"Publikacja stanowi opis codziennej pracy I Polskiego Skrzydła Myśliwskiego między kwietniem a grudniem 1941 r., m.in. wszystkich lotów bojowych i operacyjnych, zwycięstw, strat, a nawet tak szczegółowych kwestii jak terminy urlopów pilotów. Ustalono, w jakich operacjach uczestniczyli lotnicy polscy, jakie były cele eskortowanych bombowców i rezultaty wykonanych zadań. Pracę ubogacają biogramy najważniejszych oficerów i pełny wykaz personelu latającego. Praca w głównej mierze...
Publikacja stanowi kontynuację badań nad Zbrodnią pomorską 1939 r., czyli zbrodniami popełnionymi jesienią 1939 r. na terenie przedwojennego województwa pomorskiego przede wszystkim przez członków paramilitarnej formacji Selbstschutz Westpreussen. Obóz w Radzimiu był jednym z miejsc, w których gromadzono i przetrzymywano więźniów – Polaków oraz Żydów – którzy byli mieszkańcami powiatów sępoleńskiego, chojnickiego i tucholskiego. Poza tym w okresie od września do początku grud...
Publikacja jest jednym z nielicznych opracowań dotyczących relacji polsko-irańskich w XX w. Stanowi zbiór unikatowych obecnie dokumentów (źródła oryginalne zostały bowiem wykradzione z archiwum) wytworzonych przez placówkę wywiadowczą na Bliskim Wschodzie funkcjonującą pod kryptonimem „Nabuchodonozor” w latach 1932–1937. Powstała ona z inicjatywy Oddziału II Sztabu Głównego Wojska Polskiego, a jej zadaniem było zbadanie możliwości prowadzenia z tego terenu działalności wywiad...
Monika Tomkiewicz – doktor habilitowany nauk humanistycznych, pracownik naukowy Biura Badań Historycznych IPN w Warszawie, członek Stowarzyszenia Polaków Naukowców Litwy – w drugim poprawionym i uzupełnionym wydaniu książki zawarła wyniki dwudziestoletnich badań nad zbrodniami popełnionymi na obywatelach polskich różnych narodowości w Ponarach i innych wybranych miejscach straceń na Wileńszczyźnie w latach 1941-1944. Monografia przedstawia stosunki narodowościowe w przedwojen...
Celem niniejszej książki jest odpowiedź na pytanie, jak na tle stosunków między Szwecją a PRL sytuował się Szczecin – jedno z głównych miast portowych PRL. Dokładniej chodzi o ustalenie: jakie miejsce Szczecin zajmował na szwedzkiej mapie politycznej i gospodarczej w regionie Morza Bałtyckiego? Co właściwie było przedmiotem zainteresowania Szwedów (nie tylko personelu dyplomatycznego i konsularnego)? Skąd czerpano wiedzę na temat poszczególnych zagadnień oraz jakie problemy w...
Ksiądz Henryk Peszko jako duchownych diecezji kieleckiej w okresie II wojny światowej był duszpasterzem w Jędrzejowie, Busku-Zdroju i Kielcach. Głosił patriotyczne kazania i angażował się w działalność konspiracyjną Polskiego Państwa Podziemnego. Pod pseudonimem „Wicher” służył jako kapelan w Okręgu Radomsko-Kieleckim Armii Krajowej. W 1944 roku podczas akcji „Burza” przeszedł szlak bojowy 4 Pułku Piechoty Legionów AK. Został odznaczony Orderem Wojennym Virtuti Militari i inn...
Na polskiej ziemi to wspomnienia Attili Szalaiego (1950–2020), węgierskiego dziennikarza i tłumacza, dyplomaty, historyka, działacza opozycyjnego, animatora życia kulturalnego, diarysty i pasjonata fotografii, który w latach 1976–1990 mieszkał w Polsce. Był przyjacielem całego narodu polskiego i każdego Polaka z osobna, a ich przeciwników politycznych nienawidził tak mocno, jak kochał swoich bratanków. W swoim dzienniku autor nie tylko dokumentuje, jak tworzy się historia, le...
Książka "Nadzieje i rozczarowania" porusza problematykę bardzo rozległą, spiętą chronologiczną klamrą pierwszej dekady rządów komunistycznych w Polsce. Okres ten był wyjątkowym czasem dla polskiej inteligencji katolickiej. Wychodząc z traumy wojennej hekatomby, katolicy znaleźli się w państwie dalekim od ich marzeń i nadziei pokładanych w przyszłości. Musieli odpowiedzieć sobie na pytanie, jak w państwie ideologicznym – z dominującą doktryną marksizmu i leninizmu, rozbudowany...
Spotkania na Wschodzie to opowieść o wielokulturowej ojczyźnie, która przetrwała w sercach i praktyce życia Polaków na Białorusi, Litwie, Ukrainie, w Rosji, Gruzji, Armenii i Kazachstanie. To zapis zmagań jej bohaterów o ocalenie swojej polskości. Autor na pożegnanie daje nam zbiór pamiątek - wspomnień, historii, spotkań, relacji, obraz tym cenniejszy, że w obliczu obecnej globalizacji i kulturowej dyfuzji pokazuje zdolność przetrwania społeczności i zachowania własnej tożsam...
Publikacja jest zbiorem artykułów poświęconych działalności pionu obserwacji (Biura „B” MSW i wydziałów „B” w województwach) oraz roli obserwacji w pracy operacyjnej Służby Bezpieczeństwa na konkretnych przykładach, czyli case studies. Bogaty materiał zdjęciowy pokazuje zarówno kulisy działań obserwacyjnych, jak i ich efekty. Książka stanowi pogłębienie dotychczasowych ustaleń dotyczących tej problematyki.
„Wciąż szukamy Ojczyzny zgubionej w wrześniowych chmurach...
Wojennym szlakiem majora Władysława Drelicharza (1913–1944)"
to biografia wybitnego dowódcy wojsk pancernych 2. Korpusu Polskiego, mjr. Władysława Drelicharza ze szczególnym uwzględnieniem działań we Włoszech w 1944 r., przedstawiona na szerszym tle losów żołnierza polskiego w II wojnie światowej.
W okresie międzywojennym w Wojsku Polskim powstały dwie nowoczesne, w pełni zmotoryzowane jednostki. W założeniu ich pomysłodawcy ppłk. dypl. Stanisława Sadowskiego stanowiły odpowiedź na pancerne związki taktyczne sąsiadów II RP – III Rzeszy i ZSRS. Pierwszą z nich była zmotoryzowana 10. Brygada Kawalerii płk. dypl. Stanisława Maczka, drugą zaś, będąca przedmiotem niniejszej książki, Warszawska Brygada Pancerno-Motorowa, której dowódcą mianowany został płk dypl. Stefan Rowec...
Pamięć jest zagadnieniem wielowymiarowym i interdyscyplinarnym. W niniejszej publikacji został wyodrębniony i opisany jej wymiar polityczny. Książka przedstawia genezę, strukturę, funkcje i tożsamość zjawiska pamięci w życiu politycznym. Omawia naturę i nośniki pamięci, sposoby jej ogłaszania, opowiadania oraz interpretowania. Zostały tu scharakteryzowane zjawiska przypisywania i atrybucji pamięci przez podmioty indywidualne i zbiorowe. Sporo miejsca poświęcono roli pamięci w...
Publikację tworzą teksty, artykuły i zapisy wystąpień wygłoszonych 22 października 2019 r. na międzynarodowej konferencji popularnonaukowej „Ślady zbrodni – oblicza pamięci. Katyń – Łączka – Ravensbrück”.
Konferencja była próbą spojrzenia na zbrodnie reżimów totalitarnych – sowieckiego komunizmu i niemieckiego nazizmu – przez pryzmat poszukiwań ukrytych przez sprawców miejsc pochówku szczątków ofiar.
Okupację niemiecką ziem polskich rozpatruje się zazwyczaj przez pryzmat zbrodni, wysiedleń, dyskryminacji gospodarczej i masowych zapisów na niemiecką listę narodowościową. Często odsuwa się przy tym na plan dalszy jej najważniejszy element, czyli depolonizację sfery społecznej i kulturowej, której główny przejaw stanowiło wymazywanie z powszechnego użytku języka polskiego. To właśnie w tę politykę wpisywała się dokonana przez Niemców w 1942 r. zmiana nazw pomorskich miejscow...
Oddawany w ręce czytelników tom ma za zadanie przybliżyć podejście hierarchii Kościoła katolickiego do rzeczywistości politycznej Polski „ludowej”. Celem publikacji jest przedstawienie położenia biskupów w realiach komunistycznej władzy. Chodzi nie tylko o zaprezentowanie ich problemów i poglądów na sytuację powojenną Polski, lecz także o przybliżenie tego, w jaki sposób duchowieństwo, wierni i władze komunistyczne oceniali postawę danego kapłana. W tomie znalazły się studia ...
Monografia więzienia NKWD w Toszku w powiecie gliwickim. Więzienie działało od maja do listopada 1945 r. Przetrzymywano w nim ok. 5 tys. osób, głównie mieszkańców Saksonii, Brandenburgii, Dolnego i Górnego Śląska, zatrzymanych w ramach akcji tzw. oczyszczania tyłów. Część osadzonych przywieziono do Toszka z więzienia NKWD w Budziszynie (Bautzen). Zakład mieścił się w budynkach szpitala psychiatrycznego, w którym wcześniej Niemcy przetrzymywali internowanych cywilów z Wielkiej...
Książka autorstwa historyka białoruskiego Anatola Wialikiego prezentuje badaczom polskim niedostępne i nieznane szerzej dokumenty z archiwów białoruskich, pozwalające z innej perspektywy spojrzeć na dzieje „polskiego eksperymentu” na sowieckiej Białorusi. Przekrojowa analiza polityki sowieckiej wobec Polaków obywateli sowieckich na przykładzie Dzierżyńskiego Narodowościowego Rejonu Polskiego zawiera liczne oryginalne ustalenia i tezy, choć poszczególne ujęcia interpretacyjne ...
W książce zostały zaprezentowane dzieła sztuki polskiej, które ukazują bogactwo i różnorodność motywów Bitwy Warszawskiej – od wielkoformatowych obrazów i projektów architektonicznych począwszy, na masowych, osiągających znaczne nakłady drukach, pocztówkach i kartkach żywnościowych kończąc. Ramy czasowe publikacji wyznaczają okres od pokonania wojsk bolszewickich u wrót stolicy Polski w sierpniu 1920 r. po rozpoczęcie II wojny światowej we wrześniu 1939 r. Celem książki nie j...
Zmasowane użycie służb specjalnych do zdobywania informacji z zakresu nauki, techniki, przemysłu, czy rynków surowcowych przez państwa komunistyczne po 1945 r. nie miało precedensu w historii instytucji wywiadu.
W latach siedemdziesiątych wywiad stanowił już istotny współczynnik postępu technologicznego i rozwoju gospodarczego Polski.
Setna rocznica Bitwy Warszawskiej stała się dla grona badaczy i specjalistów z zakresu problematyki kolejnictwa bodźcem do podjęcia tematu, który przybliżyłby potencjalnemu czytelnikowi mało znane, ale ważne karty z historii kolejnictwa. Zbiór artykułów dotyczy m.in. funkcjonowaniu kolei w Polsce, znaczeniu linii kolejowych, transportów oraz tranzytów materiałów wojennych, rozbudowie i rozwoju taboru PKP oraz pewnych aspektów walk pociągów pancernych.