Książki o historii najnowszej

Afrykańska wyspa Madagaskar, położona u wejścia do Oceanu Indyjskiego, była kolonią francuską, która po wojennej klęsce metropolii w 1940 roku opowiedziała się za nowymi władzami francuskimi w Vichy. Odmówiła tym samym wszelkiej współpracy nie tylko z przedstawicielami "Wolnej Francji" gen. de Gaulle'a, ale też zerwała układy z dotychczasowymi sojusznikami. W książce przedstawiono, po raz pierwszy w historiografii polskiej, przebieg tych walk o Wielką Wyspę (jak zwano Madag...

Współczesne lato to przede wszystkim wakacje. W przedwojennej Polsce lato odróżniało się od innych pór roku tylko tym, że było cieplej. Podróżowali oczywiście artyści, literaci, dziennikarze, a kurorty z roku na rok stawały się coraz nowocześniejsze (tak jak modernizowała się Polska). Ale nie wszędzie było tak kolorowo. Na wsi o wakacjach się nie marzyło. Krucho z marzeniami było także w województwach wschodnich, dziś określanych mianem Kresów. Opisując ostatnie przedwojen...

Publikacja zawiera 21 tekstów opisujących dzieje PSZ na Zachodzie. Autorzy opisali m.in.: funkcjonowanie obozu izolacyjnego w Rothesay; świadomość kadr 2. Korpusu, stosunek Włochów do tej formacji; okoliczności pozbawienia polskiego obywatelstwa gen. Władysława Andersa; powojenne losy żołnierzy PSZ

Bitwa pod Cheroneją jest jedną z najgłośniejszych batalii starożytności. Latem 338 roku p.n.e. na polach pod Cheroneją władca Macedonii Filip II pokonał siły koalicji państw greckich, głównie Aten i Teb. Przez wiele lat cheronejska wiktoria uchodziła za symboliczny kres niepodległości Grecji. Cheroneja to także narodziny potęgi Macedonii, której władca stał się niekwestionowanym panem całej Hellady. Nakreśliwszy po zwycięstwie cheronejskim główne zasady porządku w Grecji i za...

W ostatniej dekadzie PRL z Polski wyjechało na stałe ok. 1,3 mln Polek i Polaków. Wśród migrujących byli azylanci stanu wojennego, uchodźcy solidarnościowi, migranci zawodowi o bardzo różnych stopniach wykształcenia i kwalifikacji. Książka opisuje perypetie, jakie napotykali, usiłując wyjechać z PRL i osiedlić się za granicą. Relacjonuje trudne doświadczenia związane z pierwszymi miesiącami i latami pobytu w obcym kraju oraz ze zdobywaniem pozycji zawodowej i stabilności mate...

Wojny, jakie toczyli Antygonidzi, Filip V i jego syn Perseus, z Republiką Rzymską doprowadziły do unicestwienia starożytnego królestwa Makedonów. Na polach pod Kynoskefalaj i Pydną zderzyły się dwa różne wojska, stosujące odmienne sposoby walki – najeżony długimi włóczniami walec falangi, zwarty jak kamienny mur, i elastyczna szachownica rzymskich manipułów. Zwyciężyli brutalni, sprawni w rabunku i potężniejsi Rzymianie. Synowie Wilczycy wszystkie swoje wojny prowadzili z nie...

Obszerna rozprawa naukowa poświęcona kształtowaniu się rodu heraldycznego Prus na Mazowszu w XIII-XVI wieku. Ród heraldyczny w dawnej Polsce Geneza stanu rycerskiego w średniowiecznym państwie piastowskim Ród heraldyczny jako twór polityczny, społeczny i kulturowy. Herby i struktura Ród heraldyczny w aspekcie prawnym. Przywileje Ród gniazdowy jako gałąź rodu heraldycznego. Nazwiska odmiejscowe Migracja Prusów w średniowieczu i jej tło polityczne Najstarsze osadnictwo ...

W obliczu nowej rzeczywistości tom 1
Stanisławów i Ziemia Stanisławowska w latach 1918-1923 Polityka - Wojskowość

Przez całą dekadę lat siedemdziesiątych szeregi PZPR nieustannie rosły. W 1980 r. partia liczyła ponad 3 mln członków, którzy wstąpili do niej albo z pobudek ideowych, albo ze zwykłego konformizmu. Po Sierpniu ’80 okazało się jednak, że jest ona kolosem na glinianych nogach i nie potrafi się utrzymać u władzy bez użycia siły. Stan wojenny wcale nie wzmocnił PZPR, a końcówka lat osiemdziesiątych przyniosła jej dekompozycję, zakończoną rozwiązaniem w styczniu 1990 r. Książka dr...

Do dziś nie ustalono komu przyznać palmę pierwszeństwa i uznać za odkrywcę miłości między mężczyznami. Już w starożytności Grecy i Rzymianie toczyli spór na ten temat. Jedni uważali, że legendarny poeta Tamyris był pierwszym mężczyzną, który zakochał się w młodzieńcu o wdzięcznym imieniu Hyakintos...

Warszawa 1993

Praca jest obszernym studium, w którym autor poddał wszechstronnej analizie złożoną antroponimię ludności ruskiej zamieszkałej na historycznych terenach wschodniej Lubelszczyzny, ściślej – na historycznym pograniczu polsko-ruskim. Autor zwraca uwagę za zróżnicowanie terytorialne nazewnictwa osobowego na tym obszarze, pozostające w związku z zasięgami dialektalnymi na badanym terytorium. Przy czym pogranicze zachodnio-wschodniosłowiańskie jest tu rozumiane w odniesieniach hist...

Zbiór szkiców, których wątek przewodni dotyczy – zgodnie z tytułem zbioru ale i szerzej – Kresów i „kwestii wołyńskiej”, dla Polaków i Ukraińców fundamentalnego problemu historycznego i politycznego, którego istotnym kontekstem jest kryzys chrześcijaństwa i cywilizacji liberalnej. Zapraszamy w podróż po motywach, wydarzeniach i książkach, w których „kresowość” okazuje się zagadnieniem wcale nie „kresowym”, lecz centralnym i mocno wpisanym w naszą historię i kulturę. Niech ni...

Pragnę bardzo serdecznie zaprosić do lektury kolejnego tomu "Studiów Wolińskich". Od wielu już lat pragniemy zainteresować czytelników niezwykle ciekawym i bogatym w historię regionem Morza Bałtyckiego. Tym razem przedmiotem, proszę mi wybaczyć to określenie, zainteresowania sporej grupy archeologów i historyków stała się kobieta. Już pobieżny przegląd prezentowanych w tym tomie tekstów wskazuje, że do tematu można podejść w bardzo różnorodny sposób. Może tak to powinno być. ...

„Urzędnicy miejscy Kołobrzegu do 1805 roku” to kolejna pozycja wchodząca w skład serii Spisy Urzędników Miejskich z Obszaru Dawnej Rzeczypospolitej, Śląska i Pomorza Zachodniego. Praca Radosława Gazińskiego jest pierwszym zeszytem czwartego tomu „Pomorze Zachodnie”. Autor ukazał w niej w głównych zarysach organizację władz miejskich Kołobrzegu na przestrzeni 550 lat, omawiając kolejno organizację i kompetencje rady miejskiej oraz innych ciał kolegialnych działających na teren...

Minuskuła karolińska to jedno z najbardziej znaczących pism średniowiecza. Wykształcona we frankijskich skryptoriach w VIII-IX wieku, stała się na długi okres obowiązującym stylem pisania. Czytelna, regularna, o stosunkowo szybkim dukcie zdobywała popularność w kolejnych ośrodkach pisarskich. Jej sukces jest niezaprzeczalny – minuskułą pisze się aż do XII wieku, kiedy zaczyna być wypierana przez pisma gotyckie. Ma kapitalne znaczenie dla rozwoju nowych pism XV wieku stając si...

NIEPROSZONY WYZWOLICIEL WARSZAWY to klimaty Warszawy z okresu I wojny światowej widzianej oczami niemieckich żołnierzy, przed i po zajęciu przez nich miasta. Postawa warszawiaków wobec nowych władz okupacyjnych. Handel diamentami i malwersacje carskich urzędników przed wkroczeniem Niemców. Atmosfera bazaru na Mariensztacie i Nalewek. Obrazy żydowskich sklepów, ulic czy też łaźni parowej Majewskiego przy moście Kierbedzia, przeplatające się z wojenną grozą i polityką w latach...

W jaki sposób odróżnić czary od trucicielstwa? Czym jest magia? Czy czarownice są istotnie wspólniczkami szatana? Nad tymi zagadnieniami deliberowały najświatlejsze umysły epoki wczesnonowożytnej, pozostawiając po sobie wielkie i opasłe tomy przemyśleń. Odkładając na bok pytanie, czy wierzymy – my, tutaj, obecnie – w prawdziwość magii i istnienie czarownic, zastanówmy się, co o czarach i korzystaniu z nich myśleli zwykli ludzie żyjący w XV lub XVII stuleciu? Ci, którzy stanęl...

Władysław Zahorski (1859–1927) – lekarz, działacz społeczny, współtwórca i prezes Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Wilnie – to postać bardzo ważna dla historii Wilna przełomu XIX i XX w. Pisane barwnym językiem jego wspomnienia, obejmujące dzieciństwo, lata nauki szkolnej i studiów oraz pierwszy okres pracy zawodowej, przynoszą nie tylko mnóstwo informacji użytecznych dla historyka, lecz – dzięki osobistym wynurzeniom oraz licznym anegdotom – mogą być interesujące także dla szer...

Bernard Sculteti z Lęborka zawędrował w 1472 roku do Wiecznego Miasta i tam spędził resztę życia. W Rzymie zdobył doktorat prawa kanonicznego i pracował w głównym trybunale papieskim – Rocie Rzymskiej. Otrzymał od papieży wiele zaszczytnych funkcji, m.in. pokojowca, kapelana, hrabiego Świętego Pałacu Laterańskiego, a nawet został nobilitowany. Uzyskał także godności i prebendy kościelne w Gdańsku, Fromborku, Szczecinie, w Inflantach, na terenie Rzeszy Niemieckiej i w odległej...

"Niniejszy artykuł składa się z dwóch części. Pierwsza odnosi się do głównego tematu opracowania, czyli życia i działalności Jana Mertki. Opis losów powstańca poprzedza przedstawienie dziejów członków jego najbliższej rodziny. Najwięcej uwagi poświęca się Magdalenie i Józefowi Mertkom, rodzicom Jana. W tej części artykułu został uwzględniony również problem sporu o pierwszeństwo ofiary jaki toczy się wśród historyków. Jego podstawą jest różnica zdań na temat tego, kogo nale...

Bez wątpienia wspólna refleksja i porównawcze badania nad rzeczywistością historyczną w Polsce i Hiszpanii mogą mieć wielką wartość w kontekście dziejów obu krajów, które między innymi współtworzą dziś Unię Europejską. Z drugiej strony instytucjonalna współpraca pomiędzy Katolickim Uniwersytetem Lubelskim, Instytutem Cervantesa, uniwersytetami hiszpańskimi oraz Radą Najwyższą Badań Naukowych otwiera bramy przyszłości dla intelektualnej i akademickiej współpracy hiszpańsko-pol...

Po krwawych walkach w lecie 1944 roku we Francji i bolesnym odwrocie spod Falaise, młodociani żołnierze dywizji pancernej SS "Hitlerjugend" przegrupowali się i na przełomie 1944/1945 roku brali udział w ostatniej ofensywie Hitlera na Zachodzie, gdzie ponieśli bardzo ciężkie straty. Po kolejnym odwrocie zostali przerzuceni na Węgry, aby wykonać z góry skazane na niepowodzenie zadanie zatrzymania ofensywy Armii Czerwonej. Ich zdziesiątkowana dywizja wycofała się do Austrii i 8 ...

Publikacja stanowi bogate i rozległe źródło wiedzy o organizacji obozu i jego podobozów, warunkach w nim panujących, więźniarkach i więźniach, a także niemieckich oprawcach. Niezwykle istotne jest ukazanie przez autora, że z niewolniczej pracy więźniów korzyści czerpał niemiecki przemysł, w tym przypadku koncern Siemensa. Podkreślić należy, że to właśnie Polki stanowiły prawie jedną trzecią ogółu więźniarek i przytłaczającą większość ofiar eksperymentów pseudomedycznych, prze...

„Słowacy. Stulecie dłuższe niż sto lat” to wybór esejów historycznych nieznanego w Polsce „filozofa słowackich dziejów” i „narodowego nihilisty” – Ľubomíra Liptáka (1930–2003). Autor opowiada o Słowacji jak o „wyspie”, która leży na szlaku ogromnych historycznych nurtów. Próbuje stworzyć syntetyczny obraz słowackiego doświadczenia oraz prześledzić kluczowe wątki dla historii i współczesności tego kraju. Przede wszystkim jednak, w sposób racjonalny i wyważony, opowiada o dylem...

Wybitni historycy oraz dziennikarze POLITYKI przedstawiają biografię cesarza Franciszka Józefa I, który w Polsce cieszy się dużą popularnością. Był rekordzistą w noszeniu korony – rządził nieprzerwanie 68 lat. Jego osoba stała się symbolem całej epoki. Objął cesarstwo jako 18-latek przy świetle świec i nielicznych lamp gazowych. Miał 46 lat, kilkoro dzieci i dwoje wnucząt oraz na koncie kilka przegranych wojen, gdy Thomas Edison wynalazł żarówkę, rozpoczynając erę elektryfika...

Książka porusza bardzo trudne tematy, dotyczące nie tylko obozów pracy i obozów koncentracyjnych utworzonych przez hitlerowców, ale również próbę rozliczenia się z przeszłością, tematy zadośćuczynienia i odszkodowań dla tych, którzy przeżyli to piekło i miejsc pamięci, będących tak ważnym elementem historii. Okres II wojny światowej to czasy o których wszyscy w jakiś sposób pamiętamy. Jednak często są to tylko szczątkowe informacje. Tak naprawdę po tylu latach w wielu przypa...

"Niniejsze opracowanie opisuje historię powstania 68. Pułku Piechoty i jego stacjonowanie w garnizonie Września w czasie II RP. Zawiera także krótki opis działań bojowych 68. Pułku Piechoty w walkach o odzyskanie niepodległości w latach 1918-1920 i w obronie niepodległości Polski w 1939 roku. Żołnierze Wrzesińskiego Pułku wykazali się wielkim bohaterstwem i patriotyczną postawą w okresie ciężkich walk z hitlerowskim najeźdźcą. Garnizon w mieście w latach międzywojennych był...

SPIS TREŚCI Wprowadzenie. Omówienie problematyki badań I BAZY ŹRÓDŁOWEJ 7 Rozdział I. MIEJSKA GMINA SAMORZĄDOWA 19 1. Prawo i porządek sądowy w mieście 20 2. Organy samorządu komunalnego 32 3. Mechanizmy emancypacji politycznej 47 Rozdział II. TERYTORIUM MIASTA LOKACYJNEGO 63 1. Tereny należące do gminy miejskiej 64 2. Struktury organizacji kościelnej 75 3. Przestrzeń publiczna intra muros 85 Rozdział III. KOMUNALNE „PRZEDSIĘBIORSTWO” 95 1. Auton...

Spis treści: Wprowadzenie I Izolacjonizm II Wielka Wojna i amerykańska neutralność III Home front IV Konferencja wersalska i później Zakończenie Bibliografia „…Autor kreśli także obraz społeczeństwa amerykańskiego i jego reakcje na zachodzące w Europie wydarzenia. Wpływ na postawy Amerykanów miały omówiona przez Autora dzieła kultury – przede wszystkim literackie i filmowe – które obok gazet stały się podstawowym narzędziem (dez)informacji amerykański...

W czerwcu 1976 r. w Radomiu doszło do demonstracji, zakończonych starciami z MO i dramatycznymi walkami ulicznymi. Wszystko zaczęło się od ogłoszenia podwyżek cen żywności przez premiera Piotra Jaroszewicza 24 czerwca 1976 r. Na drugi dzień rozpoczęły się strajki w wielu zakładach przemysłowych na terenie całego kraju. W Radomiu strajk zaczął się w Zakładach Metalowych im. Waltera na wydziale P-6. Około ósmej rano robotnicy opuścili miejsca pracy, przez mniej więcej 40 minut ...

Przekazywany Czytelnikowi tom studiów to jeden z efektów trzyletniej pracy zespołu, który zajmował się listami „zwyczajnych obywateli” do władz jako źródłem do badań historii społecznej. Jego członkowie próbowali ustalić metodologiczne reguły wykorzystywania tych listów oraz dokonać analizy ich treści. Przedmiotem zainteresowania zespołu była korespondencja, która napływała do czterech wybranych instytucji państwowych: Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotni...

Zagadnienia opisane w książce posiadają walor aplikacyjny. W określonym stopniu powinny być brane pod uwagę w praktycznej działalności współczesnego Sztabu Generalnego WP i innych instytucji zajmujących się organizacją systemu obronnego Polski i planowaniem obronnym. Z recenzji gen. dyw. (rez.) dr Franciszka Puchały ...książka stanowi interesującą próbę analizy walk o Górny Śląsk we wrześniu 1939 roku. Z pewnością wzbogaci ona wiedzę na ten temat, w czym pomaga jej wartka na...

Postać i poglądy prezesa Kurtyki były przedstawiane w publikacjach wspomnieniowych . Wydany został również zbiór jego najważniejszych tekstów oraz wybór wywiadów, artykułów i oświadczeń . Nieznane szerzej pozostawały jego wystąpienia w Sejmie i Senacie RP. Ich lektura stanowi nie tylko istotne uzupełnienie wcześniejszych publikacji poświęconych Januszowi Kurtyce, potwierdza informacje w nich zawarte, ale też pozwala odczytać na nowo jego najważniejsze myśli, jasne poglądy, a...

"[...] We wszystkich zaprezentowanych publikacjach omawiana jest historia jednostki, historia żołnierzy i oficerów z głównym naciskiem na ich służbę w brygadzie. I poza nielicznymi wyjątkami [...] nie znajdziemy w nich informacji o przedwojennych dziejach oficerów brygady oraz ich losach po wojnie. A przecież to poszczególni jej oficerowie, ich losy i przeżycia kształtowały tę jednostkę. Dlatego też warto spróbować ukazać nie tylko historię tych oficerów z lat 1939-1945, al...

Teoria rytuałów interakcyjnych jest zagadnieniem kluczowym dla mikrosocjologii, z kolei mikrosocjologia stanowi punkt wyjścia dla wielu koncepcji o szerszym zasięgu. Interakcja twarzą-w-twarz, o małej skali, zachodząca tu-i-teraz, jest sceną oraz terenem działania aktorów społecznych. Jeżeli chcemy odnaleźć sprawczą podmiotowość (agency) życia społecznego, to znajduje się ona właśnie tutaj. W niej tkwi energia ruchu i zmiany, spoiwo solidarności oraz konserwatyzm zastoju. To ...

Książka ta bardzo dobrze wpisuje się w ciągle aktualny we współczesnej humanistyce nurt badań imagologicznych, sytuuje się w obszarze dociekań imagologii historycznej oraz blisko kulturoznawczej ksenologii, rozumianej zwykle jako teoria różnic kulturowych. W żmudnym procesie przedstawiania rosyjskiej rzeczywistości widzianej oczami Francuzów autorka uruchamia szereg asocjacji kulturowych, historycznych, socjologicznych, politycznych. Jest to książka inspirująca do dyskusji, w...

Liutprand z Cremony (ok. 920, Pawia - ok. 970, Konstantynopol), dyplomata i historyk. Przebywał na dworze Hugona z Prowansji, a jego następca Berengar II wysłał go jako ambasadora do Konstantynopola. Liutprand popadł jednak w konflikt z Berengarem i musiał szukać schronienia na dworze Ottona I. Przez Ottona został mianowany biskupem Cremony i uzyskał znaczący wpływ na politykę Niemiec względem Italii i Państwa Kościelnego. W roku 968 został wysłany ponownie do Konstantynopola...

Jaka powinna być pamięć narodowa? Monumentalna, czy może krytyczna? Co znajdujemy się pod dyktaturą nieczułych, ponadnarodowych rynków, na które żadnego wpływu nie mają już niegdyś podjęte decyzje politycznych wspólnot? Czy jesteśmy na skraju wyczerpania zdolności do tworzenia ważnej i spójnej narracji tożsamości wspólnoty? Na książkę „Historia nie dla idiotów” składają się dwie części: eseje i wywiady. Pierwsza część poświęcona została rozmowom autora z fantastycznymi esei...

Wołyń zdradzony to najbardziej wstrząsająca książka autora Obłędu ’44 i Paktu Ribbentrop–Beck. W latach 1943–1945 na Wołyniu i w Galicji Wschodniej ukraińscy nacjonaliści wymordowali 100 tysięcy Polaków. Do zbrodni tej posłużyły im głównie prymitywne narzędzia rolnicze – siekiery, widły i cepy. Gdzie wtedy była Armia Krajowa? Gdzie było Polskie Państwo Podziemne? Dlaczego nic nie zrobiono, by ratować polską ludność cywilną? Dlaczego Wołyniacy konali w osamotnieniu? Piotr Zych...

Autorka oferuje nam dostęp do świata wyobrażeń, pieczołowicie odtwarzając ślady wielosetletniej tradycji radzenia sobie z odmiennością sąsiadów. Wartość książki polega z jednej strony na zapoznaniu czytelnika ze źródłami, których nie znają nawet zawodowi historycy, od kalendarzy i twórczości ludowej po przysłowia. (…) Drugi walor książki to stworzenie bazy porównawczej, przygotowanej w trakcie badania codzienności stosunków w Polsce zachodniej i centralnej, a przydatnej także...

Wznawiając w setną rocznicę utworzenia pułku Dzieje ułanów jazłowieckich, których pierwsze wydanie ukazało się trzydzieści lat temu, pragnęliśmy przede wszystkim ponownie złożyć hołd ułanom ówczesnego mjr. Konstantego Plisowskiego, którzy na dalekim Kubaniu, w jakże trudnych warunkach, podjęli starania o wolną Ojczyznę, następnie z bronią w ręku najpierw wywalczyli sobie imię ułanów jazłowieckich, a później skutecznie obronili upragnioną przez wszystkich i niedawno zdobytą ni...

W państwie rządzonym przez komunistów robotnicy mieli odgrywać szczególną rolę. Poprzez poparcie dla programu politycznego i aprobatę kolejnych inicjatyw rządzących, mieli legitymizować system władzy tworzony w Polsce w drugiej połowie lat czterdziestych XX w. Kontrolę i bezpośredni wpływ na rzesze zatrudnionych umożliwiła nacjonalizacja znacznej części zakładów przemysłowych, w wyniku której państwo stało się największym pracodawcą. Warto w tym kontekście spróbować odpowiedz...

Wspomnienia Andrzeja Kownackiego mogą zaciekawić każdego czytelnika, amatora literatury pamiętnikarskiej. Są one także materiałem do studium nad obyczajami, stosunkami społecznymi w Rosji Carskiej i w Polsce przedwojennej. W książce odmalowano wiele typów ludzkich. Mowa często o znanych osobistościach politycznych, kiedy jeszcze autor mógł je zaliczać do grona znajomych, kolegów lub przyjaciół (np. Beck, Rydz Śmigły). Wspomnienia te jednak są pozbawione atmosfery plotkarskiej...

Rozwój ukraińskiej myśli historycznej, zwłaszcza dotyczącej dziejów najnowszych, przez długi czas odbywał się w niesprzyjających warunkach – zafałszowano wiele faktów historycznych, które zostały zastąpione przez wymysły i mity, odpowiadające totalitarnemu reżimowi komunistycznemu. Długie panowanie komunizmu w wydaniu radzieckim skutecznie przeciwdziałało ludzkiemu dążeniu do wiedzy. Fakty historyczne zamieniano na narzędzia propagandy, co doprowadziło całe pokolenia Ukraińcó...

Pod koniec XIX wieku w samej tylko Warszawie pracowało prawie 40 tysięcy pokojówek, garderobianych i panien do wszystkiego. Młodych imigrantek ze wsi, samotnych w dużym mieście, bezbronnych. Ta książka jest opowieścią o nadużyciach, których na służących dopuszczali się właściwie wszyscy, którzy się z nimi stykali. Od Kościoła, zainteresowanego zbawieniem ich duszy, ale już nie sprawiedliwą karą dla molestujących panów domu, przez panie, które służbę ignorowały, poniżały i zwa...

Która arystokratka została agentką? Czy „Krwawą Lunę” dręczyły wyrzuty sumienia? Dlaczego Irena Gelblum zmieniła nazwisko? Co, oprócz zainicjowania w Polsce Uniwersytetów Trzeciego Wieku, zawdzięczamy Halinie Szwarc? Najnowsza książka z serii biografii historycznych wydawnictwa Lira przedstawia sylwetki dziesięciu Polek, którym przyszło igrać z własnym życiem i historią. Bohaterki? Zdrajczynie? A może ofiary czasów, w jakich przyszło im żyć? Jarosław Molenda, znany pisarz i ...

Autorka opisuje historię polskich Żydów przebywających zaraz po wojnie w amerykańskiej i brytyjskiej strefie okupacyjnej Niemiec: osób wyzwolonych na terenie Niemiec (dipisów) i tych, którzy po wyjeździe z Polski oczekiwali w obozach dla przesiedleńców na dalszą emigrację. Ich historia jest w dużej mierze kontynuacją historii przedwojennej żydowskiej społeczności w Polsce, jej członkowie wciąż tkwili w przedwojennej i wojennej sieci powiązań. Jednocześnie dipisi byli grupą od...

Historia powieści kryminalnej w Polsce Ludowej zdaje się wciągać bardziej niż niejeden kryminał napisany w komunistycznym czterdziestopięcioleciu. Były lata, gdy obowiązywał zakaz publikacji utworów tego gatunku. Były lata, w których jego odrodzenie stanowiło oznakę pozytywnych przemian społeczno-politycznych. Natomiast jego przekształcenie w sztampową powieść milicyjną świadczyło o stagnacji. I chociaż bywały kryminały lepsze i gorsze, zawsze cieszyły się ogromną popularnośc...

Uwięzieni a niepokonani. Uciekali z obozów czy więzień, skąd często nikt przed nimi nawet nie próbował uciekać. Aby dotrzeć do tych, którzy czekali na ich powrót, potrafili przejść przez wrogie kraje tysiące kilometrów. Maurycy Beniowski – skradzionym okre?tem z tajnymi aktami z Kamczatki do Europy. Ferdynand Ossendowski – z bolszewickiego piekła przez Mongolie? i Chiny do Polski. Gotowy scenariusz hollywoodzkiego filmu. Książkową relację z wyprawy komuniści wyszukiwali w bi...

Epoka wikingów nie należała wyłącznie do mężczyzn, a ówczesne kobiety nie zajmowały się jedynie gospodarstwem i opieką nad dziećmi. Najnowsze badania nad światem Północy pokazują, że skandynawskie kobiety odgrywały kluczową rolę także „poza progiem” domostwa, a ich wyjątkowe predyspozycje niejednokrotnie sprawiały, że stawały się ważnymi postaciami na szerokiej arenie społecznej. Niniejsza książka pokazuje kobiety w wielu różnych rolach, między innymi jako uzdolnione prządki ...

Tradycje akademickiego kształcenia rolniczego sięgają drugiej połowy XIX w., a rozwój, trwający przez cały okres II Rzeczypospolitej i lata powojenne, od roku 1951 był kontynuowany na uczelni autonomicznej. W kolejnych latach zmieniała się jej nazwa i podejmowane koncepcje badawcze oraz powiększała się i doskonaliła oferta kształcenia, dostosowywana do wymagań otoczenia społeczno-gospodarczego. W monografii przedstawiono fakty i wydarzenia opisujące rozwój uczelni, jej przeob...

Publikacja jest pierwszą tak obszerną monografią, prezentującą dzieje infrastruktury Uniwersytetu w Poznaniu od momentu jego powstania w 1919 roku do czasów współczesnych. Omówiono w niej funkcjonowanie gmachów uniwersyteckich w przestrzeni miejskiej Poznania i przedstawiono szereg kwestii urbanistycznych oraz architektonicznych, które wpływały na konkretne rozwiązania inwestycyjne. Książka składa się z czterech części. Pierwsza dotyczy okresu międzywojennego, w którym Uniwer...

Dzieje Uniwersytetu w Poznaniu w latach 1945-2019, przedstawiane w rozmaitych aspektach, wpisane są w dzieje Polski na przestrzeni kilkudziesięciu lat. Historycznie czas ten dzieli się na dwa wyraźne okresy przedzielone cezurą roku 1989. Znajdowały one odzwierciedlenie w funkcjonowaniu uczelni, w czym kontekst społeczno-polityczny nieustannie przeplatał się ze spełnianiem zasadniczych zadań uniwersytetu, to znaczy prowadzeniem badań naukowych i działalności dydaktycznej. Ten ...

Polityka gabinetu Arthura Neville’a Chamberlaina wobec Niemiec, a także próby nawiązania bezpośredniego porozumienia ze Zjednoczonym Królestwem miały istotne znaczenie dla Józefa Becka i jego współpracowników na długo przed nawiązaniem bliższej współpracy na linii Londyn–Warszawa na przełomie marca i kwietnia 1939 r. Książka stanowi zbiór trzech szkiców. Pierwszy z nich jest próbą krytycznej rekonstrukcji polityki rządu Chamberlaina do 15 marca 1939 r. Dwa kolejne koncentruj...

Relacje polsko-niemieckie nigdy w przeszłości obu narodów i państw nie należały do łatwych, a w latach 1939–1945 zyskały wymiar tragiczny. Genezę owej tragedii ukazano piórem historyka doświadczonego i wnikliwego. Zwraca uwagę rozległa perspektywa historyczna, poczynając od rozbiorów Rzeczypospolitej u schyłku XVIII wieku i późniejszych ich implikacji. Na stosunki polsko-niemieckie długi cień rzucała od tego czasu współpraca niemiecko-rosyjska, a w XX wieku niemiecko-sowiecka...

Polacy mają prawo wiedzieć, kto stał za terrorem i bestialską rzezią, której w barbarzyński sposób dokonano na Wołyniu. Kto zaplanował tamtejsze pogromy i czystki etniczne, wydawał rozkazy i likwidował polskie skupiska, mordując ich mieszkańców. W powszechnej świadomości Polaków oprawcy z Wołynia nie posiadają twarzy. Sytuację tę może zmienić książka Marka A. Koprowskiego, którą trzymają Państwo w rękach. Jej autor – znany popularyzator historii – udowadnia, że za ludobójstwe...

Prezentowana rozprawa jest opowieścią o ludziach, dla których ogromnym osiągnięciem Polski było przyłączenie do niej ziem zachodnich i północnych, i którzy żyli przekonaniem o konieczności wykorzystania wielości szans i możliwości, jakie ten fakt przed Polską otworzył. Szanse te traktowali w kategoriach historycznych, a nie bieżących politycznych czy – tym bardziej – ustrojowych. Stąd opis ich działalności jest jednocześnie opisem zmagań z systemem, który uznawali za sprawcę ...

„30 listopada 1918 roku zaczynam pisać opowieść o czasach kiedy rodziła się Wolność. Pragnę ocalić od zapomnienia ludzi mających udział w odzyskaniu i budowaniu ukochanej Ojczyzny" - Antoni Mocarz.
Jego syn Józef kontynuował dzieło ojca i całość powierzył wnuczce... „Madziu, to Twój posag! Wierzę, że dobrze go wykorzystasz!"

Niniejszy, dwujęzyczny tom „Studiów” dotyczy przede wszystkim polityki Niemców oraz ich sojuszników prowadzonych w czasie II wojny światowej wobec przedstawicieli elit okupowanych państw. Wśród poruszonych tematów znalazły się między innymi represje wobec profesorów Uniwersytetu w Belgradzie, losy polskiego duchowieństwa więzionego w KL Gusen, eksterminacja Serbów w Niezależnym Państwie Chorwackim, zaangażowanie sowieckich inteligentów w ruch generała Własowa oraz egzekucje k...

Książka przedstawia wybrane sylwetki Polaków zesłanych na Syberię z ilustracjami Pawła Kołodziejskiego. „Wody wielkie nie zdołają ugasić miłości, nie zatopią jej rzeki” (Pnp 8,7). Miłość nie pozwoli zarazić się nienawiścią, bo miłość wszystko zwycięży. Ileż wiary, nadziei, cierpliwości i długomyślności musiało być w sercach Polaków, którzy zesłańczy krzyż zakorzeniali w Chrystusowym Krzyżu, który jest głupstwem dla mentalności świata i trwałości wśród katorgi, i nie tracili ...

W XII i XII wieku Gdańskiem i Pomorzem rządzili książęta z dynastii Sobiesławiców. Ale kto właściwie należał do tej książęcej dynastii i czym zasłużyła się ona dla miasta i regionu? Błażej Śliwiński, znany mediewista, przygotował monografię tej niezwykłej gdańskiej dynastii, podkreślając jej zasługi dla Polski. Sobiesławice włączyli się w nurt zjednoczenia państwa polskiego za czasów Przemysława II, walczyli w pierwszej wojnie z Zakonem Krzyżackim. Na gruncie lokalnym wsławi...

Książka jest przewodnikiem po fortyfikacjach wybudowanych w latach 1940-1941 na zachodniej granicy Związku Radzieckiego. Obejmuje cztery rejony umocnione: Grodzieński RU, Osowiecki RU, Zambrowski RU i polską część Brzeskiego RU. Jest to teren położony na łuku przebiegającym przez okolice miejscowości Sopoćkinie, Dąbrowa Białostocka, Grajewo, Szczuczyn, Kolno, Nowogród, Miastkowo, Śniadowo, Szumowo, Ciechanowiec, Drohiczyn, Siemiatycze i Mielnik. Przygotowano opisy 80 punktów...

Kolekcja pod patronatem Prof. Normana Daviesa Marsz Armii Andersa nie ma sobie równych w historii: sto dwadzieścia tysięcy ludzi przeszło dwanaście tysięcy kilometrów. Rozsypani po „nieludzkiej ziemi” Polacy stawili się na wezwanie generała Andersa, licząc na ocalenie. Granice Związku Sowieckiego przekraczali z nadzieją na powrót do domów. Gdy zwyciężali Niemców pod Monte Cassino, Ankoną i Bolonią, wiedzieli już, że nadzieje te pozostaną niespełnione. To oni stali się namiast...

Album Węgrowskie drogi do niepodległości ukazuje historię Węgrowa i powiatu węgrowskiego z okresu odzyskiwania niepodległości przez Polskę oraz lat II Rzeczypospolitej. Karty albumu rozpoczynają się od czasu I wojny światowej i początków organizowania się społeczeństwa węgrowskiego pod okupacją niemiecką. Następnie ukazują szczególny dzień – 11 listopada 1918 r. – i zaprowadzenie polskiej władzy w Węgrowie. Zaznaczony został udział mieszkańców powiatu w szeregach Wojska Polsk...

W dniach 8–20 października 1805 roku doszło pod miastem Ulm do wielu krwawych walk pomiędzy francuską Wielką Armią dowodzoną przez cesarza Napoleona I a siłami austriackimi. Kulminacyjnym momentem tych walk, nazwanych bitwą pod Ulm, było rozstrzygające starcie pod Elchingen 14 października 1805 roku. Jeden z dwóch dowodzących armią austriacką, generał Karl Mack von Leiberich, powiedział później, że te 12 dni było wypełnione nieustającym pasmem bitew, potyczek i starć. Bitwa p...

Kres ułańskiej epopei stanowi trzecią część - po Ułańskim lecie i Ułańskiej jesieni - cyklu szkiców Bohdana Królikowskiego z dziejów kawalerii II Rzeczypospolitej. Książka ta jest pozycją cenną i interesującą, miejscami nawet sensacyjną. Autor przedstawia organizację i działania bojowe pułków kawaleryjskich, które w czasie drugiej wojny światowej, w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie, przesiadały się z koni na czołgi i samochody pancerne. We Francji (1939-1940) kawalerzyś...

Książka Diany Poskuty-Włodek, Dzieje teatru w Krakowie 1918–1939, zawiera pełny, panoramiczny obraz życia teatralnego Krakowa, porządkuje i opisuje zagadnienia dotyczące sztuki i funkcjonowania teatrów, ukazuje, wplecione w narrację, sylwetki dziesiątek artystów i ludzi teatru. Autorka łączy badawczą rzetelność z umiejętnością zastosowania wartkiej i barwnej narracji, użycia plastycznego opisu i anegdoty, wydobycia na światło dzienne nieznanych, niekiedy wręcz sensacyjnych źr...

“Przeszedłem piekło z Waffen-SS na froncie wschodnim” to jedna z niewielu relacji na temat budzącego lęk oddziału. Waffen SS, czyli legendarna jednostka bojowa II Wojny Światowej. Erich Stahl był dziennikarzem, który został przydzielony do relacjonowania wszelkich działań najbardziej znanych jednostek, jak np. 1. Dywizji „Leibstandarte Adolf Hitler”, 5. Dywizji Grenadierów Pancernych SS „Wiking”, której żołnierzami, oprócz Niemców, byli również ochotnicy z Norwegii, Dan...

Przesłanie niniejszej antologii mieści się w rozumieniu Prus Wschodnich jako „wspólnoty wyobrażonej”. Ta klasyczna już definicja antropologiczna Benedicta Andersona mówi, co następuje: „jest to wyobrażona wspólnota polityczna, wyobrażona jako nieuchronnie ograniczona i suwerenna”. Przedkładane czytelnikom teksty naukowe, literackie i publicystyczne ukazują różne aspekty procesu konstruowania i negocjowania „wschodniopruskości” (Robert Traba) przez szerokie spektrum aktorów sp...

Książka upamiętniająca 80. rocznicę wybuchu II wojny światowej w zajmujący sposób prezentuje dzieje Polski podczas największego konfliktu zbrojnego w XX wieku. Autorzy, Wiesława Olejnik i Norbert Haładaj, koncentrują się na najważniejszych i najciekawszych wydarzeniach, jakie rozgrywały się wówczas na terenie Polski i jednocześnie kreślą ich obszerne tło. Publikacja jest bogato ilustrowana – zawiera archiwalne fotografie, rysunki, schematy oraz kalendaria. Dodatkowym jej atut...

Marszałek Józef Piłsudski podczas jednego ze spotkań z płk. Janem Chmurowiczem powiedział, że ten powinien nazywać się Wesołowski, a nie Chmurowicz. Spowodowane to było tym, iż przyszły generał miał serdeczny stosunek do otaczających go ludzi. Służbę wojskową Chmurowicz rozpoczął w 1909 r. w armii austro-węgierskiej, w której – z przerwami – służył do listopada 1918 roku. Z dniem 1 XI 1918 r. został przyjęty do Wojska Polskiego. W trakcie bitwy nad Niemnem we wrześniu 1920 r....

Pogranicze Mazowsza i Rusi okresu wczesnego średniowiecza stanowi dla archeologów i historyków-mediewistów wyjątkowe pole badań. Tereny te stosunkowo późno zaczynają wchodzić w orbitę wpływów chrześcijaństwa, czemu sprzyjało ich peryferyjne położenie w stosunku do centrów kulturowych Polski i Rusi. Brak lokalnych ośrodków administracyjnych i religijnych oraz sąsiedztwo pogańskiej Litwy sprawiały, że na terenach dorzecza środkowego Bugu i górnej Narwi, dłużej aniżeli gdzie ind...