Neriton Książki o historii najnowszej - książki, ebooki i audiobooki

Celem niniejszej książki jest prześledzenie sporów, jakie na łamach prasy prowadzili ze sobą czołowi publicyści katoliccy w Polsce w okresie 1945-1948 oraz spojrzenie na powojenne dyskusje przez pryzmat wcześniejszej konsolidacji środowisk katolickich wokół organizacji Unia w czasie okupacji niemieckiej. Autor ma nadzieję, że udało mu się przedstawić dynamikę przemian katolicyzmu politycznego zaraz po II wojnie światowej i ukazać długofalowe skutki tych dyskusji dla katolicki...

Tom II Archiwum zawiera wybór dokumentów oraz artykułów prasowych wraz z omówieniami będących zapisem działalności ruchów politycznych, społecznych, młodzieżowych, ludności cywilnej, a także Kościoła katolickiego i innych wyznań w okresie wojny polsko-bolszewickiej zakończonej traktatem ryskim. Publikacja skierowana jest przede wszystkim do młodzieży studenckiej i szkół średnich, oficerów- wychowawców Wojska Polskiego, instruktorów harcerskich i Sokolich, duszpasterzy pracuj...

Przekazywana do rąk czytelnika książka Rafała Łatki dotyczy różnych aspektów działalności najważniejszych hierarchów Kościoła katolickiego w okresie Polski ludowej. Tom składa się z czternastu pogłębionych studiów. Zostały one celowo zgromadzone w jednym miejscu żeby pokazać jak wiele można jeszcze napisać o roli biskupów w trudnej rzeczywistości społeczno-politycznej Polski pod rządami komunistów. Autor przygotował analizy poświęcone m.in.: kard. Stefanowi Wyszyńskiemu, abp....

Książka stanowi próbę spojrzenia na jedną z najprężniej działających uczelni II Rzeczpospolitej z perspektywy studentów. W okresie międzywojennym na Uniwersytecie Jana Kazimierza doszło do zaostrzenia konfliktów pomiędzy słuchaczami różnych narodowości. Wpływ na taki stan rzeczy wywarła nie tylko kampania środowisk nacjonalistycznych, ale i ogólna sytuacja społeczno-polityczna w mieście i kraju. Autorka, odwołując się do wątków dotyczących życia codziennego i problemów lwowsk...

Edycja akt sejmikowych sejmiku ziemi rawskiej i województwa rawskiego w Bolimowie, z lat 1583–1793, opracowana na podstawie materiałów pochodzących z: Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie (zespoły: Archiwum Radziwiłłów, Archiwum Roskie, Archiwum Publiczne Potockich, Zbiór Popielów, a przede wszystkim Archiwum Lubomirskich z Małej Wsi), Biblioteki Narodowej w Warszawie, Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie, Archiwum Państwowego w Poznaniu, Biblioteki Kórnickiej PAN, Bib...

Powszechny Żydowski Związek Robotniczy, zwany w skrócie Bundem, był jedną z najważniejszych politycznych reprezentacji mniejszości żydowskiej w Polsce w okresie międzywojennym. Jako wspólnota oparta na zbliżonych przekonaniach i solidarności wniósł on również istotny wkład w rozkwit kultury jidysz w Polsce. Ponadto żydowska partia robotnicza wyróżniała się wysoko rozwiniętą polityczną kulturą refleksji i ścierania się opinii. Gertrud Pickhan demonstruje w swojej monografii, j...

Praca porusza dwa istotne zagadnienia w dziejach USA lat 1910–1920. W sferze polityki zewnętrznej analizuje odejście od doktryny izolacyjnej prezydenta Monroe’a i militarne zaangażowanie w Meksyku i w Europie. Jeśli zaś chodzi o politykę wewnętrzną, autor przedstawia sylwetki polityków, w tym z najbliższego otoczenia prezydenta Woodrow Wilsona, skupiając się m.in. na tzw. srebrnej inflacji – sojuszowi katolików i Żydów w łonie partii demokratycznej oraz na powiązaniach gabine...

Legenda Kazimierza Piątka „Herwina” jest ściśle powiązana z legendą Legionów i Piłsudskiego oraz czynu zbrojnego Polaków podczas pierwszej wojny światowej. Biografia „Herwina” to szczegółowy opis krakowianina, człowieka urodzonego pod Wawelem i niemal całe życie pozostającego w rodzinnym mieście, gdzie kształcił się, pracował, służył w armii zaborczej, i gdzie uczestniczył w pracy niepodległościowej, i który zginął jeszcze przed odzyskaniem przez Polskę niepodległości. Ramy c...

Studium Gottfrieda Schramma ukazało się 1965 r., ale nadal pozostaje aktualne. Poświęcone jest dziejom reformacji w Polsce od momentu jej rozkwitu w 1548 r. aż do pierwszych znamion upadku w 1607 r. Autor analizuje polską reformację jako zjawisko społeczne, umieszczając ją na szerokim tle porównawczym. Polska stanowi według niego przykład reformacji rozgrywającej się wbrew woli władcy. Mimo braku poparcia monarchy protestantów nigdy nie spotkały prześladowania. Autor stawia t...

Niniejszy tom jest kontynuacją pierwszego tomu "Rewolucji Husyckiej". Głównymi zbiorowymi bohaterami tej książki nadal będą radykalne wspólnoty husyckie, stanowiące siłę napędową rewolucji. Na czołowych miejscach znajdą się znane nam bractwa wraz z ich wojskami: taboryci i husyci wschodnioczescy, dawniej zwani orebitami, a po śmierci Jana Zizki, twórcy ich potęgi, nazywający siebie Sierotkami. Relacja nasza obejmie wydarzenia między 1424 r. (śmierć Jana Zizki, którego nieprz...

Praca przedstawia dzieje warstw wykształconych we Francji, Niemczech, Polsce i Rosji od połowy XVIII do połowy XIX w. Autor analizuje procesy, które doprowadziły do rozwoju świadomości inteligencji jako grupy społecznej, jej stosunek do państwa, modernizacji i najważniejszych ideologii owych czasów, a także realia życia inteligentów: ich sytuację materialną. zainteresowania i fascynacje, mody i aspiracje. Książka zawiera też katalog głównych problemów teoretycznych badań nad ...

Prezentowany tom z serii "Klio w Niemczech" zawiera polskie tłumaczenie siedmiu rozpraw Heinza Schillinga. Autor przedstawia w nich wpływ szesnastowiecznych reform chrześcijaństwa - w sposób tradycyjny nazywanych reformacją i kontrreformacją - na wykształcenie się z jednej strony długotrwałych podziałów w kulturze i polityce europejskiej, z drugiej strony zaś - postaw akceptacji zróżnicowania religijnego, dialogu międzywyznaniowego oraz zasad tolerancji. Każda z rozpraw jest ...

Mimo upływu ponad 70 lat Wrzesień 1939 nie przestaje skupiać uwagi historyków polskich i niemieckich. Autorzy zamieszczonych opracowań odnoszą się do dorobku historiografii w obu krajach, kwestii popularyzacji tematyki 1939 roku oraz innych zagadnień szczegółowych (np. różnych politycznych i militarnych aspektów kampanii wrześniowej, niemieckiej polityki popierania przeciwko Polakom zamieszkujących kraj mniejszości narodowych itd.), które umożliwiają szerokie, a często nowato...

Na kartach dwutomowej syntezy, która po dzień dzisiejszy traktowana jest jako pozycja o charakterze fundamentalnym, autor przedstawił pełny opis powstawania wspólnoty kulturowej i politycznej, będącej w dużej mierze dziedzictwem Władysława Jagiełły i Kazimierza Jagiellończyka. Pod względem interpretacyjnym jest to jedno z najznaczniejszych dzieł apologetycznego nurtu w polskiej historiografii unii. Nurtu przez wiele dziesiątków lat dominującego w polskiej refleksji historyczn...

W książce została przedstawiona idea równouprawnienia kobiet w polskiej kulturze z naciskiem na prawa polityczne. To praca o rozwoju idei emancypacji kobiet od powstania styczniowego 1863 r. do pierwszych wyborów parlamentarnych w 1919 r., poprzedzonych dekretami z 1918 r. nadającymi kobietom pełne prawa polityczne. Czytelnik znajdzie w niej elementy historii idei, mentalności, życia społecznego i polityki.

Książka zawiera ponad dwadzieścia studiów autorów polskich i zagranicznych zogniskowanych wokół różnych problemów historii politycznej i społecznej Rzeczypospolitej XVIII i XIX stulecia. Poruszane zagadnienia wiążą się z zainteresowaniami badawczymi prof. dr hab. Zofii Zielińskiej, której tom jest dedykowany.

Autor podjął tematykę genezy i kształtów rewolucji, która wybuchła w pozornie ustabilizowanym, najbardziej rozwiniętym kraju środkowej Europy. Analizuje przyczyny i mechanizmy wydarzeń prowadzących do przekształceń społeczeństwa późnego średniowiecza w postaci znane już w czasach nowożytnych. Czytelnik zaznajamia się też z zagadnieniami dotyczącymi powstawania świadomości narodowej (w czasach przedkapitalistycznych) i poznaje mentalność ludzi żyjących w ówczesnej epoce: ich s...

Złożona natura średniowiecznego testamentu ukrywa się często pod konwencjonalną formą rozporządzenia ostatniej woli – formą dobrze znaną z religijnej literatury nurtu ars moriendi. Autor przedstawia, w jaki sposób instytucje Kościoła, uwarunkowania życia miejskiego oraz zabiegi władz Krakowa wpływały zarówno na formę, jak i funkcję pełnioną przez te akty w późnym średniowieczu. W ich świetle omawia także specyfikę środowiska krakowskich testatorów, panujące w nich relacje rod...

Jedną z najważniejszych instytucji władz publicznych w miastach hanzeatyckich XIV–XV w. stały się kancelarie miejskie. Do szczególnych wytworów ich działalności należą księgi miejskie. Prezentowana monografia zawiera analizę kodykologiczną jedenastu najstarszych kodeksów użytkowanych w średniowiecznej kancelarii Głównego Miasta Gdańska. Znajdują się wśród nich zarówno księgi gruntowe, ogólne księgi rady, jak też księgi finansowe (podatkowe i księga kamlarska). Stanowią one po...

Książka poświęcona jest postaci Aleksandra Hilarego Połubińskiego, który należał do wyróżniających się polityków i dowódców wojskowych Wielkiego Księstwa Litewskiego drugiej połowy XVII w. Jego najsławniejszym dokonaniem bojowym była wspaniała szarża husarska na armię brandenbursko-szwedzką, przeprowadzona drugiego dnia bitwy pod Warszawą (29 VII 1656), podczas której dwóch husarzy (Jakub Kowalewski i Wojciech Lipski) o mało nie zgładziło króla szwedzkiego Karola X Gustawa. Z...

Niniejszy zbiór studiów historycznych jest dedykowany Profesorowi Markowi Kazimierzowi Barańskiemu, wybitnemu mediewiście i badaczowi polskiego społeczeństwa średniowiecznego. Zamieszczone w nim studia są pokłosiem sesji naukowej pt. "Kościół w Polsce a sąsiedzi", która odbyła się 11 października 2013 r. w Wyższej Szkole Przymierza Rodzin w Warszawie z okazji siedemdziesiątej rocznicy urodzin Profesora. Zbiór prac napisanych przez przyjaciół, kolegów i uczniów poświęcony jest...

W książce pokazano sposoby i zakres działania przestępców zawodowych, zwłaszcza złodziei, rozbójników, organizatorów nierządu i prostytutek, meliniarzy i paserów. Omówiono przestępczość okazjonalną – drobne kradzieże, zabójstwa, dzieciobójstwa, także przestępstwa obyczajowe. Poznajemy relacje świata przestępczego z miejskimi służbami porządkowymi, częstotliwość i rodzaje stosowanych w śledztwach tortur, ich skuteczność i wiarogodność zeznań. Przedstawiono kary orzekane za pos...

W książce tej poddano analizie litewską scenę polityczną w okresie od śmierci królowej Ludwiki Marii aż po początek panowania Jana III Sobieskiego. Autor przedstawił mechanizmy funkcjonowania stronnictw magnackich oraz omówił metody prowadzenia walki politycznej, której celem było przejęcie kontroli nad różnymi obszarami życia publicznego. Szczególną uwagę poświęcił armii litewskiej, gdyż to właśnie w tym okresie stała się ona bardzo efektywnym narzędziem do zwalczania konkur...

Autorki i autorzy prezentowanego tomu skoncentrowali się na tych aspektach procesów migracyjnych, które dotyczą kobiet. Sporo miejsca poświęcono migracjom małżeńskim kobiet w różnych okresach historycznych. Zwrócono uwagę na demograficzne aspekty migracji i specyfikę migracji wojennych. Przywołując przypadki jednostkowe, autorzy próbowali wyodrębnić specyficzne cechy kobiecego doświadczenia migracyjnego. Szeroki zakres chronologiczny pozwolił na dostrzeżenie zmian profilu mig...

Zbiór studiów przedwcześnie zmarłego w 1997 r. badacza podejmuje tematy dotyczące agonii państwa w XVIII wieku. Pierwszą część zbioru otwiera syntetyczna ocena wydarzeń lat 1788–1792. Zawarto w niej artykuły poświęcone obradom Sejmu Wielkiego i przeprowadzonym wówczas reformom administracyjnym. Druga – dotyczy Kurlandii. Ostatnia część tekstów odnosi się do sytuacji międzynarodowej Rzeczypospolitej po sejmie grodzieńskim.

Monografia ta stanowi pełne, wyczerpujące, do dziś niezastąpione dzieło na temat niewolnictwa w Egipcie hellenistycznym i rzymskim-ukazała się w dwóch kolejnych tomach w języku francuskim w latach 1974 i 1977. Uzupełniona i nieco zmieniona wersja włoska, będąca podstawą niniejszego przekładu polskiego, wyszła w roku 1984. Jest to efekt skrupulatnych, trwających 30 lat badań –wyróżnia się dokładnością dokumentacji źródłowej oraz rozwagą w proponowanych hipotezach i szczegółowy...

Mówiąc i pisząc dzisiaj o rozkwicie prasy żydowskiej w II Rzeczypospolitej, zapomina się, że w dużej mierze odpowiedzialna była za to działalność litwaków - migrantów ze strefy osiedlenia i z głębi Rosji, którzy na początku XX w. przynieśli do Królestwa Polskiego ideę narodu żydowskiego jako wspólnoty politycznej mającej obowiązki, ale i prawa. Wspólnota ta była konstruowana na lamach i za pomocą prasy codziennej w języku jidysz, budząc zaniepokojenie polskiej opinii publiczn...

Książka stanowi trzeci tom cyklu o politycznej historii Stanów Zjednoczonych XX w. Ten tom pokazuje aż trzy prezydentury republikanów. Rozpoczyna się w czasach prosperity po pierwszej wojnie światowej. Kończy w dobie wielkiego kryzysu, który doprowadził do odsunięcia – po 12 latach Partii Republikańskiej od władzy. Jest to historia niezwykle burzliwego okresu w dziejach Ameryki. Od próby zrealizowania ideału państwa patronującego nieskrępowanej gospodarce wolnorynkowej, po z...

Na ile ów naszkicowany sarmacki mos polonicum stanowił część kultury obyczajowej Europy, a na ile był tworem egzotycznym, wyłamującym się z ogólnoeuropejskiej wspólnoty? Odpowiedź w wielkim skrócie nie jest łatwa i grozi uproszczeniami. Niemniej trzeba zauważyć, że chrześcijańsko-łacińskie podłoże polskiej kultury i polskiego obyczaju determinowało ich kształt w zasadniczy sposób nie tylko w średniowieczu, ale i w stuleciach nas interesujących. Czerpiąc soki z prastarych słow...

Publikacja dotyczy 18 „żelaznej”, białostockiej Dywizji Piechoty, która doczekała się odrębnego opracowania monograficznego, gdyż była jedną z najlepszych dywizji Wojska Polskiego w czasie wojny polsko-sowieckiej 1919–1921 r. Jej szlak bojowy biegł przez Podole, Wołyń, Północne Mazowsze, ponownie Wołyń i Polesie. W pracy odtworzono dzieje 18 DP: jej rodowód, skład, struktury organizacyjne, scharakteryzowano dowódców, opisano bitwy stoczone z oddziałami sowieckimi. Ta merytory...

Autorka zaprasza na niezwykłą podróż w czasie do Warszawy doby stanisławowskiej, jednego z najpiękniejszych miast Europy schyłku XVIII wieku, gdzie w cieniu splendoru i bogactwa o przetrwanie walczyli żebracy i włóczędzy. Będziemy przyglądać się ich codziennemu życiu w stołecznym mieście oraz śledzić walkę władz państwowych, miejskich i Kościoła o poprawę losu ludzi najuboższych.

Autor opisał szczegółowo stanowisko Kanady wobec działalności rządu RP i udziału Polskich Sił Zbrojnych w operacjach wojennych. Szeroko omówił opinię władz Kanady o wydarzeniach w okupowanej przez Niemców i Sowietów Polsce. Cenne fragmenty pracy dotyczą również werbunku Polaków z Kanady do formacji wojskowych walczących w Europie. Oddzielne rozważania Autor poświęcił takim zagadnieniom, jak przyjęcie uchodźców, pomoc humanitarna, ewakuacja polskiego złota i skarbów wawelskich...

Oddajemy do rąk czytelników pozycję ilustrującą mniej znane epizody z życia Jana Sobieskiego, i to głównie w okresie poprzedzającym jego rządy w Rzeczypospolitej do sejmu koronacyjnego w 1676 r. Wiele prezentowanych tekstów dotyczących działalności zwycięzcy spod Podhajec, Bracławia czy Chocimia ukazuje go w innym świetle niż uznani biograf iści hetmana w osobach Ottona Forsta de Battaglii czy Zbigniewa Wójcika. Autorzy poszczególnych tekstów zwracają uwagę na szczególny okre...

Obrót dziełami sztuki i wyrobami artystycznymi w Polsce odbywał się od dawna, ale - tak jak w innych krajach Europy - były to przede wszystkim zamówienia składane miejscowym bądź cudzoziemskim artystom przez monarchów, wyższe duchowieństwo i magnaterię lub zakupy dokonywane za granicą przez wspomnianą grupę osób.(…) Przy stosunkowo niskiej kulturze estetycznej ogółu społeczeństwa, zainteresowania dworu, magnaterii i stanu szlacheckiego skupiały się przede wszystkim na konterf...

Historia Polskiego Ruchu Wolnościowego "Niepodległość i Demokracja"
Londyńska "Trybuna" - oficjalny organ prasowy PRW "NiD"
Inne tytuły prasowe wydawane pod auspicjami PRW "NiD"

W monografii omawiane są najważniejsze kwestie nurtujące tytułowe ugrupowanie oraz pojawiające się na łamach periodyku PRW „NiD” – „Trybuny” – dotyczące polskich wychodźców, zarówno w odniesieniu do życia na obczyźnie, jak i sytuacji w kraju. Główne poruszane problemy to: ogólna sytuacja Polaków zagranicą, sprawy krajowe, analiza sytuacji międzynarodowej oraz stosunek do Polski Związku Radzieckiego i Niemiec.

Autor przygląda się rewolucji bolszewickiej przez pryzmat wizji jej dalszych losów sformułowanych przez czołowych polityków polskich, brytyjskich i amerykańskich. Bada, jak te antycypacje wpływały na polityczne decyzje, próbuje rozebrać na części pierwsze mechanizm ich formułowania. Pokazuje także, na jak różne sposoby próbowano „oswoić” nowe, nieznane dotąd zjawisko – rodzący się totalitaryzm.

Zbiór studiów Wiktorii Śliwowskiej, wydany w osiemdziesięciolecie urodzin, ukazujący szerokie spektrum zainteresowań autorki, nie tylko badań naukowych nad tytułowymi dziejami Polaków i Rosjan w XIX wieku, ale i żywych reakcji na bieżące wydarzenia społeczne postrzegane w perspektywie historii osobistej i zbiorowej, czego dowodzą teksty zawarte w części ostatniej, zatytułowanej Didaskalia. „Radość z odzyskanego śmietnika”. Część tę poprzedzają teksty poświęcone dekabrystom, p...

W tomie tym Barbara Duden analizuje niezwykłe źródło. Johannes Storch, lekarz żyjący w osiemnastowiecznych Niemczech przez dwadzieścia lat prowadził dziennik swojej praktyki lekarskiej, zajmujący w druku osiem woluminów. Odnotowywał słowa pacjentek i przedsięwzięte terapie, a także zastanawiał się nad przyczynami chorób i działaniem przepisanych leków. Jego dziennik nie jest jednak dla autorki źródłem do historii medycyny . Barbara Duden szuka w nim bowiem przede wszystkim za...

Kolejny tom serii „Polskie ruchy społeczno-polityczne i życie literackie 1815–1855. Studia i Materiały”, tzw. zielonej serii, stanowi publikację całości materiałów śledztwa i procesu wytoczonego Walerianowi Łukasińskiemu i innym podejrzanym o udział w Wolnomularstwie Narodowym – będącym swego rodzaju przedsionkiem Towarzystwa Patriotycznego, któremu poświęcony będzie kolejny tom.
Koedycja z Instytutem Historii Polskiej Akademii Nauk

Kolejny tom w serii „Metamorfozy społeczne” przybliża wyjątkowo złożone zjawisko, jakim była socjalizacja w Drugiej Rzeczypospolitej: wychowanie i przekazywanie wiedzy w celu przystosowania jednostki do życia w społeczeństwie. Lata międzywojenne były okresem tworzenia nowego społeczeństwa i nowych w nim zachowań. Typowa „domowa” socjalizacja albo nie wystarczała, albo wręcz była przeszkodą w dostosowaniu się dziecka do życia w nowym społeczeństwie, a to ze względu na przemian...

W tej niezwykle interesującej pracy autor przeanalizował wszystkie elementy składające się na charakterystykę polskich działań militarnych na rzecz odzyskania niepodległości. Problemy wojskowe autor stara się umiejscowić na tle działań politycznych i całej złożoności sytuacji międzynarodowej oraz kwestii ekonomicznych i społecznych. Umiejętnie ukazuje dwutorowość poczynań polskich ośrodków emigracyjnych. Przedmiotem dociekań są nie tylko polskie powstania zbrojne, ale i wszel...

Praca składa się z dwóch części. W części pierwszej specjaliści z tej dziedziny: Jan Żaryn, Barbara Pamrów, Tomasz Sudoł i Agata Mirek przedstawili cztery historie, które bardzo ściśle dotyczą wojennych i tuż powojennych stosunków polsko-żydowskich. W drugiej znajdują się relacje na ten sam temat wydobyte ze zbiorów Komitetu dla Upamiętnienia Polaków Ratujących Żydów, najczęściej przykłady pomocy indywidualnej i spontanicznej, wynikającej z potrzeby chwili. W sumie w tomie od...

Czy rzeczywiście Hiszpanie i Polacy są tak do siebie podobni? Bez wątpienia ci pierwsi okazują tym drugim wiele spontanicznej sympatii, o czym wielokrotnie miała okazję przekonać się autorka – iberystka i historyczka – w czasie swoich podróży do Hiszpanii. Trzydzieści lat temu z okładem owa sympatia połączona była z zaskoczeniem, dziwiło spotkanie z osobą pochodzącą z odległego, nieznanego kraju. Od ponad dwudziestu lat, jak wynika z prowadzonych systematycznie badań, hiszpań...

Problem działalności ugodowej w zaborze pruskim jest słabo znany w porównaniu z pozostałymi dwoma zaborami. Autor w swej pracy przedstawia program i skład społeczny polskich ugrupowań ugodowych oraz motywy zajęcia takiej postawy w ostatnim ćwierćwieczu rządów pruskich w Poznańskiem. Osobne miejsce zajmuje omówienie roli poznańskich ugodowców w okresie I wojny światowej w niemieckiej administracji i polityce, nie tylko w zaborze pruskim, ale i w okupowanym Królestwie Polskim. ...

Niniejsza praca to bardzo niepełna lista z krótkim opisem działań Polaków – znanych z nazwiska lub anonimowych – którzy w czasie okupacji niemieckiej przyczynili się do ratowania Żydów. W Słowniku pominięto nazwiska Sprawiedliwych odznaczonych przez Yad Vashem. Obszerny wstęp przedstawia codzienną rzeczywistość okupacyjną, w jakiej przyszło żyć Polakom i Żydom w latach 1939–1945. Opisuje sposoby udzielania pomocy oraz niebezpieczeństwa grożące osobom niosącym ratunek i ich ro...

Na kartach dwutomowej syntezy, która po dzień dzisiejszy traktowana jest jako pozycja o charakterze fundamentalnym, autor przedstawił pełny opis powstawania wspólnoty kulturowej i politycznej, będącej w dużej mierze dziedzictwem Władysława Jagiełły i Kazimierza Jagiellończyka. Pod względem interpretacyjnym jest to jedno z najznaczniejszych dzieł apologetycznego nurtu w polskiej historiografii unii. Nurtu przez wiele dziesiątków lat dominującego w polskiej refleksji historyczn...

Marceli Handelsman - twórca Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego, był jednym z najwybitniejszych polskich historyków. Zajmował się zarówno historią średniowieczną, jak i XVIII i XIX w.
Wiele publikacji poświęcił też metodologii historii. Najwybitniejszą z nich był Historyka.
Książka ta wciąż zachowuje swoją wartość.

Polska piechota zaciężna w omawianym okresie walczyła w dziewięciu wojnach oraz brała udział w licznych walkach z Tatarami. Mimo że była formacją pomocniczą, wraz z artylerią odgrywała istotną rolę na polu bitwy. Piechota miała charakter strzelecki, walczyła głównie długą ręczną bronią palną (rusznice, od końca lat 30. również arkebuzy). Żołnierze piechoty rekrutowali się przede wszystkim spośród mieszczan, pewien odsetek stanowili chłopi; najmniej było szlachty, pełniącej gł...

Schyłek panowania Jana Kazimierza Wazy to okres szczególny w dziejach Rzeczypospolitej XVII wieku. Rokosz Lubomirskiego w latach 1665–1666 doprowadził do dalszego osłabienia państwa na arenie międzynarodowej i wewnętrznej na skutek zerwania trzech kolejnych sejmów. Dwór królewski musiał zrezygnować z planów przeprowadzenia elekcji vivente rege, a rokosz przyczynił się do osłabienia stanowiska Rzeczypospolitej w rokowaniach z Moskwą, co zaowocowało dużymi stratami terytorialny...

Praca zbiorowa na temat strategii politycznej i wojskowej Polski, Niemiec, Związku Sowieckiego, Francji, Wielkiej Brytanii i innych państw zaangażowanych w jeden z największych dramatów w historii naszego kraju oraz dziejów II wojny światowej. Liczy 31 artykułów napisanych przez autorów polskich i zagranicznych. Daje panoramiczny obraz przebiegu wydarzeń, m.in. uwarunkowań i skutków decyzji podejmowanych w toku kryzysu dyplomatycznego, rozpoczętego jesienią 1938 r., zakończon...

Okręgi korpusów były w II Rzeczypospolitej jednostkami terenowej administracji wojskowej. Ich dowódcy mieli różne prerogatywy i kompetencje, obejmujące zarówno sferę wojskową, jak cywilną. Praca omawia funkcjonowanie dowództwa wraz ze wspomagającymi go służbami oraz przybliża międzywojenne dzieje poszczególnych oddziałów Wojska Polskiego, dyslokowanych na terenie Małopolski Wschodniej. Ważnym elementem jest ukazanie współpracy wojska z władzami administracji publicznej i rela...

Tom zawiera osiem studiów i dwa krytycznie opracowane materiały źródłowe. W przeciwieństwie do tomów poprzednich historiografia wieku XIX i pierwszej połowy XX zajmuje już znacznie więcej miejsca i ewoluuje w kierunku specjalistycznego, nie stroniącego od komparatystyki, forum do badań nad całością dziejów polskiej historiografii. Jest jeszcze jedno novum – studia wykraczają znacznie poza wyłącznie polską perspektywę, oferując szerszą perspektywę porównawczą.

Praca przedstawia obraz polskich uczonych, archiwistów i inteligencji w okresie Polski ludowej, zawarty w doniesieniach tajnego współpracownika Urzędu Bezpieczeństwa, a następnie Służby Bezpieczeństwa PRL, Zygmunta Kolankowskiego, prawnika i archiwisty. Donosy ukazują wewnętrzne życie polskich uczelni, trudno uchwytne w dokumentach o charakterze oficjalnym bądź wspomnieniowym. Publikacja zawiera ponad 200 dokumentów z lat 1950–1976, stanowiących cenne źródło do dziejów PRL. ...

Przedstawienie działalności dyplomatycznej i politycznej Edwarda Raczyńskiego nie było zadaniem łatwym. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie działał bowiem w czasach niezwykle trudnych, wręcz dramatycznych. Jego biografia obejmuje trzy odrębne epoki w najnowszych dziejach Polski. Autor musiał zmierzyć się z niezliczoną ilością dokumentów wytworzonych przez samego bohatera, jak i instytucje, z którymi Raczyński był związany. Efektem tego jest niniejsza książka, b...

W tej książce autor przedstawił nie tylko zasady formowania się wojsk zaciężnych, ich skład oraz zadania (obsadzanie zamków pogranicza litewsko-moskiewskiego, działania w polu), ale także źródła finansowania tego typu zaciągów. Dla polskiego czytelnika istotne jest, że bazując na historiografii litewskiej, mało znanej i niewykorzystywanej przez polskich historyków, Autor przedstawił liczebność, skład, organizację i działania polskiego wojska zaciężnego walczącego na teatrze w...

Tom zawiera studia dotyczące zagadnienia skomplikowanych sieci powiązań między badaczem przeszłości a otaczającą go współczesnością. Autorzy roztrząsają fundamentalne dla naukowców i zainteresowanych historią kwestie wpływu uwarunkowań politycznych, antropologicznych, społecznych, kulturowych czy psychologicznych twórczości historycznej na efekty działalności naukowej w tej dziedzinie. Pomieszczono tu artykuły wybitnych przedstawicieli wielu pokoleń historyków, m.in. prof. Ja...

W 1931 roku, w chwili upadku monarchii liberalnej, Hiszpania była państwem katolickim. W 1953 roku w chwili zawarcia konkordatu przez gen. Franco była ponownie w pełni ukształtowanym państwem wyznaniowym, ale już o charakterze autorytarnym. Jednak w ciągu 22 lat oddzielających te daty Hiszpania przeszła przez próbę modernizacji kraju poprzez jego sekularyzację, a w czasie wojny domowej przez eksperyment stworzenia społeczeństwa ateistycznego, który pociągnął za sobą bodaj na...

W wyniku powstania Bohdana Chmielnickiego utworzony został organizm polityczny – graniczący z Rzecząpospolitą hetmanat kozacki, który już u zarania swego istnienia musiał stawić czoła rosnącemu imperializmowi Moskwy. Część jego elity wytrwale i z oddaniem broniła jego prawa do autonomii. Książka jest studium idei państwa i narodu zawartych w spuściźnie Samijła Wełyczki, Hryhorija Hrabianki i hetmana-emigranta Filipa Orlika, refleksją nad wartościami spajającymi społeczność ko...

Informacja od profesora R. ekonomisty. Przed kilkoma dniami w KC odbyła się narada gospodarcza w sprawie planu pięcioletniego. Mówiono między innymi o planowanej produkcji alkoholu. Obecnie daje to państwu około stu miliardów złotych dochodu. W ciągu następnych pięciu lat dochód ten ma wzrosnąć do dwustu miliardów. W toku dyskusji profesor R. ośmielił się zauważyć, że nie wie, czy mamy się cieszyć z tego rodzaju wzrostu dochodu narodowego. W tym czasie na salę obrad wniesiono...

Tom zawiera teksty z konferencji poświęconej różnym formom zachowywania i mechanizmom przekazywania tradycji-rozumianej jako przejmowane i kultywowane z pokolenia na pokolenie treści kultury: mity, obyczaje, wierzenia, sposoby myślenia i normy zachowania uznawane przez zbiorowość za doniosłe dla jej współczesności i przyszłości. Pojęcia tradycji czy dziedzictwa kulturowego są z założenia wartościujące, dotyczą tylko tych elementów czerpanych z zasobu pamięci społecznej, któr...

Książka stanowi podsumowanie wieloletnich badań autorki nad epoką sarmatyzmu, która analizuje specyfikę form rozwoju społecznego i kulturalnego, zachodzących w unikalnym tworze, jakim było w XVI-XVIII w. państwo demokracji szlacheckiej-Rzeczpospolita Obojga Narodów. Zwraca przy tym uwagę na normy zachowań funkcjonujące w tym niezwykłym państwie, wynikające bardziej z obyczaju niż z prawa.

Książka stanowi wybór 30 artykułów dr. Radomskiego, ukazujących różnorodność jego dorobku. Publikacje obejmują szeroki obszar zainteresowań, oscylują wokół tematyki dziejów najnowszych ze szczególnym uwzględnieniem historii wojskowości. W skład dorobku Jerzego Adama Radomskiego wchodzą liczne artykuły, recenzje, przedmowy, polemiki i indeksy zamieszczone m.in. w „Kwartalniku Historycznym”, „Wojskowym Przeglądzie Historycznym”, „Przeglądzie Historyczno-Wojskowym”, „Przeglądzie...

Książka stanowi wybór 30 artykułów dr. Radomskiego, ukazujących różnorodność jego dorobku. Publikacje obejmują szeroki obszar zainteresowań, oscylują wokół tematyki dziejów najnowszych ze szczególnym uwzględnieniem historii wojskowości. W skład dorobku Jerzego Adama Radomskiego wchodzą liczne artykuły, recenzje, przedmowy, polemiki i indeksy zamieszczone m.in. w „Kwartalniku Historycznym”, „Wojskowym Przeglądzie Historycznym”, „Przeglądzie Historyczno-Wojskowym”, „Przeglądzie...

Encyklopedia zbiera dotychczasową wiedzę historyków na temat najważniejszych organizacji, wydarzeń, ale także pojęć, które używamy, albo nie używamy ich właściwie, a które dotyczą szeroko pojętej historii obozu narodowego – mówi o najnowszej publikacji prof. Jan Żaryn, dyrektor IDMN. „Encyklopedia ruchu narodowego” stanowi niezbędne dopełnienie ukazującego się równolegle nakładem IDMN „Słownika biograficznego polskiego ruchu narodowego” (t. 1–4, Warszawa 2020–2022). Założeni...

Blaski i cienie bohaterskiego pięciolecia» to książka-legenda. Cytowana wprawdzie przez niektórych historyków, począwszy od Adama Borkiewicza w 1957 roku, przeważnie zresztą dzięki samemu «Michałowi», który przywiózł trochę egzemplarzy z emigracji, z pominięciem jednakże faktów czy opinii podlegających zapisom cenzury PRL, niedostępna w bibliotekach, chyba że w dziale prohibitów, przekazywana z ręki do ręki, czasem w formie wypisów, przez nielicznych znana w całości. Rok 1989...

Książka jest studium przygotowanym przez dwoje doświadczonych badaczy o jednym z najsłabiej zbadanych problemów dotyczących dziejów Polski w II wojnie światowej i relacji polsko-brytyjskich. Brakowało na rynku czytelniczym krytycznej syntezy historii Sekcji Polskiej Kierownictwa Operacji Specjalnych (SOE) i o roli Polski w brytyjskiej strategii wspierania ruchu oporu. W książce szeroko ukazano uwarunkowania i miejsce Polski w brytyjskich planach strategicznych w latach 1939-1...

Trzeci tom źródeł dotyczących bizantyńskiego ikonoklazmu zawiera polskie przekłady – wraz z ich opracowaniem – greckich i łacińskich źródeł ukazujących jego dzieje od synodu w Hierei (754) do soboru nicejskiego II (787). Obejmuje pełne teksty (rozprawy doktrynalne, Żywot Szczepana Młodszego i inne biogramy świętych tego okresu), jak też odnośne fragmenty obszerniejszych źródeł (bizantyńskie kroniki, łacińskie roczniki, listy papieskie, akta synodalne). Źródła te potwierdzają,...

"W moim przekonaniu monografia autorstwa Profesorów Sikorskiego i Wątora nie tylko porządkuje dotychczasowy stan badań, ale przede wszystkim jest pierwszą w historiografii próbą- dodajmy udaną-kompleksowego ukazania dziejów Ligi Narodowej w zaborze pruskim. Historycy szczecińscy napisali dzieło wybitne, wielowątkowe, przedstawiające dzieje LN wszechstronnie, odkrywając fakty dotąd nieznane, wykorzystując przy tym ogrom zróżnicowanego materiału źródłowego i literatury przedmi...

W polskiej historiografii i poczesne miejsce zajmuje literatura wspomnieniowa. Publikacja Z dziejów Polski i Skarżyska--Kamiennej autorstwa znakomitego geofizyka, pracownika naukowego Instytutu Geofizyki Polskiej Akademii Nauk, Stanisława Michnowskiego jest tego najlepszym przykładem. Autor nadał swym wspomnieniom zwartą, logiczną strukturę i chronologiczne ujęcie. Za punkt wyjściowy przyjął ukazanie losów rodziny Michnowskich, dziejów Skarżyska-Kamiennej oraz Młodzaw, a takż...

Oficjalnie paragraf 175 niemieckiego kodeksu karnego penalizował wyłącznie relacje seksualne między mężczyznami. Prześladowanie lesbijek, osób transpłciowych, interpłciowych i biseksualnych odbywało się na podstawie innych przepisów, wymierzonych w osoby uznawane przez reżim za „aspołeczne”czy „kryminalistów”. Pamięć o prześladowaniu mniejszości seksualnych w czasie drugiej wojny światowej jest dziś w Polsce bardzo potrzebna. Brak edukacji historycznej dotyczącej tej grupy of...

To drugi tom źródeł do dziejów długiego sporu ikonoklastycznego w cesarstwie wschodniorzymskim (726-843). Zawiera - po raz pierwszy w polskim przekładzie – źródła greckie i łacińskie dotyczące najwcześniejszego okresu bizantyńskiej kontrowersji, od jej wybuchu (726) do synodu w Hierei (754). Wraz z trzema /Mowami/ Jana z Damaszku w obronie obrazów (tom I /Biblioteki Bizantyńskiej/) przybliżają one główne wydarzenia początkowej fazy ikonoklazmu, ukazują jego podłoże i pierwotn...