IPN Pozostałe - książki, ebooki i audiobooki

Publikacja "Urząd do spraw Wyznań. Struktury, działalność, ludzie", t. 5, ma wypełnić lukę badawczą dotyczącą kadr Urzędu ds. Wyznań. Jest to pierwsze szersze opracowanie zwarte poświęcone tej ważnej problematyce, która będzie podejmowana w dalszych badaniach prowadzonych w ramach IPN. Tom składa się z trzech części: Centrala, Struktury wojewódzkie - portrety zbiorowe oraz Struktury wojewódzkie - sylwetki. Opublikowano w nim artykuły poświęcone kierownictwu Urzędu – Jerzemu S...

Prezentowany Dzienniczek ks. Stanisława Bełcha (1904–1989), pochodzącego z diecezji przemyskiej niezłomnego kapłana, który przeszło połowę życia spędził poza Polską, wybitnego historyka (autora m.in. monumentalnych prac o Pawle Włodkowicu i św. Stanisławie ze Szczepanowa) oraz katolickiego wydawcy (założyciela Katolickiego Ośrodka Wydawniczego „Veritas” w Londynie, inicjatora przetłumaczenia z łaciny i wydania w języku polskim Sumy teologicznej św. Tomasza z Akwinu), jest nie...

Dla dużych i małych Czytelników, którzy od kilkunastu już lat towarzyszyli Antkowi Srebrnemu i jego przyjaciołom w wojennych wędrówkach, nie mamy niestety dobrych wieści. Prezentowany dwunasty zeszyt jest jednocześnie ostatnim odcinkiem całej serii. Podobnie jak i w dwóch poprzednich, nie opowiedziano w nim – przynajmniej do pewnego momentu – losów samego Antka, ale jego starszego brata Sebastiana.Zeszyt ten zabierze nas w fascynującą przygodę po zakamarkach wileńskiej legali...

Poezja pokolenia wojennego wyrastała z dylematów artystów w obliczu konfliktów zbrojnych. Twórczość tej generacji dowodzi, że Muzy w czasie wojny nie muszą milczeć, poeta niekoniecznie winien ustąpić żołnierzowi, a jego głos ma siłę wykraczającą poza okoliczności historyczne. Maciej Urbanowski żywo portretuje twórców z odwagą angażujących się w konspirację i walkę. Na nowo odczytuje okupacyjne czasopisma i je problematyzuje. Monografia zawiera obszerny aneks z materiałem źród...

Zeszyt ćwiczeń i łamigłówek nawiązujący tematyką do z. 2 serii komiksowej "Wojenna odyseja Antka Srebrnego 1939-1946".
Czytelnicy wraz z bohaterami komiksu uczestniczą w ważnych wydarzeniach z czasów II wojny światowej.
Rozwiązując rysunkowe, matematyczne i słowne zagadki, jednocześnie utrwalają wiedzę historyczną.

Archiwum Historyczne Sekretariatu Stanu (ASRS) zawiera w swoich zbiorach dokumenty dotyczące papieskiej dyplomacji z XIX i XX w. Zespół Piusa XII (1939–1958) zawiera dokumenty dotyczące relacji papieża do Polski i Polaków. Odpowiada na pytanie o zakres wiedzy Watykanu na temat zbrodni nazistowskich i sowieckich. Ukazuje działania dyplomacji watykańskiej wobec systemów totalitarnych. Inwentarz przygotowany przez IPN dotyczący jednej z serii narodowych „Polska” jest pierwszym t...

Nie chcemy seryjnej produkcji magistrów stanowi zbiór relacji dotyczących strajku studentów uczelni łódzkich, jednego z najdłuższych strajków okupacyjnych młodzieży akademickiej w powojennej Europie, który przeprowadzono na przełomie stycznia i lutego 1981 r. Protestujący domagali się m.in. wprowadzenia autonomii uczelni w kwestiach naukowych i dydaktycznych, wydłużenia studiów do 5 lat, zniesienia obowiązkowego nauczania języka rosyjskiego, zmian w odbywaniu służby wojskowej...

Kompleks zagadnień dotyczących Europy Środkowej od wielu lat koncentruje uwagę polityków, intelektualistów, uczonych i artystów. Kwestie terminologii, struktury geopolitycznej, rozległości terytorialnej, specyfiki doświadczenia historycznego regionu i wspólnoty kulturowej zamiesz-kujących go narodów pośród wielu innych powracają w refleksji powstającej często w reakcji na wyzwania współczesności. W niniejszym tomie – pierwszym z cyklu – podejmujemy przede wszystkim tematykę d...

Po zakończeniu II wojny światowej żołnierze Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie musieli zmierzyć się z trudną decyzją o powrocie do Polski „ludowej” lub pozostaniu na emigracji. Pomimo obaw część środowiska żołnierzy PSZ decydowała się na repatriację. Tymczasem nowe władze w kraju, pozornie do niej zachęcając, uznawały powracających wojskowych za „element politycznie wrogi” – wysłanników i sprzymierzeńców emigracji politycznej skupionej wokół Rządu Rzeczypospolitej Polskiej n...

Publikacja Opolska bezpieka 1945–1956. Struktury – kadry i obsada stanowisk kierowniczych cywilnych organów bezpieczeństwa państwa na Śląsku Opolskim. Informator personalny przedstawia stan wiedzy na temat historii cywilnych organów bezpieczeństwa państwa na Śląsku Opolskim w latach 1945–1956. Część pierwsza dotyczy okresu od 1945 do 1950 r. i porusza m.in. takie zagadnienia jak zdobycie regionu przez Armię Czerwoną po klęsce III Rzeszy, sytuacja społeczno-polityczna na Śląsk...

Przedstawiamy Czytelnikom czwarty tom wydawnictwa Polska pod okupacją 1939–1945. Na jego łamach publikujemy artykuły naukowe przygotowywane w ramach Centralnego Projektu Badawczego „II wojna światowa i okupacje ziem polskich 1939–1944/45” (wcześniej: „Losy Polski i jej obywateli w latach II wojny światowej” oraz „Ziemie polskie pod okupacją 1939–1945”). Celem tego przedsięwzięcia jest krytyczna ocena dotychczasowego dorobku w badaniach nad dziejami Polski w latach 1939–1945 o...

Przełom lat 20. i 30. XX wieku przyniósł dekadę ogromnych przemian w Związku Sowieckim. Wówczas to w 1929 r. rozpoczął się w państwie pozostającym pod rządami Józefa Stalina pierwszy plan pięcioletni. Również wtedy masową skalę przybrała kolektywizacja rolnictwa. Oba procesy miały na celu nie tylko przekształcenie sowieckiej gospodarki. Zmiany te, w połączeniu z trwającym terrorem, miały dosięgnąć całości życia społeczno-politycznego państwa ze stolicą w Moskwie. Powyższe wyd...

Stan uzbrojenia Wojska Polskiego we wrześniu 1939 r. był efektem działań realizowanych w dwudziestoleciu międzywojennym. W tym czasie prowadzono unifikację uzbrojenia połączoną z równoczesną wymianą na nowsze wzory, w większości już produkcji polskiej. W połowie lat trzydziestych zdołano ujednolicić podstawową broń strzelecką i uzupełnić ją nowymi rodzajami. Częściowo wymieniono też sprzęt artyleryjski na wyprodukowany po I wojnie światowej i uzupełniono go nowocześniejszymi ...

Publikacja w ramach Centralnego Projektu Badawczego IPN: Dzieje Żydów w Polsce i stosunki polsko-żydowskie w latach 1917-1990. Seria: Pomoc Żydom na Ziemiach Polskich podczas Okupacji Niemieckiej, tom 2. Niniejsza monografia jest drugim tomem w serii Pomoc Żydom na Ziemiach Polskich podczas Okupacji Niemieckiej, powstającej w ramach Centralnego Projektu Badawczego IPN Dzieje Żydów w Polsce i stosunki polsko-żydowskie w latach 19171990. Prezentowane opracowanie ukazuje rozmait...

Zawarty w lipcu 1941 r. sojusz wojskowy między Polską a Związkiem Sowieckim był niezwykłym wydarzeniem w relacjach obu tych państw w XX w. Zakładał utworzenie w ZSRS Armii Polskiej, która na froncie wschodnim „ramię w ramię” z Armią Czerwoną będzie walczyć przeciwko wspólnemu wrogowi – III Rzeszy . Armię pod wodzą gen. Władysława Andersa udało się sformować, ale jej losy potoczyły się inaczej, niż zakładano.

Zakończenie II wojny światowej oraz niekorzystne dla Polski decyzje Wielkiej Trójki postawiły polskich uchodźców wojennych oraz żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych wobec konieczności podjęcia decyzji o powrocie do zniewolonego przez Sowietów kraju lub pozostaniu poza jego granicami. Dlatego ich powojenne losy naznaczone były trudem urządzenia sobie życia na obczyźnie lub koniecznością egzystowania w rządzonej przez komunistów Polsce. W ten sposób powstała kolejna fala wychodźstw...

Publikacja podejmuje problematykę zbrodni wojennych popełnionych przez Wehrmacht na żołnierzach polskich od września do grudnia 1939 r. Dwutomowa monografia, oparta na krytycznej analizie znanych źródeł oraz szeroko zakrojonej kwerendzie w niemieckiej dokumentacji wojskowej, wnosi istotną korektę dotychczasowego stanu wiedzy. Dzięki nowym ustaleniom – w zakresie liczby przypadków, ich przebiegu oraz motywacji sprawców – polska historiografia zyskuje solidne podstawy, by stać ...

Historia podziemia obozu narodowego na północnym Mazowszu i Kurpiach była zjawiskiem wyjątkowym w skali ogólnopolskiej. Tutaj twórcami i dowódcamiNSZ-NZW byli dawni żołnierze AK, którzy w wyniku różnych sytuacji konfliktowych zdecydowali się na służbę w tych organizacjach. Wnieśli do nich nową jakość i standardy obecne w podziemnej armii. Ich obecność pozwoliła też na uniknięcie sytuacji konfliktowych pomiędzy NZW a ROAK, czy też AKO i WiN. Dzieje podziemia narodowego na tym ...

Księga Myśliwców 1939 jest pierwszym w historiografii słownikiem biograficznym pilotów polskich, którzy w kampanii polskiej 1939 r. walczyli w jednostkach myśliwskich. Obejmuje lotników zarówno z oddziałów frontowych, jak i wykonujących zadania w formacjach tworzonych samorzutnie na zapleczu. Odtworzenie ich losów było możliwe głównie za sprawą archiwaliów, m.in. zachowanych rozkazów dziennych przedwojennych pułków lotniczych. Dostęp do dokumentów pozwolił na zrewidowanie nie...

Na przestrzeni ostatniego ćwierćwiecza, równolegle z zachodzącymi w Polsce przeobrażeniami o charakterze politycznym i społecznym, zmieniał się także IPN. Postępowała ewolucja zakresu jego ustawowych zadań. Instytut początkowo zajmował się gromadzeniem, zarządzaniem i udostępnianiem materiałów organów bezpieczeństwa państwa sporządzonych od 22 lipca 1944 do 31 lipca 1990 r., prowadzeniem badań naukowych i działalności w zakresie edukacji publicznej, a także śledztw w sprawie ...

Pierwszy tom nowej popularnonaukowej serii „Solidarność na Dolnym Śląsku” wydawanej przez Oddział IPN we Wrocławiu i Ossolineum poświęcony jest wydarzeniu przełomowemu w powojennej historii Polski – strajkom z sierpnia 1980 r. To właśnie wówczas rodziła się prawdziwa solidarność, która dała początek wielkiemu masowemu ruchowi społecznemu. Na Dolnym Śląsku kluczowy okazał się strajk rozpoczęty 26 sierpnia w Zajezdni Autobusowej nr VII we Wrocławiu. Wkrótce rozszerzył się on n...

Wspomnienia Eugenii Bożeny Kaczyńskiej dotyczą jej wojennych losów. Aresztowana w sierpniu 1940 r., była więziona w Suwałkach, Ełku, Królewcu, Fordonie. Najobszerniejszy fragment opowieści dotyczy pobytu w Auschwitz, gdzie Kaczyńska trafiła 4 czerwca 1943 r. Opis zawiera osobiste doświadczenia, spostrzeżenia i rozważania na temat zdarzeń, w których brała udział. Pojawia się cały szereg wątków związanych z ludźmi, autorka wspomnień zwraca uwagę m.in. na indywidualne postawy po...

The release of the English edition of the album occurs year after the 40th anniversary of the death of Father Jerzy Popieluszko, a significant event in the political, cultural and religious landscape of Poland. The publication provides a comprehensive depiction of the life and activities of the unbreakable priest, with a particular emphasis on his role during the historic events of the 1980s in Poland. It contains a compilation of over 340 photographs and documents, some of w...

Biografia gen. Jana Kazimierza Kruszewskiego, gorącego patrioty, dowódcy Korpusu Ochrony Pogranicza, a przede wszystkimi niezwykłego człowieka. W czasach PRL nie było możliwości, żeby ojczyzna należycie go uhonorowała. Ówczesne władze liczyły na to, że na obczyźnie generał odejdzie w całkowitym zapomnieniu. Życiorys gen. Kruszewskiego naznaczony jest ogromnymi wyzwaniami tamtych czasów. W 1930 r. został powołany na dowódcę KOP. Był głównym twórcą i realizatorem reformy tej f...

Wybuch wojny niemiecko-sowieckiej spowodował odwrócenie sojuszy. Państwo Stalina stało się teraz jednym z aliantów. Władze Wielkiej Brytanii domagały się od strony polskiej rozpoczęcia akcji dywersyjnych, mających odciążyć nacisk wojsk niemieckich na froncie wschodnim. W tym celu dowództwo Związku Walki Zbrojnej powołało do życia specjalną organizację dywersyjną „Wachlarz”. Trafiła do niej blisko połowa cichociemnych zrzuconych do kraju w 1942 r. Dowódcą III odcinka „Wachlarz...

W historii NSZZ „Solidarność” poza strukturą regionalną ważną funkcję pełniły również sekcje branżowe, zwłaszcza grupujące zakłady o znaczeniu kluczowym dla gospodarki PRL. W sektorze przemysłu spożywczego istotną rolę odgrywali pracownicy 79 cukrowni. W 1980 r. stworzyli oni prężną ogólnopolską Komisję Koordynacyjną Pracowników Przemysłu Cukrowniczego NSZZ „Solidarność”, do której do końca listopada 1980 r. przystąpiło ok. 80 proc. zatrudnionych. Książka Marii i Andrzeja ...

Kazimierz Raszewski (1864–1941) to jeden z zaledwie dziewięciu generałów (admirałów) Wojska Polskiego wywodzących się z cesarskiej armii niemieckiej (i jedyny wśród nich generał broni). W armii cesarskiej dosłużył się stopnia podpułkownika kawalerii i w końcowej fazie I wojny światowej dowodził samodzielną Brygadą Landwehry na froncie zachodnim. W Wojsku Polskim w czasie wojny z Rosją bolszewicką pełnił obowiązki dowódcy dywizji i armii, a następnie w okresie pokoju dowódcy k...

Książka opisuje formowanie się tczewskiego aparatu władzy politycznej i stopniowe zawłaszczanie przez niego przestrzeni publicznej. Przedstawia tworzących go ludzi i panujące między nimi relacje oraz ukazuje proces, w wyniku którego po zakończeniu II wojny światowej cała władza znalazła się w rękach wąskiej grupy lokalnego kierownictwa PPR, a później PZPR. Wykonując zadania władz centralnych, lokalni działacze partyjni stosowali wobec przeciwników politycznych i ludności naci...

Niniejsza monografia jest czwartym tomem w serii „Pomoc Żydom na Ziemiach Polskich podczas Okupacji Niemieckiej” powstającej w ramach Centralnego Projektu Badawczego IPN „Dzieje Żydów w Polsce i stosunki polsko-żydowskie w latach 1917–1990”. Prezentowane opracowanie ukazuje działania podejmowane w latach 1939–1945 przez mieszkańców przedwojennego województwa pomorskiego na rzecz ludności żydowskiej. Odsetek mniejszości żydowskiej w okresie międzywojennym był tu niewielki, a N...

Józef Danch (1945-1982), nazywany przez wszystkich Ziutem, był kapłanem archidiecezji katowickiej. "Nieprzeciętna osobowość o dużej sile oddziaływania. Przy tym ogromna inteligencja, kultura i rozległa wiedza", tak o Ziucie mówili koledzy z seminarium duchownego. I nie było w tym przesady. Danch patrzył na rzeczywistość jasno, był bardzo świadomym swojego powołania katolickim księdzem. To sprawiło, że wielu ludzi znalazło w nim mocne oparcie. Opracowana przez Łucję Marek z Bi...

Książka Wrzesień 1939 w południowej Polsce to praca zbiorowa zawierająca artykuły powstałe na bazie referatów wygłoszonych na międzynarodowej konferencji naukowej zorganizowanej przez Oddział IPN w Krakowie w 80. rocznicę kampanii polskiej. Zamieszczone w tomie artykuły dotyczą różnych aspektów kampanii, stąd też zostały podzielone na cztery bloki. Pierwszy z nich – „Południowa Polska – czy można było ją obronić?” – wskazuje na to, w jaki sposób postępowały przygotowania do w...

Generał broni Tadeusz Jordan-Rozwadowski to niekwestionowany współtwórca niepodległej Polski. W latach 1918–1921 był jednym z najważniejszych dowódców WP. W tym czasie dwukrotnie stał na czele Sztabu Generalnego WP, pełnił funkcję dowódcy Armii „Wschód” w wojnie polsko-ukraińskiej o Lwów i Galicję Wschodnią, szefa Polskiej Misji Wojskowej w Paryżu. W sierpniu 1920 r. był autorem planów Bitwy Warszawskiej. W wolnej Polsce dzięki niemu została zreformowana i dozbrojona kawaleri...

Lexicon of the Soviet camps and prisons in Polish lands in 1944-1945 is a publication presenting beginnings, development and role of the Soviet camps in system of repression aiming at Poles.
The book contains information concering almost every identified by historians prisons and camps, i.a. its leadership, localisation, approximate figures of inmates and periods of activity.

A picture is worth a thousand words. With 1,200 archival photographs, this album is the largest published collection of pictures presenting the facets of German and Soviet terror in the occupied Polish territories during World War II.While the school book chronicles the global conflict through numbers and names to be memorized, popular culture mostly concentrates on telling a good story, dazzling us with graphic depictions of wartime violence for dramatic effect. In this albu...

Manifestacja dawała gromadzącym się ludziom poczucie uczestniczenia w akcie wykraczającym poza codzienność, w świętowaniu wspólnoty, która w zwykłych warunkach niknęła wobec bardziej namacalnych ról społecznych, zawodowych, podziałów religijnych czy ekonomicznych. Była to forma egalitarna, gdzie każdy mógł znaleźć swe miejsce i zamanifestować np. swe przywiązanie do Polski. Sprowadzając rzecz do konkretu, warto zacytować zapis wrażeń Janiny Gajewskiej z pochodu 3 maja 1916 r....

Często zdarza się, że wielkie postacie z historii – kiedy przyłożymy lupę – tracą swój urok, czasem wartość. Lotnicy polscy z czasów II wojny światowej stanowią chlubne tego zaprzeczenie. Zdecydowana większość walczących wówczas pilotów pomyślnie zdała egzamin z patriotyzmu i człowieczeństwa. Odważni, lojalni, koleżeńscy, ze szczyptą pikantnej brawury, zdobyli nieśmiertelną sławę, stając się częścią kulturowego DNA Polaków. François de la Rochefoucauld, francuski arystokrata,...

Edukacyjny komiks paragrafowy Powstanie Warszawskie, tom 3 to kontynuacja przygód 17-letniej- Zosi „Oczka” i 15-letniego Janka „Wydry”. W kolejnej części serii czytelnik zastaje bohaterów w różnych częściach miasta, oddzielonych od siebie niemieckim natarciem na dzielnicę wojskową. 13 sierpnia Zosia wraz z batalionem Korpusu Bezpieczeństwa „Nałęcz” broni na Starym Mieście pozycji wokół centrali telefonów PAST, a Janek rozpoczyna służbę w plutonie gospodarczym batalionu „Golsk...

Jazzowe ballady na koniec wieku obejmują kariery nadal aktywnych twórczo muzyków starszego pokolenia oraz młodsze twarze polskiego jazzu, które zdobyły w ubiegłym wieku uznanie krytyków i jazzfanów. Zamieszczone biogramy mówią o działalności przed końcem XX w. i… czekają na kolejnych biografów. Ludzie jazzu w rozmowach chętnie dzielą się doświadczeniami, malują obrazy i różne smaki bytu minionego czasu, a dzieje Polski nie stanowią tu tylko tła, ale są niemal cały czas obecne...

Kreowanie negatywnego wizerunku papieża Piusa XII stanowiło ważny element propagandy antykościelnej w Polsce po II wojnie światowej. Biskupa Rzymu przedstawiano jako sympatyka faszyzmu i nazizmu, germanofila, antypolskiego rewizjonistę, sojusznika „anglo-amerykańskiego imperializmu”, orędownika kapitalizmu, nepotystę, wroga robotników i chłopów, a także reakcjonistę w dziedzinie nauki, wiary i moralności. Ataki pod adresem Piusa XII i Watykanu wybrzmiewały m.in. podczas przem...

Edycja listów Kornela Makuszyńskiego (1884–1953), dzisiaj znanego przede wszystkim jako autor bestsellerowych książek dla dzieci i młodzieży. Popularność Makuszyński zyskał także jako poeta, felietonista, krytyk teatralny i działacz społeczny, a prócz tego niezrównany humorysta i gawędziarz oraz zapalony brydżysta. Życie pisarza było intensywne: obfitowało w miejsca, ludzi, inicjatywy, pracę i spotkania towarzyskie. Listy pisarza do ukochanej żony Janiny oraz do teściów – Zof...

Wraz z likwidacją warszawskiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego pod koniec 1954 r. zdecydowano o utworzeniu Urzędu do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego m.st. Warszawy.
W ten sposób przedłużono trwanie stołecznej części policji politycznej PRL.
Jej aktywności w okresie przejściowym 1954–1956 poświęcona jest niniejsza książka.

Publikacja poświęcona jest podstawom prawnym utworzenia Głównej Komisji Badania Zbrodni Niemieckich w Polsce (późniejszej Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce) oraz działalności tej instytucji w kontekście wydarzeń politycznych i społecznych w powojennej Europie. Do głównych zadań Komisji należało ściganie z urzędu zbrodniarzy hitlerowskich w celu

Rok 1963 w Polsce wiązał się z zaostrzeniem polityki wyznaniowej, którą stosowały władze komunistyczne. Skutkowało to zwiększeniem napięcia we wzajemnych relacjach państwa i Kościoła, a nad życiem kościelnym coraz bardziej rozciągał swą kontrolę Urząd do spraw Wyznań. Rok ten przyniósł nowe represje i ograniczenia w życiu kościelnym. Pro memoria kard. Wyszyńskiego zawiera relacje sporządzane przez autora prawie z każdego dnia. Przez fakt, że prymas był wielkim autorytetem i g...

W latach osiemdziesiątych, kiedy Wojciech Jaruzelski skupił w swoich rękach pełnię władzy w PRL, setki Polaków i Polek decydowało się na pisanie prywatnych listów do generała. Nadawcy zamieszczali w nich skargi, żale, postulaty, życzenia, słowa poparcia, prośby, referowali sprawy do załatwienia. Jaruzelski czytał dużą część tej korespondencji, selekcjonowanej wstępnie przez jego doradców i współpracowników. Nierzadko podpisywał i odręcznie poprawiał grzecznościowe odpowiedzi....

Polska od początków swojej drugiej niepodległości zawierała alianse militarne, w tym fundamentalne z Francją i Rumunią w 1921 r. Kolejny układ sojuszniczy – z Wielką Brytanią – zamierzano podpisać dopiero w sierpniu 1939 r. Po zakończeniu II wojny światowej legalny rząd Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie w Wielkiej Brytanii stracił w lipcu 1945 r. uznanie aliantów zachodnich na rzecz marionetkowego Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej. Polska ludowa była krajem postrze...

Pochodzący z Kielecczyzny Władysław Zwiejski był prawnikiem, działaczem ruchu ludowego i społecznikiem. W jego wspomnieniach jak w soczewce widać wiele ważnych dla Polski wydarzeń historycznych. Autor, opisując swoje przeżycia, przedstawił zarówno realia funkcjonowania wsi w okresie zaborów i I wojny światowej, jak i skomplikowaną sytuację wewnętrzną II Rzeczypospolitej. Cenne są opisy działalności ruchu ludowego, ukazane z perspektywy niezamożnego studenta prawa, a następnie...

W ogłoszonym przez polski parlament Roku Józefa Mackiewicza, 17 listopada 2022 r. wrocławski oddział Instytutu Pamięci Narodowej wraz Instytutem Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego zorganizował konferencję naukową poświęconą życiu i twórczości tego wybitnego, choć mało znanego, a dla niektórych również kontrowersyjnego autora. Jej plonem jest niniejsza publikacja – zbiór studiów i polemik historyków, literaturoznawców, teoretyków literatury oraz językoznawców z Pols...

Trzeci tom wydawnictwa zawierającego dokumenty sprawy obiektowej krypt. „Klan”, w ramach której Służba Bezpieczeństwa w Gdańsku od 14 listopada 1980 r. do 10 listopada 1983 r. inwigilowała NSZZ „Solidarność”. Materiał wzbogacono o dokumenty wytworzone przez SB w ramach SO krypt. „Renesans”/„Mrowisko”. Niniejszy tom zawiera dokumenty aparatu represji wytworzone przede wszystkim w latach 1981-1983, a więc podczas stanu wojennego. Trzon wydawnictwa stanowią doniesienia osobowych...

Wieloaspektowe spojrzenie na prawie dwie dekady działalności Referatu Służby Bezpieczeństwa w Tarnowie (od Października ʼ56 do reformy administracyjnej w 1975 r.) umożliwiło wnikliwą analizę aktywności policji politycznej na najniższym szczeblu jej struktury organizacyjnej, przy czym sformułowane na tej podstawie wnioski znakomicie ujmują służebną funkcję SB w utrzymywaniu władzy przez PZPR w całej Polsce. Opracowanie składa się z ośmiu rozdziałów i dwóch aneksów. Wyczerpując...

Dzieło brytyjskiego sowietologa i pisarza Roberta Conquesta jest pierwszą monografią wielkiego terroru w światowej historiografii. Autor łączy warsztat historyka z warsztatem poety, dzięki czemu Wielki terror jest fascynującą i sugestywną kroniką jednego z najtragiczniejszych wydarzeń tego stulecia, ukazującą całość zagadnienia od zabójstwa Kirowa, trzech wielkich procesów moskiewskich po metody uzyskiwania zeznań, czystkę pisarzy i innych członków inteligencji, życie w oboza...

Przekazywana do rąk czytelników edycja źródłowa prezentuje postać Józefa Kellera – początkowo duchownego diecezji łódzkiej, wykładowcy i profesora KUL, informatora, a następnie tajnego współpracownika o pseudonimach: „Ostrożny”, „Adam Piotrowski”, od 1957 r. kościelnego apostaty, pracownika naukowego Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, a także marksistowskiego religioznawcy. Książka składa się z dwóch części. W pierwszej w syntetyczny sposób przybliżono życiorys Kellera ora...

Album ukazuje się w 40. rocznicę męczeńskiej śmierci ks. Jerzego Popiełuszki. Przedstawia wszystkie etapy życia niezłomnego księdza i jego działalność, szczególnie podczas najważniejszych wydarzeń w Polsce lat 80. Publikacja zawiera ponad 340 fotografii i dokumentów. Zamieszczono zdjęcia amatorskie, z domowych archiwów oraz wykonane przez profesjonalistów. Ponadto album zawiera nieznane zdjęcia ks. Popiełuszki z okresu jego pracy duszpasterskiej w parafiach, a także niepubli...

Okupacja niemiecka ziem polskich to czas powszechnego terroru i zniszczenia. Na Pomorzu Gdańskim, które od września 1939 r. było okupowane, a następnie zostało bezprawnie włączone do Niemiec, III Rzesza prowadziła politykę germanizacji totalnej, ingerującą we wszystkie dziedziny życia codziennego. Od pierwszych tygodni wojny polscy i żydowscy mieszkańcy Pomorza Gdańskiego byli z pełną bezwzględnością mordowani, wypędzani, pozbawiani własności i dyskryminowani. Politykę german...

Bitwa o klasztor Monte Cassino - będący częścią niemieckiej linii umocnień zwanej linią Gustawa to jedna z najkrwawszych odsłon II wojny światowej. Począwszy od stycznia 1944 r. przez pięć kolejnych miesięcy umocnienia niemieckie starali się przełamać Amerykanie, Brytyjczycy, Francuzi, Marokańczycy, Algierczycy, Nowozelandczycy (w tym także Maorysi), Hindusi i Gurkhowie. Ostatecznie wszystkie ataki zakończyły się fiaskiem i ogromnymi stratami, sięgającymi 50 tys. żołnierzy. D...

"Drugi tom Dokumentów zbrodni wołyńskiej udostępnia badaczom zeznania zawarte w dwóch kolejnych księgach przechowywanych w Muzeum - Zamek Tarnowskich w Tarnobrzegu, nazywanych przez twórców źródła Księgą zieloną oraz Księgą brunatną. Nazwy te zaczerpnięto od koloru ich okładek. W księgach tych zawarto kolejne relacje na temat zbrodni wołyńskiej dokonanej na terenie woj. wołyńskiego oraz w Małopolsce Wschodniej, zebrane przez działaczy Komitetu Ziem Wschodnich od stycznia do l...

"Kolejną pozycję z serii wydawniczej „Literatura i Pamięć” napisała dla nas dr hab. Iwona E. Rusek, literaturoznawczyni, dramatopisarka, wykładowczyni akademicka z Uniwersytetu w Białymstoku. W książce Stanisław Wyspiański. Mit – Tradycja – Historia badaczka analizuje trzy dramaty: Wesele, Warszawiankę i Noc listopadową. Jak stwierdza we Wstępie autorka: to, co należy do wszystkich bez mała wspólnot oraz do każdego człowieka, wypowiada się w micie poprzez obrzęd. Tym czymś –...

Kampania polska 1939 r. nadal budzi zainteresowanie historyków. I nie tylko ich. Jest ciągle obecna w dyskursie politycznym, społecznym oraz kulturowym. Od Helu po Stanisławów przez ponad miesiąc żołnierz polski bił się i ani na chwilę nie odłożył broni, a gdy musiał opuścić ziemię ojczystą, to o jego walce przypominała dumnie powiewająca bandera polskich okrętów, które pozostały niezdobytym skrawkiem polskiego państwa. W książce ukazano pięć epizodów II wojny światowej: obro...

"W publikacji przedstawiono nie tylko organizację, obsadę personalną, podstawy prawne, lecz nade wszystko działalność Specjalnego Sądu Karnego w Katowicach w latach 1945–1946, czyli mechanizm i „kuchnię” procesu karania zbrodniarzy oskarżonych z tzw. dekretu sierpniowego. Zaprezentowano więc całość przebiegu prowadzonych spraw od momentu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa po wydanie wyroku, ewentualne zaskarżenie go, aż do jego wykonania. W książce podjęto próbę odpowie...

Nikogo nie trzeba chyba specjalnie przekonywać, że warszawska Praga różni się zasadniczo od Pragi czeskiej.

"Zamieszczone w niniejszym tomie dokumenty, pochodzące z zasobów Studium Polski Podziemnej oraz Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie – w przeważającej części wcześniej niepublikowane – ukazują różnorodne aspekty życia politycznego, społecznego, gospodarczego i intelektualnego w roku 1945 w Polsce pojałtańskiej, a także na dawnych Kresach Wschodnich II RP – szczególnie cenne w odniesieniu do kluczowych dla przedwojennej kultury polskiej Wilna i Lwowa. M...

Publikacja jest pokłosiem konferencji naukowej, odbytej w Kielcach w dniach 8-9 listopada 2018 r., dla uczenia setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Składa się z czternastu artykułów o zróżnicowanej tematyce. Autorzy, wśród nich wybitni badacze dziejów Polski w okresie niewoli narodowej, omawiają różne aspekty z historii Polski w okresie pomiędzy upadkiem powstania styczniowego a końcem II RP. Tom otwiera obszerne studium prof. Andrzeja Nowaka o specyfice dz...

"Album wydany z okazji przypadającej w 2023 r. 80. rocznicy zbrodni wołyńskiej. Zawiera 112 wybranych grafik autorstwa Włodzimierza Sławosza Dębskiego pochodzących ze zbioru przekazanego lubelskiemu Towarzystwu Przyjaciół Krzemieńca i Ziemi Wołyńsko-Podolskiej. Zostały one zestawione z fotografiami kościołów z okresu dwudziestolecia międzywojennego oraz współczesnymi zdjęciami tych samych obiektów lub miejsc. Całość uzupełniają krótkie informacje dotyczące dziejów poszczególn...

"The Markowa massacre is a textbook example of German bestiality during the Second World War. Like many others, it was not properly appraised. […] But what happened in Markowa on 24 March 1944 is not only an example of blatant injustice, but also proof of how much good a person can do. […] Like the Good Samaritan in Christ’s parable, Józef and Wiktoria Ulma decided to help people of other nationalities and faiths. The biblical injunction to love one’s neighbour meant more to ...

Książka zawiera edycję 116 dokumentów z zasobu Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej, dotyczących pomocy udzielanej Żydom przez Polaków w Trzeciej Rzeszy i ziemiach polskich do niej wcielonych.

"Dla wszystkich wiernych czytelników mamy dobrą wiadomość. Nie żegnamy się jeszcze z bohaterami przygód Antka Srebrnego. Do pełnego obrazu ich wojennych losów brakuje nam co najmniej dwóch opowieści. Cóż bowiem byłaby to za historia bez poznania losów na przykład Janki Wydry – prawdziwego Antka w spódnicy (chociaż akurat w spódnicy prawie nikt jej nigdy nie widział). Aby prześledzić drogę, która ostatecznie zawiodła ją w szeregi II Korpusu Polskich Sił Zbrojnych pod Monte Cas...

"Edukacyjny komiks paragrafowy „Powstanie Warszawskie. Tom 2” to kontynuacja przygód 17-letniej Zosi ps. „Oczko” i 15-letniego Janka ps. „Wydra”. Ich historia w tym tomie rozpoczyna się 5 sierpnia na warszawskiej Woli, gdzie żołnierze batalionów „Zośka” i „Parasol” zapisują jedne z najpiękniejszych kart walk powstańczych. Oprócz starć frontowych, czytelnicy będą mogli także przyjrzeć się życiu i problemom cywili w walczącej Warszawie oraz emocjom im...

Album przygotowany przez Archiwum IPN i Muzeum Kościuszki w Solurze w głównej mierze przedstawia historię pomnika grobowego Tadeusza Kościuszki oraz Kaplicy Polskiej w Szwajcarii. Te wyjątkowe dla narodu polskiego symbole pamięci znajdują się w miejscowości Zuchwil nieopodal Solury. W publikacji zaprezentowano zdjęcia archiwalne z okresu II wojny światowej (ze zbiorów Muzeum Kościuszki w Solurze oraz Wojskowego Biura Historycznego), a także liczne fotografie wykonane współcze...

"Trzeci tom serii ""Urząd do spraw Wyznań. Struktury – działalność – ludzie"" jest kolejną publikacją mającą na celu opisanie: struktur, działalności i pracowników aparatu wyznaniowego Polski ludowej oraz wybranych aspektów jego działalności w latach 1950?1975. Artykuły w nim zamieszczone przybliżają funkcjonowanie aparatu wyznaniowego, przede wszystkim na poziomie wojewódzkim. W wielu przypadkach są to zupełnie nowatorskie studia uzupełniające wiedzę na temat polityki władz ...

Mimo upływu lat historycy wciąż podejmują badania nad początkiem drugiej wojny światowej. Stosunkom między II Rzecząpospolitą a jej ówczesnymi sojusznikami – Francją i Wielką Brytanią – została poświęcona międzynarodowa konferencja „Polacy i Brytyjczycy w obliczu wybuchu II wojny światowej”, zorganizowana przez Instytut Pamięci Narodowej, Ambasadę RP w Londynie, Bibliotekę Polską oraz Studium Polski Podziemnej. Do współpracy zaprosiliśmy historyków polskich i brytyjskich. Ko...

Zbiór jedenastu artykułów poświęconych Solidarności Walczącej, z wyróżnieniem Autonomicznego Wydziału Wschodniego. Autorzy opisali struktury Solidarności Walczącej, formy jej działalności i współpracę z opozycją antykomunistyczną w krajach bloku wschodniego. Odrębną część opracowania stanowią wspomnienia przedstawicieli organizacji gruzińskich, tatarskich, ukraińskich i litewskich dotyczące pomocy udzielanej przez Solidarność Walczącą ugrupowaniom antysowieckim działającym w ...

Książka stanowi studium procesu integracji imigrantów polskiech we Francji w latach 1939–1949. Autor analizuje różnorakie jego aspekty w odniesieniu do kilkusettysięcznej społeczności polskich „pracowników cudzoziemskich” (travailleurs étrangers), którzy osiedlili się nad Sekwaną w czasach międzywojennych. Ze szczególną uwagą bada ewolucję trzech czynników „utrzymania polskości” w życiu imigrantów: szkolnictwa polskiego, polskiego duszpasterstwa rzymskokatolickiego oraz życia...

"Książka jest świadectwem czasu, wstępnym, niezobowiązującym i subiektywnym podsumowaniem trzydziestolecia w badaniu najnowszych dziejów politycznych Polski. To zapis relacji między doświadczonymi i czynnymi naukowo historykami, który mówi o ich wzajemnym oddziaływaniu na siebie, przenikaniu poglądów, wpływie różnych szkół metodologicznych i o znaczeniu autorytetów. Prezentowaną dyskusję znamionuje rys indywidualno-osobisty. Refleksja i ocena historiografii najnowszej histor...