IPN Pozostałe - książki, ebooki i audiobooki

Bitwa o klasztor Monte Cassino - będący częścią niemieckiej linii umocnień zwanej linią Gustawa to jedna z najkrwawszych odsłon II wojny światowej. Począwszy od stycznia 1944 r. przez pięć kolejnych miesięcy umocnienia niemieckie starali się przełamać Amerykanie, Brytyjczycy, Francuzi, Marokańczycy, Algierczycy, Nowozelandczycy (w tym także Maorysi), Hindusi i Gurkhowie. Ostatecznie wszystkie ataki zakończyły się fiaskiem i ogromnymi stratami, sięgającymi 50 tys. żołnierzy. D...

"Drugi tom Dokumentów zbrodni wołyńskiej udostępnia badaczom zeznania zawarte w dwóch kolejnych księgach przechowywanych w Muzeum - Zamek Tarnowskich w Tarnobrzegu, nazywanych przez twórców źródła Księgą zieloną oraz Księgą brunatną. Nazwy te zaczerpnięto od koloru ich okładek. W księgach tych zawarto kolejne relacje na temat zbrodni wołyńskiej dokonanej na terenie woj. wołyńskiego oraz w Małopolsce Wschodniej, zebrane przez działaczy Komitetu Ziem Wschodnich od stycznia do l...

"Kolejną pozycję z serii wydawniczej „Literatura i Pamięć” napisała dla nas dr hab. Iwona E. Rusek, literaturoznawczyni, dramatopisarka, wykładowczyni akademicka z Uniwersytetu w Białymstoku. W książce Stanisław Wyspiański. Mit – Tradycja – Historia badaczka analizuje trzy dramaty: Wesele, Warszawiankę i Noc listopadową. Jak stwierdza we Wstępie autorka: to, co należy do wszystkich bez mała wspólnot oraz do każdego człowieka, wypowiada się w micie poprzez obrzęd. Tym czymś –...

Kampania polska 1939 r. nadal budzi zainteresowanie historyków. I nie tylko ich. Jest ciągle obecna w dyskursie politycznym, społecznym oraz kulturowym. Od Helu po Stanisławów przez ponad miesiąc żołnierz polski bił się i ani na chwilę nie odłożył broni, a gdy musiał opuścić ziemię ojczystą, to o jego walce przypominała dumnie powiewająca bandera polskich okrętów, które pozostały niezdobytym skrawkiem polskiego państwa. W książce ukazano pięć epizodów II wojny światowej: obro...

"W publikacji przedstawiono nie tylko organizację, obsadę personalną, podstawy prawne, lecz nade wszystko działalność Specjalnego Sądu Karnego w Katowicach w latach 1945–1946, czyli mechanizm i „kuchnię” procesu karania zbrodniarzy oskarżonych z tzw. dekretu sierpniowego. Zaprezentowano więc całość przebiegu prowadzonych spraw od momentu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa po wydanie wyroku, ewentualne zaskarżenie go, aż do jego wykonania. W książce podjęto próbę odpowie...

Nikogo nie trzeba chyba specjalnie przekonywać, że warszawska Praga różni się zasadniczo od Pragi czeskiej.

Pamięć rodzinna to wspólne dziedzictwo narracji, rytuałów, emocji, wartości oraz materialnych świadectw przeszłości w postaci wspomnień, dokumentów czy fotografii, przekazywanych w kręgu rodziny poprzez kontakty międzypokoleniowe. To w rodzinie, będącej podstawową komórką społeczeństwa, padają pierwsze pytania o przeszłość i kształtują się najwcześniejsze wyobrażenia o minionych wydarzeniach, a codzienne wspomnienia o losach przodków nadają nową perspektywę spojrzeniu na kult...

Autor opowiada o dziejach Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich, która w 1940 r. jako pierwsza formacja Polskich SiłZbrojnych na Zachodzie wyruszyła u boku sojuszników w bój na lądzie przeciwko Niemcom. Czytelnik jest świadkiem tworzenia Brygady we Francji i jej pospiesznego szkolenia w spartańskichwarunkach, płynie z żołnierzami za koło podbiegunowe, poznaje ichdramatyczne losy w warunkach polarnych, uczestniczy w heroicznejwalce przeciwko siłom Wehrmachtu o norweski ...

Niniejszy tom trzeci, zamykający wspomnienia Leona Babińskiego, poświęcony jest Smarżowej - majątkowi wniesionemu w posagu przez Marię z Rutowskich Babińską. Autor z wyjątkową wrażliwością i historyczną precyzją odtwarza świat ziemiaństwa Podkarpacia - właścicieli okolicznych dworów, ich koligacje, wykształcenie, stan majątkowy i życie towarzyskie. Nie pomija przy tym duchowieństwa ani wyróżniających się rodzin chłopskich, tworzących barwny obraz lokalnej społeczności.Wspomni...

Marian Feliks Karczewski przyszedł na świat 26 grudnia 1921 r. we wsi Borki, gmina Jadów, powiat radzymiński. Dzieciństwo i młodość spędził w Zawiszynie, gdzie zastała go wojna. Wrześniowy exodus 1939 r., a następnie czas konspiracji, niemieckiego więzienia i pobytu w hitlerowskich obozach: Gross-Rosen, Dora i Bergen-Belsen, opisał w swych znakomitych literacko, a zarazem wiernie ukazujących tamtą rzeczywistość pamiętnikach. Wyzwolony przez amerykańskie wojska szczęśliwie pow...

Książka opisuje źródła wiedzy historycznej i pamięci o przeszłości, na podstawie których kształtowane są przez Polaków zbiorowe wyobrażenia o minionych wydarzeniach z przeszłości narodowej, wspólnot lokalnych oraz rodzinnych. Obejmuje zatem problematykę "filtrów", przez które w różnym stopniu przeobrażony obraz historii przesącza się do społecznej świadomości. Szczególne miejsce w pracy poświęcono mediom i miejscom pamięci oraz szkolnej edukacji historycznej. Opracowanie jest...

Antologia prezentuje obszerny wybór tekstów historyków tworzących poza krajem w latach 1945–1989, publikowanych w czasopismach ukazujących się wówczas na emigracji. Artykuły te dotyczą zagadnień związanych z badaniami historycznymi prowadzonymi za „żelazną kurtyną”. Publikacja została podzielona na dwie części: Teksty programowe oraz Recenzje i artykuły recenzyjne. Wśród autorów artykułw znaleźli się m.in. Jan Ciechanowski, Władysław Dziewanowski, Oskar Halecki, Leon Koczy, ...

Roman Zelek urodził się w 1893 r. w Wełczu, w parafii Busko-Zdrój. Po ukończeniu proseminarium w Pińczowie wstąpił do Seminarium Duchownego w Kielcach i w 1915 r. otrzymał święcenia kapłańskie. Pierwsze probostwo objął w 1918 r. Prowadził bardzo pracowite życie kapłana i społecznika. Po przejściu na emeryturę został zachęcony przez archiwistę diecezji kieleckiej ks. prałata Tomasza Wróbla do spisania pamiętnika. Pracował nad nim 6 lat (1969-1975), dokumentował zachodzące pro...

Publikacja poświęcona historii województwa lubelskiego w okresie Polski lubelskiej. Określenia powyższego używano w odniesieniu do terytorium, nad którym władzę sprawował PKWN i Tymczasowy Rząd Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od lipca 1944 r. do przełomu stycznia i lutego 1945 r., gdy władze centralne stopniowo opuszczały Lublin. W książce omówiono: ujawnianie się struktur cywilnych Polskiego Państwa Podziemnego, stronnictwa polityczne związane z PPP, niepodległościowe f...

Termin „zbrodnia pomorska 1939” oznacza eksterminację przez Niemców na terenie przedwojennego województwa pomorskiego, polskiej ludności cywilnej (głównie inteligencji, ale także rolników i robotników), osób chorych psychicznie, a także pomorskich Żydów, której dokonano w pierwszych miesiącach okupacji. Pierwsza monografia zbrodni pomorskiej udziela nowej, pełniejszej odpowiedzi na pytanie dlaczego skala zbrodni niemieckich na terenie przedwojennego województwa pomorskiego by...

Koncepcja obrony Polski we wrześniu w 1939 r. opierała się na idei działania sojuszów wojskowych. W ich myśl 3 września Francja, w ślad za Wielką Brytanią, wypowiedziała Niemcom wojnę. Mimo zobowiązań politycznych nie pospieszyła jednak Polsce z pomocą zbrojną. Umożliwiła natomiast na swoim terytorium rekonstrukcję władz RP – co pozwoliło zachować ciągłość polskiej państwowości – i odbudowę WP. Formacja utworzona z Polaków przebywających we Francji, w Belgii, Holandii i Wielk...

Crime and Pillage presents a reality from Poland’s past that still painfully reverberates today, 80 years after it finished occurring – the German occupation of Poland from 1939 to 1945. Every Pole seems to have a story – a grandparent, aunt, or uncle that was murdered, became an slave laborer, or suffered fear and persecution form the Germans. In addition, despite Poland’s continual growth since the fall of communism, the effects of Germany’s literal economic disembowelment ...

Oddawany do rąk Czytelników tom zawiera 21 artykułów poświęconych prasie polskiej na obczyźnie oraz emigracyjnym ośrodkom wydawniczym i wydawcom w latach 1939–1990. Przedstawiają one m.in. historię polskich oficyn emigracyjnych w Wielkiej Brytanii, aktywność wydawniczą Związku Harcerstwa Polskiego na obczyźnie, działalność wydawnictwa Editions Spotkania, charakterystykę środowiska paryskiej „Kultury”, dzieje pism katolickich („Miecz Ducha” i „Sprawa”), wydawanego w Jerozolimi...

Środowisko filmowe Polski Ludowej doczekało się licznych opracowań. Najczęściej jednak koncentrują się one na życiu prywatnym ludzi filmu lub ich warsztacie zawodowym. Niewiele publikacji naukowych ukazuje ówczesnych filmowców w realiach komunistycznego państwa: ich postawy polityczne, relacje z partią, resortem kultury, aparatem bezpieczeństwa i cenzurą, zaangażowanie w inicjatywy opozycyjne bądź przeciwnie – w działania propagandowe władz. Odpowiedzią na potrzebę pogłębieni...

Rok 1921 na Górnym Śląsku zdominowały dwa wydarzenia, które miały decydujące znaczenie dla przyszłości regionu i jego mieszkańców – plebiscyt, przeprowadzony 20 marca, oraz III powstanie śląskie. To ostatnie na ponad dwa miesiące przekształciło dużą część obszaru plebiscytowego w teatr działań wojennych. Teksty zawarte w pierwszym tomie koncentrują się na plebiscycie górnośląskim,  kazanym w szerokim kontekście – zarówno lokalnym, jak i międzynarodowym. Temat ten był przez la...

Najbardziej spektakularną odpowiedzią załóg zakładów pracy województwa katowickiego na wprowadzenie stanu wojennego w grudniu 1981 r. były strajki oraz próby ich podjęcia. Stanowiły one logiczną konsekwencję doświadczeń zebranych przez polskie społeczeństwo podczas protestów latem 1980 r. oraz w czasie kolejnych szesnastu miesięcy rewolucji „Solidarności”. W porównaniu z nimi strajki grudniowe odbywały się w zupełnie innych warunkach. To, co wcześniej było legalne i dozwolone...

Seria „W imieniu Polski Walczącej” poświęcona jest Armii Krajowej – największej organizacji konspiracyjnej w okupowanej przez Niemców Europie (latem 1944 r. walczyło w jej szeregach ponad 350 tys. żołnierzy). Jej geneza, co znamienne, przez dzieje jej poprzedniczek – Służby Zwycięstwu Polski i Związku Walki Zbrojnej, sięga dni klęski wrześniowej 1939 r. i jest dowodem na nigdy niegasnącą wiarę Polaków w odzyskanie niepodległości. Świadczy też o ciągłości oporu społeczeństwa p...

Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 31 sierpnia 1944 r. o wymiarze kary dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy winnych zabójstw i znęcania się nad ludnością cywilną i jeńcami oraz dla zdrajców Narodu Polskiego, nazywany dekretem sierpniowym lub sierpniówką, jest jednym z najbardziej znanych aktów prawnych komunistycznej Polski. Choć dokument ten był już przedmiotem badań naukowych, to skala jego zastosowania, a także dosyć szczególny charakter zamieszcz...

W Polsce Ludowej opowieść o walkach na Pomorzu Zachodnim zyskała znaczenie wykraczające poza samo upamiętnienie żołnierskiego poświęcenia.Budowano narrację, która miała kształtować pamięć zbiorową, przyspieszać integrację Ziem Odzyskanych z resztą kraju, uzasadniać trwałość granicy na Odrze, Nysie i Bałtyku oraz umacniać sojusz ze Związkiem Sowieckim. Walki te stawały się także narzędziem legitymizacji władzy – zwłaszcza przez wiązanie ich z biografiami kluczowych postaci reż...