Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego Literatura faktu - książki, ebooki i audiobooki

Publikacja jest pierwszym tak obszernym opracowaniem dziejów Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego, które w 2025 roku świętuje jubileusz 200-lecia. Podzielona jest na dwie zasadnicze części – ukazuje zarówno historię Obserwatorium, jak i sylwetki ludzi, którzy je tworzyli i rozwijali. Dzięki bogactwu źródeł, dokumentów archiwalnych, wspomnień oraz materiałów ikonograficznych książka pozwala w pełni zrozumieć rolę, jaką instytucja ta odegrała w polskiej i św...

Przedmiotem tomu jest kultura chrześcijańska Polski i Europy XV–XVII wieku, ujmowana w perspektywach tradycji antycznej i wczesnochrześcijańskiej oraz dialogu między Wschodem i Zachodem. Wybrane zagadnienia dotyczą piśmiennictwa (traktaty, apokryfy, kazania, poezja), sztuki i muzyki sakralnej, obrzędowości w sferze kultury popularnej (pieśni, widowiska teatralno-muzyczne). W publikacji dyskutowane są nurty duchowości chrześcijańskiej (ignacjanizm i jezuityzm, szkoła karmelita...

"Car" Witolda Pruszkowskiego to poemat z 1883 roku poruszający temat carskiego despotyzmu. Dzieło czerpie z dwóch nurtów: jest głęboko osadzone w estetyce jeszcze romantycznej, a zarazem już młodopolskiej. Pruszkowski wykorzystał w nim poetyckie metody obrazowania, integrował różne formy twórczej ekspresji. Synkretyczny utwór można zatem uznać za zapowiedź modernistycznych trendów – ekspresjonizmu czy symbolizmu. Publikacja po raz pierwszy udostępnia tekst utworu wraz z obsze...

"Ta pieśn nie kończy nigdy się. Mitologia klasyczna w XXI-wiecznych serialach telewizyjnych dla młodzieży" Zanim seriale zdominowały telewizję rozrywkową, poprzedziła je dobrze ponad tysiącletnia ewolucja narracji w odcinkach. Książka nakreśla najpierw historię i rozwój epizodycznej narracji, a potem przechodzi do chronologicznego przeglądu prawie pięciuset nakręconych w XXI wieku seriali telewizyjnych dla młodzieży zainspirowanych mitologią starożytną (z dodanymi dla kontek...

Prezentowane studia zostały ofiarowane Profesor Marii Kalinowskiej, której publikacje dotyczą takich zagadnień historycznoliterackich jak egzystencja romantyczna, antyk romantyków, filhellenizm, podróż. Artykuły stają się w pewien sposób refleksem zainteresowań interpretacyjnych Profesor, przy czym układ książki odzwierciedla trzy obszary, które można uznać za kluczowe dla Jej drogi naukowej. Po pierwsze, wiele szkiców dotyczy romantyzmu, po drugie, Grecji – tak antycznej, ja...

Praca Piotra Cichockiego to wielowarstwowe dzieło, które łączy w sobie precyzyjną analizę etnograficzną z głęboką refleksją nad przyszłością nauki. Opierając się na badaniach terenowych w Regionie Północnym Malawi, autor prezentuje wielowymiarowe spojrzenie na praktykę vimbuza, która pełni rolę zarówno medyczną, polityczną, artystyczną, jak i religijną. Ale książka to nie tylko szczegółowa monografia – stanowi również inspirujący traktat metodologiczny, który stawia kluczowe ...

Opowieść o historii tożsamości homoseksualnej w Polsce i w innych krajach bloku wschodniego zwykle zaczyna się w późnych latach 80. XX w. – to wtedy powstały pierwsze pisma skierowane do osób nieheteronormatywnych i (nieformalne) organizacje walczące o ich prawa. Autorzy i autorki tej książki zastanawiają się, co było wcześniej – badają życie codzienne, dyskursy eksperckie, literaturę, sztukę i sieci społeczne. Zestawiają to, co działo się w Polsce, z przykładami z obu stron ...

Pierwszy polski przekład książki "Der Bildakt" Horsta Bredekampa, profesora Uniwersytetu Humboldtów w Berlinie, historyka sztuki specjalizującego się w teorii obrazu, ikonologii politycznej oraz obrazowaniu nauki. Autor definiuje oddziaływanie obrazu na ludzkie odczucia, myślenie i działania. Proponuje czytelnikowi refleksję nad tym, jak autoperspektywa odbiorcy przekształca się w interakcję między nim samym a wychodzącym mu naprzeciw, ukształtowanym światem. Proces ten, zdan...

Celem książki jest ukazanie artystycznych sposobów problematyzowania (nie)istnienia w przestrzeni współczesnej Sofii materialnych uobecnień komunistycznej przeszłości. Wykorzystując narzędzia antropologii wizualnej, kulturowych studiów nad sztuką i miastem, autorka zgłębia najnowszą historię kultury bułgarskiej – szczegółowo nakreśla kontekst historyczny omawianych zjawisk, obejmujący mechanizmy kreowania ładu przestrzennego w drugiej połowie XX wieku, kwestię heterogenicznoś...

Książka dotyczy udziału polskich zesłańców w ekspansji kolonialnej Cesarstwa Rosyjskiego na kazachskich stepach Azji Centralnej w XIX wieku. Zagadnienie to omówiono na podstawie wybranych tekstów autorstwa trzech polskich więźniów politycznych: Adolfa Januszkiewicza, Bronisława Zaleskiego i Seweryna Grossa, które do dziś są ważnymi źródłami dla kazachstańskiej historiografii. Podstawową perspektywę analityczną pracy stanowią teoria oralności i piśmienności oraz studia postkol...

Książka jest próbą refleksji nad zmianami w obrazie Polski, jej mieszkańców i polskich tradycji kulinarnych w izraelskiej pamięci zbiorowej, dokonującymi się pod wpływem upowszechniającej się w ostatnich latach turystyki wypoczynkowej i rozrywkowej z Izraela do naszego kraju w ujęciu metodologii memory studies: podróżującej pamięci i pamięci zapośredniczonej medialnie. Przykładowe pytania, stawiane podczas analizy poszczególnych mediów, to m.in.: do czego służy podkreślanie m...

Zbiór tłumaczeń francuskich i frankofońskich tekstów literackich ukazujących różne typy odmieńców od średniowiecza do XXI wieku, obejmujący zarówno opowiadania i fragmenty powieści, jak i listy, fragmenty dzienników czy relacji z podróży. Postaci z tekstów – tak fikcyjne, jak i zakorzenione w rzeczywistości – reprezentują odmienność religijną, etniczną, seksualną, wynikającą z choroby, sytuacji społecznej, trybu życia. Niektórzy z autorów sami należą do jakiegoś typu odmienno...

Książka o „Kulturze” to wybór, przejrzanych i ponownie zredagowanych, najważniejszych tekstów Andrzeja Mencwela napisanych w ostatnich dekadach o fenomenie miesięcznika „Kultura” i jego znaczeniu w kulturze polskiej i światowej. Publikacja składa się z trzech części: Studium sukcesu. Przykład „Kultury” (1946–1956), Świadectwa (tu m.in. listy Jerzego Giedroycia i wywiad z nim), Nadal aktualne. Tom opatrzył przedmową Krzysztof Pomian. Rozpoczynałem tę pracę ponad trzydzieści l...

Autorskie tłumaczenie "Dhammapady", jednego z najbardziej znanych tekstów buddyjskich, który uznawany jest za słowa samego Buddy. Zawiera pouczenia o dobrym i szlachetnym życiu. Tekst opatrzony jest komentarzem filologiczno-kulturoznawczym. ****** "Dhammapada, or the Trace of Things" An original translation of "Dhammapada", one of the most well-known Buddhist texts, believed by the followers to be words of Buddha himself. It contains teachings on good and noble life. The t...

Monografia wieloautorska ukazuje sylwetkę Karola Irzykowskiego w dwudziestoleciu międzywojennym, prezentując stosunek krytyka wobec Młodej Polski oraz jego interakcje z awangardą. Artykuły syntetyzują też refleksję Irzykowskiego na temat zmysłowej reprezentacji doświadczenia, wskazując na jego aktywność intelektualną w dziedzinie teatru i kina. Autorzy omawiają ponadto dyskusje Irzykowskiego z marksizmem, polemiki krytyczne wobec Żydów (środowiska „Wiadomości Literackich”), s...

Publikacja jest zbiorem esejów, które poruszają temat ludzkiej autodestrukcji z wielu różnych perspektyw. Znajdują się w niej zarówno interpretacje dzieł literackich, jak i analizy dotyczące współczesnej kultury. Problematykę samobójstw i ludzkiej autodestrukcji podejmują wybitni polscy humaniści, którzy – przyglądając się postaciom literackim, filmowym, biblijnym i mitologicznym – zadają pytanie nie tylko o to, jak kultura wpływa na samobójstwo, ale także o to, jak problem l...

Tom zawiera teksty dotyczące postaci Zygmunta II Augusta w kulturze polskiej od jego śmierci (1572) do czasów współczesnych. Są w nich prezentowane takie zagadnienia związane z odbiorem doby Zygmuntowskiej, jak funeralna poezja późnego renesansu, powieściopisarska twórczość Józefa Ignacego Kraszewskiego, dwudziestowieczna sztuka filmowa czy współczesna literatura dla dzieci i młodzieży. ****** Sigismund Augustus and His Times in Polish Culture After 1572 The book contains ...

Książka Marii Krzysztofa Byrskiego – wybitnego znawcy Indii, byłego ambasadora RP w tym kraju, wieloletniego wykładowcy Uniwersytetu Warszawskiego oraz Uniwersytetu im. Jawaharlala Nehru w Delhi – przedstawia tłumaczenie i autorską interpretację wybranych hymnów Rygwedy, najstarszego zabytku hinduizmu. Wskazuje na nieoczywiste zbieżności między myślą hinduistyczną a chrześcijańską i odświeżający potencjał, jaki dla chrześcijaństwa może mieć zawarta w Rygwedzie koncepcja stwór...

One day, according to the Ancient Greek author Xenophon, the hero Hercules “went out to a quiet place and sat, pondering”. This book explores what happened here and how and why it can resonate with autistic young people. The book presents a set of ten lessons, each dealing with an aspect of what happened when Hercules entered the quiet place, met two women (or goddesses, or personifications…) and was tasked to make a choice between two paths, literal and metaphorical. The les...

W książce zestawiono dwa momenty przełomu ustrojowego, co pozwoliło na rozpatrzenie polskiej historii XX wieku w perspektywie nie tylko gwałtownych przekształceń, lecz także długiego trwania społecznych, politycznych i kulturowych narracji, które znalazły swoje odzwierciedlenie zarówno w wybranych polskich produkcjach filmowych, jak i organizacji przemysłu filmowego czy oczekiwaniach widowni wobec kina polskiego. Autorzy zastanawiają się nad tym, z jakimi narracjami zmierzyć ...

Książka ukazuje wspólne wątki życia-dzieła Karola Irzykowskiego (1873–1944), Ladislava Klímy (1878–1928) i Gézy Csátha (1883–1919) jako potencjalnie reprezentatywne dla modernizmu (i doświadczenia nowoczesności) w literaturach i kulturach Europy Środkowej, ujęte w perspektywie transnarodowej i komparatystycznej. Punkt wyjścia refleksji stanowią dzienniki, w których zapis (siebie) okazuje się matrycą innowacyjnej prozy trzech autorów, a także inspiracją do (autobiograficznie n...

Książka zawiera rozprawy poświęcone zwierzętom w kulturze staropolskiej – mówi o relacjach człowieka z przyrodą, o szacunku, jakim ją darzył, oraz jego empatii wobec wszystkich stworzeń, a także o definiowaniu humanizmu właśnie za sprawą kontaktów ze światem natury. Tom jest owocem pracy interdyscyplinarnego zespołu badawczego skupionego wokół Pracowni „Humanizm. Hermeneutyka wartości” na Wydziale „Artes Liberales” UW. Reading the Book of Animals. Curiosity, Imagination, Kno...

Książka wspomnieniowa jednego z najwybitniejszych polskich badaczy kultury, poświęcona osobom, które go ukształtowały. Jest to zbiór osobistych relacji ze spotkań Andrzeja Mencwela z życiem i dziełem twórców współczesnej kultury polskiej, większość opisywanych biografii i wydarzeń łączy się z Uniwersytetem Warszawskim. Teachers and Friends A book of recollections by one of the most prominent Polish cultural studies scholar, devoted to the persons who have shaped him. It off...

Publikacja o charakterze naukowo-eseistycznym stanowi refleksję nad polskimi mitologiami ojczystymi – śladami w pamięci zbiorowej po mitologiach: szlacheckiej, inteligenckiej i plebejskiej. Autor porusza problem trwałości mitologii, starając się odpowiedzieć na pytanie, czy dawne mitologie, np. szlacheckie czy inteligenckie, sarmackie lub romantyczne, nacjonalistyczne czy rewolucyjne, są nadal obecne w naszym życiu. Zastanawia się nad rolą, jaką mitologie pełnią w kreowaniu r...

Geniusz i melancholia. Fryderyk Chopin i pedagogika romantyzmu w aspekcie nauk performatywnych Książka jest interdyscyplinarnym studium funkcjonowania wybitnej jednostki w społeczeństwie. Przedmiot rozważań badaczki to z jednej strony sposób konstruowania – czy też performowania – statusu artysty-geniusza, Fryderyka Chopina, z drugiej – teatr jego życia codziennego interpretowany jako praktyka dramatyczna i jej kulisy. Na przykładzie biografii polskiego kompozytora autorka a...

Tom zawiera studia dotyczące towianizmu i procesu recepcji tego zjawiska w kulturze polskiej (aż po współczesność), a także poza jej obrębem, przede wszystkim we Włoszech. Został podzielony na trzy części: pierwsza koncentruje się wokół towianizmu jako zjawiska światopoglądowego i filozoficzno-religijnego, druga jest poświęcona recepcji współczesnych Mistrza Andrzeja, trzecia natomiast – wpływowi towianizmu na działania poromantycznych pokoleń. Publikacja składa się z dwudzie...

Monografia pokonferencyjna składa się z tekstów będących próbą spojrzenia na procesy kształtowania się przynależności bądź odrębności z wykorzystaniem nowoczesnych teorii kulturowych w sposób interdyscyplinarny, przy połączeniu trzech dziedzin wiedzy: literaturoznawstwa, językoznawstwa i kulturoznawstwa. Pole badawcze obejmuje przestrzeń kulturową dawnych Prus Wschodnich, których południową część stanowią współczesne Mazury i Warmia. Identity as a Process. From Johannes Bobr...

Monografia wieloautorska jest zbiorem jedenastu artykułów poświęconych współczesnemu dyskursowi o solidarności i egoizmie. Autorzy reprezentujący różne specjalności analizują tytułowe zjawiska z perspektywy etycznej, społecznej, ekonomicznej i politycznej, koncentrując się na analizie głębokich zmian społecznych współczesnego świata i towarzyszących im nowoczesnych i ponowoczesnych dyskursów. ****** Solidarity and Egoism in Current Academic Discourse This multi-author mono...

Pierwsze w skali międzynarodowej kompendium wiedzy na temat życia i twórczości rosyjskiego reżysera Andrieja Tarkowskiego (1932–1986), jednego z najwybitniejszych twórców w historii kina. Jest to rodzaj monografii ujętej w formę 359 obszernych haseł w układzie alfabetycznym. Książkę otwiera indeks tematyczny zestawiający hasła w następujące grupy: „Filmy fabularne”, „Inne prace twórcze i zamierzenia”, „O sztuce filmowej”, „Tarkowski o innych, inni o Tarkowskim”, „Droga życia”...

Księga ta jest hołdem złożonym Profesor Jolancie Sierakowskiej-Dyndo – znakomitej warszawskiej orientalistce i specjalistce w zakresie afganologii – przez jej przyjaciół, kolegów, współpracowników i uczniów. Są wśród nich wybitni orientaliści reprezentujący rozmaite specjalizacje: iraniści, arabiści, indolodzy, japoniści, hebraiści, sinolodzy – wytrawni językoznawcy, literaturoznawcy, historycy, kulturoznawcy, filolodzy, a także dyplomaci oraz przedstawiciele młodego pokoleni...

Autorka przedstawia zawartą w twórczości Marii Pinińskiej-Bereś analizę kobiecego doświadczenia jako powiązaną z procesami zachodzącymi w socjalistycznej Polsce, m.in. z rozwojem wiedzy seksuologicznej i poradnictwa, silnym wpływem nauk Kościoła, obecnością środowisk kontrkulturowych, rozwojem socjalistycznego konsumpcjonizmu, ze zmieniającą się ikonosferą erotyczną, z docierającymi zza żelaznej kurtyny ideami drugiej fali feminizmu. Analiza sprzężenia między nimi a sztuką ar...

Książka przedstawia niezrealizowane koncepcje muzeów, które formułowano w kontekście przełomowych dla Warszawy momentów XX w. Były one pretekstem do fizycznej transformacji i symbolicznego przechwycenia budowli postrzeganych jako „negatywne dziedzictwo” (Lynn Meskell). Muzea te miały służyć zagospodarowaniu i przekształceniu budynków, o których dalszą przyszłość toczono publiczne spory: opuszczony przez wiernych w 1915 r. sobór prawosławny na pl. Saskim, szykowany do powojenn...

Zygmunt II August i kultura jego czasów. W pięćsetlecie urodzin ostatniego Jagiellona na polsko-litewskim tronie Publikacja, nawiązująca do 500. rocznicy urodzin Zygmunta Augusta, zestawia kilkanaście studiów dotyczących postaci ostatniego Jagiellona, jego mecenatu artystycznego oraz bujnego rozkwitu kultury w tym okresie (m.in. sztuk wizualnych i piśmiennictwa). ****** Sigismund II Augustus and the Culture of His Times. Commemorating the 500 th Birthday of the Last Jagiell...

Tom zawiera rozprawy poświęcone przekładom dzieł obcych na język polski oraz dzieł polskich na włoski i niemiecki. W centrum problematyki translatologicznej sytuują się akty przeniesienia tekstu na grunt kultury przyjmującej oraz strategie jego przyswojenia omawiane w odniesieniu do dzieł wybranych z szerokiego spektrum historycznego: od XVI do XX wieku. Autorami rozpraw są badacze polscy oraz uczeni zagraniczni, łączący kompetencje badaczy i tłumaczy literatury polskiej. **...

Książka mająca stanowić uzupełnienie wystawy "Fashionable, dandys, elegant. Moda męska w XIX i na początku XX wieku w czasopismach ze zbiorów Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie" przygotowana przez mgr Liliannę Nalewajską ze wstępem prof. dr. hab. Anny Sieradzkiej, jest pozycją oryginalną a nawet pionierską w polskiej bibliografii kostiumologicznej. Do tej pory brak było publikacji, w których moda (w szczególności męska) byłaby ukazana za pomocą samych rycin, reklam oraz a...

Monografia opisuje wielki projekt literacki, naukowy i wydawniczy, jakim była tzw. Polnische Bibliothek (Biblioteka Polska) pod redakcją Karla Dedeciusa, wydawana od 1982 do 2000 roku przez Suhrkamp Verlag we Frankfurcie nad Menem, a finansowana przez Fundację Roberta Boscha (Robert Bosch Stiftung). To imponujące przedsięwzięcie miało wielkie znaczenie dla transferu kulturowego między Polską a Niemcami (i krajami niemieckojęzycznymi), pojednania poprzez książki, umacniania je...

Praca zbiorowa badaczy reprezentujących różne dyscypliny, specjalizacje i dziedziny nauki, a także różne generacje, której celem jest ukazanie interdyscyplinarności jako nieodzownego elementu działalności badawczej. Naukowcy dzielą się doświadczeniami i przemyśleniami dotyczącymi – pośrednio lub bezpośrednio – wad i zalet praktyk interdyscyplinarnych. ****** The Ecology of Interdisciplinarity A collective work of the researchers representing various academic disciplines, a...

Książka jest zaproszeniem do badań nad problematyką choroby w literaturze i kulturze Ukrainy oraz państw obszaru poradzieckiego. Miejsce, jakie motywy maladyczne zajmują w twórczości tego regionu, wiąże się przede wszystkim z doświadczeniem opresyjnej przeszłości. Autorzy prezentowanych tekstów traktują chorobę w sposób metaforyczny, łącząc obrazy dysfunkcyjnej cielesności z refleksją nad kondycją zmagających się z doświadczeniem traumy społeczeństw. ****** The Motif of Dis...

"Poetyki protestu" powstały w wyniku dyskusji podczas konferencji organizowanej przez Koło Naukowe Teorii Literatury i Zakład Poetyki, Teorii Literatury i Metodologii Badań Literackich. Obrady odbyły się w formule zdalnej na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego między 6 a 14 marca 2021 roku. Tematem prezentowanych w zbiorze tekstów jest problematyka protestu, buntu i sprzeciwu analizowana za pomocą nowoczesnych koncepcji humanistycznych zaczerpniętych między innymi...

W publikacji przeanalizowano przykładowe, trudne do zaakceptowania przez obcokrajowców aspekty polskiej obyczajowości, w tym zwyczajów językowych. Omówiono też kulturowe i językowe komplikacje związane ze spotkaniem kultur i języków oraz eksperymenty zmierzające do uczynienia z nauki języka polskiego czynności zajmującej, rozbudzającej zainteresowania i wyzwalającej pozytywne emocje. Słowa kluczowe glottodydaktyka, język polski jako obcy, językoznawstwo, literaturoznawstwo, k...

Teksty zawarte w tomie nawiązują do najdawniejszych dziejów koreańskiej kultury kulinarnej, symboliki ryżu i jego rytualizacji, roli herbaty oraz napojów alkoholowych w kulturze życia codziennego, obejmują też wątki biesiadne w poezji i przekazy na temat historycznej i współczesnej tradycji kulinarnej. ****** Korean Cuisine from the Inside – Rituals, Etiquette and Aesthetics The texts included in the book refer to the earliest history of Korean culinary culture, the symbol...

Klamrami książki są teksty krytycznie analizujące założenia reformy akademickiej (2017: Reforma nauki – nauka reformy) oraz rysujące perspektywy dla wdrożenia uchwalonego ostatecznie prawa (2020: Zamęt u źródeł), wobec powszechnie znanych, nieusuwalnych zaszłości. Autor trwa na posterunku obserwatora spraw uczelnianych, które opisywał na różnych poziomach – najpierw w felietonach, odbijających jak w lusterku uczelnianą codzienność (Ul. Obrazki akademickie), potem w artykułach...

Drugi po "Dłoniach czasu" (WUW 2019) tom esejów Andrzeja Gronczewskiego charakteryzuje osobiste, zaskakująco nowatorskie i nowoczesne spojrzenie na literaturę oraz towarzyszące jej konteksty: sztuki piękne, muzykę, historię, życie społeczne, a także przyrodę, której Autor poświęca wiele miejsca. Andrzej Gronczewski problematyzuje twórczość Jarosława Iwaszkiewicza, którego "Dzienniki" stanowią kluczowy dla "Ciemnych ścieżek…" tekst kultury.

Proces przejścia od rytualnej koncepcji komunikacji do komunikacji opartej na szczerości. Autorka łączy opis przeobrażeń kultury europejskiej z analizą przemian polskiej praktyki epistolograficznej w XVIII i na początku XIX w. Analizując m.in. Wyznania Jana Jakuba Rousseau, powinowactwa między sentymentalizmem a jakobińskim terrorem, zmiany we wzorach listów kondolencyjnych w listownikach, konflikt między zwierzeniami a wzajemną kontrolą w korespondencji filomatów czy sposoby...

Teksty zawarte w tomie dotyczą wykorzystywania utworów literackich, zawierających ważne treści kulturowe, w nauczaniu języka polskiego jako obcego. Publikacja stanowi małą antologię tekstów-portretów polskiej kultury i sprawdzonych scenariuszy lekcji. Wszystkie zgromadzone w tomie teksty podejmują problematykę wykorzystywania utworów literackich w nauczaniu języka polskiego jako obcego i skupiają się na tym aspekcie literatury, jakim są zawarte w niej treści kulturowe, czyli...

Monografia prezentuje strategię i wskazuje uwarunkowania budowania świadomości narodowej w Polsce i w Niemczech w odniesieniu do postrzegania regionu peryferyjnego przez środowiska zewnętrzne i przyjmowania elementów nowego obrazu skonstruowanego na obszarach centralnych przez społeczność terenów peryferyjnych. Przyjmuje hipotezę, że wizerunek regionów peryferyjnych tworzony w regionach centralnych w dyskursie kulturowo-społecznym nabierał cech narodowych, budując spójny i je...

Proza Szaloma Asza charakteryzuje się odważną syntezą wartości biblijnych, fundamentów judaizmu i chrześcijaństwa, dawności i współczesności, tradycji żydowskich i kultury polskiej. Autorzy zamieszczonych w tym tomie studiów, badacze romantyzmu polskiego, dokonują interpretacji utworów Asza i odnajdują w nich, podobnie jak w twórczości romantycznej, wartości uniwersalne, pozytywnie nastawione na inność, ale nawiązujące od różnych wzorców kulturowych. Zebrane tu prace mają cha...

W świecie kultury muzułmańskiej, gdzie teatr nie zdołał wytyczyć sobie niezależnego miejsca wśród dziedzin sztuki, to właśnie ustność / oralność zrekompensowała jego brak wśród sztuk performatywnych. Turecki "meddah" rozwinął się pomiędzy wiekiem XI a XIX z formy opowiadacza w epicki teatr jednego aktora, pozostając w zgodzie z zasadami życia koczowniczego. Włączając elementy tradycji środkowoazjatyckiego szamana, starotureckiego pieśniarza epickiego "ozan" i arabskiego "madd...

Zbiór artykułów poświęconych zjawisku autodestrukcji w kulturze. Autorzy proponują spojrzenie na akty samobójcze z punktu widzenia kulturoznawczego, biorąc pod uwagę obszary współczesnej kultury, w których destrukcja (ściślej, zachowania samobójcze) staje się przedmiotem refleksji (literaturę, prasę, film). Książka ma oryginalną strukturę: każda część składa się z dwóch artykułów, których autorzy przyglądają się zagadnieniu zawartemu w tytule z odmiennych perspektyw, prowadzą...

Dzieło autorstwa jednego z czołowych humanistów renesansowych XV w., Leona Battisty Albertiego (1404–1472). Na tom składa się sto utworów należących do gatunku literackiego zwanego apologiem – bajką filozoficzną lub alegoryczną. Krótkie opowiadania zawierają naukę moralną, często niewypowiedzianą, wynikającą z opisanej historii. Książka jest pierwszym polskim tłumaczeniem autorstwa Włodzimierza Olszańca, opatrzonym komentarzem naukowym i przedmową. ****** One Hundred Apolog...

Pierwsze polskojęzyczne wydanie wybranych fragmentów dziennika Ołeksandra Koszyca – światowej sławy ukraińskiego muzyka, przez długi czas zakazanego w rodzinnym kraju, dokąd mu nie pozwolono wrócić od czasu, gdy wraz ze swoim zespołem odbył tournée po Europie i obu Amerykach. Prezentowaną edycję prof. Walentyna Sobol przygotowała na podstawie materiałów historycznych, które odnalazła w Archiwum Ołeksandra i Tetiany Koszyców w Ukrainian Cultural and Educational Centre w Winnip...

Publikacja dokumentuje podstawy teoretyczne i koncepcyjne założonego przez wybitnego reportażystę Marka Millera Laboratorium Reportażu, działającego przy Wydziale Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii UW. Omówiono w niej status reportażu jako praktyki i formy dziennikarskiej oraz dziennikarsko-literackiej, metodykę pracy reportażysty, a także uczestnika warsztatów twórczych i badawczych. Podkreślono związki dziennikarstwa z literaturą beletrystyczną, filmem i teatrem oraz ...

Prezentowany tom jest drugą częścią dyptyku przedstawiającego syntetyczny obraz relacji kulturowych Rzeczypospolitej z Europą i odwołującego się przy tym do przedoświeceniowego modelu polaryzacji Europy, wedle osi podziału na Północ i Południe (część pierwsza nosi tytuł "Wśród krajów Północy"…). Studia uczonych z ośrodków naukowych Polski, Szwajcarii, Francji, Włoch i Portugalii ukazują Rzeczpospolitą jako uczestnika w dialogu wartości z krajami romańskiego Południa, rejestru...

Tom jest pierwszą częścią dyptyku przedstawiającego syntetyczny obraz relacji kulturowych Rzeczypospolitej z Europą. Zgodnie z mapą mentalną najpowszechniej akceptowaną w okresie wczesnonowożytnym, w tym ujęciu osią polaryzacji jest podział kontynentu na Północ i Południe. Międzynarodowy zespół badaczy z ośrodków naukowych w Polsce, Szwecji, Niemczech i Czechach ukazuje więc Rzeczpospolitą w perspektywie septentrionalnej, podkreślając też znaczenie państwa polsko-litewskiego ...

Zbiór obszernych, wnikliwych artykułów analizujących i interpretujących treść oraz formę przedstawiania w dziele filmowym świata doświadczeń wewnętrznych bohaterów filmowych. Rozprawy są poświęcone filmom: Świadectwo urodzenia Stanisława Różewicza, Konformista Bernardo Bertolucciego, Lokator Romana Polańskiego, Panny z Wilka Andrzeja Wajdy, Łagodna Piotra Dumały, Aleksandra Aleksandra Sokurowa oraz Wołanie Marcina Dudziaka. Zamieszczone w tomie interpretacje – zgodnie z zasa...

Tom dedykowany Profesor Magdalenie Zowczak – wieloletniej pracowniczce Uniwersytetu Warszawskiego, wybitnej badaczce kultur religijnych, pogranicza, mniejszości wyznaniowych i narodowych, tożsamości i sztuki, autorce przełomowych prac takich jak Biblia ludowa. Interpretacje wątków biblijnych w kulturze ludowej oraz Religijność na pograniczach. Eseje apokryficzne, zaangażowanej mentorce, które wspiera kolejne pokolenia antropolożek i antropologów. Na antologię składają się tek...

Książka jest pierwszym zbiorczym wprowadzeniem do analizy gatunków wypowiedzi, które towarzyszą życiu akademickiemu, począwszy od założenia uniwersytetów. Wstępne spojrzenie historyczne ukazuje mowy uniwersyteckie w średniowieczu i renesansie. Dalej skupiono się na mowach pochwalnych, charakterystycznych dla pierwszej połowy XIX stulecia. Etap drugiej połowy XIX wieku i wiek XX jest zobrazowany funkcjonowaniem różnych gatunków honorujących oraz upamiętniających. Mowy przedsta...

Die im Band publizierten 18 Studien greifen die Problematik der Beziehungen zwischen Märchen und Gesellschaft aus diversen kulturellen Perspektiven auf und berücksichtigen ein reiches Spektrum von Forschungsfragen, methodologischen Ansätzen und zu analysierenden Materialien. Denn in den Beiträgen wird nicht nur auf die Frage eingegangen, wie das Märchen mit der sozialen Problematik zurechtkommt, sondern auch darauf, wie das Märchen in der Gesellschaft funktioniert. Untersucht...

Czwarta publikacja z cyklu Respublica Litteraria "in Action", stanowiącego jedną z części projektu edytorskiego Corpus Epistularum Ioannis Dantisci, który od dwóch dziesięcioleci realizowany jest w Uniwersytecie Warszawskim pod kierunkiem Anny Skolimowskiej i Jerzego Axera. W cyklu tym publikowane są wystąpienia uczestników sesji naukowych towarzyszących posiedzeniom międzynarodowej rady programu „Rejestracja i publikacja korespondencji Jana Dantyszka (1485–1548)”. Problematy...

W publikacji omówione zostały założenia krajobrazowe o charakterze zwierzyńców i menażerii powstające w dawnej Rzeczypospolitej dzięki fundacjom królewskim lub magnackim. Zagadnienie kolekcjonowania zwierząt autorka przedstawia, odwołując się do przykładów podobnych ogrodów w Europie, a także Amerykach, Azji czy Afryce. Analizie poddaje polskie piśmiennictwo gospodarcze i zoologiczne, porusza też kwestię przemiany żywych organizmów w eksponaty muzealne. „Walorem tej ciekawej...

Książka stanowi reprezentatywne, choć mozaikowe, odzwierciedlenie narracji kształtujących tożsamość współczesnych Słoweńców, uchwycone z perspektywy słoweńskich, ale i polskich badaczy. Ich studia przypadków ukazują dwa uzupełniające się i zarazem przeciwstawne mechanizmy kształtujące pamięć zbiorową. Pierwszy z nich związany jest z kanonizacją i popularyzowaniem opowieści o przeszłości, a drugi – z jej kontestacją, z konfliktem pamięci. Całość stanowi przekrojowe ujęcie, od ...

Antologia prezentuje szerokie spektrum problematyki podejmowanej w ramach krytycznych studiów nad dziedzictwem i jest pierwszą tego typu publikacją w Polsce kompleksowo zapoznającą czytelnika z tematem, który dotychczas w artykułach autorów krajowych pojawiał się sporadycznie. Obejmuje dziesięć przetłumaczonych na język polski tekstów autorstwa uznanych badaczy. Artykuły poprzedza wstęp, w którym redaktorka naukowa omawia dotychczasowy dorobek i główne kierunki krytycznych st...

Po zakończeniu wojny domowej w 1995 roku Bośnia i Hercegowina została państwem federacyjnym podzielonym na dwie autonomiczne części, w którym rywalizują ze sobą elity trzech narodów. Dla spoistości państwa kluczowa jest legitymizacja, a więc powszechne wsparcie obywateli dla idei jego istnienia. Punktem wyjścia badań przedstawionych w książce jest teza, że zasadniczym elementem wykorzystywanym przez elity i instytucje państwowe jest kultura, a więc sfera symboliczna. Poszczeg...

Jedność z różnorodności. Zbiór studiów nad różnymi aspektami dziejów Afryki Książka stanowi zbiór interdyscyplinarnych studiów dotyczących dziejów Afryki. Tematyka poszczególnych tekstów koncentruje się m.in. na historii produkcji piwa w dolinie Nilu, znaczeniu chorób dla eksploracji Afryki, osobistych historiach i doświadczeniach podróżników, historii lokalnej, jak również geopolityce po II wojnie światowej. ****** Unity from Diversity. A Collection of Studies on Different...

Książka jest pierwszą częścią z zamierzonego, chociaż niezrealizowanego do dzisiaj, cyklu „Opisać życie”. Autor w swoich wspomnieniach prowadzi czytelnika do czasów, gdy miał piętnaście lat. Opowiada o współżyciu wielokulturowej społeczności, o perypetiach w szkole, o wiejskiej codzienności. Często retrospektywnie odnosi się do historii własnego narodu, tej zaczerpniętej ze źródeł pisanych, ale też – kiedy chodzi o gniazdo przodków – z bogatych opowieści rodziców. And the Vi...

Publikacja w wyczerpujący i wieloaspektowy sposób przedstawia zagadnienie wczesnej historii encyklopedii, pogłębiając znacznie dotychczasowy stan badań nad tym zagadnieniem. Autor zarysowuje tytułową metaforę encyklopedii jako „mantykory” – hybrydowego bytu złożonego ze słów imitujących rzeczy, szczegółowo analizuje teoretyczne problemy kultury zachodniej wpisujące się w ideę encyklopedyzmu, odwołując się przy tym do jej przednowoczesnych realizacji (od niezachowanego dzieła ...

W publikacji omówione zostały założenia krajobrazowe o charakterze zwierzyńców i menażerii powstające w dawnej Rzeczypospolitej dzięki fundacjom królewskim lub magnackim. Zagadnienie kolekcjonowania zwierząt autorka przedstawia, odwołując się do przykładów podobnych ogrodów w Europie, a także Amerykach, Azji czy Afryce. Analizie poddaje polskie piśmiennictwo gospodarcze i zoologiczne, porusza też kwestię przemiany żywych organizmów w eksponaty muzealne. ****** Animal Garden...

W monografii przedstawiono relację pomiędzy doświadczaniem podróży w jej fizycznym aspekcie a praktykami pisarskiego opracowywania doświadczenia. Autorka dostrzega w narracjach Hermanna Hessego, Claude’a Lévi-Straussa, Mircei Eliadego i Carla Gustava Junga charakterystyczne dla tych pisarzy figury – magiczne mosty, trójkąt, labirynt i mandalę. Pomagają one wyrazić sens odbytych przez nich podróży do Indii, wypełniając treścią topos drogi. ****** The Figures of a Journey. He...

The present, seventh, volume of the series From Queen Anne to Queen Victoria offers profitable re-visitations of old themes, as well as explorations of new themes and problems. The volume focuses on the literature, culture, and political and social history of Britain in a period when the structures of industrial modernity were being created, and examines Britain’s imprint on the global cultural heritage, including class, gender and race-based hierarchies that persist in varyi...