbarzyńcy w oczach starożytnych Greków i Rzymian” zaowocowała zebraniem materiałów posesyjnych. Ta inicjatywa młodych naukowców już per se zasługuje na ogromne uznanie. dr hab. Tomasz Torbus, prof. UG, Instytut Historii Sztuki, Uniwersytet Gdański Należy cieszyć się z faktu, że niektóre zawarte w tomie teksty są pierwszymi publikacjami przek...
Bitwa o Moskę była z pewnośćią jednym z punktów zwrotych drugiej wojny światowej. W tej starannie skonstruowanej i bardzo dobrze udokumentowanej relacji David Stahel bada, jakie możliwości mieli Niemcy w tej kampanii, która w oczywisty sposób okazywała sie nie do wygrania. Pozwala ona zrewidować naszą wiedzę o wojnie na Wschodzie.
Richard Overy
Publikacja przedstawia biogramy 12 bohaterów II wojny światowej: płk. Łukasza Cieplińskiego, rtm. Witolda Pileckiego, gen. Augusta Emila Fieldorfa, gen. Stefana Roweckiego, gen. Leopolda Okulickiego, Stefana Korbońskiego, gen. Stanisława Maczka, gen. Kazimierza Sosnkowskiego, gen. Stanisława Sosabowskiego, Danuty Siedzikówny, gen. Władysława Andersa i Obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku.
Tom zawiera drugą księgę „Biblioteki Historycznej" Diodora Sycylijskiego, w której autor przedstawił najdawniejsze dzieje Asyrii i Persji, podał też nieco informacji o położeniu geograficznym i strukturze społecznej Indii, wspomniał również o Scytach, Amazonkach i Hiperborejczykach. Nieco uwagi poświęcił Arabii z jej fauną i florą. Księgę zamyka streszczenie romansu utopijnego Jambulosa o Wyspach Słońca.
Wstrząsające wspomnienia bezpośrednich świadków tragicznego losu Polaków na Wołyniu Wołyniacy doświadczyli strasznych i dramatycznych wydarzeń. Stali się przedmiotem aktów nieludzkiego terroru ze strony Sowietów, Niemców i ukraińskich nacjonalistów. W walce z nim Polacy zdobywali się na brawurowe przejawy heroizmu. Fenomenem stały się ośrodki samoobrony, tworzone ad hoc , by bronić mieszkańców Wołynia przed całkowitą eksterminacją, zaplanowaną przez kierownictwo Organizacji U...
Historyk Rusi południowej spotyka, przy rozważaniu kolei dziejowych ubiegłego jej życia, daleko więcej trudności, niż jakowe miałby odnośnie każdej innej dzielnicy Rzpltej, każdej innej krainy, a nawet każdego innego kraju. Krainy bowiem, nazwą Rusi południowej obejmowane, nie stanowiły nigdy, ani politycznie, ani etnograficznie, czegoś w sobie zwartego, zaokrąglonego, wyodrębnionego, co więcej nawet pod względem geograficznym. Nie stanowiły nigdy, w najbardziej oddalonej naw...
Upadek władzy rzymskiej w prowincji Britannia był nie tyle nagłym wydarzeniem, co wynikiem przeciągającego się kryzysu. Brytowie pochodzenia celtyckiego wycofywali się stopniowo na wyżynne tereny Walii, Kornwalii i południowo-zachodniej Szkocji, podczas gdy kontrola nad wschodnimi urodzajnymi nizinami została utracona na rzecz germańskich wojowników migrujących z kontynentalnej Europy. Wspomniani germańscy zdobywcy przeszli do historii pod ogólnym mianem Anglosasów i mieli on...
Historia najnowsza obejmuje okres od zakończenia nowożytności, czyli przełom XVIII i XIX wieku, aż do czasów współczesnych. Dlatego wiele książek z kategorii „Historia najnowsza” poświęconych jest wojnom światowym, powstaniu warszawskiemu czy okresowi PRL-u. Pozycje przedstawiające czasy II wojny światowej stanowią tak dużą część książek, że zostały umieszczone w odrębnej podkategorii „II wojna światowa”. Główny trzon kategorii „Historia najnowsza” stanowią książki oscylujące wokół tematyki wojen światowych („Legiony – droga do legendy” Marka A. Koprowskiego, „Niewygodny Polak” Macieja Bernatta-Reszczyńskiego), powstania warszawskiego („Duch ’44. Siła ponad słabością” Stanisława Zasady), PRL-u („»Ciekawe« życie w PRL-u. I co dalej?” Bogusława Homickiego) oraz Solidarności („Tu radio Solidarność” Pawła Pietkuna). Jednak znaleźć tu można także takie publikacje jak „Kobiety wywiadu” Przemysława Słowińskiego, który przedstawia biografie najsłynniejszych agentek i szpiegów, m.in. Mathilde Carré, Coco Chanel czy Krystyny Skarbek. W tej kategorii znajduje się też „Epilog do »Kamieni na szaniec«” profesora Grzegorza Nowika, ukazujący szerzej tło wydarzeń przedstawionych przez Aleksandra Kamińskiego w jego słynnej książce. Najnowszej historii poświęcona została chociażby „Polska 1945–2015. Historia polityczna” Andrzeja Piaseckiego i Ryszarda Michalaka – jedna z niewielu monografii przedstawiających w takiej formie losy współczesnej Polski. Nie może zabraknąć także opisów brawurowych ucieczek, m.in. z obozów śmierci – Auschwitz, Sobiboru, sowieckich łagrów czy pilnie strzeżonych twierdz, które w „Słynnych ucieczkach Polaków” opisał Andrzej Fedorowicz.