Publikacja wpisuje się w nurt badań naukowych poświęconych historii Mazowsza Północnego w okresie II wojny światowej, których znaczny rozwój można zaobserwować w ostatnim czasie. Inspiracją do jej powstania była konferencja naukowa zatytułowana „Źródła archiwalne do historii Mazowsza Płockiego w latach 1939–1945”, zorganizowana 28 września 2023 r. przez Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie i Archiwum Państwowe w Płocku. W książce wyniki swoich kwerend zamieścili p...
Pierwsza z planowanego cyklu publikacji poświęconych siedzibom ziemiańskim na ziemiach wschodnich II RP, ich dziejom oraz znanym i mniej znanym właścicielom i mieszkańcom. Uwzględniono nie tylko pałace i zamki, lecz także wiele obiektów mniejszych i skromniejszych, mało znanych lub pomijanych w literaturze fachowej i w przewodnikach turystycznych. Niemal wszystkie obiekty autor opracowania odwiedził osobiście (niektóre po kilka razy), wykonując przy tej okazji dokumentację fo...
Pamięć rodzinna to wspólne dziedzictwo narracji, rytuałów, emocji, wartości oraz materialnych świadectw przeszłości w postaci wspomnień, dokumentów czy fotografii, przekazywanych w kręgu rodziny poprzez kontakty międzypokoleniowe. To w rodzinie, będącej podstawową komórką społeczeństwa, padają pierwsze pytania o przeszłość i kształtują się najwcześniejsze wyobrażenia o minionych wydarzeniach, a codzienne wspomnienia o losach przodków nadają nową perspektywę spojrzeniu na kult...
Autor opowiada o dziejach Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich, która w 1940 r. jako pierwsza formacja Polskich SiłZbrojnych na Zachodzie wyruszyła u boku sojuszników w bój na lądzie przeciwko Niemcom. Czytelnik jest świadkiem tworzenia Brygady we Francji i jej pospiesznego szkolenia w spartańskichwarunkach, płynie z żołnierzami za koło podbiegunowe, poznaje ichdramatyczne losy w warunkach polarnych, uczestniczy w heroicznejwalce przeciwko siłom Wehrmachtu o norweski ...
Niniejszy tom trzeci, zamykający wspomnienia Leona Babińskiego, poświęcony jest Smarżowej - majątkowi wniesionemu w posagu przez Marię z Rutowskich Babińską. Autor z wyjątkową wrażliwością i historyczną precyzją odtwarza świat ziemiaństwa Podkarpacia - właścicieli okolicznych dworów, ich koligacje, wykształcenie, stan majątkowy i życie towarzyskie. Nie pomija przy tym duchowieństwa ani wyróżniających się rodzin chłopskich, tworzących barwny obraz lokalnej społeczności.Wspomni...
Marian Feliks Karczewski przyszedł na świat 26 grudnia 1921 r. we wsi Borki, gmina Jadów, powiat radzymiński. Dzieciństwo i młodość spędził w Zawiszynie, gdzie zastała go wojna. Wrześniowy exodus 1939 r., a następnie czas konspiracji, niemieckiego więzienia i pobytu w hitlerowskich obozach: Gross-Rosen, Dora i Bergen-Belsen, opisał w swych znakomitych literacko, a zarazem wiernie ukazujących tamtą rzeczywistość pamiętnikach. Wyzwolony przez amerykańskie wojska szczęśliwie pow...
Książka ukazuje dzieje polskiego wywiadu na wychodźstwie w latach II wojny światowej. Zgodnie z oczekiwaniami współczesnego czytelnika ma przystępną formę, jest wciągająca i bogato ilustrowana, a jednocześnie spełnia wymogi stawiane pracom o charakterze akademickim, naukowe i dydaktyczne. Dla jej autora kluczowym celem było poszukiwanie w historii polskiego wywiadu instytucjonalnych i osobowych patronów dla naszych współczesnych służb specjalnych (ABW, AW, SKW, SWW), a także ...
Książka opisuje źródła wiedzy historycznej i pamięci o przeszłości, na podstawie których kształtowane są przez Polaków zbiorowe wyobrażenia o minionych wydarzeniach z przeszłości narodowej, wspólnot lokalnych oraz rodzinnych. Obejmuje zatem problematykę "filtrów", przez które w różnym stopniu przeobrażony obraz historii przesącza się do społecznej świadomości. Szczególne miejsce w pracy poświęcono mediom i miejscom pamięci oraz szkolnej edukacji historycznej. Opracowanie jest...
Antologia prezentuje obszerny wybór tekstów historyków tworzących poza krajem w latach 1945–1989, publikowanych w czasopismach ukazujących się wówczas na emigracji. Artykuły te dotyczą zagadnień związanych z badaniami historycznymi prowadzonymi za „żelazną kurtyną”. Publikacja została podzielona na dwie części: Teksty programowe oraz Recenzje i artykuły recenzyjne. Wśród autorów artykułw znaleźli się m.in. Jan Ciechanowski, Władysław Dziewanowski, Oskar Halecki, Leon Koczy, ...
Roman Zelek urodził się w 1893 r. w Wełczu, w parafii Busko-Zdrój. Po ukończeniu proseminarium w Pińczowie wstąpił do Seminarium Duchownego w Kielcach i w 1915 r. otrzymał święcenia kapłańskie. Pierwsze probostwo objął w 1918 r. Prowadził bardzo pracowite życie kapłana i społecznika. Po przejściu na emeryturę został zachęcony przez archiwistę diecezji kieleckiej ks. prałata Tomasza Wróbla do spisania pamiętnika. Pracował nad nim 6 lat (1969-1975), dokumentował zachodzące pro...
Publikacja poświęcona historii województwa lubelskiego w okresie Polski lubelskiej. Określenia powyższego używano w odniesieniu do terytorium, nad którym władzę sprawował PKWN i Tymczasowy Rząd Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od lipca 1944 r. do przełomu stycznia i lutego 1945 r., gdy władze centralne stopniowo opuszczały Lublin. W książce omówiono: ujawnianie się struktur cywilnych Polskiego Państwa Podziemnego, stronnictwa polityczne związane z PPP, niepodległościowe f...
Termin „zbrodnia pomorska 1939” oznacza eksterminację przez Niemców na terenie przedwojennego województwa pomorskiego, polskiej ludności cywilnej (głównie inteligencji, ale także rolników i robotników), osób chorych psychicznie, a także pomorskich Żydów, której dokonano w pierwszych miesiącach okupacji. Pierwsza monografia zbrodni pomorskiej udziela nowej, pełniejszej odpowiedzi na pytanie dlaczego skala zbrodni niemieckich na terenie przedwojennego województwa pomorskiego by...
Koncepcja obrony Polski we wrześniu w 1939 r. opierała się na idei działania sojuszów wojskowych. W ich myśl 3 września Francja, w ślad za Wielką Brytanią, wypowiedziała Niemcom wojnę. Mimo zobowiązań politycznych nie pospieszyła jednak Polsce z pomocą zbrojną. Umożliwiła natomiast na swoim terytorium rekonstrukcję władz RP – co pozwoliło zachować ciągłość polskiej państwowości – i odbudowę WP. Formacja utworzona z Polaków przebywających we Francji, w Belgii, Holandii i Wielk...
Oddawany do rąk Czytelników tom zawiera 21 artykułów poświęconych prasie polskiej na obczyźnie oraz emigracyjnym ośrodkom wydawniczym i wydawcom w latach 1939–1990. Przedstawiają one m.in. historię polskich oficyn emigracyjnych w Wielkiej Brytanii, aktywność wydawniczą Związku Harcerstwa Polskiego na obczyźnie, działalność wydawnictwa Editions Spotkania, charakterystykę środowiska paryskiej „Kultury”, dzieje pism katolickich („Miecz Ducha” i „Sprawa”), wydawanego w Jerozolimi...
Crime and Pillage presents a reality from Poland’s past that still painfully reverberates today, 80 years after it finished occurring – the German occupation of Poland from 1939 to 1945. Every Pole seems to have a story – a grandparent, aunt, or uncle that was murdered, became an slave laborer, or suffered fear and persecution form the Germans. In addition, despite Poland’s continual growth since the fall of communism, the effects of Germany’s literal economic disembowelment ...
Środowisko filmowe Polski Ludowej doczekało się licznych opracowań. Najczęściej jednak koncentrują się one na życiu prywatnym ludzi filmu lub ich warsztacie zawodowym. Niewiele publikacji naukowych ukazuje ówczesnych filmowców w realiach komunistycznego państwa: ich postawy polityczne, relacje z partią, resortem kultury, aparatem bezpieczeństwa i cenzurą, zaangażowanie w inicjatywy opozycyjne bądź przeciwnie – w działania propagandowe władz. Odpowiedzią na potrzebę pogłębieni...
Rok 1921 na Górnym Śląsku zdominowały dwa wydarzenia, które miały decydujące znaczenie dla przyszłości regionu i jego mieszkańców – plebiscyt, przeprowadzony 20 marca, oraz III powstanie śląskie. To ostatnie na ponad dwa miesiące przekształciło dużą część obszaru plebiscytowego w teatr działań wojennych. Teksty zawarte w pierwszym tomie koncentrują się na plebiscycie górnośląskim, kazanym w szerokim kontekście – zarówno lokalnym, jak i międzynarodowym. Temat ten był przez la...
Najbardziej spektakularną odpowiedzią załóg zakładów pracy województwa katowickiego na wprowadzenie stanu wojennego w grudniu 1981 r. były strajki oraz próby ich podjęcia. Stanowiły one logiczną konsekwencję doświadczeń zebranych przez polskie społeczeństwo podczas protestów latem 1980 r. oraz w czasie kolejnych szesnastu miesięcy rewolucji „Solidarności”. W porównaniu z nimi strajki grudniowe odbywały się w zupełnie innych warunkach. To, co wcześniej było legalne i dozwolone...
Seria „W imieniu Polski Walczącej” poświęcona jest Armii Krajowej – największej organizacji konspiracyjnej w okupowanej przez Niemców Europie (latem 1944 r. walczyło w jej szeregach ponad 350 tys. żołnierzy). Jej geneza, co znamienne, przez dzieje jej poprzedniczek – Służby Zwycięstwu Polski i Związku Walki Zbrojnej, sięga dni klęski wrześniowej 1939 r. i jest dowodem na nigdy niegasnącą wiarę Polaków w odzyskanie niepodległości. Świadczy też o ciągłości oporu społeczeństwa p...
Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 31 sierpnia 1944 r. o wymiarze kary dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy winnych zabójstw i znęcania się nad ludnością cywilną i jeńcami oraz dla zdrajców Narodu Polskiego, nazywany dekretem sierpniowym lub sierpniówką, jest jednym z najbardziej znanych aktów prawnych komunistycznej Polski. Choć dokument ten był już przedmiotem badań naukowych, to skala jego zastosowania, a także dosyć szczególny charakter zamieszcz...
W Polsce Ludowej opowieść o walkach na Pomorzu Zachodnim zyskała znaczenie wykraczające poza samo upamiętnienie żołnierskiego poświęcenia.Budowano narrację, która miała kształtować pamięć zbiorową, przyspieszać integrację Ziem Odzyskanych z resztą kraju, uzasadniać trwałość granicy na Odrze, Nysie i Bałtyku oraz umacniać sojusz ze Związkiem Sowieckim. Walki te stawały się także narzędziem legitymizacji władzy – zwłaszcza przez wiązanie ich z biografiami kluczowych postaci reż...
Pakiet: Z nieludzkiej ziemi do krainy maharadżów T.1-2Tysiące Polaków z Kresów Wschodnich jednej nocy 1940 lub 1941 r. utraciło swoje dotychczasowe życie, ciężko zarobiony majątek, a niekiedy również rodzinę. Zostali zmuszeni do wyruszenia w niechcianą i bolesną podróż na wschód - w głąb Związku Sowieckiego. Po podpisaniu układu Sikorski-Majski część Polaków z zesłania do ZSRS trafiła do Indii. Ich wojenne losy przedstawiono w niniejszym albumie.Publikacja powstała w głównej ...
Publikacja ukazuje funkcjonowanie Polskiego Narodowego Komitetu Demokratycznego pod przewodnictwem Stanisława Mikołajczyka w szerokim kontekście rzeczywistości emigracyjnej, międzynarodowej, jak i krajowej. Przez cały okres działalności PNKD zdecydowanie zabiegał o odzyskanie przez Polskę niepodległości. Jego liderzy przy każdej sposobności przypominali politykom i społeczeństwom zachodnim o sprawie polskiej, a także o sytuacji w pozostałych krajach za żelazną kurtyną, czynią...
Karol Libelt napisał: "Naród żyje, dopóki język jego żyje, bez języka narodowego nie ma narodu". Ta myśl przyświecała Polakom na przestrzeni naszej dramatycznej historii i dlatego pomimo 123 lat zaborów przetrwał naród i przetrwał język. Pamiętały o tym zagrożeniu polskie władze emigracyjne w Wielkiej Brytanii. Z inicjatywy Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie we wrześniu 1944 r. powstał Komitet Ochrony Czystości Języka Polskiego, w skład którego weszli pisarze, dzi...
Oddawany do rąk Czytelników tom źródłowy odkrywa historię nieustannych podchodów, sporów, rywalizacji i pozornych lub rzeczywistych ustępstw, jakie zdominowały relacje między kierownictwem Komitetu ds. Radia i Telewizji a dużą częścią jego pracowników w okresie tzw. karnawału Solidarności. W tle tych stosunków trwała ogólniejsza rozprawa między aparatem partyjno-państwowym a niezależnymi związkami zawodowymi, rozgrywająca się również w kontekście działalności peerelowskiego a...
W świetle obowiązującej w PRL konstytucji stan wojenny w 1981 r. wprowadzono niezgodnie z prawem. Wyciągając wnioski z tych wydarzeń, a jednocześnie chcąc zabezpieczyć się na wypadek wybuchu niezadowolenia w przyszłości, najpierw zmieniono ustawę zasadniczą, a następnie rozpoczęto prace nad przygotowaniem nowego stanu nadzwyczajnego. Nad planami wprowadzenia stanu wyjątkowego pracowano w zaciszu gabinetów Minerstwa Spraw Wewnętrznych oraz Ministerstwa Obrony Narodowej od 1983...
Wojna polsko-sowiecka 1919-1920-1921 była dramatyczną "wojną o wszystko" i jednym z najważniejszych, a zarazem najtragiczniejszych wydarzeń w dziejach dwudziestowiecznej Polski. Klęska mogłaby oznaczać likwidację niepodległego państwa, trwałą sowietyzację narodu oraz utratę elit zdolnych do odbudowy niezależnej państwowości.Konflikt ten od lat przyciąga uwagę polskiej historiografii. Dotychczasowe badania - podobnie jak przed 1939 r. - opierały się głównie na źródłach polskic...
Wśród licznych opracowań poświęconych dziejom Polskich Sił Zbrojnych ta książka zajmuje miejsce szczególne - ukazuje sport i kulturę fizyczną jako ważny element życia codziennego żołnierzy, zarówno w czasie wojny, jak i na emigracji.Autor sięgnął do niepublikowanych archiwaliów londyńskich, prasy wojennej oraz relacji uczestników i podjął próbę przedstawienia fascynującego świata żołnierzy-sportowców, dla których sport był formą zachowania tożsamości, hartu ducha, a zarazem s...
Józef Wójcik był komendantem Obwodu Łuck AK krypt. "Łan" działającego na Wołyniu w okresie II wojny światowej. W młodości walczył o wolność Polski z okupantem sowieckim oraz brał udział w obronie ludności cywilnej brutalnie mordowanej w latach czterdziestych XX w. na Wołyniu przez ukraińskich nacjonalistów z OUN i UPA. Następnie został zesłany do obozów pracy przymusowej na Syberii.W swoich wspomnieniach Józef Wójcik przedstawia działalność polskiej konspiracji na południowo-...
W czwartym tomie Kresowych rezydencji przedstawiono 55 miejscowości z zespołami rezydencjalnymi z przedwojennego województwa wołyńskiego. Jedynie w 30 z nich zachowały się - w różnym stanie - główne obiekty: dwory, pałace lub zamki. Stanowią one niespełna 5 proc. ogólnej liczby siedzib ziemiańskich istniejących na tym obszarze przed II wojną światową. Wszystkie znajdują się obecnie w granicach Ukrainy.Wśród obiektów, które dotrwały do naszych czasów, na pierwszy plan wysuwają...
Autorzy artykułów zawartych w książce przygladają się początkom polskiej transformacji ustrojowej w 1989 r. ze specyficznej perspektywy - samej Warszawy oraz jej mieszkańców, ponieważ dotychczasowe badania sytuowały ją przede wszystkim w kontekście ogólnokrajowym i międzynarodowym, a tylko sporadycznie w regionalnym i lokalnym.Siłą rzeczy stolica jest stałym tłem wydarzeń państwowych i politycznych, a także społecznych, kulturalnych i gospodarczych - ale sama na ogół nie staj...
Celem albumu jest ukazanie skali destrukcji dokonanej przede wszystkim przez Niemców w okresie II wojny światowej, wskazanie zmian zaszłych w krajobrazie Lublina w ich wyniku, a także dokonanie porównania wyglądu wybranych obiektów i miejsc zniszczonych we wrześniu 1939 r., w trakcie wysiedleń Wieniawy, w wyniku likwidacji lubelskiej dzielnicy żydowskiej, sowieckiego bombardowania w maju 1944 r. oraz w czasie walk o miasto w lipcu tego roku z ich stanem pierwotnym oraz dzisie...
Polskie losy żołnierskie oraz kombatanckie postawy społeczno-polityczne po zakończeniu II wojny światowej we Francji doczekały się odrębnego omówienia. Autor analizuje dzieje polskiego ruchu kombatanckiego na ziemi francuskiej w latach 1944–1970. Pokrótce odnosi się do okresu międzywojennego i jego tradycji, a jednocześnie kreśli trendy powojenne i lewicowe sympatie niektórych uczestników walk na Zachodzie. Publikacja ukazuje związki polskich organizacji kombatanckich we Fran...
Działalność aparatu represji ciągle pozostaje jedną z białych plam historii Polski po II wojnie światowej. Dotyczy to w szczególności dziejów lokalnych na Ziemiach Zachodnich. Na procesy związane z osadnictwem, wysiedleniami, powstawaniem tożsamości nowych mieszkańców, zmianami politycznymi i gospodarczymi nakładały się podejmowane przez władze wysiłki budowania systemu totalitarnego. Funkcjonariusze policji politycznej, znanej pod nazwą Urzędu Bezpieczeństwa, mieli za zadani...
Zachowana w układzie problemowo-chronologicznym praca jest wycinkiem biografii pretekstowej, w której główny nacisk badawczy został położony – oprócz samej postaci gen. Kazimierza Sosnkowskiego – na ukazanie struktur organizacyjnych i działania Ministerstwa Spraw Wojskowych w okresie wojen o granice 1919–1921. Prezentuje ponadto politykę wojskową oraz szeroko rozumiane zaplecze frontu, które przez systemy zaopatrywania, szkolenia i uzupełniania Wojska Polskiego wpłynęło na pr...
Das vorliegende Buch ist die erste Monographie, die das Thema Volksdeutscher Selbstschutz in Polen in seiner ganzen Komplexität und in Bezug auf alle Besatzungsgebiete darzustellen versucht. Der Selbstschutz wurde offiziell zwischen 8. und 10. September 1939 von Heinrich Himmler ins Leben gerufen. Er war eine aus Mitgliedern der hiesigen deutschen Minderheit bestehende Miliz, die während des deutschen Angriffs auf Polen und in den folgenden Monaten auf den von der Wehrmacht e...
Francuska Misja Wojskowa przybyła do Polski w kwietniu 1919 r., by wesprzeć organizację i szkolenie odradzającej się armii. W najtrudniejszych dla niepodległej Rzeczypospolitej latach 1919–1920, szczególnie podczas wojny z Rosją Sowiecką, kilka tysięcy żołnierzy francuskich pełniło służbę na rzecz Wojska Polskiego. Misją kierował gen. Paul Henrys. Wspieranie przez niego sprawy polskiej spotykało się z otwartą krytyką we Francji. W prezentowanej Czytelnikom książce ukazano na ...
„Henryk Urbanowicz (1926–1949) w niepodległej Polsce żył tylko trzynaście lat. Najpierw Sowieci, a później Niemcy odebrali mu wolność. Po wojnie również nie mógł się nią cieszyć. Komuniści zamordowali go, gdy miał zaledwie 23 lata. Bardziej zapamiętał w swoim krótkim życiu chłód kolby pistoletu maszynowego, rękojeść TT-ki, wiejskie kwatery, akcje partyzanckie, niż zapach świeżego druku zeszytów szkolonych i podręczników. Okupanci odebrali mu wszystko oprócz dumy i przynależno...
Osiem artykułów zawierających wnikliwą analizę przemian polityczno-społecznych zachodzących w latach 1988–1990. Analizowane przez autorów zagadnienia odnoszą się do obrad okrągłego stołu (m.in. podziału na opozycję „konstruktywną i opozycję „ekstremalną”), wyborów 4 czerwca 1989 r. (m.in. kontrowersji dotyczących listy krajowej), odbudowy NSZZ „Solidarność” (m.in. ujawniania struktur związkowych), reformy MSW (m.in. bezprawnego niszczenia dokumentacji i weryfikacji funkcjonar...
Historia formacji porządku publicznego w Polsce to obszar intensywnie eksplorowany przez historyków, prawników, politologów i socjologów, w dalszym ciągu szereg kwestii pozostało jednak niezgłębionych. Ewolucja organizacyjna, zakres uprawnień, praktyczne aspekty aktywności to tematy wciąż aktualne. Publikacja ma na celu pogłębienie stanu wiedzy historycznej i prawnej dotyczącej funkcjonowania polskich formacji policyjnych począwszy od 1919 r. aż do czasów współczesnych. Istot...
Najbliższy współpracownik wojskowy Józefa Piłsudskiego, Naczelny Wódz Sił Zbrojnych, nieugięty strażnik niepodległości, honoru i praw Polski na arenie międzynarodowej - został uczczony przez Sejm RP uchwałą ustanawiającą rok 2025 Rokiem Generała Kazimierza Sosnkowskiego. Oddana do rąk Czytelników praca, będąca poprawioną, zmienioną i rozszerzoną wersją albumu wydanego w 2012 r., jest biografią ilustrowaną Sosnkowskiego w ujęciu pretekstowym. To opowieść o Polakach walczących ...
W 1994 r. były oficer wywiadu KGB Aleksandr Wasiliew zyskał dostęp do ściśle tajnych dokumentów sowieckich operacji wywiadowczych prowadzonych przeciwko Stanom Zjednoczonym w latach trzydziestych i czterdziestych XX w. Obszerne materiały udało mu się przepisać lub streścić, zanim krótkotrwała odwilż w stosunkach Rosji z Zachodem skończyła się bezpowrotnie, a on sam uciekł do Wielkiej Brytanii.
Publikacja opisuje działania władz komunistycznych wobec Kościoła katolickiego w dekanacie Janów Lubelski w latach 19441981. Jej celem jest ukazanie stosunku władz komunistycznych do Kościoła katolickiego w dekanacie Janów Lubelski w latach 19441981. Tak postawiony cel pracy pociągnął za sobą wiele szczegółowych pytań, na które autor stara się odpowiedzieć w książce: Jakie było położenie i przynależność administracyjna tego terenu Jaka była specyfika ludności tu zamieszkujące...
W imieniu Polski walczącej T.1 Zamach na Kutscherę, Sławomir Zajączkowski, Krzysztof WyrzykowskiListopad 1943. W okupowanej Warszawie masowo giną rozstrzeliwani w ulicznych łapankach mieszkańcy. Nie wiadomo kim jest tajemniczy dowódca policji i SS, stojący za rozkazami o masowych egzekucjach. Dowódca Armii Krajowej wydaje rozkaz ustalenia jego personaliów i likwidacji zbrodniarza.Zadanie to otrzymują: szef wywiadu Kompanii Dyspozycyjnej ,,Pegaz" Kedywu Komendy Głównej ...
W imieniu Polski Walczącej T.3 Akcja pod Arsenałem, Sławomir Zajączkowski, rysunki Krzysztof WyrzykowskiBohaterami komiksu są autentyczne postacie: Jan Bytnar "Rudy", Aleksy Dawidowski "Alek" i Tadeusz Zawadzki "Zośka".Marzec 1943 r. Gestapo celnie uderza w warszawskie Szare Szeregi. W ręce Niemców wpada najpierw dowódca Hufca Praskiego phm. pchor. Henryk Ostrowski "Heniek", a po kilku dniach - dowódca Hufca "Południe" phm. pchor. Jan Bytnar "Rudy". Czy złapani i katowani w s...
Zmagania na morzach i oceanach to kampania bardzo specyficzna. Nie tylko ludzie, ale również morze często bywa najtrudniejszym przeciwnikiem. Tak samo było w latach 1939-1945, kiedy to również wody świata stały się jednym z teatrów działań bojowych. Od pierwszych dni konfliktu swój udział miały w nich załogi pływające na okrętach Polskiej Marynarki Wojennej oraz statkach Polskiej Marynarki Handlowej- od obrony wybrzeża we wrześniu 1939 r. przez walki w Norwegii i we Francji, ...
Celem niniejszej monografii jest ukazanie historii placówki zakonnej w niewielkiej wsi kaszubskiej Wielki Klincz w trzech bardzo ważnych okresach historii Polski: w II RP, w czasie wojny i okupacji oraz w PRL. Książka pokazuje przede wszystkim, w jaki sposób najważniejsze wydarzenia historii powojennej Polski, a głównie działania władz komunistycznych wpływały na dom zakonny (po 1970 r. parafię) na pomorskiej prowincji.
Niemiecka wersja monografii poświęconej więzieniu NKWD w Toszku w powiecie gliwickim, działającemu od maja do listopada 1945 r. Przetrzymywano tam ok. 5 tys. osadzonych, zatrzymanych w ramach akcji "oczyszczania tyłów". Zmarło ok. 3 tys. więźniów. Publikacji towarzyszy wybór dokumentów i relacji świadków oraz zeznań osadzonych. Praca jest ilustrowana.
Hans-Albrecht Herzner, oficer Abwehry od samego początku II wojny światowej zaangażowany w działania dywersyjne II wojny światowej pozostawił po sobie zbiór rozmaitych dokumentów, ściśle związanych z wydarzeniami, w których osobiście brał udział. Wśród nich na pierwszym miejscu wymienić trzeba akcję na stacji w Mostach na Śląsku Cieszyńskim (obecnie Czechy), kiedy to w nocy z 25 na 26 sierpnia 1939 r., stojąc na czele kilkunastoosobowej grupy dywersantów usiłował opanować tun...
Edycja źrodłowa ukazująca stosunek politycznych formacji ruchu narodowego w międzywojennej Polsce wobec komunistów działających na terytorium II RP oraz idei komunistycznej. Wydwnictwo zawiera dokumenty różnej proweniecnji organizacyjnej, a także zbiór publicystyki politycznej ruchu narodowego, wystąpienia sejmowa, uchwaly i druki sejmowe odnoszące się do zagadnienia komunizmu i aktyności komunistów. Cały materiał został krytycznie opracowany, opatrzony aparatem naukowym. jes...
The book consists of forty-five short articles written by forty-three authors. The central idea guiding the authors while working on this publication was the desire to honour the heroes selected by introducing them to a wider audience. Some articles are devoted to events or moments of Polish history – most often local – that are worth bringing closer and discussing from a different, and sometimes surprising perspective. The vast majority of the texts included in this publicat...
W albumie zaprezentowano działania, w których wyrażał się patriotyzm suwalskiej młodzieży w ciągu ostatnich stu lat. Zawarte w nim artykuły oraz ilustracje skupiają się na wydarzeniach, w których młodzież odgrywała ważną, a niekiedy wręcz kluczową rolę. Podzielony jest na odsłony: 1919 – 1949 – 1980 – czasy współczesne. Album otwiera tekst Andrzeja Matusiewicza (Augustowsko-Suwalskie Towarzystwo Naukowe) poświęcony dwóm najważniejszym patriotycznym upamiętnieniom w Suwałkach...
"Lekarz polski zrozumiał od razu, gdzie w jego fachu biegnie granica między miłością do cierpiącego człowieka a obowiązkiem wobec państwa. Jest on w swej działalności w wojsku przede wszystkim żołnierzem walczącym o zwycięstwo. Jego praca ma być przede wszystkim pracą dla państwa, tak w chwilach wojny, jak i w chwilach pokoju. Stefan Hubicki Monografia przedstawia główne aspekty wojskowej służby zdrowia w Okręgu Korpusu WP nr IV w Łodzi w latach 1921–1939 ze szczególnym uwzg...
Publikacja stanowi drugi tom serii popularnonaukowej poświęconej różnym aspektom życia w okupowanej Warszawie w latach 1939–1945. Na całość tomu składa się trzynaście artykułów. Poruszono w nim m.in. zagadnienia związane z niemieckim terrorem wobec ludności cywilnej, utworzeniem getta warszawskiego i kształtowaniem się struktur cywilnych Polskiego Państwa Podziemnego. Publikacja została przygotowana przez zespół historyków z Oddziałowego Biura Badań Historycznych Instytutu Pa...
Oddawany do rąk czytelników tom stanowi kontynuację rozważań nad historią polityczną Lubelszczyzny w latach 1918-1939. Publikacja wprowadza do obiegu naukowego nowe fakty, spostrzeżenia, refleksje, minimalizując dotychczasowe zaniedbania. Brakowało bowiem portretu epoki z wyczuciem proporcji pomiędzy stosunkami politycznymi i barwą społeczną. Nie mając ambicji encyklopedycznego i wyczerpującego objęcia całego okresu i całego terenu, powyższa monografia stanowi bogatą materiał...
"Organizacja i dziesięcioletnie (1925–1935) funkcjonowanie autonomicznego rejonu polskiego na Wołyniu – tzw. Marchlewszczyzny, to w ówczesnej polityce narodowościowej bolszewików przedsięwzięcie istotne, które rzutowało na stosunki polsko-sowieckie. W zamierzeniu bolszewickich strategów i wykonawców ich polityki rejon miał stać się swoistym zalążkiem „Polski socjalistycznej” oraz kuźnią kształtowania dla niej kadry kierowniczej. Ten swoisty eksperyment przeprowadzony został z...
Kardynał Stefan Wyszyński w 1971 r. miał siedemdziesiąt lat i obchodził jubileusz 25-lecia sakry biskupiej. Od pierwszych stron pro memoria przed czytelnikiem zapisków wyłania się portret duchownego aktywnie zaangażowanego w bieżący nurt życia
zarówno Kościoła powszechnego, jak i religijno-społecznego w Polsce, przy tym człowieka pokornego wobec własnych ograniczeń i nieuchronności przemijania.
Koniec koszmaru niemieckiej okupacji nie oznaczał, że skończyły się ludzkie dramaty. Najpierw okrutna, wyniszczająca wojna, a potem przesiedlenia i znój powojennej odbudowy. W 1945 r. przez województwo poznańskie przetoczyły się ogromne rzesze czerwonoarmistów. Armia Czerwona przejęła najważniejsze linie komunikacyjne, w szczególności kolej, którą wysyłała liczne transporty ze zrabowanym mieniem. Przez kilka miesięcy po przejściu frontu sowieccy komendanci wojenni na zarządza...
"II wojna światowa spowodowała nie tylko ogromne straty ludzkie i materialne, ale także pociągnęła za sobą masowe migracje ludności. Po jej zakończeniu wielkim wyzwaniem międzynarodowym stała się repatriacja polskich obywateli rozsianych po Europie Zachodniej. Setki tysięcy z nich wracały do kraju przez terytorium Czechosłowacji, która dzięki swojemu położeniu odgrywała rolę ważnego obszaru tranzytowego. W tym samym czasie przez Czechosłowację zmierzali na Zachód Polacy, któr...
"Dzień 8 maja 1945 r. zapisał się w Polsce odmiennie, aniżeli w krajach zachodniej Europy. Nadal trwał zbrojny opór przeciw wrogowi, teraz już nie hitlerowskim Niemcom, ale „sojusznikowi naszych sojuszników” – Związkowi Sowieckiemu. Opłakującym setki tysięcy ofiar towarzyszył niepokój o przyszłość. Nie było wybuchu euforii, lecz co najwyżej w części społeczeństwa uczucie ulgi. Narzucone przez Związek Sowiecki władze mozolnie tworzyły podwaliny nowego ustroju państwa. Niniejsz...
Książka przedstawia postrzeganie polskiego Szczecina w Stanach Zjednoczonych od 1945 r. Na podstawie nowych, odtajnionych niedawno źródeł z archiwów amerykańskich, dyplomatycznych i wywiadowczych nakreślono obraz miasta widziany przez władze USA, znaczenie jego infrastruktury przemysłowej oraz miejsce, jakie Szczecin zajmował w ogólnej polityce Waszyngtonu wobec Polski w latach 1945–1988. W publikacji wykorzystano dokumenty agend Departamentu Stanu, głównie ambasady USA w Pol...
Książka o historii poklskiej diaspory w Chinach tp kolejna interesująca monografia profesora Janusza Wróbla dotyczącą szeroko pojętych relacji polsko-chińskich. Pierwszą była opublikowana w 2016 r. praca Chipobrok. Z dziejów polsko-chińskiego sojuszu morskiego 1950-1957. Tym razem autor przybliża mało dotychczas znane dzieje polskiej diaspory na terytorium Chin, od schyłku XIX w. aż do jej smutnego końca w połowie XX w. Jak się okazuje zarobkowa migracja naszych rodaków doci...
Wierzchucino – stacja kolejowa położona w Borach Tucholskich. Jest 30 sierpnia 1939 r. Dwunastoletnia Zosia bawi się na podwórku. Nagle słyszy dziwne brzęczenie, jakby rój pszczół leciał do ula. Wysoko na niebie dostrzega trzy niemieckie samoloty. Stojąc na progu rodzinnego domu, czuje się bezpiecznie. Jest zaciekawiona i rozbawiona. Już wkrótce to „dziwne brzęczenie” będzie się jej kojarzyło wyłącznie z poczuciem zagrożenia i ze strachem. Książka Wojna oczami nastolatki to ...
Rok 1942 – Niemcy nasilają terror wobec społeczeństwa polskiego. Dowództwo AK zdaje sobie sprawę, że nie może czekać na wybuch odległego w czasie powstania powszechnego. Musi przeciwstawić się okupantowi natychmiast. Trzeba podjąć działania bojowe, pokazać siłę organizacji i dać otuchę ludziom niezwiązanym z konspiracją. W maju zapada decyzja o utworzeniu na szczeblu Komendy Głównej AK Organizacji Bojowych Akcji Specjalnych o kryptonimie „Osa”. To obok Związku Odwetu oraz Org...
W latach 1939–1945, wyniku działań wojennych, najwięcej polskich żołnierzy znajdowało się na Bliskim Wschodzie, który w czasie II wojny światowej określano jako Środkowy Wschód. Na mocy rozkazu Naczelnego Wodza gen. broni Władysława Sikorskiego z 12 września 1942 r. powstała w tej części świata Armia Polska na Wschodzie pod dowództwem gen. dyw. Władysława Andersa. W ciągu niespełna dwóch lat jej funkcjonowania przeszła niejedną organizację i wielokrotnie zmieniała miejsca sta...
"Położony niedaleko Skórcza las Zajączek był w latach II wojny światowej jednym z większych miejsc kaźni na Kociewiu. We wrześniu 1939 r. Niemcy rozpoczęli tam masowe zabójstwa Polaków i Żydów. W ramach akcji „Tannenberg” wymierzonej w przedstawicieli szeroko pojętej inteligencji mordowali osoby, które w latach przedwojennych pozostawały z nimi w konflikcie, oraz wszystkich tych, których uznali za zagrożenie dla swoich rządów. Zbrodnie popełniano też ze względów ekonomicznych...
Angielski przekład powieści "Zapiski oficera Armii Czerwonej" Sergiusza Piaseckiego, stylizowanej na pamiętnik czerwonoarmisty, Zubowa, który uczestniczy w ataku na Polskę i konfrontuje swoje, wbite mu do głowy przez propagandę, poglądy z rzeczywistością na Kresach, obnażając przy okazji absurdy radzieckiej rzeczywistości.
"W ramach wojewódzkich obchodów 80. rocznicy przemianowania Związku Walki Zbrojnej na Armię Krajową w lutym 2022 r. w Muzeum Stutthof w Sztutowie odbyła się konferencja naukowa poświęcona wybranym aspektom dziejów Polskiego Państwa Podziemnego na Pomorzu. Jej współorganizatorami były gdański oddział Instytutu Pamięci Narodowej i Muzeum II Wojny Światowej. Większość zaprezentowanych wówczas referatów uznano za warte szerszej popularyzacji. Niniejsza publikacja zawiera wyniki b...
Wszechstronna, oparta na kompleksowych badaniach źródłowych monografia niemieckiego obozu zagład w Sobiborze, w którym w latach 1942-1943 zginęło ok. 250 tys. Żydów z ziem polskich i całej Europy. Autor omawia czynniki, które doprowadziły do powstania obozu, opisuje okres jego budowy, funkcjonowanie, przedstawia załogę niemiecką i ukraińską, warunki życia i pracy więźniów i ich bunt, ale także ukazuje stosowane w obozie metody eksterminacji i próbuje uściślić liczbę ofiar Sob...
