Przekazywana do rąk czytelnika książka Rafała Łatki dotyczy różnych aspektów działalności najważniejszych hierarchów Kościoła katolickiego w okresie Polski ludowej. Tom składa się z czternastu pogłębionych studiów. Zostały one celowo zgromadzone w jednym miejscu żeby pokazać jak wiele można jeszcze napisać o roli biskupów w trudnej rzeczywistości społeczno-politycznej Polski pod rządami komunistów. Autor przygotował analizy poświęcone m.in.: kard. Stefanowi Wyszyńskiemu, abp....
Książka stanowi próbę spojrzenia na jedną z najprężniej działających uczelni II Rzeczpospolitej z perspektywy studentów. W okresie międzywojennym na Uniwersytecie Jana Kazimierza doszło do zaostrzenia konfliktów pomiędzy słuchaczami różnych narodowości. Wpływ na taki stan rzeczy wywarła nie tylko kampania środowisk nacjonalistycznych, ale i ogólna sytuacja społeczno-polityczna w mieście i kraju. Autorka, odwołując się do wątków dotyczących życia codziennego i problemów lwowsk...
T. XVI serii Nauka o Literaturze Polskiej za Granicą pod red. Aliny Nowickiej-Jeżowej i Krystyny Wierzbickiej-Trwogi WPROWADZENIE CZĘŚĆ PIERWSZA IPSE (JA SAM) I IDEM (TEN SAM), CZYLI O TOŻSAMOŚCI (WYBÓR ESEJÓW DRUKOWANYCH W „TWÓRCZOŚCI”) „UZNAĆ SIĘ W JESTESTWIE SWOIM” (MAURYCY MOCHNACKI), CZYLI NARRACJE TOŻSAMOŚCIOWE Oceniać siebie oczami innych? We własnych oczach: jak Czesi widzą sami siebie? Numerologia po czesku Czeski pesymizm? Od odwagi mądrości do odważ...
Redakcja Krzysztof Kawęcki Wydawnictwo Instytutu Dziedzictwa Myśli Narodowej im. Romana Dmowskiego i Ignacego J. Paderewskiego oraz Wydawnictwo Neriton przekazują czytelnikom pierwszy tom kolejnej publikacji słownikowej pt. „Encyklopedia ruchu narodowego. Organizacje, wydarzenia, pojęcia”. Stanowi ona niezbędne dopełnienie wychodzącego równolegle „Słownika biograficznego polskiego ruchu narodowego” (t. 1–4, Warszawa 2020–2022). Założeniem redaktora odpowiedzialnego za „Encyk...
Celem niniejszej książki jest prześledzenie sporów, jakie na łamach prasy prowadzili ze sobą czołowi publicyści katoliccy w Polsce w okresie 1945-1948 oraz spojrzenie na powojenne dyskusje przez pryzmat wcześniejszej konsolidacji środowisk katolickich wokół organizacji Unia w czasie okupacji niemieckiej. Autor ma nadzieję, że udało mu się przedstawić dynamikę przemian katolicyzmu politycznego zaraz po II wojnie światowej i ukazać długofalowe skutki tych dyskusji dla katolicki...
Słownik składa się z sześćdziesięciu dziewięciu biogramów postaci kluczowych dla dziejów ruchu katolicko-społecznego w Polsce. Dobór bohaterów jest bardzo zróżnicowany, znajdują się tam zarówno osoby świeckie, duchowne, ludzie polityki, czy akademicy, których wiara wpłynęła na działalność w przestrzeni publicznej. „Czwarty tom Słownika biograficznego polskiego katolicyzmu społecznego zawiera blisko siedemdziesiąt biogramów osób zaangażowanych w życie publiczne, inspirujących...
Opracowanie i przedmowa Marek Ciara Zygmunt Wasilewski urodził się w 1865 roku, był działaczem Związku Młodzieży Polskiej „Zet”, Ligi Polskiej, Ligi Narodowej i Stronnictwa Narodowego, senatorem RP. Wybitny polityk endecji był jednocześnie czołowym krytykiem literackim i publicystą swoich czasów – redaktorem „Głosu”, „Słowa Polskiego” we Lwowie, „Gazety Warszawskiej” i „Myśli Narodowej”, autorem prac z dziedziny etnografii i historii literatury, zwłaszcza okresu romantyzmu i...
Tom II Archiwum zawiera wybór dokumentów oraz artykułów prasowych wraz z omówieniami będących zapisem działalności ruchów politycznych, społecznych, młodzieżowych, ludności cywilnej, a także Kościoła katolickiego i innych wyznań w okresie wojny polsko-bolszewickiej zakończonej traktatem ryskim. Publikacja skierowana jest przede wszystkim do młodzieży studenckiej i szkół średnich, oficerów- wychowawców Wojska Polskiego, instruktorów harcerskich i Sokolich, duszpasterzy pracuj...
Wydana w 1618 roku w Zamościu Pentezylea jest (obok Castus Ioseph) jednym z dwóch dramatów Szymona Szymonowica (1558-1629). Poeta czerpał inspiracje z pierwszej księgi eposu Kwintusa ze Smyrny (ok. IV w. n.e.) Posthomerica (Wydarzenia pohomeryckie), gdzie opowiada się historię wojowniczki z plemienia Amazonek, wspomagającej Priama pod koniec wojny trojańskiej. Działa ona pod wpływem ślepej hybris przeceniając swe bojowe umiejętności, za co zapłaci śmiercią w kwiecie wieku. Pe...
Książka wpisuje się w nurt badań nad historią oświaty, edukacji i nauki. Poświęcona jest zjawisku (nie)obecności kobiet w strukturach akademickich polskiej nauki w pierwszej połowie XX w. (szczególnie w okresie II Rzeczypospolitej) i pierwszym próbom wejścia w system hierarchii uniwersyteckiej, czego jednym z przejawów była habilitacja. Autorka skupia się na pierwszych habilitantkach, grupach i konkretnych osobach, ich zapleczu kulturowym i społecznym, a także bada ich wpł...
Maciej Święcicki był profesorem Szkoły Głównej Planowania i Statystyki w Warszawie, doktorem nauk prawnych, pionierem w dziedzinie prawa pracy, współtwórcą pierwszego w historii Polski kodeksu pracy, działaczem katolickim, społecznikiem, dydaktykiem o niezwykłym talencie, członkiem warszawskiego Klubu Inteligencji Katolickiej, humanistą, katolikiem autentycznie przeżywającym swoją wiarę, wreszcie ojcem sześciorga własnych i wychowawcy czworga obcych dzieci. Bohater publikacj...
Bohaterowie przedstawianego tomu, jako działacze Komitetów Obywatelskich i innych stowarzyszeń społecznych oraz politycznych tworzyli na wielu poziomach społeczeństwo obywatelskie – strukturę społeczną, której cechą wyróżniający jest podzielany przez jej uczestników określony kanon idei demokratycznych. W zebranych relacjach pojawia się taki właśnie zespół wartości oraz postaw, mocno także zakorzeniony w historii i kulturze narodowej, jak i środowiskach, z których ich bohater...
Publikacja zawiera wybór dokumentów wraz z omówieniami będących zapisem działalności koalicyjnego Rządu Obrony Narodowej Wincentego Witosa i Ignacego Daszyńskiego, powołanego przez Naczelnika Państwa 24 lipca 1920 r. Archiwum adresowane jest przede wszystkim do młodzieży studenckiej i szkół średnich, oficerów- wychowawców Wojska Polskiego, instruktorów harcerskich i Sokolich, duszpasterzy pracujących przede wszystkim z młodzieżą, działaczy kultury i instytucji samorządowych, ...
Celem pracy jest określenie wpływu, jaki na XVI- i XVII-wieczny obraz świata przyrody oraz na sposób pisania o niej wywarła utrwalona w tekstach Arystotelesa, Pliniusza, Teofrasta, Dioskuridesa i innych autorów starożytnych wiedza przyrodnicza. Wiedza ta w XVI w. stała się jednym z elementów wykształcenia humanistycznego, zaś w XVII została w wielu punktach zakwestionowana. Jednocześnie wykształcił się typ polihistora, uczonego o encyklopedycznym zacięciu, starającego się upo...
Widerszal swoimi badaniami wpisał się w szerokie plany seminarium M. Handelsmana zmierzające do ukazania dyplomatycznych zabiegów Hotelu Lambert w celu przywrócenia sprawy polskiej na arenie międzynarodowej - stąd podjęcie problematyki kaukaskiej, zwłaszcza walki tamtejszych ludów z rosyjską dominacją , także w nadziei na przekształcenie się tych wojen regionalnych w konflikt zbrojny o chrakterze międzynarodowym, który przyniósłby Polsce upragnioną niepodległość. Praca Widers...
Tematyka książki obejmuje zjawiska artystyczne od początków XVIII do początków XX wieku i opisuje fundamentalną zmianę statusu sztuki i jej relacji wobec świata. Koncentruje się wokół przypadków newralgicznych w historii malarstwa, rzeźby, architektury, „nowych mediów”: grafiki, fotografii, panoram. Na ich przykładach omawiane są problemy nowoczesnego autotematyzmu; obrazowania współczesności; multiplikacji obrazów; nawiązywania do historycznej tradycji na zasadzie powtórzeni...
Ta książka jest pierwszą częścią syntetycznego zarysu epoki, wynikającego z badań szczegółowych autorki nad kulturą wieku XVII. Przedstawia problematykę europejskich i – na jej tle – dorobek polskich badań nad barokiem. Śledzi prądy filozoficzne inspirujące piśmiennictwo, nurty chrześcijaństwa europejskiego i polskiego, rzeźbiące mentalność społeczną i indywidualną. Rozważa sarmatyzm jako formułę tożsamości narodowej, rekonstruuje myśl polityczną i militarną oraz idee estetyc...
Muzy są uniwersalnym i wciąż żywym symbolem w kulturze europejskiej. Jednak czy ich obraz znany nam z tekstów literackich i podręczników mitologii był zawsze taki sam? Książka próbuje wskazać na różne aspekty obrazu Muz w kulturze greckiej epoki archaicznej i klasycznej, odwołując się do tekstów literackich, ikonografii i danych archeologicznych. Analiza objęła takie zagadnienia, jak rola i funkcje bogiń w kulcie, rozbieżności w genealogii, imionach i liczbie Muz, sceny inicj...
Model sukcesji spadkowej stanowił jeden z najważniejszych elementów różniących prawo chełmińskie od innych obowiązujących we wczesnonowożytnej Polsce systemów prawnych. W oparciu o szeroką bazę źródłową autor ukazał skomplikowaną problematykę spadkobrania i spadku w mniejszych miastach Prus Królewskich w drugiej połowie XVII i w XVIII w. na przykładzie wybranych ośrodków województwa pomorskiego. Monografia naświetla zarówno teoretyczne podstawy prawa spadkowego, jak i jego pr...
Książka jest kolejną publikacją powstałą i w wyniku prac historyczek i historyków skupionych wokół Komisji Historii Kobiet PAN. Prezentowane studia przedstawiają przede wszystkim uwikłanie kobiet w różnego rodzaju podziały polityczne, zależności lokalne czy rozdarcie między realizację w strefie publicznej i prywatnej, których granice w polskim kontekście kulturowym nierzadko były płynne.
Listy Janusza Radziwiłła zawierają niezwykle bogaty materiał faktograficzny, co wynika z roli, jaką hetman odgrywał w życiu publicznym Rzeczypospolitej (zwłaszcza zaś Litwy) oraz w wydarzeniach militarnych (powstanie Chmielnickiego, najazdy moskiewski i szwedzki). Edycję zrealizował zespół świetnych znawców epoki, życia publicznego i wojskowości litewskiej. Są to badacze o wieloletnim już doświadczeniu, którzy potrafili dotrzeć do wielu mało znanych listów Radziwiłła, bezbłęd...
„Słownik biograficzny polskiego katolicyzmu społecznego”, który powstał z inicjatywy Instytutu Dziedzictwa Myśli Narodowej im. Romana Dmowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego to publikacja wyjątkowa, a jej celem jest próba rzetelnego oddania fundamentalnego znaczenia katolicyzmu społecznego w najnowszej historii Polski minionego stulecia. Nie tylko w dziejach politycznych, ale także kulturalnych i społecznych naszego kraju. Słownik ma pokazać poprzez konkretne biogramy, że te...
Słownik biograficzny polskiego obozu narodowego”, który powstał z inicjatywy Instytutu Dziedzictwa Myśli Narodowej im. Romana Dmowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego to publikacja wyjątkowa. Po raz pierwszy na polskim rynku wydawniczym ukazuje się naukowe kompendium wiedzy zawierające biogramy osób związanych z najliczniejszym nurtem politycznym II Rzeczpospolitej. W słowniku przedstawione zostały sylwetki działaczy obozu narodowego od jego powstania do schyłku XX wieku. To ...
Staropolskie bezkrólewia stanowiły okres wzmożonej aktywności obywatelskiej szlachty, przejęcia przez nią pełnej odpowiedzialności za losy państwa, ale też lokalnych wspólnot. Szczególną wagę miały dla szlachty ziemi bielskiej na Podlasiu, świeżo włączonej do Korony i niejako na nowo kształtującej swoją tożsamość. Północna część przedrozbiorowego województwa podlaskiego jest to niezwykle interesujący teren badawczy o zróżnicowanym tle społecznym: z mnóstwem drobnoszlacheckich...
Książka stanowi monografię Senatu Księstwa Warszawskiego (1807–1813/1815), ukazanego w szeroko pojmowanym kontekście epoki. Autor skupia się nie tylko na aspektach polityczno-prawnych, lecz traktuje je jako podstawę do narracji o społecznych funkcjach tej instytucji i jej znaczenia dla ówczesnego pojęcia elity. Specyficzna sytuacja Senatu, zachowującego ambiwalentny status staropolskiego zabytku i zarazem filaru napoleońskiego porządku, postrzegana jest jako punkt odniesienia...
Wydany w 1624 r. tom Pia desideria autorstwa jezuity Hermana Hugona, przestawiający drogę wiernego do Boga w kategoriach erotyki oblubieńczej, okazał się najpopularniejszą książką emblematyczną o tematyce religijnej. W XVII i XVIII w. była ona bestsellerem również w Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Dotąd znane były jedynie spolszczenia łacińskich elegii i poetyckie komentarze do atrakcyjnych rycin zbioru. W oryginale jezuickiego tomu poszczególne emblematy zaopatrzone zostały ...
Pierwszy tom serii Lubelska Biblioteka Staropolska. Series Nova to edycja krytyczna poematu Gorais (ok. 1594?1596) Sebastiana Fabiana Klonowica. Współcześnie mało znany poemat zachował się w jednym egzemplarzu ? rękopisie z XVII w. Edycji towarzyszy przekład na język polski. Łacińskie dzieło, dedykowane Adamowi Gorajskiemu „młodszemu”, w formie wizerunków (imagines) opiewa rodzinę Gorajskich (h. Korczak), należącą do jednego z najstarszych polskich rodów szlacheckich. Prezent...
Neuronauka stopniowo odkrywa złożoność umysłu, zmienia dawne relacje pomiędzy ciałem a duchem, wpływa na ustalenia tyczące psychiki i nieświadomości. Jej odkrycia kształtują obecnie nową orientację światopoglądową, która otwiera rozległe horyzonty również przed naukami o kulturze, kieruje uwagę humanistów ku badaniom nad sposobami pracy percepcji, emocjonalności i świadomości. Z tych tendencji wyrasta książka Umysł filologa, na którą składa się dwanaście obszernych studiów st...
Książka niniejsza jest pierwszą krytyczna edycją łacińskiego poematu Sebastiana Fabiana Klonowica Philtron (1582), propagującego idee miłości chrześcijańskiej (charitas)wśród członków mieszczańskiego bractwa literackiego w Lublinie. Sytuujące się na przecięciu różnych estetyk i konwencji gatunkowych dzieło odsłania autora jako uzdolnionego filologa, humanistę, wreszcie zdeklarowanego konfesyjnie moralistę chrześcijańskiego, który tradycję biblijną, antyczną i renesansową (w d...
Monografia analizuje pojawienie się i upowszechnienie nowoczesnych rozwiązań w architekturze na przykładzie Lwowa w oparciu o szczegółowe badania archiwalne i terenowe w Lwowie. Szeroko zaprezentowano różne zagadnienia dotyczące architektury lwowskiej: działających tam środowisk architektonicznych i architektów oraz różnych nurtów architektury historyzmu, secesji i modernizmu. Pozwoliło to uchwycić przekształcanie się historyzującej lwowskiej architektury XIX-wiecznej w nowoc...
Opracowany przez Beatę Mielczarek tekst Autobiografii Wlastimila Hofmana (ur. 27 IV 1881 w Karlínie, obecnie dzielnicy Pragi) przywraca pamięć o malarzu, debiutującym w okresie Młodej Polski i tworzącym do końca długiego życia (zm. 6 III 1970 w Szklarskiej Porębie). Jego dzieła, które cechuje charakterystyczny styl wypracowany pod wpływem symboliczno-alegorycznej sztuki Jacka Malczewskiego, znajdują się w kilkunastu muzeach i galeriach polskich oraz zagranicznych. W Autobiogr...
Historia ta opowiedziana jest przy użyciu oryginalnego języka sztuki współczesnej. Dzieło, w przeważającej mierze stworzone przez Dobrosława Bagińskiego pozwala odkryć wyjątkowość miejsca, którą człowiek wierzący utożsamia ze świętością. Artysta zbudował przekaz ideowy w oparciu o typologię biblijną, uwzględniając najstarsze, często zapomniane, kody symboliki chrześcijańskiej. Nowoczesna plastyka wnętrza odsłania opowieść osnutą wokół przemyślanej wizji teologicznej, tworzącą...
Książka, na którą składają się teksty siedemnastu badaczy z różnych dziedzin i ośrodków naukowych, jest przedsięwzięciem ambitnym i rzadkim w polskiej historiografii. Szczupłość krajowych wzorców skłaniała do uwzględnienia szerokich kontekstów zachodnioeuropejskich, a złożoność problematyki wymuszała interdyscyplinarne podejście i spojrzenie również z perspektywy językoznawczej. Tom jest zjawiskiem nowatorskim nie tylko pod względem tematyki, ale również metodologii badawczej...
Niniejsza praca poświęcona została zaprezentowaniu drogi przebytej przez Imperium Brytyjskie (British Empire) w okresie między dwoma wojnami światowymi. Był to czas wielkości tegoż imperium potwierdzonej w czasie I wojny światowej, który możemy zaliczyć do do jego splendid isolation. Wymagało to cofnięcia się do momentu narodzin tego imperium w wiekach wcześniejszych, ponieważ wszystko, co się rodzi, to kiedyś obumiera. Tak jest nie tylko w wypadku żywych organizmów, ale i pa...
Życie szachowe w Warszawie rozpoczęło się na dużą skalę pod koniec lat dwudziestych XIX w. Mistrzowie gry królewskiej spotykali się w kawiarni “Honoratka”. Przez ponad 100 lat rozwijało się na tyle dynamicznie, że pod koniec 1899 r. powstało Warszawskie Towarzystwo Zwolenników Gry Szachowej, z docelową siedzibą w lokalu przy ul. Wierzbowej. Wśród czołowych zawodników, w drugiej połowie XIX oraz na początku XX w., zwracali na siebie uwagę: Aleksander Hoffman, Szymon Winawer, J...
Wprowadzenie i opracowanie Małgorzata Mieszek “Proponowana edycja naukowa dramatu jezuickiego napisanego już nie po łacinie, a w języku polskim, i co więcej wystawianego oraz drukowanego w Lublinie w połowie stulecia osiemnastego będzie w serii ważnym dopełnieniem tworzonej poprzez kolejne tomy panoramy osiągnięć współtworzących kulturę literacką miasta. […] Tragedia Stanisława Sadowskiego w opracowaniu Małgorzaty Mieszek pozwala poznać warsztat dramaturgiczny nie byle jakie...
Na niniejszy tom składa się sześć studiów badaczy z Polski, Litwy i Rosji, którzy podjęli trud zbadania okoliczności zawarcia traktatu warszawskiego 7 listopada 1716 r. oraz wypracowania refom skarbowo-wojskowych, przyjętych na jednodniowym Sejmie Niemym 1 lutego 1717 r. Pewien wpływ na omawiane wydarzenia miały sukcesy militarne konfederatów w Wielkopolsce, które jednak ostatecznie zakończyły się ich klęską i rozbiciem bardzo aktywnego od wiosny do początków jesieni 1716 r. ...
Zawarte w niniejszym tomie teksty pokazują Polskę za panowania ostatniego króla – Stanisława Augusta Poniatowskiego – jako różnorodne i atrakcyjne pole badań naukowych. Ich autorzy przedstawiają Rzeczpospolita tego czasu często w sposób polemiczny wobec potocznych wyobrażeń, zdominowanych przez przytłaczający obraz jej upadku. Tymczasem z badań historyków wyłania się obraz epoki dynamicznej i pełnej działań w kierunku naprawy państwa i społeczeństwa. Autorami pomieszczonych t...
Książka poświęcona jest dziejom politycznym ludności łemkowskiej. Przedstawia historię społeczności łemkowskiej na Łemkowszczyźnie na tle procesu wyodrębniania jedności grupowej, jak również poszukiwania tożsamości w sytuacji ukraińsko-polskiej rywalizacji o włączenie miejscowej ludności do własnej wspólnoty narodowej lub obywatelskiej. Porusza istotne kwestie, takie jak dezintegracja Łemków w wyniku wysiedleń w latach 1945?1947, a także asymilacja i akulturacja w warunkach p...
Książka podnosi zagadnienie geografii historycznoliterackiej jako aspektu opisu literatury polskiej na przełomie XIX i XX wieku, a więc pod koniec epoki porozbiorowej, bez uwzględnienia którego jej obraz pozostaje istotnie zniekształcony. Wyodrębnienie modernizmu warszawskiego na mapie literatury polskiej tego okresu uzasadnione jest specyfiką życia literackiego na terenie zaboru rosyjskiego, uzależnionego od niełatwych warunków historycznych życia w ogóle w byłym Królestwie ...
Elity Narodowej Demokracji – zwłaszcza prawnicy, ziemianie, księża katoliccy – prezentowały program polityczny podczas pracy parlamentarnej, na łamach prasy i publicystyki oraz podczas pracy w terenie. Działalność polityczna i poglądy dotyczące ładu wewnętrznego państwa polskiego i polityki międzynarodowej zostały ukazane na tle wpływów politycznych endecji na terenie województwa białostockiego.
Książka obejmuje okres 1918-1989 r. Przedstawiono w niej dzieła wielkich Polaków i najważniejsze wydarzenia związane z historią Polski XX wieku. Bohaterem jest Polska Niepodległa widziana przez pryzmat ludzi Kościoła katolickiego i obozu narodowego. Dominuje niezwykła działalność wielkich ideowców, ich walka, konspiracja a także śmierć. Poza portretami prymasa Stefana Wyszyńskiego i Romana Dmowskiego, przedstawiono także sylwetki prymasa Józefa Glempa, żołnierza Stanisława Os...
Autorka, opierając się na bogatym materiale źródłowym, omówiła działalność Konsulatu Generalnego RP w Monachium w okresie międzywojennym. W monografii przedstawiono okoliczności utworzenia placówki, organizację jej pracy oraz realizowane przez nią zadania polityczne i konsularne. Wiele uwagi poświęcono zagadnieniom opieki nad emigrantami polskimi w Bawarii i Badenii oraz działalności urzędu w sprawach prasy i propagandy. W pracy opisano również współpracę konsulatu z polskim ...
Autor, który przez kilkadziesiąt lat badał historię społeczną Polski na tle europejskim i stykał się z wieloma zagranicznymi badaczami dziejów społecznych, przedstawia zarys powstania, rozwoju i zmierzchu tej specjalności naukowej. Omawia genezę tego kierunku, rozwój środowiska Annales we Francji, Sozialgeschichte w Niemczech, ośrodków badawczych w Wiejkiej Brytanii i USA, jak również powstanie i ewolucję badań nad historią społeczną w Polsce. Kończy refleksjami o roli i pers...
Książka przedstawia dzieje konsulatu polskiego w Marsylii w latach 1919–1940. Powołana do życia placówka funkcjonowała w największym ośrodku portowym południowej Francji – w mieście posiadającym swoją mroczną historię, pełnym kontrastów. Konsulat sprawował opiekę zwierzchnią nad konsulatami honorowymi w Nicei, Księstwie Monako, Algierze, w Oranie, Tunisie, Casablance, Dakarze, Konakry, Monrowii, na Madagaskarze, Bliskim Wschodzie w Bejrucie oraz na Dalekim Wschodzie – Sajgoni...
Niniejsza edycja, umożliwiająca historykom wgląd w najważniejsze depesze przesyłane z Petersburga, wypełnia więc niezwykle istotną lukę w edytorstwie źródeł do dziejów Rzeczypospolitej. Tym bardziej, iż znajdujące się w niej instrukcje i reskrypty dotyczą przełomowych wydarzeń – rozbiorów, Sejmu Czteroletniego, konfederacji targowickiej, przygotowań i początku powstania 1794
Akta sejmikowe są istotnym elementem w prowadzeniu badań historycznych. Chociaż wydawanie ich było postulowane już w XIX wieku, dotychczas opublikowano jedynie część akt koronnych, a w przypadku Wielkiego Księstwa Litewskiego pojawiły się dopiero pierwsze tego rodzaju edycje. Tym większe znaczenie ma niniejsza edycja akt sejmiku kowieńskiego. Zebrano i opublikowano w niej ponad dwieście dokumentów wydanych przez sejmik kowieński lub kierowanych do niego za panowania dwóch ost...
Akcja :Reinhardt"jest określeniem nadanym przez niemieckich nazistów w czasie II wojny Światowej dla określenia mordu na Żydach w ramach tzw. Ostatecznego rozwiązania kwestii Żydowskiej . Akcję zrealizowano głównie w specjalnie zorganizowanych obozach zagłady. Między marcem 1942 a październikiem 1943 r. zginęło co najmniej 1,8 miliona ludzi, których według nazistowskich ustaw rasowych uznano za Żydów. Pomimo gigantycznych rozmiarów zbrodni wiedza o niej pozostaje znikoma....
Autorka książki bada, w jaki sposób kształtowało się myślenie o szczególnej roli Stanów Zjednoczonych w świecie, o idei posłannictwa w początkowym okresie wchodzenia tego państwa na arenę międzynarodową. Analiza dotyczy okresu pomiędzy rokiem 1898, tj. wojną USA z Hiszpanią, w wyniku której weszły one w posiadanie odległych terytoriów zamorskich, a 1921, czyli końcem prezydentury Thomasa Woodrowa Wilsona. Szczególnej analizie poddany został sposób legitymizacji decyzji dotycz...
Tom 1 Archiwum Sztuki Polskiej XX wieku zawiera monografie dwóch artystów, których dorobek malarski jest istotnym wkładem do międzywojennej sztuki polskiej. Konrad Winkler i Aleksander Rafałowski należeli do awangardowych grup artystycznych: Winkier do krakowskich Formistów (1917- 1922), zaś Rafalowski do warszawskiego Bloku (1923-1926), a następnie do Praesensu (1926-1929). Twórczość pierwszego z nich wiązała się z ekspresjonizmem, zaś drugiego łączyła się z konstruktywizmem...
Punktem wyjścia niniejszej pracy jest refleksja nad pojęciami dziewiętnastowieczności i nowoczesności oraz ich odniesieniami do historii kultury polskiej. Pojęcia te są szerokie i problematyczne, uściśla się je z trudem, otwierają rozległe pole, eksplorowane w ostatnich dekadach przez historyków literatury i kultury. Władysław Stanisław Reymont był autorem, który w ostatniej dekadzie wieku XIX odważył się na penetrację nierozpoznanych wcześniej rewirów polskiego życia społecz...
Region Bałtyku jest przestrzenią efektywnej wymiany. Od czasów prehistorycznych spotykają się tu społeczności przynależące do różnych grup językowych: germańskiej, słowiańskiej, bałtyckiej i fińskiej. W średniowieczu, a niekiedy dopiero w okresie nowożytnym wyodrębniły się na tych terenach wspólnoty narodowe i państwa. Region ten był zarazem miejscem intensywnej współpracy na wszystkich poziomach życia społecznego i kulturalnego. Tu wykształciły się ponadnarodowe kultury wiki...
Autorzy – historycy i literaturoznawcy – piszą o podróży rozumianej i jako pokonywanie przestrzeni, i jako relacja z podróżowania, i jako temat literacki. Rozważają zwłaszcza zjawisko podróżowania jako odzwierciedlenie funkcjonujących ówcześnie modeli poznawczych i obyczajowych. Analizują skutki wywierane przez peregrynacje w indywidualnej i zbiorowej świadomości, a także ówczesne doświadczanie europejskości, filozofię i formułę podróżowania Europejczyka po Europie i poza nią...
Autorka przedstawiła koncepcje dziejów Litwy i Wielkiego Księstwa Litewskiego do roku 1569 formułowane przez XIX-wiecznych historyków polskich, rosyjskich i ukraińskich, a także litewskich i białoruskich w pracach, które odegrały istotną rolę w rozwoju myśli historycznej oraz badaniach nad problemem tych dziejów we wskazanych historiografiach. Szczególny nacisk położyła na różnice w ujęciach wynikające z ówczesnych stanowisk metodologicznych, ideowych oraz politycznych poszcz...
Tom skoncentrowany jest wokół relacji między filologią a humanizmem jako ruchem intelektualnym stymulującym poznanie kultury antycznej i na jej podstawie współtworzącym kulturę literacką i filozoficzną epoki Renesansu. Podjęto także takie problemy jak wzorzec filologa-humanisty i proces twórczy. Omówiono polskie renesansowe dzieła filologiczne i wykazano kontynuacje humanistycznej filologii w wiekach następnych.
Na publikację składa się 60 artykułów naukowych, napisanych przez historyków z Polski, Rosji, Niemiec, Stanów Zjednoczonych Ameryki, Francji, Ukrainy, Węgier i Wielkiej Brytanii. Ujmują one panoramicznie kontekst polityczno-społeczny oraz aksjologiczno-kulturalny genezy, przebiegu i skutków kampanii polskiej 1939 r. Zawarte w nich ustalenia stanowią przełom w badaniach nad jednym z najważniejszych wydarzeń w dziejach Polski oraz historii powszechnej XX w. W tomie pierwszym (w...
Niniejsza rozprawa powstała przeszło trzydzieści lat temu. Temat zaproponował Aleksander Gieysztor, który od dawna był inicjatorem różnych badań związanych z szeroko pojętą problematyką mazowiecką i warszawską. Profesor zachęcał archeologów i historyków do prac nad poszczególnymi dzielnicami stolicy. Zaowocowało to nowymi opracowaniami dotyczącymi Mokotowa, Woli, Pragi i Śródmieścia, a także poszukiwaniami grodu w Jazdowie i badaniami nad elitami dworskimi i urzędniczymi Mazo...
Książka poświęcona jest urzędowi hetmana koronnego w okresie, w którym stopniowo zyskał status jednej z najważniejszych instytucji Rzeczpospolitej szlacheckiej. Autor skupił się na analizie relacji pomiędzy buławą a innymi podmiotami ustroju państwa, w szczególności królem, sejmikami i sejmem walnym. Przedstawił też przyczyny i przebieg procesu powiększania kompetencji hetmana, co w drugiej połowie XVII w. doprowadziło do skupienia jego w ręku olbrzymiej, pozbawionej zewnętrz...
Autor omawia powstanie systemu lennego w domenie monarszej ostatnich Przemyślidów i pierwszych Luksemburgów oraz proces uformowania się dysponującego odrębnym statusem prawnym i zróżnicowanego grona lenników. Przedstawia różne kategorie lenników królewskich. Ponadto zajął się zjawiskiem kryzysu systemu lennego oraz przeanalizował czynniki sprzyjające wyłączaniu majątków spod ciężarów feudalnych.
Koedycja z Instytutem Historii Polskiej Akademii Nauk
Publikacja składa się z dziesięciu studiów i artykułów przygotowanych przez najwybitniejszych specjalistów w kraju z zakresu dziewiętnastowiecznych zagadnień dotyczącej historii politycznej i społecznej w Polsce . Poruszają tematy międzynarodowego znaczenia sprawy polskiej w drugiej połowie XIX stulecia, genezy powstania styczniowego, popowstaniowej irredenty, postaw społeczeństwa polskiego pomiędzy powstaniem styczniowym i ożywieniem społeczno-politycznym na ziemiach polskic...
Książka, którą oddajemy do rąk czytelnika, jest pokłosiem wystawy Biedermeier, prezentowanej w Muzeum Narodowym w Warszawie w 2017 r.1, i towarzyszącej jej międzynarodowej konferencji Polski biedermeier – romantyzm „udomowiony”, współorganizowanej przez Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego i Muzeum Narodowe w Warszawie. Ekspozycja ukazywała tzw. sztukę mieszczańską w szerokim kontekście środkowoeuropejskim, naświetlając wiele kluczowych zagadnień ówczesnej kult...
Konfederacja barska, będąca tematem niniejszej publikacji, mimo że była postrzegana przez kolejne pokolenia jak jedno z najważniejszych wydarzeń w historii Rzeczypospolitej, nie doczekała się wielu monografii. Podstawową pracą wszechstronnie przedstawiającą jej przebieg jest wspomniana Konfederacja barska W. Konopczyńskiego, jednak ogrom materiału oraz mnogość spraw związanych z ruchem barskim sprawiły, że wiele kwestii zostało przez zasłużonego historyka przedstawionych powi...
Nec aspera terrent – krzepiąca dewiza tytułowych Tyszkiewiczów z Weryni była nieodłącznym tłem barwnych losów rodziny. Obrazując je, autor wyszedł daleko po za lokalną przestrzeń życia codziennego przedstawicieli rodu. Prześledził ich obecność i wpływ na niezwykle wydarzenia – powstania narodowe, organizację struktur emigracyjnych w Belgii i działania na szczeblu rządowym i samorządowym w monarchii habsburskiej. Tajemnice XVIII i XIX-wiecznych rękopisów przerodziły się w zwar...
Książka jest czwartym już tomem cyklu o politycznej historii Stanów Zjednoczonych XX w. Prezentowana część poświęcona jest prezydenturze Franklina Delano Ro-osevelta (1933–1945), który jako jedyny w dziejach Stanów Zjednoczonych pełnił ten urząd więcej niż dwie kadencje. Rozpoczyna się w dobie wielkiego kryzysu, który doprowadził do odsunięcia po 12 latach Partii Republikańskiej, kończy zaś tuż przed oficjalnym zakończeniem II wojny światowej, w kwietniu 1945 r. To okres burz...
W II Rzeczypospolitej sport był postrzegany przez polityków jako element kształto-wania społeczeństwa sprawnego i odważnego, które w każdej chwili stanie w obronie suwerenności kraju. Działalność na rzecz rozwoju sportu okazała się również niezwykle ważna z punktu widzenia promocji państwa i zamanifestowania jego niepodległości. Było to widoczne zwłaszcza w 1924 r., kiedy reprezentacja Polski wyjechała po raz pierwszy w historii na igrzyska olimpijskie do Paryża oraz cztery l...
W pracy zaprezentowano listy Dawida Lazera i Marka Chagalla. Dawid Lazer pochodził z Krakowa. Był synem Szymona Menachema Lazera, hebraisty i redaktora „Ha-Micpe”, absolwentem Uniwersytetu Jagiellońskiego, redaktorem „Nowego Dziennika” (syjonistycznej gazety w języku polskim). W 1941 r. przez ZSRR dotarł do Palestyny i osiadł w Tel Awiwie. Należał do grona założycieli izraelskiej gazety „Maariw”. Wchodził w skład zarządu Związku Pisarzy Hebrajskich, był sekretarzem i skarbni...
Współpraca Jerzego Giedroycia i Györgya Gömöriego przyniosła wymierne korzyści dla obu stron – Redaktor miał pod ręką eksperta, korespondenta, pośrednika do spraw węgierskich dla „Kultury” i „Zeszytów Historycznych”, dzięki czemu tematyka węgierska była obecna na łamach paryskich czasopism przez dekady. Węgierski polonista literaturoznawca uzyskał w ten sposób forum, możność przekazu swych myśli w jednym z najważniejszych periodyków polskiej emigracji, gdzie reprezentował „wę...
Pierwsze wydanie odnalezionego w 2015 r. oryginału dzieła Janusza Antoniego Wiśniowieckiego (1678–1741), przedstawiciela sławnego książęcego rodu, reprezentanta ówczesnej elity władzy, wprowadzonego w tajemnice polityki i wojny, opisujące dzieje Rzeczypospolitej w latach 1700–1710. Książę Wiśniowiecki i jego młodszy brat Michał Serwacy, hetman wielki litewski, jeden z bohaterów „Iliasa Polski”, odegrali wybitną rolę polityczną w przełomowych czasach wielkiej wojny północnej, ...
Liberalizm stanowi społeczno-polityczne wyobrażenie o porządku, które współkształtowało proces powstawania nowoczesności. W centrum liberalnego modelu społecznego znajduje się obywatel, będący jednostką za siebie odpowiedzialną. Liberalne społeczeństwo to takie, w którym każdy człowiek może działać jako równouprawniony obywatel. Liberalne obywatelstwo opiera się zaś na sprawiedliwym dostępie do dóbr i możliwości rozwoju. Związane z tym ideałem oczekiwania oraz szanse ich real...
Eugenika w Europie Środkowo- i Południowo-Wschodniej długo traktowana była przez historyków ruchów eugenicznych jako prosta kopia eugeniki ukształtowanej w krajach zachodnich. Znaczenie biopolityki w tych regionach Europy można zrozumieć jedynie wtedy, gdy ukazana zostanie ona w szerokim kontekście inżynierii społecznej. Inżynierii składającej się z biopolityki i etnopolityki.
Edycja akt sejmikowych sejmiku ziemi rawskiej i województwa rawskiego w Bolimowie, z lat 1583–1793, opracowana na podstawie materiałów pochodzących z: Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie (zespoły: Archiwum Radziwiłłów, Archiwum Roskie, Archiwum Publiczne Potockich, Zbiór Popielów, a przede wszystkim Archiwum Lubomirskich z Małej Wsi), Biblioteki Narodowej w Warszawie, Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie, Archiwum Państwowego w Poznaniu, Biblioteki Kórnickiej PAN, Bib...
