Aleksander Bruckner pisał kiedyś, że z poglądami naukowymi rzecz ma się podobnie jak z herezjami religijnymi. Mają one to do siebie, że się ciągle odnawiają i że niełatwo je wykorzenić – „starłeś łeb hydrze, alić po chwili odrasta i zaczynaj walkę z nią na nowo…” . Taką herezją, głęboko zakorzenioną i ciągle ponawianą, jest w naszej nauce skandynawizm, czyli dopatrywanie się silnych związków między Polską a Ultima Thule za panowania pierwszych Piastów. Jest ta herezja bardzo ...
Latem 1944 roku Alianci rozpoczęli planowanie złożonej operacji, mającej na celu opanowanie mostu na Renie w Arnhem w Holandii. Zamierzano jak najszybciej przenieść walki na terytorium Niemiec. W tym szczegółowym tomie Steven Zaloga przedstawia trzymający w napięciu i bogaty w informacje opis jednej z najważniejszych operacji powietrznodesantowych II wojny światowej. Zadanie Amerykanów polegało na użyciu dwóch dywizji XVIII Korpusu Powietrznodesantowego do zdobycia kluczowych...
Fakt, że w czasie wojny światowej kawaleria nie odegrała decydującej roli, doprowadził wielu do błędnego twierdzenia o roli i znaczeniu kawalerii. Powyższe studium ma na celu między innymi zabrać materiały, potrzebne dla zorientowania się w podstawowych przyczynach tego zjawiska. Tym wszystkim, którzy twierdzą, że kawaleria w czasie wojny światowej nic nie zdziałała i że rola jej nie miała wpływu na przebieg wypadków, pragnąłem ukazać te olbrzymie masy kawalerii, których jed...
Zadaniem niniejszego opracowania jest możliwie dokładne odtworzenie struktury wojennej 10 Brygady Kawalerii w 1939 roku. Historię powstania i walk tej pierwszej w Wojsku Polskim brygady zmotoryzowanej opisywało wielu autorów. Jednak wszyscy oni opisując brygadę, nie zagłębiają się w szczegóły organizacyjne. Nawet F. Skibiński (szef sztabu brygady) pisząc o organizacji brygady ogranicza się do podania jej ogólnego składu: dowództwo, pluton regulacji ruchu, szwadron łączności, ...
Niniejsze opracowanie poświęcone jest bagnetom stosowanym do broni strzeleckiej konstrukcji Kałasznikowa, znanej – dodam „niestety” – w całym współczesnym, mniej lub bardziej cywilizowanym świecie. Różnorodność tej broni, produkowanej w wielu krajach, wywołała zainteresowanie kolekcjonerów, a to z kolei przyczyniło się do rozwoju swoistego „czarnego” rynku. Każdy kolekcjoner z natury rzeczy jest podatny na hasła typu „seria próbna”, „prototyp” itp., co skutkuje wprowadzaniem ...
Napoleon postarał się sam o opisanie swoich zwycięstw we Włoszech. Może zatem wydawać się zbyt śmiałe próbować – po tak sławnym i kompetentnym poprzedniku – przedstawić historię nieśmiertelnej kampanii 1796 roku, preludium najwspanialszej epopei czasów nowożytnych. Jednak – o ile pamiętniki podyktowane na Świętej Helenie zachowują prawdę w generaliach – o tyle nie zawsze służą jako dobre źródło wiedzy o szczegółach operacji. Był to naturalny defekt, zależny od warunków w jaki...
Napisana w 1946 roku Wojna partyjska Trajana jest jedyna publikacją, która dotyczy tylko tych kampanii i dlatego stanowi podstawę wszystkich badań nad wojskowością tego okresu. Autor poruszył kwestie związane nie tylko ze strategią, taktyką czy użytymi w niej siłami. Lepper starał się nakreślić jej obraz w ramach „Realpolitik”. W jego ujęciu wojna ta nie była, przynajmniej w jej części, prowadzona dla niej samej czy też dla zdobycia ewentualnych łupów i chwały. Przyczynami je...
Eduard von Höpfner urodził się w 1797 roku w Berlinie w rodzinie wojskowej, po ukończeniu gimnazjum wstąpił do korpusu kadetów, jednak w 1813 roku przerwał naukę i wstąpił na ochotnika do pułku dragonów, z którym wziął udział w kampaniach lat 1813-1814. Po powrocie w 1816 roku w stopniu podporucznika do Prus rozpoczął służbę garnizonową, którą w 1820 roku przerwało wstąpienie do Szkoły Wojskowej, w tym czasie przejawiał zainteresowanie nie tylko wojskowością, ale również filo...
Mołdawia, niegdysiejsze polskie lenno, utracone u progu epoki nowożytnej na rzecz Turcji, pod koniec XVI w. odnowiła związki z Koroną za sprawą osadzenia na tronie mołdawskim dynastii Mohyłów. Ich usunięcie przez Osmanów oraz wojna polsko-turecka z lat 1620-1621 zdawały się zamykać polskie aspiracje do odzyskania wpływów w Mołdawii. W 1626 r. do władzy tam doszedł spokrewniony z Mohyłami Miron Barnowski. Nowy hospodar, mimo silnych związków z Osmanami, postawił na sojusz z Po...
Kawaleria polska biorąca udział w wojnie polsko – rosyjskiej 1830-1831 składała się: ze starych pułkowi pułków nowej formacji. Pierwsze miały za sobą 16 lat wyszkolenia pokojowego (1814-1830) i nader pokaźne ilości oficerów, podoficerów i szeregowców polskich pułków z czasów Napoleona I. Drugie powstały już na skutek rozkazu Rządu Narodowego o formowaniu pułków kawalerii (po jednym jeźdźcu w pełnym „umontowaniu” z każdych 50 dymów), już jako pułki ochotnicze w wyniku powszech...
Gdy Hindenburg i Lidendorf upierali się przy zrobieniu "małych Cannae" także w dniu następnym i nakazali Scholtzowi uderzyć ponownie na korpusy rosyjskie XV i XXIII, wskazując mu jako cele Olsztynek i Waplewo, Scholtz zaoponował kategorycznie. Biorąc Morgena w obronę za niewykonanie rozkazu z dnia poprzedniego, wykazał on Hindenburgowi całą niedorzeczność podobnego przedsięwzięcia. Nie mówiąc już o absurdalności uderzenia na Olsztynek z XIII Korpusem rosyjskim na tyłach, wska...
Rankiem 16 listopada 55. Dywizja Piechoty otrzymała zadanie już nie ofensywne, ale obronne. Oddziały miały możliwie silnie się ufortyfikować, zezwalało się również "w razie potrzeby" przejść do natarcia, ale tylko "na krótkie odległości". W drugiej połowie dnia położenie dywizji stało się nadzwyczaj ciężkie. Już o godzinie 8 niemiecka artyleria rozpoczęła ogień od strony Aleksandrówki. Nie było żadnych wiadomości o tym, co się działo u sąsiadów. Łączność z przełożonymi była p...
W obszernym, bo dwutomowym opracowaniu nie dajemy gotowych recept na zastosowanie militariów w edukacji historycznej, raczej sygnalizujemy, że problem jest ważny i dlatego wymaga dużej wiedzy oraz, jak trafnie ujął to profesor Karol Olejnik opisując kwalifikacje historyka, „jezuickiej przebiegłości”. W gąszczu zagadnień, które podejmujemy, ta przestroga ma szczególną wymowę, bowiem ścieżki wiedzy źródłowej, którymi będziemy podążać mogą okazać się bardziej kręte i niedostępne...
Z przyjemnością oddajemy do rąk Czytelnika kolejną część dzieła Picarda, dotyczącego historii kawalerii francuskiej w epoce wojen napoleońskich. Omawia ona walki w Hiszpanii, oraz kampanie 1809, 1812, 1813, 1814 roku, jak również kampanię belgijską. Oczywiście dzieło to jest w znacznej mierze chwalebną historią jazdy I Cesarstwa, tak więc na pewno nie raz trzeba będzie weryfikować zawarte tutaj informacje. Szczególnie heroiczny jest opis bitwy pod Waterloo, po którym można za...
Te opowiadania o dziesięciu utarczkach kawalerii podane są prosto bez szukania efektów, ale za to z takim temperamentem, z takim uczuciem i taką troską o ścisłość, że czyta się je z zaciekawieniem równym wzruszeniu. Po zapoznaniu się z ich bohaterami, z zadaniem, które każe im wystąpić z szeregów i będzie nicią przewodnią ich działania, rośnie serce, gdy się stwierdzi jak ściśle byli związani ze sobą w dokonaniu tych pięknych czynów wojennych oficerowie i szeregowcy, rośnie s...
Niewątpliwie obecnie w Polsce z coraz większym zainteresowaniem spotyka się historia wojskowości. Niegdyś ograniczona właściwie do kręgów wojskowych, niosła ze sobą pewien wymiar czysto praktyczny – stanowiła element wykształcenia zawodowych żołnierzy. Obecnie w coraz większym stopniu staje się obiektem zainteresowania także ze strony zwykłych osób, po prostu zaciekawionych dziejami, stąd może też coraz większa ilość monografii naukowych, prac przyczynkarskich, wreszcie książ...
Źródła do historii pułku polskiego lekkokonnego Gwardii Napoleona I to prawie 1200 stronic stanowiących prawdziwą skarbnicę wiedzy na temat jednej z najsłynniejszych formacji w dziejach wojska polskiego. Z dzieła Rembowskiego pełnymi garściami czerpali historycy i publicyści zajmujący się epoką napoleońską, by wspomnieć choćby Mariana Kujawskiego, Roberta Bieleckiego, Andrzeja Nieuważnego, czy Mariana Brandysa, który wykorzystał je przy pisaniu swego słynnego cyklu szwoleżers...
Walki pod Markkleebergiem nie były jednodniową, odosobnioną bitwą, lecz kilkudniowymi zmaganiami o ograniczony, duży obszar pola Bitwy Narodów. W pierwszej ich części, od 14 do 16 października, zadanie jego opanowania powierzono pruskiemu dowódcy, w drugiej, od 17 do 19 października – austriackiemu. Swój punkt kulminacyjny bitwa osiągnęła 16 października. W tym dniu, zupełnie nieoczekiwanie, w rejonie Cröbern-Markkleeberg-Auenhain doszło do skomasowania i starcia znacznie wi...
W szeregach słychać było głośne ziewanie poszczególnych ludzi i prychanie koni, starszyzna, tj. dowódcy brygad i dowódcy pułków gwarzyli cicho przed frontem. Drogą w lewo od nas snuły się małe grupki piechoty i pojedynczy ludzie, spiesznie dążąc w odwrocie na zachód. Dywizję oczekiwał znów ciężki dzień osłony odwrotu armii za rzekę Wereszycę. Z tyłu nagle zagrała trąbka - padły komendy; szybkie, urywane - dywizja stanęła na baczność i nadjechał nasz nowy dowódca...
Od najdawniejszych czasów wojenna praktyka narzucała uczestnikom walk zarówno konieczność rażenia przeciwnika, jak i chronienia się przed jego ciosami i pociskami. Stąd brały się niezliczone pomysły na stworzenie osłon, które dawałyby skuteczne zabezpieczenie przed niszczącą siłą broni zaczepnej. Poza wszelkiego rodzaju warownymi budowlami stałymi czy polowymi, najlepszym rozwiązaniem w tym zakresie okazały się ruchome elementy indywidualnego wyposażenia, które określa się mi...
Kampania 1806 roku była pierwszą, od czasu zwycięskiej dla Prus wojny siedmioletniej, w której wzięła udział cała armia pruska. Po 43 latach spędzonych w garnizonach i na manewrach, pomijając udział stosunkowo nieznacznej części z nich w wojnach z rewolucyjną Francją w latach 1792-1795, pruskie bataliony wyruszyły na wojnę, w nadziei kontynuowania tradycji zwycięskiej armii Fryderyka Wielkiego. Z wyjątkiem małej Saksonii, pozbawione sojuszników, zdane na własne, słabsze licz...
Prawdziwy koniec "Twierdzy Brytania", jak przez wieki można było mówić o niezdobytych Wyspach Brytyjskich, stanowiła II wojna światowa, w której to - chociaż dzięki odgrodzeniu wodami Kanału La Manche uniknięto inwazji - zmagano się w dwóch "bitwach o Anglię. Pierwsza z nich rozgorzała w 1940 roku, wraz z powietrzną kampanią Luftwaffe, która miała stanowić przygotowanie gruntu do niemieckiej inwazji. Choć ostatecznie do niej nie doszło to Brytyjczycy jeszcze raz zrozumieli, ż...
Podane w niniejszej książce pistolety, ze względu na sposób potraktowania ich bardziej lub mniej obszerny i szczegółowy, można podzielić na 3 grupy. Najobszerniej są opracowane te pistolety, które są najtrudniejsze, najbardziej rozpowszechnione lub też są pierwowzorami dla innych. Mniej dokładnie – pistolety mało rozpowszechnione lub łatwe i zbliżone konstrukcją do pistoletów omawianych już poprzednio. W tych pistoletach celowo pominąłem pewne mniej potrzebne szczegóły....
