Prasa - książki, ebooki i audiobooki

Czerwcowy numer Miesięcznika „ZNAK”.O czym śni Ameryka? W jaki sposób algorytmy, AI i Big Techy przejmują kontrolę nad rzeczywistością (i robią wszystko, żeby nikt się nie zorientował)?Po co Amerykanom 393 mln sztuk broni?Jak wyglądała emigracja naszych babć i dziadków do USA?Gdzie można zobaczyć najbardziej kosmiczne krajobrazy w Ameryce?Przez dekady przyglądaliśmy się Ameryce z fascynacją: była krajem bogactwa, nowoczesnej technologii, największych gwiazd popkultury. D...

Zabierz Miesięcznik ZNAK na majowy odpoczynek! Analogowe nawyki. Jak odzwyczaić swój mózg od rozproszenia i na nowo nauczyć się zachwytu i uważności?● Dlaczego pozornie nieproduktywne czynności są kluczowe dla zdrowej psychiki? ● Jak znaleźć hobby, które daje więcej radości niż scrollowanie? ● Dlaczego nawet krótki detoks od ekranu poprawi kondycję Twojego umysłu? W najnowszym numerze Miesięcznika ZNAK zastanawiamy się, jak wyrobić nowezdrowe, analogowe nawyki,...

Kwietniowy Miesięcznik ZNAKPułapki samorozwoju Dlaczego nie osiągniesz tego, o czym marzysz?Jak odzyskać prawo do porażek i przeciętności?Kiedy perfekcjonizm zaczyna cię powstrzymywać?Kultura nieustannego doskonalenia nie pozostawia miejsca na błędy. W najnowszym numerze „Miesięcznika Znak” pytamy o to, jak odzyskać prawo do przeciętności – i dlaczego nie musi ona oznaczać porażki.O tym, jak na nowo zacząć marzyć opowiada Anna Cieplak. Socjolożka Doro...

Chcieliśmy też zastanowić się, czy państwo – biorąc pod uwagę problemy zdrowotne i systemowe, które wynikają ze spożywania napojów alkoholowych – nie powinno w bardziej zdecydowany sposób wpływać na to, ile Polki i Polacy piją. Bo wciąż pijemy dużo.W tym numerze polecamy Ci również teksty, w których:✎ Katarzyna Kazimierowska odpytuje założyciela magazynu „Wired”,✎ Agnieszka Sowińska pisze o tym, jak książki mogą budować w dzieciach odporność,✎ Kamil Fejfer tłumaczy, czym jest...

Czerwcowy miesięcznik „W drodze” poleca się do czytania! Szukając porządku w świecie chaosuGranice to granice – pisze Ewa Skrabasz. I szuka rozwiązania: jak się odnaleźć w świecie bez granic i czy to w ogóle możliwe? A skąd w ogóle wiemy, gdzie są granice tego, co wolno i czego nie wolno? Jak rozeznajemy zasady moralne, które nami kierują? O tym filozof i etyk Barbara Chyrowicz SSpS. A o tym, gdzie wśród tych wszystkich granic w codzienności jest Pan Bóg i nasz...

Miesięcznik ZNAK w sam raz na majówkęTęsknota za offlinem Amerykańska psycholożka Susan Pinker opisywała w książce „Efekt wioski” małą miejscowość na Sardynii, której mieszkańcy dożywają nawet 100 lat. Jednym z wyjaśnień jest to, że łączy ich sieć pozytywnych relacji: z sąsiadem, sprzedawcą czy listonoszem. Te codzienne small talki o błahych sprawach zachęcają do wyjścia z domu, wzmacniają dobre samopoczucie, a ostatecznie przyczyniają się do zdrowia i długiego życia.&nb...

Lutowy Miesięcznik ZNAKWalczę o życie bez strachuJak radzić sobie z lękiem przed rzeczami, na które nie mamy wpływu?O czym myśli matka, która idzie na front?Czy strach bywa dobrym doradcą?Odpowiadają: żołnierka i poetka Jaryna Czornohuz, psychiatra Bogdan de Barbaro, historyk Serhij PłochijPełnoskalowa inwazja Rosji na Ukrainę wstrząsnęła naszym wyobrażeniem o stabilnej przyszłości. W lutowym numerze ZNAKu przyglądamy się strachowi z bliska – nie po to, by go potęgować, ale b...

Marcowy Miesięcznik ZNAKChcę mieć serce spokojneJak aplikacje randkowe utrudniają znalezienie miłości?Dlaczego kobiety i mężczyźni nie potrafią się porozumieć?Czy relacje przyjacielskie mogą zastąpić związek?Aplikacje randkowe stały się najskuteczniejszą swatką XXI wieku – algorytm podsuwa twarze, dopasowuje zainteresowania, obiecuje kompatybilność. A jednak coraz częściej słyszymy o zmęczeniu i rozczarowaniu.Żyjemy w paradoksie. Z jednej strony redefiniujemy bliskość – więks...

Wrześniowy Miesięcznik ZNAK Uwolnić się od kultu produktywności · Co się dzieje, gdy praca staje się sensem naszego życia? · Skąd się bierze potrzeba ciągłego działania?· Dlaczego wstydzimy się przyznać się do nudy?Tęsknimy za dziecięcą nudą, choć wiemy, że tzw. puste przebiegi bywają postrzegane jako coś niewłaściwego: powinniśmy przecież być produktywni i zajęci, szczelnie zapełniony grafik to nasza wizytówka. Często myślimy o sobie, definiując się głównie pr...

Dobre życie w chaotycznym świecieStarożytny filozof Epikur twierdził, że świat nie ma żadnego całościowego sensu; jest przypadkową grą atomów, a śmierć stanowi ostateczny kres ludzkiego istnienia. Mimo to od nas zależy, czy przeżyjemy swoje życie dobrze. Aby tak się stało, Epikur zalecał szukanie przyjemności. Chodziło mu nie o wystawne uczty, lecz o zadowalanie się skromnymi wygodami, przyjaźnią, obserwowaniem natury. Przypadkowość świata sprawia, że samo nasze istnienie moż...

Dobrze się przywitać Podróż to w dużej mierze okazja do spotkania. Niezależnie od kierunku i celu wyjazdu, a także od tego, jak będzie myślał o sobie wyruszający w drogę – jako o turyście, uczestniku wycieczki, globtroterze, badaczu, reporterze, podróżniku, podróżnym – może się okazać, że inaczej będą go postrzegać mieszkańcy miejsc, do których dotrze. Kto jest dziś spadkobiercą zachodniego podróżnika rodem z powieści Juliusza Verne’a? Czy można mówić o tym, że człowiek...

Listopadowy Miesięcznik ZNAKSzczęśliwego Nowego JorkuJak się żyje na dachu współczesnego świata? Jakie historie opowiadają podziemia Nowego Jorku? Kim był Antoni Gronowicz, Polak, któremu Manhattan jadł z ręki?Odpowiadają: Craig Taylor, Maciej Jarkowiec, Bartosz Sadulski, Zuzanna Krzątała, Michał Oleszczyk, Patrycja Jaskólska i Kamila Mroczkowska oraz Wojciech Bonowicz To raczej nie przypadek, że nie znajdziemy tego miasta na wysokich pozycjach najlepszych na świecie m...

W pułapce bodźców  Obcięcie powiek było jedną z bardziej wyrafinowanych i okrutnych starożytnych chińskich tortur. Skazaniec z otwartymi oczami był narażony na nieprzerwany odbiór sygnałów ze świata. W konsekwencji szybko zaczynał chorować i umierał.   Wielu naukowców właśnie w tej figurze widzi metaforę współczesnego człowieka. Według badaczy z uniwersytetu w San Diego za pośrednictwem usług cyfrowych i innych mediów zalewani jesteśmy potokiem informacyjn...

Michał Heller. Pytania o Boga i ateizm Dużo mówi się dziś o odejściach od wiary z powodu rozczarowania Kościołem. Jednakże przyczyny ateizmu tkwią często głębiej: w przekonaniu, że religijny obraz świata kierowanego przez Opatrzność jest już niewiarygodny. Że katechizmowy Pan Bóg nie przystaje ani do naukowego opisu rzeczywistości, ani do naszego doświadczenia zła i cierpienia w świecie. Ks. Michał Heller jest jednym z najważniejszych polskich autorów, którzy na pow...

Mamy też dla Was niespodzianki – Ewa Wołkanowska-Kołodziej wraca z aparatem fotograficznym do bohaterów i bohaterek swojego głośnego tekstu Więźniowie czwartego piętra z pierwszego numeru „Pisma”. A Wasi ulubieni twórcy (i jedna twórczyni) żartów rysunkowych przygotowali z okazji 100. numeru całostronicowe szkice.. I to wciąż nie wszystko! Zapraszamy do lektury.

W kulturze ciągłej terapiiPoradnikowe książki na topkach Empiku, Psychologia, którą warto znać na listach najczęściej słuchanych podcastów w 2023 r., ogromna popularność psychologizujących kont na Instagramie i TikToku. Trudno zaprzeczyć, że psychologia jest coraz bardziej „pop”.To zjawisko z jednej strony przyczynia się do usuwania tabu, jakim do niedawna było otoczone zdrowie psychiczne, sprawia, że stajemy się wrażliwsi na kryzysowe sytuacje i potr...

Czy „chcieć mniej” to droga do szczęścia?Żyjemy w kulturze nadmiaru: przedmiotów, doświadczeń i bodźców. Czy zatem drogą do szczęścia może być to, aby nauczyć się „chcieć mniej”? Mniej zakupów, mniej szumu informacyjnego, mniej ambicji może sprawić, że będziemy nieco spokojniejsi i szczęśliwsi?Czy minimalizm umarł?Minimalizm i zasada zero waste straciły ostatnio na popularności. Sukcesy odnoszą za to korporacje zasypujące nas tanimi produktami. We wrześniu 2025 r. chińska pla...

Wiesław Myśliwski. Słuch absolutny Julian Przyboś recenzję pierwszej powieści Wiesława Myśliwskiego zatytułował Niezwyczajny debiut. I choć to trafne podsumowanie odnosiło się wówczas wyłącznie do Nagiego sadu, okazało się również antycypacją całej pisarskiej drogi Myśliwskiego. Tworzona przez niego literatura nigdy nie uciekała od tego, co powszednie i ludzkie, ale jednocześnie wymykała się wszelkim konwencjom czy banalności. Język mówiony w kunsztowny sposób splata się...

Oswajanie samotności Boimy się samotności, a ten lęk szczególnie nasiliło doświadczenie odosobnienia w trakcie pandemii. Sprzyja jej również kultura nastawiona na produktywność, która może alienować od nawiązywania bezinteresownych relacji. Angażują przecież najcenniejsze waluty – czasi emocje. Odosobnienie jest nie tylko prywatnym doświadczeniem, ale również kwestią publiczną, którą podejmują powstające w kolejnych krajach ministerstwa do spraw samotności. Jakby wbrew o...

Maszynopis ma 26 ponumerowanych stron, do których – jakby rozochocony autor nie miał ochoty stawiać kropki – dodano kolejne trzy. Tytuł nie brzmi zachęcająco: „Na przełomie czasów. Dzieje kościoła na 50-lecie parafii w Łysej Górze. Wspomnienia. Refleksje”. I jeszcze nazwisko, miejsce i data, rok 1972. W środku: wspomnienia organisty, teoretycznie spisywane przy okazji jubileuszu, ale już na pierwszej stronie autor umieszcza wiadomość, ze za czasów pańszczyzny, „jak nam opowia...

Jak wzmacniać odporność psychicznąOdporność psychiczna to umiejętność powrotu do równowagi po trudnych doświadczeniach lub stresie. Przypomina tarczę obronną, która pozwala nam chronić się przed problemami. Składają się na nią poczucie wpływu, zdolność do działania, właściwe podejście do wyzwań oraz pewność siebie. Nie jest ona czymś danym na zawsze, możemy ją kształtować i wzmacniać. Dbanie o nią jest absolutnie kluczowe, byśmy mogli dobrze funkcjonować w rzeczywistości pełn...

Lutowy Miesięcznik ZNAK Dotknij mnie Dotyk jest najważniejszym ludzkim zmysłem: w żadnej chwili naszego życia nie przestaje działać. Gdy się dotykamy, otwiera się cały wachlarz zjawisk - tych znanych nam wszystkim z doświadczenia, ale i tych ukrytych, subtelnych, a nawet nieoczekiwanych. I choć działanie receptorów na skórze opisujemy językiem nauki, to czujemy, że w dotyku chodzi głównie o relacje i kontakt z drugą osobą.O tym, co się wydarza podczas dotykania opowiadam...

Listopadowy Miesięcznik ZNAKKiedy w Polsce będą ChinyTikTok, Shein i globalny sukces Państwa Środka Na TikToku swoje konta ma już ponad 1,6 mld użytkowników z całego świata. Jego wpływ na platformy społecznościowe jest uderzający. Nie bez powodu mówi się o „tiktokizacji” treści. Wraz z globalnym podbojem Shein i Temu płyną sygnały, że zakupy, konsumpcja i modne trendy nie są tylko dla bogatych – że każdy może „kupować jak milioner”. Wielki model językowy DeepSeek, opubli...

W poszukiwaniu piękna Albrecht Dürer pisał: „Czym jest piękno, tego nie wiem”. Czy dzięki nauce wiemy więcej na temat piękna niż nasi przodkowie? Z jednej strony dajemy sobie prawo do suwerennego decydowania, co jest piękne, z drugiej odkrywamy, że o tym, co za takie uznamy, w dużej mierze decyduje budowa naszego mózgu. Jakie miejsce zajmuje dziś w kulturze i życiu społecznym kategoria piękna? Co ono dla nas oznacza? Czy nadal istotne są talent i kryteria pozwalające odr...

Czytaj, ucz się języka w nowej formie, poznawaj tajemnice całego El Mundo Hispano!Jedyny taki magazyn po hiszpańsku!W każdym numerze znajdziesz:Informacje z inspirujących podróży i miejsc.Artykuły na ważne dla tej części świata tematy.Wyjaśnienia różnic kulturowych i zaszłości historycznych, które tworzą to jak hiszpańskojęzyczny świat wygląda obecnie.Teksty dostosowane do poziomu nauki.Słowniczek w każdym tekście.Interaktywne ćwiczenia....

Styczniowy Miesięcznik ZNAKGranice naszej prywatności•Ile potrzeba lajków, by algorytm opisał naszą osobowość? •Czy bycie w związku to koniec pełnej prywatności? •Dlaczego dzieci powinny mieć sekrety?Odpowiadają: Paulina Wilk, Krzysztof Kornas, Katarzyna PopiołekKorzystając na co dzień z internetu, zostawiamy mnóstwo cyfrowych śladów: nie tylko w social mediach, ale też w historii wyszukiwania, udostępnianiu lokalizacji, w apkach monitorujących nasze zdrowie. To dla...

Sto lat temu, a dokładnie 28 listopada 1918 r., kilkanaście dni po odzyskaniu niepodległości, na mocy dekretu Józefa Piłsudskiego o ordynacji wyborczej do Sejmu Ustawodawczego Polki otrzymały prawa wyborcze. Spór o ustawę skłania do szerszego spojrzenia i pytania o przyszłość samej instytucji uniwersytetu. Czy uniwersytet to forma życia? Jaka jest jego rola w przestrzeni publicznej? Jak oceniać najnowsze zmiany w polskim szkolnictwie wyższym? 

Funkcjonujemy w rzeczywistościach równoległych. Z jednej strony zasypują nas coraz to nowe poradniki o tym, jak osiągnąć dobrostan, żyć w zgodzie ze sobą i otoczeniem, zamieniać nałogi na zdrowe nawyki, z drugiej – w przestrzeni publicznej spotykamy się z gestami przemocy, mową nienawiści, wywołującymi strach zachowaniami. Dobro, troska, przyzwoitość coraz częściej kojarzą się z zajmowaniem naiwnej pozycji wobec świata. Co jest potrzebne dla dobrych relacji z bliskimi? W jak...

Zodiakary, tarociary i gnostycyMimo sekularyzacji utrzymuje się w Polsce popyt na usługi duchowe. Renesans popularności w mediach społecznościowych przeżywają astrologia i horoskopy. Swoje grono wielbicieli mają ezoinfluencerki, które obiecują, że pozytywne myślenie i „manifestowanie obfitości” przyniosą nam bogactwo. O ile w latach 90. zainteresowanie ezoteryką wynikało w dużej mierze z biedy i niepewności jutra, o tyle dziś ...

Którędy do snu? Choć z jednej strony często marzymy o tym, by wydłużyć dobę, a zamiast snem zająć się kolejnymiobowiązkami, to z drugiej – coraz bardziej niepokoimy się o jakość i ilość naszego snu. Naszymi lękami karmi się rynek, wypuszczając nowe gadżety mające zapewnić lepszy odpoczynek: są to już nie tylko poradniki dobrego snu, ale także suplementy diety, opaski na oczy, specjalne poduszki, kołdry obciążeniowe czy aplikacje na smartfony. Pandemiczna rzeczywisto...

Reporter wojenny nie tylko jest autorem pokazującym za pomocą pióra czy kamery rzeczywistość krajów opanowanych konfliktami, lecz także, wybierając ten zawód, przyjmuje misję: odpowiedzialne, ale i trudne zadanie odkrywania prawdy. Obecnie – ze względu na łatwość w udostępnianiu informacji w medialnym świecie i szerzenie się fake newsów – jest to zadanie tym trudniejsze, wymagające nieustannej czujności. Jak wygląda praca reportera wojennego? Którzy korespondenci ukształtowal...

W obliczu postępującej katastrofy klimatycznej oraz rosnącej liczby ludności temat jedzenia wydaje się jednym z najważniejszych wyzwań współczesności. Z jednej strony marnujemy 1/3 światowej produkcji żywności, a z drugiej – co trzeci człowiek na Ziemi cierpi z powodu głodu bądź niedożywienia. W związku z tym kwestia tego, co pojawia się na naszych talerzach, nie może pozostawać sprawą indywidualnego wyboru, lecz, siłą rzeczy, stanowi część ogromnej sieci produkcji i dystrybu...

Franciszek modlący się przed pustym placem św. Piotra to jedna z symbolicznych scen z okresu epidemii. Można było poczuć wzruszenie, widząc samotnego papieża, bez towarzyszących mu zwykle tłumów.Wrażenie, jakie wywołała ta scena, pokazuje, że postać biskupa Rzymu wciąż jest ważna zarówno dla wierzących, jak i niewierzących.Jednocześnie wielu z nas coraz bardziej nie może pogodzić się z tym, że Kościół hierarchiczny jest instytucją władzy absolutnej, w której głos świeckich (w...

Planeta Śląsk Śląsk wymyka się łatwemu szufladkowaniu. Choć dziś znajduje się na mapie Polski, przez wieki wiązał się z innymi państwowościami. Narracja o „ukrytej opcji niemieckiej” rywalizuje z tą o „odwiecznej polskości”, a zarówno pierwsza, jak i druga z opowieści, nie oddają prawdy.  Z perspektywy Krakowa, Warszawy czy Poznania Śląsk nadal stanowi temat obcy i peryferyjny, a przecież, jeśli kierować się miarą spisu powszechnego sprzed dziesięciu lat, żyje nim n...

Mądrość ciała „Im mniej rozpoznaję się w swoim ciele, tym bardziej czuję się zobowiązana do tego, by o nie dbać. Zostało mi ono powierzone: pielęgnuję je niczym przyjaciela, którego potrzebuję” – pisała Simone de Beauvoir. Ciało to niezwykle istotny element naszej tożsamości. Mimo że często zaczynamy się na nim koncentrować, dopiero gdy przestaje spełniać swoje podstawowe funkcje, nie można sprowadzić jego istnienia jedynie do zwykłej mechaniczności. W&nbs...

Duchowość 2.0W czasie pandemii koronawirusa skokowo wzrosło globalne zainteresowanie aplikacjami do medytacji. W kwietniu 2020 r. ściągnięto je ponad 10 mln razy. Calm, Headspace czy Meditopia poprzez ćwiczenia medytacyjne pomagają radzić sobie z lękiem i problemami ze snem. Nie mogąc wychodzić na zewnątrz, wielu z nas próbowało znaleźć ukojenie w głębi naszego duchowego „ja”. Duchowość to obszar, który może łączyć ludzi różnych religii, wierzących i niewierzących. Proponujem...

Rzeczy, które zostały Zagłada odmieniła krajobraz Polski. Przestała istnieć różnorodna społeczność polskich Żydów, pozostały żydowskie domy, przedmioty codziennego użytku, elementy dziedzictwa materialnego. O Zagładzie przypominają zarówno byłe nazistowskie obozy, jak i tysiące masowych i pojedynczych grobów mordowanych Żydów. To, co materialne, okazuje się wyzwaniem dla pamięci – nie zawsze poddaje się jej selektywnej naturze i może prowadzić do bardziej refleksyjnej, kry...

W numerze szczególnie polecamy materiały, w których: Karolina Sulej sprawdza, jak i po co prowadzi się w Polsce edukację seksualną, Magdalena Nowicka-Franczak analizuje książki o zamianie w kogoś innego, niż jesteśmy, Anna Kiedrzynek pisze o życiu z chorobą, na którą cierpi co setna osoba w Polsce, Piotr Fortuna sprawdza, czy można ujarzmić wszechwładzę Big Techu.

Zarówno dzieci, jak i dorośli lubią przeglądać atlasy geograficzne – podróżować „palcem po mapie” oraz zapamiętywać nazwy dalekich gór, rzek i miast. Internet daje dziś dodatkowe fascynujące możliwości – nieznane nam wcześniej krainy możemy oglądać bądź z lotu ptaka, bądź z perspektywy ulicznego spacerowicza. Dawne mapy bywają zaś dziełami sztuki, przedmiotem pożądania kolekcjonerów. Pokazują stan wiedzy z danego czasu i to, co ich twórcy, polityczni mecenasi albo nawet cała ...

Spis treści: Katarzyna Kazimierowska – Z jak zbrodnia Jacek Dehnel – Galeria: Album fotograficzny przestępców Gaja Grzegorzewska – Niech po wieczność w piekle płonie Katarzyna Kazimierowska – Poza zbrodnią i karą (rozmowa z Marią Ejchart)Julia Lachowicz-Nowińska – Jak założyć kotu dzwonek Michał Romański – Czego o sobie nie wiemy Tad Friend – Polowanie na przemytników Wojciech Brzoska – modlitwa wigilijna Natalia Szostak – Zatrzaśnięci w tru...

"1 października 2018 r. wchodzi w życie nowa ustawa o szkolnictwie wyższym. Mimo iż była ona długo konsultowana, dyskusjom w Sejmie towarzyszyły ostre protesty na uczelniach. Spór o ustawę skłania do szerszego spojrzenia i pytania o przyszłość samej instytucji uniwersytetu. Czy uniwersytet to forma życia? Jaka jest jego rola w przestrzeni publicznej? Jak oceniać najnowsze zmiany w polskim szkolnictwie wyższym?"  

Rozwój nowoczesnych metod obrazowania pozwala coraz lepiej badać budowę i działanie ludzkiego mózgu. Wiemy, że pod wpływem wielu czynników – m.in. wieku, diety czy stylu życia – zmienia się mózg każdego z nas. Na dostosowanie się do nowych, nawet bardzo trudnych warunków, pozwala mu niezwykła plastyczność. Coraz lepiej zaczynamy także rozumieć, jak pracują tzw. nietypowe mózgi, np. osób z zaburzeniami, które doświadczają rzeczywistości w inny sposób, niż osób neurotypowych. P...

Sztuka wędrowania „Chodzenie, w wersji idealnej, jest stanem, w którym umysł, ciało i świat spotykają się z sobą, jak gdyby były trzema prowadzącymirozmowę postaciami, trzema dźwiękami niespodziewanie łączącymi się w akord” – pisała Rebecca Solnit w Zewie włóczęgi. Spacery i mikropodróże pozwalają nam nie tylko oderwać się od codzienności, odpocząć i spojrzeć na problemy z innej perspektywy, ale także nauczyć się uważności, przyjrzeć się samemu sobie i duchowo zjednoczyć z ...

Harari. Czy możemy mu zaufać? Sprawdzamy, co ma do powiedzenia autor światowych bestsellerów: Sapiens, Homo deus i 21 lekcji na XXI wiek. Analizujemy jego drogę do sukcesu i naukową rzetelność.Kim jest Harari i jak pracuje? Co chce nam przekazać? Kiedy skromny historyk stał się nowym intelektualnym guru? I czy można ufać specjaliście od wszystkiego?Ponadto w numerze:Franciszek i jego wrogowie - Trwa walka z papieżem, której stawką jest przyszłość KościołaŚmierć, medycyna...

Rzeczy, które kochamy Świat przedmiotów codziennego użytku tylko wydaje się martwy. Wchodząc z nimi w relacje, nasycamy je treścią naszego życia. Rzeczy prowadzą swe intymne, niedostrzegalne bytowanie. Mogą czynić życie prostszym lub je nadmiernie komplikować. Bywają kapsułami czasu i depozytami nostalgii.  Gdy patrzy się na ciągle aktualne wojenne obrazy z Ukrainy, rodzą się bolesne, coraz mniej teoretyczne pytania: co ze sobą zabrać, gdy się ucieka przed wojną? Gw...

Moc literatury tworzonej przez Olgę Tokarczuk polega przede wszystkim na sile opowieści. Pisarka uważa literaturę za „wyrafinowany, głęboki sposób komunikacji międzyludzkiej”. Krytyka już od czasów debiutu powieściowego w 1993 r. ma kłopot z klasyfikowaniem i opisywaniem twórczości autorki Biegunów. Pisano o realizmie magicznym, powieści psychologicznej, porzuceniu tradycyjnej narracji, literaturze środka czy tzw. małych ojczyzn. Werdykt Akademii...

Szczęście – to skomplikowane W filozoficznym bestsellerze czasów PRL-u (13 wydań do dziś), czyli książce O szczęściu, Władysław Tatarkiewicz wyróżnia cztery rozumienia szczęścia. Pierwsze, gdy mówimy o pomyślności, farcie, np. na loterii i w kartach. Drugie, gdy chodzi nam o szczególne przeżycie, euforię, stan intensywnej radości. Trzecie, gdy jak starożytnie pojmujemy je jako eudajmonię,posiadanie największej miary dóbr dostępnych człowiekowi. I czwarte wreszcie, które ...

Sztuka zachwytuPo ponad rocznym życiu z ograniczeniami spowodowanymi kolejnymi falami epidemii COVID-19 możemy w końcu śmielej powrócić do rzeczywistości i odświeżyć codzienne kontakty z bliskimi. Być może towarzyszą nam zmęczenie i niepokój, a może wręcz przeciwnie – ekscytacja i radość. Niezależnie od tego to dobry moment, byśmy spróbowali spojrzeć na otaczający nas świat i ludzi z większą niż dotychczas uważnością. Nie chodzi tu wcale o banał, ale o wyczulone doświadc...

Najlepsze miejsce do życia Łatwo spotkać się z narzekaniem na polską przestrzeń: nieład architektoniczny, mnogość reklam, betonozę i patodeweloperkę. Nieco na przekór tym diagnozom chcemy skoncentrować się na udanych projektach. Przyglądamy się więc dziedzictwu polskiej architektury XX w., licznym modernistycznym i socrealistycznym budowlom, które zyskują dziś coraz większe uznanie. A także, wraz z architektami młodego pokolenia, patrzymy w przyszłość, szukając inspirują...

Na naszych oczach dokonuje się technologiczna rewolucja. Świat cyfrowy nie tylko odpowiada na nasze potrzeby, ale kreując je, stwarza coś nowego – wraz z miejscami pracy, mediami, a także konfliktami politycznymi wychodzącymi poza przestrzeń czarnego ekranu. Sztuczna inteligencja, bohaterka licznych dzieł fikcji naukowej, jakkolwiek by się od nas różniła, jest naszą codziennością. O ile dzisiejsi 30-latkowie pamiętają świat sprzed AI, o tyle pokolenie...

Miesięcznik ZNAK w nowej, kolorowej odsłonie! Czy zwierzęta domowe są z nami szczęśliwe? Pupile częściej niż kiedykolwiek zajmują centralną pozycję w naszym życiu, a swoją obecnością nie tylko zapewniają poczucie bliskości, ale też wpływają na codzienny rytm, często nadając mu zupełnie nową intensywność i nieznaną dotąd jakość. Obecnie ludzie nie tylko darzą swoje czworonogi ogromnym uczuciem – jak pisze Marta Alicja Trzeciak – ale też nadają im inną »rangę« w rodzinie”....

Koncepcja numeru zakłada poświęcenie wiodącego bloku tekstów zagadnieniu końca cywilizacji. Główna perspektywa interpretacyjna polega nie na zastanawianiu się nad tym, czy cywilizacja Zachodu przeżywa kryzys, ale na postawieniu mocnej tezy, że już dawno upadła. Rozpoznanie to stoi u punktu wyjścia różnym wizjom nowej sytuacji cywilizacyjnej. Szczególnie istotnym kontekstem publikowanych tekstów stały się wydarzenia roku 2020, takie jak kryzys Kościoła katolickiego i społeczne...

Choroba mózgu czy słabość charakteru? Mózg może się uzależnić od wszystkiego – nie tylko od narkotyków, ale także od wykonywania określonych czynności. Wśród naukowców trwają dyskusje na temat przyczyn uzależnień, a również właściwych sposobów ich leczenia i odpowiednich rozwiązań prawnych. Dlaczego osoby, które w młodym wieku doświadczyły traumy, są bardziej narażone na popadnięcie w nałóg? Co to znaczy, że uzależnienie jest chorobą mózgu? Jak coraz powszechniejsze uzależn...

Pismo. Magazyn Opinii. Wydanie Specjalne „Wokół Podróży” Katarzyna Kazimierowska – W drogę! – Od redakcji Małgorzata Adamczyk – Pocztówka z Polski – W Kadrze Aleksandra Zielińska – Wszystko jest w porządkuEwa Pluta – Nowe krajoznawstwo: kibicować gorszym Marek Szymaniak – Wolność dwóch kółekAdam Robiński – Z Pismem u… Profesora Marka Lewandowskiego, antarktycznego Marsjanina Julia Lachowicz-Nowińska – Jednoosobowa niebieska strefa. Portret Elżbiety Dz...

Mądrość stoicka Przepisu na wewnętrzny spokój i szczęście coraz częściej poszukujemy nie we współczesnym coachingu i modnych nurtach psychologii, ale w wypracowanych przed wiekami praktykach i zasadach. Jedną z nich jest stoicyzm. Kojarzony najczęściej z wyważoną postawą i trzymaniem nerwów na wodzy, obejmuje całość ludzkiego doświadczenia, tworząc prawdziwą sztukę życia. Skąd bierze się współcześnie popularność stoicyzmu? Jaką drogę do harmonii i szczęścia on propo...

4 czerwca obchodzimy 30-lecie wyborów parlamentarnych zakończonych spektakularnym zwycięstwem solidarnościowej opozycji. To kres PRL-u i symboliczny początek nowego państwa – III Rzeczypospolitej Polskiej. Świętowanie w tym właśnie dniu – podobnie jak niegdyś wybór 11 listopada 1918 r. jako momentu odzyskania niepodległości – jest konsekwencją decyzji z zakresu polityki historycznej, określającej nasze myślenie o przeszłości i wartości, którymi kierujemy się w bieżącym życiu ...

„Dlaczego wierzę, wątpię, odchodzę” – taki tytuł nosiła ankieta rozpisana przez „Tygodnik Powszechny” i „Znak” ponad pół wieku temu. Cały numer miesięcznika poświęcono wówczas świadectwom ludzi opisujących swoją duchową drogę: racjom, które uzasadniają ich bycie w Kościele, i argumentom, które sprawiły, że zdecydowali się na odejście. Zebrane głosy stworzyły prawdziwy duchowy atlas Polski.Dziś mimo zmian obyczajowych, politycznych i technologicznych wielu z nas mierzy się z t...

Prawicowy populizm, który odnosi sukcesy w Polsce, na Węgrzech czy w USA, do perfekcji opanował sztukę „narzucania swojej narracji”. Z jednej strony imponują medialna sprawność i słowotwórcza inwencja prawicy, z drugiej niepokoją konsekwencje tego języka: tworzenie podziałów, wykluczanie niektórych grup społecznych, zwalniające z myślenia etykietowanie rzeczywistości. W tym numerze proponujemy więc, by uważniej przyjrzeć się retorycznym trikom prawicowych polityków, publicyst...

Gdy choruje nasza psychikaPandemia koronawirusa sprawiła, że temat zdrowia psychicznego przebił się do szerszej świadomości. Specjaliści podkreślali w mediach, że długotrwałe zamknięcie, brak kontaktu z bliskimi oraz chaos wprowadzony do rytmu codzienności spowodują, iż psychiczne konsekwencje tej sytuacji będziemy odczuwać jeszcze długo po jej zakończeniu. To niezwykle ważne, że próbujemy mówić i rozmawiać o zdrowiu psychicznym otwarcie, nie traktując tematu jako obcego...

Świat prosi o ratunek Jak pokazał raport opublikowany w „Nature Climate Change”, po porozumieniach paryskich roczna emisja CO₂ do atmosfery zamiast spadać – wzrastała. Tymczasem na osiągnięcie neutralności klimatycznej mamy coraz mniej czasu. Naukowcy z McGill University przekonują, że wzrost średniej globalnej temperatury może przekroczyć punkt krytyczny (1,5ºC) nie – jak dotąd sądzono – w połowie wieku, ale już w latach 2027–2042.  Mimo destrukcyjnych skutków dzia...

Moje duchowe miejsce Krajobraz religijny Polski zmienia się szybko, zwłaszcza w najmłodszym pokoleniu. Według badań CBOS-u 30 lat temu jako wierzący deklarowało się 93% osób między 18. a 24. rokiem życia. W zeszłym roku było to już tylko 71%. Jeszcze szybciej postępuje zanik praktyk religijnych. Odsetek regularnie chodzących do kościoła spadł w tej grupie aż trzykrotnie: z 69% w 1992 r. do 23% w 2021 r.  Jednocześnie pozostają w nas pewne duchowe potrzeby: wspólnoty...

Daj chłopaka, takiego chłopaka„Toksyczność, machismo, incele” – te określenia dobrze pokazują stan rozważań dotyczących współczesnej męskości. Męskość jest traktowana jako przywilej i zagrożenie, ale choć walka z patriarchatem rozpoczęta przez ruch feministyczny trwa, to dopiero od niedawna podnoszone są głosy, że jego ofiarą padają również sami mężczyźni. Bagatelizujemy doniesienia o znacznie większej liczbie przypadków samobójstw wśród mężczyzn, mało uwagi po...

Miesięcznik ZNAK w nowej, kolorowej odsłonie! Zajrzyj do środka i zobacz, jak zmieniliśmy się na latoPrawo do wytchnieniaChoć pragnienie oddechu i odpoczynku istniało zawsze, to „wczasy” są późnym wynalazkiem. W świecie przednowoczesnym nie było niczym zwyczajnym (ani możliwym) ruszanie się gdzieś daleko od domu tylko po to, by zaraz do niego wrócić. Forsowne górskie wędrówki albo sporty ekstremalne wydałyby się naszym przodkom chyba kolejnym obciążeniem, a nie formą wypoczyn...

Marcowy Miesięcznik ZNAK Zostaw alkohol, chodź tańczyćPrzesadny samokrytycyzm, strach przed nawiązywaniem bliskich relacji, skłonność do nadmiernej kontroli partnera – to niektóre z rozlicznych cech syndromu DDA, czyli dorosłego dziecka alkoholika. To zresztą niejedyny termin, który służy do opisu tego, jak alkohol wpływa na relacje międzyludzkie, zniekształcając ich prawidłowy przebieg. Etanol nie tylko upośledza organizm osoby uzależnionej, ale i często nieodwołalnie wynisz...

Rok 1968 to symbol rewolucji seksualnej. Upowszechnienie się pigułki antykoncepcyjnej, krytyka tradycyjnego modelu rodziny, sukcesy feminizmu i emancypacja osób homoseksualnych odmieniły zachodnie społeczeństwa. W tym samym roku papież Paweł VI ogłosił encyklikę Humanae vitae, w której podtrzymał katolickie nauczanie o zakazie używania sztucznej antykoncepcji. Dokument ten stał się wyrazem oporu Kościoła wobec współczesnych przemian obyczajowych. 50 lat po tych wydarzeniach ...

Każda epoka posiada swoje oczekiwania wobec miłości – w ponowoczesności ścierają się dwa modele, które od zawsze ze sobą konkurowały: miłość romantyczna, którą można osiągnąć jedynie poprzez współistnienie, i miłość do siebie, rzekomo narcystyczna, indywidualna. Staraliśmy się na wiele sposobów znaleźć uniwersalny język miłości, ale okazało się to niemożliwe. Każda miłość, każdy jej rodzaj wymaga wypracowania swoistej mowy i języka. Dlatego w tym numerze już od okładki towarz...

Pełnoskalowa inwazja na Ukrainę otworzyła giełdę, na której padają kolejne, coraz wcześniejsze daty. Na łamach „Pisma. Magazynu Opinii” Maciej Miłosz uspokaja: choć od dawna w całej Europie trwa wojna hybrydowa, to w najbliższym czasie żadna kolumna czołgów nie ruszy na Warszawę. Wiele zależy od tego, jak się zakończy konflikt zbrojny za naszą wschodnią granicą i jakie działania podejmą nasi sojusznicy z NATO. Przede wszystkim jednak sama Polska może zmniejszyć ryzyko rosyjsk...

Spis treści: Katarzyna Kazimierowska – Kubeł zimnej wody – Od redakcji Dominika Słowik – Wody odeszły Barbara Klicka – Góra wody Weronika Murek – Migawki z Jacques’a Cousteau Julia Fiedorczuk – PoTomasz Ulanowski – Pogoda oceanu (rozmowa z Iloną Goszczko) Kate Lyons – Jak przenieść kraj? Porter Fox – Huragan danych Daniel Petryczkiewicz, Adam Robiński – Małe życie Adam Robiński – Z Pismem u Michała Zygmunta: Nad Odrą słychać wojnę ...

Główny blok tematyczny nowego numeru „44 / Czterdzieści i Cztery” poświęcono wzajemnym relacjom chrześcijaństwa i myśli anarchistycznej. Autorzy analizują kontestatorski wymiar Objawienia, wskazują na podobieństwa pomiędzy różnymi tradycjami myśli chrześcijańskiej a anarchistycznymi koncepcjami politycznymi oraz przedstawiają obecność wątków religijnych i wywrotowych w tekstach kultury masowej. Tej tematyce poświęcone są eseje polskich autorów zaproszonych do współtworzenia ...

Czy powoływanie na świat nowych pokoleń jest nieetyczne?Dlaczego boimy się zostać rodzicami?Jak wychowywać szczęśliwe dzieci?Odpowiadają: Magdalena Czubaszek, Bartłomiej Dobroczyński, Karl Ove Knausgård, Agata Sikora„Nie mam recepty na dobre rodzicielstwo, a tylko jeden kompas: wolność dziecka, które zbyt często w kulturze funkcjonuje jako przedmiot, a nie jako podmiot – niedorosły, ale człowiek. Dzieckiem robi się różne rzeczy. Uzasadnia się wykluczenie ludzi, albo piętnuje ...