Książki o historii najnowszej

Celem tej monografii jest przedstawienie wyjątkowego zjawiska wydawniczego, jakim był Tygodnik Studencki ITD, funkcjonujący w latach 1960-1990. Pomimo swojej znaczącej pozycji wśród czasopism, zniknął z polskich kiosków ponad trzydzieści lat temu, głównie na skutek przemian ustrojowych tego okresu. Ostatni numer ITD opuścił drukarnię 6 maja 1990 roku. Mimo że był dobrze redagowany, interesujący i spełniał wszelkie kryteria prasy opinii tygodnik, który stanowił istotną część t...

Starcie pod Termopilami pomiędzy nieustraszonymi hoplitami greckimi i hordami przybyszów ze Wschodu pod sztandarami króla perskiego Kserksesa to jedna z najsłynniejszych batalii starożytności i w ogóle w historii świata. Została rozsławiona przez antycznych dziejopisarzy i wyniesiona do rangi przełomowego momentu w dziejach, mitu obrony ojczyzny i symbolu męstwa Greków, zwłaszcza Spartan z ich monarchą Leonidasem na czele. Dzięki komiksowi, a potem popularnemu filmowi „300” w...

Czym były osiemnastowieczne salony? Kto je prowadził i jak można było stać się częścią tego świata? Jakie aktywności towarzyszyły spotkaniom? Jakie funkcje pełniły salony w życiu społecznym i politycznym? Jaki był stosunek „salonierek” do polityki i w jakim stopniu salon pomagał im w ich publicznej działalności? Autorka odpowiada na te pytania, nawiązując do prac dotyczących salonu we Francji, pamiętników polsko-litewskiej szlachty oraz relacji podróżników, którzy odwiedzili ...

Wybór pism jednego z najważniejszych polskich myślicieli politycznych, przenikliwego krytyka komunizmu w wydaniu sowieckim, opisującego bolszewizm jako przejaw głębokiego kryzysu Europy. W swych tekstach pokazywał duchowe i intelektualne korzenie ideologii i praktyki bolszewików, opisywał ich zbrodnicze czyny i wskazywał, jak wielkie zagrożenie stanowią nie tylko dla poszczególnych państw i narodów, ale także dla samej cywilizacji zachodniej. Ukazywał zarazem krótkowzroczność...

Niniejszy tom obejmuje czasopisma wydawane przez Haszomer Hacair, syjonistyczną i lewicową organizacją młodzieżową, bardzo aktywną w konspiracji getta warszawskiego, a także dokumenty dotyczące jej działalności w trakcie wojny. Publikowany zespół obejmuje osiem tytułów prasowych: Płomienie, Iton Hatnua, El-Al, Neged Hazerem, Jutrznię, Przedwiośnie, Ojfbrojz oraz Zarzewie. W tomie znalazła się także m.in. ciekawa kolekcja listów przesyłanych w pierwszej połowie 1940 r. przez c...

To wyjątkowy album. Prezentujemy w nim najbardziej niezwykłe zdjęcia Krakowa z przełomu XIX i XX w. wykonane przez mistrzów z fotograficznej rodziny Kriegerów. Po raz pierwszy, poprzez zbliżenia, powiększenia i wycinki z kadrów, odkrywamy zaskakujące, niewidoczne na pierwszy rzut oka szczegóły znanych i mniej znanych ujęć.Stało się to możliwe dzięki wykorzystaniu najnowszej techniki podczas digitalizacji szklanych klisz. To spotkanie współczesnej technologii z doskonałym wars...

Książka stanowi zwięzłą i przystępną syntezę dotyczącą formacji uznawanej przez wielu za symbol naszej narodowej wojskowości. Marek Groszkowski, podsumowując dostępną wiedzę na temat polskiej jazdy, stara się odpowiedzieć na pytanie, czy była to formacja skuteczna, czy wywiązywała się z postawionych przed nią zadań, dlaczego zniknęła z pól bitew i czy można było temu zapobiec. Autor prezentuje ubiór, oporządzenie, uzbrojenie, sposoby walki oraz najciekawsze starcia polskiej j...

Polska historia sztuki wydała jak dotąd niewiele opracowań monograficznych malarzy XV i XVI wieku, czynnych na terenie dawnego Królestwa Polskiego. Książka Michał Lancz z Kitzingen. Frankoński malarz w Krakowie (1507–1523) pióra Adama Spodaryka stanowi krok w stronę uzupełnienia tej istotnej luki. Wnikliwą i wieloaspektową publikacją Autor nawiązuje do długiej tradycji badań nad malarstwem, prowadzonych dotychczas w krakowskich instytucjach naukowych: w Instytucie Historii Sz...

Tu biło i bije serce Polski. Wawel – ponad tysiącletnia katedra i królewski zamek– góruje nad Krakowem, prastarą stolicą. To prawdziwy skarbiec najdawniejszych i nowszych zabytków; od romańskich po młodopolskie. Wawel to świadectwo silnej wiary Polaków i państwa-mocarstwa zwanego Rzeczpospolitą. To nekropolia wielkich królów, zasłużonych hierarchów, dzielnych bohaterów, ale i wieszczów narodowych. Album ukazuje niepowtarzalność oraz piękno architektury, bogactwo licznych dzie...

WYDANIE POPRAWIONE I UZUPEŁNIONE Bestseller autora dwutomowego dzieła Hitlera wojna U-Bootów. Saga o drodze do zwycięstwa amerykańskiej floty podwodnej w wojnie z japońską żeglugą na Pacyfiku. Od pierwszych ataków wadliwymi torpedami do triumfu taktyki wilczych stad, blokady Wysp Japońskich i podpisania przez Japonię aktu kapitulacji na pokładzie pancernika USS „Missouri” 2 września 1945 roku. Ciche zwycięstwo, wydane w wielu krajach świata i uznane za jedną z najlepszych ks...

Prezentowane studium historyczno-geograficzne obejmuje przestrzeń kościelną, którą tworzyła od około 1340 r. diecezja przemyska, a od roku 1992 trzy nowo utworzone struktury diecezjalne: archidiecezja przemyska, diecezja rzeszowska oraz diecezja zamojsko-lubaczowska, tworzące razem metropolię przemyską. "Atlas historyczny metropolii przemyskiej" jest owocem pracy zespołu historyków i kartografów związanych z Ośrodkiem Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce KUL. A...

Bitwa, która odbyła się 1 IX 1015 roku w ziemi plemienia Dziadoszan na zachodnich krańcach państwa Piastów jest jednym z największych polskich zwycięstw . W tym starciu wojsko polskie, złożone wyłącznie z łuczników i lekkiej jazdy, zdruzgotało armię niemiecką, złożoną z najlepszych jednostek. Henryk II, cesarz Niemiec, uciekł przed bitwą przeczuwając klęskę i rozkazał swojej armii walczyć. Opuszczone przez własnego wodza wojsko najeźdźcy nie sprostało polskiej taktyce i legł...

Omawiana na kartach niniejszego opracowania operacja wojsk izraelskich w południowym Libanie w roku 1978 - operacja "Litani" wyrosła z długotrwałego i w zasadzie nierozwiązywalnego konfliktu izraelsko-palestyńskiego. Konfrontacji, w której uczestnikami byli i nadal są również inne podmioty prawa międzynarodowego oraz aktorzy niepaństwowi, którzy wykorzystywali sytuację i stały stan napięcia do realizacji własnych celów. W latach 70. XX wieku były to przede wszystkim organiz...

"Monografia 4 Pułku Artylerii Ciężkiej jest jedną z pierwszych, a w przypadku artylerii – pierwszą kompleksowo zakrojoną historią oddziału z łódzkiego okręgu wojskowego. Zagadnienie wydaje się tym bardziej interesujące, że dotyczy trzech zróżnicowanych garnizonów – wielkomiejskiego (Łódź), miejskiego (Częstochowa) i małomiasteczkowego (Tomaszów Mazowiecki). Autorzy mają nadzieję, że udało się im przybliżyć niełatwą materię organizacji i funkcjonowania jednostki, poboru, wyszk...

Polski zagon pod Magdeburg w 1007 roku był działaniem wyprzedzającym niemiecką napaść i miał na celu spustoszenie wrogiego zaplecza. Cel ten został osiągnięty i polscy jeźdźcy wrócili wraz z grupą ludności słowiańskiej, zamieszkującej ziemie podbite przez Niemców. Mimo zgromadzenia się armii niemieckiej, nie doszło wówczas do bitwy. Wbrew pozorom, to między innymi właśnie dlatego zagon ten zasługuje na upamiętnienie go w odrębnej książce. Jak przekazał niemiecki kronikarz Th...

"Opinia publiczna, a niekiedy i świat naukowy prezentują często uproszczony obraz międzywojennej Polski: bądź jednoznacznie pozytywny, bądź zdecydowanie krytyczny. Oba te podejścia stanowią przejaw (de)mitologizacji II RP. Takie tendencje wzmacniają różnorakie czynniki: zarówno dziedzictwo kilkudziesięciu lat komunistycznej propagandy, jak i efekt odreagowania PRL-owskiej polityki historycznej, a ponadto wciąż aktualne, choć reinterpretowane spory polityczne, sięgające korzen...

Ukazanie się świeżych oddziałów polskich wywarło ogromne wrażenie na moskiewską straż tylną. Widząc nadciągający oddział, zabrała się ona na dobre do przeprawy. Pierwszym z zaangażowanych w walkę świeżych oddziałów polskich była arkebuzeria Stanisława Sobackiego. Rzucona bezpośrednio do walki na prawym skrzydle oddziału Kiralyego, popędziła ona przed sobą moskiewską straż przednią i dotarła do brzegu rzeki, oczyszczając go z nieprzyjaciela. Na tym samym skrzydle rozwijały się...

"Dzieła wybrane Wincentego Witosa pokazują ogromny dorobek pisarski współtwórcy polskiej niepodległości. Na pięciotomową edycję składają się wspomnienia, w tym te spisywane na przymusowej emigracji w Czechosłowacji, publicystyka oraz przemówienia. Mimo dużej dozy subiektywizmu dzieła Witosa stanowią cenne źródło historyczne dzięki zawartej w nich faktografii. Tom pierwszy obejmuje okres od dzieciństwa autora do upadku monarchii austro-węgierskiej. Znajdujemy tu barwne opisy w...

Z okazji rocznicy stulecia powstań śląskich Instytut Badań Regionalnych Biblioteki Śląskiej w Katowicach oddaje do rąk czytelników trzeci tom "Słownika Powstań Śląskich, poświęcony tym razem wydarzeniom 1921 roku. Współpraca wielu badaczy, reprezentujących związane z Górnym Śląskiem placówki akademickie, biblioteczne, muzealne i naukowe, pozwoliła na przygotowanie zestawu obszernych haseł problemowych oraz biogramów osób związanych z dziejami kampanii plebiscytowej i z trzeci...

Kolejne tomy „Słownika”, dotyczące drugiego i trzeciego powstania śląskiego, ukażą się w latach 2020–2021. Poprawie 40 latach, które minęły od wydania „Encyklopedii Powstań Śląskich”, od dawna istniała potrzeba nowego opracowania encyklopedycznego, uwzględniającego aktualny stan badań naukowych i przedstawiającego powstania na Górnym Śląsku jako odrębny fenomen w historii Polski. Wydawcy zdecydowali się na przedstawienie kluczowych wydarzeń związanych z powstaniami śląskimi n...

Przedstawiamy nowe, rozszerzone wydanie monumentalnej książki autorstwa Artura Kijasa – nestora historyków polskich, jednego z najwybitniejszych znawców dziejów Rosji, a przede wszystkim losów Polaków zamieszkujących jej obszerne terytorium. Po raz pierwszy Słownik biograficzny „Polacy w Rosji od XVII wieku do 1917 roku” ukazał się ponad 20 lat temu. Obecne, wyjątkowo staranne wydanie zostało znacząco rozbudowane o kilkadziesiąt nowych biogramów, a zakres literatury obejmuje ...

„Ramy chronologiczne funkcjonowania dwory Zygmunta nie są łatwe do precyzyjnego wyznaczenia z powodu niemożności wskazania jego dokładnego początku. Z pewnością Jagiellończyk miał własną służbę wcześniej, ale najstarszy zapis o jego dworzaninie pojawił się dopiero 2 lutego 1493 r. i dotyczył Krzysztofa Szydłowieckiego. Datę tę wypada uznać za pierwszą pewną cezurę czasową w dziejach dworu królewicza. [...] Podstawą źródłową niniejszego opracowania są przechowywane w Archiw...

Celem niniejszej monografii jest całościowe przedstawienie organizacji floty krążowników ciężkich Japońskiej Marynarki Wojennej (jap. Dai Nippon Teikoku Kaigun) oraz jej możliwości bojowych w okresie wojny na Pacyfiku. W opracowaniu dane zostały ukazane w różnych przekrojach, z szerokim wykorzystaniem tabel, które jak sądzę pozwalają niejednokrotnie przystępniej zobrazować fakty, ułatwiając też ich porównywanie i przede wszystkim odnajdywanie potrzebnych danych. O ile zatem o...

Prezentowana książka nie stanowi studium prozopograficznego, poświęconego wszystkim znanym wodzom działającym za czasów cesarzy Zenona i Anastazjusza. Jej cel jest zdecydowanie skromniejszy – ukazanie Czytelnikowi, nie tylko profesjonaliście , sylwetek piętnastu dowódców bizantyńskich z lat 474–518, którzy z różnych względów przyciągnęli uwagę jej autorów. Publikacja składa się z trzech części. W pierwszej przedstawiono armię bizantyńską, której oddziałami dowodzili omawiani ...

Starożytne kroniki historyczne zdradzają nam najdawniejsze dzieje Chin, od wielkiego potopu sprzed czterech tysięcy lat i owianej tajemnicą dynastii Xia, poprzez dzieje dynastii Szang i Zhou, okres „Wiosen i Jesieni”, aż do końca chińskiego „żelaznego wieku”, czyli epoki Walczących Królestw. Przez stronnice tej książki przewijają się setki autentycznych postaci: królowie i królowe, faworyci i nałożnice, ministrowie i kanclerze, generałowie, dyplomaci i szpiedzy, mędrcy i głup...

The example of the memory of Andrey Sheptytsky shows very clearly how Polish and Ukrainian historical cultures are interconnected. After the fall of communism, actors in both Poland and Ukraine faced the challenge of rebuilding the cognitive dimension of their cultures. […] In the case of Sheptytsky’s legacy, the issue of “finding a way of reading it” becomes important because the Ukrainian Greek Catholic Church (UGCC) was excluded from the process of shaping the identity of...

Książka jest zapisem spotkań i rozmów Krystyny Rudowskiej z sześcioma niezwykłymi ludźmi: Januszem Komorowskim, Wiktorem Olędzkim, Henrykiem Leliwa-Roycewiczem, Michałem Gutowskim, Olgierdem Janem Kiersnowskim i Janem Kantym Dabrowskim. Wszyscy oni byli znakomitymi jeźdźcami, zdobywali nagrody w konkursach w kraju i za granicą, a także na igrzyskach olimpijskich. Pięciu z nich służyło w kawalerii i walczyło na fronatach II wojny światowej. Autorka oddaje głos swoim bohaterom,...

Nie doczekał się potomków ostatni z Jagiellonów. Zygmunt August zakończył historię litewsko-polskiej dynastii. Została jedynie siostra Anna, ale powierzyć jej korony się nie zdecydowano. W ciągu niespełna roku spisano Pacta Conventa i wysłano propozycję pretendentowi. Przyjechał, koronę wziął i po roku uciekł. Panowie i sejm radzili, to do nich należał jeszcze głos decydujący, który już niedługo całkiem straci swoją wagę. Tym razem wybrali znakomicie, ale to niestety ostatni ...

Autorka wprowadza czytelników w świat tekstyliów biblijnych, odsłaniając przed nimi bogactwo i różnorodność terminów hebrajskich oraz ich ekwiwalenty greckie. Charakterystyczne odniesienia do tekstyliów używanych przez Izraelitów wskazują, że zwyczaje zmieniały się pod wpływem przemian politycznych na Bliskim Wschodzie. Modę narzucał ten, kto aktualnie dominował. Kontekst kulturowy i historyczny, w którym powstały analizowane teksty, odgrywa kluczową rolę w opisie postaci bib...

Prezentowany wybór wystąpień obejmuje okres 2018–2020, a więc czas, w którym kształtowało się wiele dzisiejszych wyzwań. Jednym z nich było umocnienie bezpieczeństwa kraju poprzez zacieśnienie sojuszu ze Stanami Zjednoczonymi. Na wzajemne relacje negatywnie wpływał kryzys związany z nowelizacją ustawy o IPN i amerykańską ustawą 447 dotyczącą restytucji mienia żydowskiego w Polsce. Trudności zostały przezwyciężone dzięki współpracy Polski z USA w Radzie Bezpieczeństwa ONZ, ws...

Jak doszło do sformułowania pojęcia ludobójstwa? Jaka była w tym rola Rafała Lemkina, polskiego prawnika żydowskiego pochodzenia? Jakich problemów przysparzało najpierw wprowadzanie terminu ludobójstwo do obiegu prawnego, a następnie karanie przez sądy winnych tej potwornej zbrodni? Jak wyglądała ewolucja idei i systemu penalizacji masowych zbrodni w XX i XXI wieku? W zebranych w niniejszym tomie polsko- i angielskojęzycznych tekstach odpowiedzi na te pytania poszukują prawni...

Pomysł napisania książki o liderach podziemia „Solidarności” pojawił się pod koniec 2018 roku podczas spotkania w Gdańsku, na którym byli obecni najważniejsi przedstawiciele związku: Krzysztof Pusz (gospodarz spotkania), Bogdan Borusewicz, Zbigniew Bujak, Zbigniew Janas, Jan Lityński, Bogdan Lis, Adam Michnik, Lech Wałęsa i autor. Dyskusja na temat przemian, jakie nastąpiły w programie i sposobach działania Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” po odejści...

Książka „ Żołnierz i dyplomata. Pamiętnik” jest pierwszym wydaniem znajdującego się w zbiorach rodzinnych pamiętnika Jerzego Potockiego, pułkownika WP, ziemianina, senatora II RP i dyplomaty. Pozostawił on po sobie barwne wspomnienia będące bogatym, pełnym faktów historycznych, barwnych opisów i anegdot, komentarzem do czasów walk o wolność Polski i starań o jej utrzymanie. Autor z racji pełnionych w dyplomacji polskiej II RP funkcji charakteryzuje polskie stosunki w czasac...

Wybór pism czołowego publicysty II RP, cenionego badacza Bizancjum, przedstawiciela ruchu syndykalistycznego, który analizował różne aspekty faszyzmu, hitleryzmu, bolszewizmu i polskiej rzeczywistości po zamachu majowym. Przedstawiał je na tle powojennego kryzysu Europy i w obliczu zmierzchu, jak sądził, demokracji liberalnej. To prowokujący do myślenia, wiele razy mogący zaskoczyć Czytelnika zapis dylematów, z jakimi mierzyli się myśliciele polityczni jednego z najbardziej b...

"Rozpoczęte w 1905 roku przez dyrektora warszawskiego Archiwum Głównego Akt Dawnych Teodora Wierzbowskiego wydanie sumariusza dokumentów wpisanych do ksiąg Metryki Koronnej, znanego dziś powszechnie pod skróconym tytułem Matricularum Regni Poloniae Summaria, jest bardzo ważnym momentem w dziejach badań nad historią Polski w średniowieczu i czasach nowożytnych. Wynika to ze znaczenia uprzystępnionego szerszemu gronu badaczy źródła. Pod nazwą Metryki Koronnej kryją się bowiem k...

„Rejestr popisowy ciężkozbrojnych pocztów dworzan konnych króla Zygmunta I Starego z lat 1518-1525” wydany przez Agnieszkę Januszek-Sieradzką i Andrzeja Gładysza, stanowią kolejny tom z serii „Folia Jagellonica. Fontes” – pokłosia imponującego skalą przedsięwzięcia, jakim jest międzynarodowy grant Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki „Epoka jagiellońska i jej dziedzictwo w I Rzeczypospolitej do 1795 roku”.

Pierwsza popularno-naukowa monografia poświęcona ulicy Tłomackie – ulicy szczególnie ważnej dla stołecznej społeczności żydowskiej. Publikacja ukazuje dzieje tego miejsca i jego mieszkańców oraz funkcjonujących tu instytucji i organizacji na szerszym tle historii Warszawy, ze szczególnym uwzględnieniem etnicznego i konfesyjnego zróżnicowania stolicy. Tłomackie poznajemy jako miejsce usytuowane na styku narodów, religii i kultur, jako żydowskie centrum religijne i kulturalne f...

Katalog ma charakter alfabetycznego spisu, który obejmuje druki wydane przez jezuitów polskich w XVI wieku. Za jezuitów polskich uznaję tych, którzy pracowali w czasie wydania książek na terenach Rzeczypospolitej Obojga Narodów, niezależnie od tego, jakie było ich pochodzenie i do jakiej prowincji należeli wstąpiwszy do zakonu. W spisie uwzględniono książki zgodnie z nazwiskiem autora lub tytułem dzieła. Podstawę opracowania stanowiła przede wszystkim Bibliografia polska Est...

Słowianie wierzyli, że bogowie sterują kosmosem i naturą, żywiołami takimi jak światło, woda, ogień, odpowiadają za rytm dobowy i zmieniające się pory roku. Autor szeroko opisuje poszczególnych bogów: jak ich przedstawiano w źródłach pisanych i w sztuce, jakie mieli cechy i atrybuty, jak wyglądał ich kult w różnych odłamach Słowiańszczyzny. Sporo miejsca poświęcono demonom i istotom mitycznym, takim jak wilkołaki, wampiry i strzygi. Tomasz Kosiński, autor książek „Rodowód Sło...

Jadwiga Zamoyska, umierając 100 lat temu miała za sobą długie, burzliwe życie, w całości poświęcone pracy społeczno-wychowaczej. Przyszła na świat 4 lipca 1831 roku, gdy powstanie listopadowe dobiegało tragicznego końca. Jej ojciec był adiutantem generała Jana Skrzyneckiego, jednego z naczelnych wodzów powstania. Dzieciństwo i młodość spędziła w galicyjskich Oleszycach, a także w podpoznańskim Kórniku. W wieku 21 lat wyszła za mąż za starszego o prawie 30 lat generała Władysł...

Nowy katalog z serii Kolekcje ze Zbiorów Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku jest poświęcony żołnierzom 2. Korpusu Polskiego. Autorki przedstawiają w nim dzieje 15 bohaterów, a zarazem żołnierzy i dowódców, prezentując należące do nich przedmioty – obecnie eksponaty znajdujące się w zasobach MIIWŚ. Przedmioty osobiste, fotografie, książki, elementy umundurowania czy biżuteria patriotyczna to cenne zbiory, a tym samym – materialne dowody wojennych przeżyć. To jednak nie wszys...

Nowe, starannie opracowane wydanie książki autorstwa badaczy historii XX w. pozwala lepiej zrozumieć istotę zmowy Hitlera ze Stalinem. Bogaty materiał źródłowy dobitnie ilustruje skalę tego zbrodniczego przedsięwzięcia. Wskazuje również na ogrom kłamstw, które przez dziesięciolecia zaciemniały prawdę o IV rozbiorze Polski. Główną treść książki stanowi 40 dokumentów z lat 1927–1953, których znaczna część bezpośrednio odnosi się do zacieśniania stosunków niemiecko-sowieckich w...

"Niniejsza publikacja udostępnia kolejny etap prac zapoczątkowanego w 2009 roku projektu Radices Silesiae - Silesiacae radices, integrująego środowisko badaczy i instytucji akademickich z Polski, Niemiec i Czech w zakresie historycznych badań śląskoznawczych. To trzecia publikacja w związanej z tym przedsięwzięciem serii, a jej tytuł - podobnie jak dwóch poprzednich - nawiązuje do zorganizowanych w jego ramach konferencji, tym razem właśnie pod hasłem Silesia et orbis, we Wro...

"Prezentowana rozprawa dotyczy pierwszego, dramatycznego dwulecia Polski niepodległej, z kwestią białoruską jako merytoryczną osią konstrukcyjną wykładu. Temat ma już swoją historiografię, ale jak udowadnia Autorka, wiele można jeszcze do niej wnieść wiedzy faktograficznej i oryginalnych interpretacji - nowatorskich, pobudzających intelektualnie".

(Z recenzji wydawniczej prof. Wojciecha Materskiego)

„Niemieckie szkoły i kursy wywiadowczo dywersyjne…” to rozbudowana i szczegółowa monografia dotycząca działalności niemieckich agencji wywiadowczych na okupowanym terytorium Białorusi. Autor analizuje ośrodki w poszczególnych rejonach, posługując się współczesnym podziałem administracyjnym Republiki Białorusi na obwody. W prezentowanej pracy autor z kronikarską dokładnością opisuje strukturę wspomnianych niemieckich szkół i kursów, ewolucję ich głównych obszarów działalności...

W tomie znalazło się 25 artykułów. Autorami są zarówno badacze i badaczki zajmujący się na co dzień historią Żydów i stosunków polsko-żydowskich – historycy, socjologowie, politolodzy, literaturoznawcy, jak i osoby zainteresowane tym tematem jako częścią ich rodzinnej czy zawodowej historii. Tematyka artykułów, choć wszyscy Autorzy/ki podejmują zagadnienia z zakresu szeroko rozumianej historii kobiet i płci, jest zróżnicowana pod względem chronologicznym, geograficznym i spo...

"Celem powstania tego dzieła jest pytanie o prawidłową wymowę imienia Jezus. Autor rozpoczyna pracę stwierdzeniem: temat wcale jest aktualny, gdyż - dziwna to rzecz - imieniu najdroższemu dla każdego chrześcijanina nie poświęcono dotąd żadnego specjalnego badania (pisane w latach 20-tych ub. stulecia). Wprawdzie można by wskazać nowsze prace poświęcone imieniu Jezus, ale dotyczą one aspektu historyczno-zbawczego tego imienia. Opracowane przez Księdza Aleksego Klawka ujęcie fi...

Katalog wystawy „Walka i Cierpienie. Obywatele polscy podczas II wojny światowej” prezentuje pełen zakres eksponatów, które tworzyły wspomnianą ekspozycję. Publikacja skłania do refleksji nad znaczeniem ofiary, którą ponieśli Polacy wskutek ekspansji totalitaryzmów XX w. Wystawa czasowa „Walka i Cierpienie. Obywatele polscy podczas II wojny światowej” była prezentowana od 1 września 2019 r. do 28 lutego 2022 r. w Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. Stanowiła szczególną form...

Prezentowana publikacja jest próbą podsumowania dotychczasowych doświadczeń w uprawianiu archeologii współczesności w Polsce, a także nakreślenia potencjalnych przyszłych pól i perspektyw badawczych. Poprzez integrowanie różnych środowisk naukowych oraz pozanaukowych w założeniu ma promować ideę interdyscyplinarnej współpracy wokół dziedzictwa nieodległej przeszłości, inkluzywne podejście do nauki oraz koncepcję nauki obywatelskiej. (…) archeologia współczesności, zwracająca ...

Tematem publikacji jest operacja Cedar Falls przeprowadzona na terenie Żelaznego Trójkąta pod Sajgonem od 8 do 26 stycznia 1967 roku w czasie wojny w Wietnamie. W Polsce operacja ta jest mało znana, wobec czego praca ta stara się przybliżyć polskiemu czytelnikowi jeden z ciekawszych i symptomatycznych fragmentów słynnej wojny w Wietnamie – wojny, którą Ameryka przegrała. Cedar Falls była pierwszą z szeregu wielkich ofensyw 1967 roku, angażując po raz pierwszy w tym konflikcie...

W obecnie obowiązującej terminologii polskiej za ścigacz (ang. fast boat) zwykło się uważać „mały, szybki okręt wojenny, wyposażony w urządzenia hydrolokacyjne do wykrywania oraz w urządzenia do zwalczania nieprzyjacielskich okrętów podwodnych na wodach przybrzeżnych”1. Według innej interpretacji, pojęcie ścigacza rozciąga się też na małe okręty o uzbrojeniu artyleryjskim, służące do zwalczania kutrów torpedowych nieprzyjaciela (są to tzw. ścigacze artyleryjskie). Tu zaczyna ...

Prezentowany, jedenasty tom z serii Życie prywatne Polaków w XIX wieku, opatrzony podtytułem „Perspektywa stołu”, przenosi uwagę na kulturowe i społeczne kwestie spożywania i jedzenia. Stanowi próbę oglądu życia prywatnego i życia codziennego epoki przez pryzmat praktyk i nawyków żywieniowych oraz szeroko pojętej kultury jedzenia. Analiza życia prywatnego dziewiętnastowiecznych Polaków „z perspektywy stołu” – w kontekście kultury kulinarnej, rytuałów konsumpcyjnych oraz społe...

Tom zredagowaliśmy w konwencji historycznej, poczynając od lat I wojny światowej, tj. zaangażowania toruńskich lekarzy w działania niepodległo­ściowe, przez okres międzywojenny, miesiące niemieckiej Zbrod­ni Pomorskiej 1939–1940 i kolejne lata II wojny światowej. Wie­lu z nich służyło w Toruniu i przeszło przez tutejszy VIII Szpital Okręgowy, a w czasie wojny pełniło wysokie funkcje w struktu­rach Polskiego Państwa Podziemnego i jego Armii Krajowej, jak np. płk dr Zygmunt Gil...

Bez wielkich słów, choć one by tu także miały miejsce, ta książka to źródło unikalnej wiedzy, energii, prostoty, afirmacji życia i imponującej siły. Dla mnie była wielką nauką i przyjemnością. Wspaniale, że powstała. Dziękuję. Krystyna Janda Zbyszek Janas jest Opowiadaczem Doskonałym, a do tego ma o kim i o czym mówić. Opowieści o jego spotkaniach z przeróżnymi ludźmi, w tym światowej sławy, o kłótniach z nimi i przygodach, o pracy i wspólnym tworzeniu historii Polski, dosta...

Poza słowiańską przestrzenią kulturową, w wielu ośrodkach akademickich na Zachodzie studia nad polskim językiem, literaturą czy historią prowadzone są zazwyczaj – zarówno na płaszczyźnie naukowej, jak i dydaktycznej – w szerszym nurcie badań slawistycznych. Właśnie z myślą o rozwoju tej specjalności w ramach studiów neofilologicznych na uczelniach włoskich powstało prezentowane kompendium […] Na polskim, par excellence słowiańskim gruncie prezentowana książka nigdy nie będzie...

Na początek wieku XIX w Ameryce Południowej duży wpływ wywarł kryzys, który dotknął stare potęgi kolonialne – Portugalię i Hiszpanię. Wojny epoki napoleońskiej, które ogarnęły Europę, doprowadziły do upadku znaczenia tych dwóch państw, a idee wolności szerzone przez rewolucyjną Francję znalazły naśladowców w Nowym Świecie. Już w 1804 roku niepodległość, po ciężkich walkach z wojskami przysłanymi z metropolii, ogłosiła francuska kolonia Haiti. W latach 20. XIX wieku w Ameryce ...

Chorągiew wojewody pomorskiego Denhoffa, rzucona w tym czasie do boju na rozkaz króla, szybko uległa przeważającej sile wroga. Nadszedł decydujący moment boju kawalerii. Król nakazał zwrot ku oskrzydlającym prawe skrzydło Turkom swoim chorągwiom husarskim, które poprowadził do kontrataku. Manewr ten jednak zbiegł się chyba w czasie z czołowym atakiem tureckim, może nawet niezbyt silnym, bo tylko wiążącym, ale towarzysze polscy z centrum i lewego skrzydła uznali w ferworze wal...

Jak kształtowała się grecka demokracja? Czym było polis? Dlaczego Partenon jest tak niezwykły? Historia starożytnej Grecji zawiera ogrom fascynujących wątków, które Thomas R. Martin przywołuje i intrygująco zestawia, tchnąc nowe życie w spojrzenie na tę cywilizację. Barwnie i bezkompromisowo opisuje jej dzieje, poczynając od prapoczątków w epoce kamiennej, przez pierwsze wielkie kultury: mykeńską i minojską, czasy wojen perskich i imperium ateńskiego, aż po podboje Aleksandr...

Teby są wyraźnie przedzielone Nilem – żywi zajmują wschodni brzeg, a martwi zachodni. W małym, czteropokojowym domu o powierzchni 40 metrów kwadratowych żyje nawet 12 osób. Mało tego – większość osób ma w domu jeszcze osobną kaplicę. Wybór różnych rodzajów chleba jest niemal tak bogaty, jak współcześnie. Kobiety, mężczyźni, królowe i bogowie w Egipcie używają na co dzień wielu kosmetyków. Starożytny Egipt fascynuje od wielu lat. Nie tylko za sprawą monumentalnych piramid, a...

"Publikacja jest pracą zbiorową, zawierającą artykuły oraz opracowane naukowo źródła, dotyczące zbrodni Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów i Ukraińskiej Powstańczej Armii na Polakach w latach 1939–1945. W publikacji znalazły się: artykuł Piotra Chmielowca, dotyczący zbrodni popełnianych przez bojówki OUN we wrześniu i październiku roku 1939; wspomnienia Władysława Kurkowskiego pt. Samoobrona Huty Stepańskiej na Wołyniu; artykuł Tomasza Berezy, dotyczący zbrodni popełnione...

Zrealizowany w latach 2005–2018 projekt badań inskrypcji na terenie współczesnego województwa lubuskiego został sfinalizowany trzynastotomowym wydawnictwem źródłowym w ramach X tomu serii Corpus Inscriptionum Poloniae. Mimo że seria ta ma swoje początki w latach 70. XX wieku w ośrodku lubelskim, to właśnie województwo lubuskie jest jedynym obecnie regionem w Polsce, gdzie badania tego typu zostały przeprowadzone w sposób kompleksowy i całościowy. Ich efektem jest wprowadzenie...

24 lutego 2022 r. zaczął się największy konflikt zbrojny w Europie od zakończenia II wojny światowej - wojna autorytarnego mocarstwa przeciw państwu, w którym dokonała się demokratyczna przemiana. Po ponad roku wciąż nie widać szans na jej zakończenie. Agresorzy burzą miasta i wsie, niszczą gospodarkę, infrastrukturę, dokonują przerażających zbrodni wobec ludności cywilnej. Towarzyszy temu kłamliwa propaganda o "wyzwalaniu" mieszkańców Ukrainy. Obrońcy kraju wykazali się ogr...

Jagiellonowie i ich świat. Konflikty Jagiellonów to już piąty z tomów serii „Studia Jagiellonica” pod redakcją Bożeny Czwojdrak, Jerzego Sperki i Piotra Węcowskiego, która wypracowała sobie przez lata miejsce wśród wydarzeń mediewistycznych – jest bowiem plonem cyklu konferencji międzynarodowych odbywających się w gościnnych progach muzeum zamkowego w Oświęcimiu. Jak wcześniej jest to zbiór tematycznie ukierunkowanych tekstów uznanych badaczy z Europy środkowej – tym razem dw...

Książka podejmuje problematykę stosunków bilateralnych turecko-amerykańskich i turecko-sowieckich w latach 1945–1952, czyli od ostatnich miesięcy II wojny światowej aż do przystąpienia Turcji do struktur Paktu Północnoatlantyckiego. Autorka zwróciła uwagę na ich wzajemne wpływanie na siebie, a także obaliła narosłe mity o jednoznacznym opowiedzeniu się Turcji po zachodniej strefie wpływów jeszcze pod koniec lat 40. XX wieku oraz wielkości amerykańskiej pomocy dla Ankary. Prz...

„Czy średniowieczny duchowny mógł być jednocześnie mieszczaninem? Sprzeczność tego pytania jest tylko pozorna. Wynika ze stereotypowego przekonania o nieruchomej strukturze społeczeństwa średniowiecznego, sztywno podzielonego na ściśle odseparowane stany. Tymczasem problem ówczesnej przynależności społecznej nie jest wymysłem współczesnego historyka. Pytanie czy kapłan jest mieszczaninem zadawali już średniowieczni rajcy. Znalazło się ono w zestawie problemów prawno-ustrojowy...

Udo Arnold, emerytowany profesor Uniwersytetu w Bonn, doktor honoris causa uniwersytetów w Olsztynie i Saratowie, jest jednym z najwybitniejszych badaczy historii zakonu niemieckiego. Jego zainteresowania naukowe obejmują wszystkie aspekty i cały zakres chronologiczny dziejów zakonu, od założenia pod Akką w 1190 roku, po czasy współczesne. Włożył nieoceniony wkład w umiędzynarodowienie badań nad Krzyżakami, był współzałożycielem i długoletnim prezydentem Międzynarodowej Komis...

W państwie Chu żył raz pewien człowiek biegły w fizjognomii, rozpoznawaniu charakteru człowieka po twarzy. Jego osądy były tak trafne, że wspominano je we wszystkich zakątkach państwa. Sam nawet król wezwał go w końcu na swój dwór. Przybyłego mistrza poprosił o zdradzenie sekretu. Człek wyznał prosto i szczerze: „Wcalem nie biegły w czytaniu charakteru ni losów człowieka z jego oblicza. Wyroki me opieram na bacznej ocenie tych, których badany ma za przyjaciół”. Obce słowa,...

Wojny polsko-jaćwieskie w XIII wieku od zawsze były tematem interesującym polskich pasjonatów historii. Do dzisiaj nie doczekały się jednak wielu opracowań. Żadne nie dotyczy samego okresu o największym natężeniu walk, czyli lat 1247-1282. Temat jest o tyle ważny, że blisko żyjący Jaćwingowie stanowili wielkie zagrożenie dla Polski w czasie, gdy lista jej prześladowców zdawała się nie mieć końca. Ogromnym nieszczęściem były najazdy Litwinów. Prusowie, mimo trwającego podboju...

Niniejsze opracowanie stanowi próbę opowiedzenia historii poznańskich oddziałów intendentury - 7. Oddziału Służby Intendentury i 7. Batalionu Administracyjnego, stacjonujących w okresie 1925-1931 w garnizonie poznańskim na terenie Fortu Winiary, przemianowanego później na Koszary Cytadela, których głównym zadaniem było szkolenie szeregowych dla potrzeb służby intendentury, uzupełnienie składów osobowych formacji nieewidencyjnych intendentury oraz prowadzenie czynności mobiliz...