Plebiscyt Lubimy Czytać

Biografie i wspomnienia książki - oprawa miękka

Typ publikacji

Cena

Format

Wydawcy

Sortowanie:
Zyskujące popularność
okładka Lśniący księżyc Autobiografia Dilgo Khyentse Rinpocze, Książka | Diego Khyentse Rinpocze

CZYSTY POGLĄD Choćbyś nie był w pełni wolny od iluzorycznych przejawów samsary, utrzymywanie czystego poglądu uczyni cię podobnym do nieba. Pojawienie się na niebie tęczy nie schlebia mu w żaden sposób, a wyłaniające się chmury nie prowadzą do rozczarowania. Wszystkiemu, co się wydarza, towarzyszy głębokie poczucie zadowolenia, i chichoczesz w duchu, spoglądając na fasadę samsary i nirwany. Dzięki właściwemu poglądowi wszystko staje się zabawą, a łagodny, wewnętrzny uśmie...

okładka Trzy minuty dla życia Od hard rocka do Jezusa, Książka | Stephan Michiels

Autor, który ma za sobą wiele lat wędrówki, niniejszą książką daje świadectwo sekwencji wydarzeń i spotkań, które wytyczyły jego drogę. Narkotyki, zdrady, życie na krawędzi… I chociaż igrał z ogniem i upadł na samo dno, pewnego dnia odkrył, że Bóg przez cały czas jest przy nim, że cierpi wraz z nim i że zawsze chce tylko jednego: aby Stephan odnalazł szczęście.

okładka Cichy front, Książka | Aleksander "Rayski" Kunicki

Wspomnienia szefa komórki wywiadu w oddziale "Osa" - "Kosa-30" KG Kedywu AK i kompanii "Agat" (późniejszy Parasol).
Odpowiadał za rozpracowanie i przygotowanie zamachów na szczególnie szkodliwych funkcjonariuszy policji i administracji niemieckiej m.in. na Kutscherę, Koppego, Weffelsa i Krugera.

okładka Gareth Bale Walijskie tornado, Książka | Santiago Siguero

Czy Gareth Bale wart był pieniędzy w zapłaconych przez Real Madryt? Książka prezentuje karierę piłkarską i drogę, która doprowadziła go do Realu Madryt poprzez najbardziej komentowany transfer w historii futbolu. Autor rozpoczyna biografie autora od dzieciństwa w Whitchurch High School, gdzie trener zakazał mu grać lewą nogą, by dać szanse jego rówieśnikom na boisku. Przestawia szczegóły pojawienia się Bale’a w Southampton i rozwój w Tottenham Hotspur. Książka przedstawia szc...

okładka Gwizdać na Stalina! Zakopane 1949–1953: wspomnienia gimnazjalisty, Książka | Spławiński Jacek

Urodziłem się jeszcze przed wojną, niestety w Krakowie. Mogłem urodzić się gorzej, np. w Warszawie, albo też o niebo lepiej, to jest w Zakopanem. Szkołę powszechną rozpocząłem podczas okupacji (komplety na ulicy Garbarskiej w Krakowie) i po przyjeździe do Zakopanego (1947 r.) skończyłem na Bystrym. Bystre odmieniło mój los. Poszedłem do gimnazjum i wtedy zaczął się najjaśniejszy, najwspanialszy okres w moim życiu. Bez względu na dokuczliwą komunę, złośliwą milicję, śmierteln...

okładka Własnym głosem Samotne zwycięstwo Jacka Kerouaca, Książka | Joyce Johnson

Pozycja obowiązkowa dla wielbicieli literatury i popkultury, beatników i kontestatorów, klucz by na nowo rozszyfrować dzieła Jacka Kerouaca, w doskonałym tłumaczeniu Filipa Łobodzińskiego.
Wnikliwa biografia obejmująca młodzieńcze lata najważniejszego pisarza Beat Generation. Jak kształtował się jego wewnętrzny głos, który stał się głosem całego pokolenia? Jak powstawał jego mit?

okładka Byłem gitarzystą Niemena, Książka | Tomasz Jaśkiewicz, Witold Górka

Pierwsza relacja członka zespołu Niemena o tym kultowym artyście. Osobista historia legendarnego gitarzysty bigbitowych lat 60. i 70. , której najważniejszym elementem jest wieloletnia praca z Czesławem Niemenem. Jest to też dokument ponad 60 burzliwych polskich lat – od powojennego początku, poprzez stalinizm, małą stabilizację, boom młodej generacji, reglamentowane wyjazdy zagraniczne, osobiste i polityczne przełomy, aż po współczesne koncerty Niemenowskie wciąż aktywnego a...

okładka Dialog z przeszłością otwartą na przyszłość, Książka | Tejchma Józef

Józef Tejchma, którego książka trafia do rąk Czytelników, ma życiorys zdolny obsłużyć kilku bohaterów. Znany jest być może najbardziej jako wyrazisty polityk kilku dekad ubiegłego stulecia, ale także jako współtwórca Związku Młodzieży Wiejskiej po Październiku 1956 roku i jego przez sześć lat znakomity przewodniczący, dyplomata, od wielu lat ciekawy pisarz i publicysta.

okładka Dziedzictwo rodziny Helclów w Krakowie, Książka |

Obchodzona w 2012 r. 150. rocznica zbudowania na cmentarzu Rakowickim kaplicy pod wezwaniem Zmartwychwstania Pańskiego dała asumpt do bliższego zainteresowania się osobami fundatorów: Ludwika i Anny Helclów oraz w ogóle tą niezwykłą rodziną zasłużoną bardzo dla Krakowa i w ogóle dla społeczeństwa polskiego na polu naukowym, politycznym i gospodarczym, a zwłaszcza w działalności charytatywnej...

okładka Jak zrobiłem z piekła raj, Książka | Aquarius

„Jak zrobiłem z piekła raj” to opowieść Aquariusa – młodego człowieka, który już w wieku 16 lat sięgnął po alkohol i… stał się jego niewolnikiem. Po wypiciu stawał się duszą towarzystwa, imponował kolegom, zawalał pracę, zawodził rodzinę i ukochaną. Jak sam wspomina: „Alkohol służył mi wtedy jako waluta. Ile można było załatwić za flaszkę! Pomoc majstra czy kolegi, prezent za przychylność jakiejś wpływowej osoby, upominek na urodziny, czy inne okoliczności. Idealny na wszystk...

okładka Cristiano Ronaldo Perfekcyjna gwiazda, Książka | Santiago Siguero

Cristiano Ronaldo jest sportowcem, który spełnił swoje marzenie: przeszedł do historii piłki nożnej. Kiedy miał 23 lata, poprowadził Manchester United do podwójnego zwycięstwa w Premiership i Champions League, strzelając 42 gole – nieprawdopodobny wynik na pozycji skrzydłowego. W tym samym roku zdobył Złotą Piłkę. Zaledwie w trzy i pół sezonu w Realu Madryt stał się legendą klubu, który ma za sobą – bagatela – 111 lat historii. Jego cudowna skuteczność i „złota średnia” piłk...

okładka Lenin Tom 2 Apostoł piekła, Książka | Wołkogonow Dmitrij

Najbardziej demaskatorska biografi a twórcy radzieckiego totalitaryzmu pióra wybitnego historyka, który jako jedyny radziecki naukowiec miał dostęp do tajnych archiwów. „Wstrząsająca książka… To akt oskarżenia i kamień milowy: od czasu Archipelagu Gułag żaden Rosjanin nie wykazał w tak przekonujący sposób, że to właśnie Lenin stworzył wszystkie narzędzia terroru, po które potem sięgnął Stalin”. „NEW YORK TIMES” „Pierwsza w pełni udokumentowana, wybitna i odkrywcza biografia L...

okładka Milczenie chłopców, Książka | Casey Watson

Najnowszy bestseller autorki wzruszającej biografii Chłopiec, którego nikt nie kochał Historia prawdziwa: Dwaj porzuceni chłopcy, bez szans na miłość i przyszłość, którzy rozpaczliwie poszukują ciepła i uczucia. I jedna kobieta, która walczy o nich i z nimi. Dziewięcioletni Jenson pojawia się u Watsonów niepodziewanie. Opieka społeczna zabrała go z domu zaledwie pół godziny wcześniej. Był sam, bo jego matka wyjechała ze swoim chłopakiem na wakacje... Kilka tygodni później Cas...

okładka Profesor Przemysław Mroczkowski polski anglista 1915-2002, Książka |

W roku 2015 przypada stulecie urodzin profesora Przemysława Mroczkowskiego, uczonego humanisty, anglisty, związanego głównie z Uniwersytetem Jagiellońskim, ale też z Katolickim Uniwersytetem Lubelskim. Był wychowankiem pioniera polskiej anglistyki profesora Romana Dyboskiego, założyciela pierwszej katedry studiów anglistycznych na Uniwersytecie Jagiellońskim. Po II wojnie światowej stał się profesor Mroczkowski jego godnym kontynuatorem i ogromnie zasłużył się dla rozwoju li...

okładka Marley Biografia Catch a fire, Książka | Timothy White

Opowieść o przeznaczeniu, które musi się wypełnić. Życiu na Jamajce pełnym pasji i magii. Etiopii cesarza Hajle Selassjego. Podboju zachodniego świata przez jamajskie brzmienia. Historia muzyki reggae i filozofii rastafariańskiej. Pełna dyskografia Marleya i jego współpracowników. "Mój ojciec był biały, więc płynie we mnie krew Białych i Czarnych. Moja muzyka dociera do wszystkich, bo wypływa z mojego serca. Reggae jest rzeką miłości stworzoną dla tych, którzy wiedzą, czym n...

okładka Generał Zygmunt Zieliński 1858-1925 Szkic do portretu, Książka | Hapanowicz Piotr

Zieliński był wojskowym żyjącym na granicy dwóch epok. Wskazywali na to nieraz pamiętnikarze, zauważając, że Jego autentyczny patriotyzm i prostolinijność pozostawały w pewnej sprzeczności z lojalnością wobec przysięgi złożonej zaborczemu państwu. Ten konflikt sumienia stał się szczególnie wyraźny w latach 1917-1918. Mimo to, w przeciwieństwie do wielu oficerów narodowości polskiej, pochodzących z armii austriackiej, a skierowanych do Legionów, Zieliński cieszył się wielkim z...

okładka Cela śmierci, Książka | Tadeusz Jędrzejkiewicz

Książkę tę poświęcam pamięci tych wszystkich, którzy zginęli z rąk "komunistycznej sprawiedliwości", skazani na najwyższy wymiar kary - karę śmierci. Polaku i Polko, pamiętajcie o zbrodniach dokonywanych na polskim narodzie w imię tzw. Socjalizmu! Zbrodnie ludobójstwa popełnione przez tych, którzy mieli rzekomo znieść wyzwolenie narodom, nigdy nie mogą być zapomniane i przyjdzie czas, że przez wolne społeczeństwa zostaną właściwie osądzeni.

okładka Niespełnione marzenia o Polsce Morskiej, Książka | Zbigniew Teplicki

Interesująca pozycja książkowa o tematyce morskiej, w której autor, m.in. były dyrektor naczelny Zjednoczenia Portów Morskich i Zarządu Portu Gdynia, a także wiceprezydent i prezydent GAL-u w Nowym Jorku, opisuje 45 lat swego aktywnego życia zawodowego, w tym kulisy wielu ważnych decyzji i wydarzeń dla spraw polskiego morza. Oprócz wątków wspomnieniowych opisujących ciekawe, wręcz rewelacyjne zdarzenia z jego życia zawodowego przez karty książki przewija się głęboki żal za zm...

okładka Dowódcy i generałowie Prawdziwe historie, Książka | David Cawthorne

100 największych dowódców wszech czasów. Obszerne portrety psychologiczne, największe osiągnięcia i kalendaria życia: od Leonidasa i Aleksandra Wielkiego, poprzez Karola Wielkiego, Ryszarda Lwie Serce, Napoleona, po Douglasa MacArthura, George’a S. Pattona, Normana Schwarzkopfa i Colina Powella.

okładka Wielki Liberace, Książka | Scott Thorson, Alex Thorleifson

Wielki Valentino Liberace – legendarny artysta estradowy – w szczerych aż do bólu, kontrowersyjnych wspomnieniach swego kochanka. Amerykańska kariera chłopaka o polskich korzeniach, ikony homoseksualistów (i kiczu!), bohatera wielu skandali stała się kanwą opartego na tej książce filmu z Michaelem Douglasem w roli tytułowej (za tę rolę otrzymał Złoty Glob).

okładka Rottenberg Już trudno, Książka | Anda Rottenberg, Dorota Jarecka

Rottenberg - wybitna polska kuratorka i krytyk sztuki. To burzliwa historia emancypacji i odnajdywania własnej drogi. Zaczyna się w latach 60. ubiegłego wieku, gdy Anda Rottenberg stawia pierwsze zawodowe kroki w warszawskiej Zachęcie i taneczne w Hybrydach. Rozwija się na tle przełomowych momentów polskiej historii: roku 1968, 1976, 1980 i 1989. Każdy z nich inaczej przeplata się tu z jej biografią i współczesną sztuką. Na początku ustrojowej transformacji Rottenberg był...

okładka Nicholson Biografia, Książka | Marc Eliot

Biografia legendarny kina, Jacka Nicholsona. Wnikliwy portret największego współczesnego aktora świętującego nieprzerwanie sukcesy od początków lat 70., ("Easy Rider", "Lot nad kukułczym gniazdem", "Lśnienie") aż do ostatniego dziesięciolecia, gdy zabłysnął między innymi w "Infiltracji", "Lepiej późno niż później". To opowieść o jego długiej drodze do wielkiej kariery, a także o zmaganiach w relacjach osobistych, które powodowały wiele zaskakujących zwrotów w jego życiu....

okładka Życie ojca Pio, Książka | Gracjan Franciszek Majka

Ojciec Pio z Pietrelciny (1887-1968) - mistyk z zakonu kapucynów, charyzmatyczny kapłan, niestrudzony kierownik duchowy i spowiednik czytający w ludzkich sercach. Swą ofiarną służbą zyskiwał miłość wiernych. Miał dar uzdrawiania, walczył z demonami i doświadczał nadzwyczajnych zjawisk, budzących wiele kontrowersji. Zawsze wierny Kościołowi, pokornie poddawał się decyzjom jego pasterzy. W roku 2002 Jan Paweł II dołączył go do grona świętych.

okładka Piotr Skarga, Książka | Panuś Kazimierz

Piotr Skarga SJ (1536-1612) Człowiek pasji i niespożytej gorliwości. Filantrop dbający o ubogich. Miłośnik języka polskiego, mówca i wytrawny kaznodzieja. Pierwszy rektor Akademii Wileńskiej i współtwórca Unii Brzeskiej. Obdarzony wyjątkowym talentem oratorskim, przez ponad dwadzieścia lat pełnił funkcję kaznodziei króla Zygmunta III. Jako polemista o porywczym temperamencie, w swych wystąpieniach dotykał najboleśniejszych spraw polskiego życia społecznego i religijnego. Aby ...

Co to jest książka?

Książka jest dokumentem piśmienniczym, obszernym zazwyczaj zapisem wszelkiej ludzkiej myśli. Występuje w postaci wielostronicowej publikacji o określonej liczbie stron i trwałym charakterze.

Postać dzisiejszej książki drukowanej ma formę kodeksu będącego zbiorem kartek połączonych grzbietem. Taki sposób utrwalania zapisu w momencie upowszechnienia pergaminu zastąpił wcześniejszą formę dokumentu piśmienniczego, jakim był zwój.

Według definicji Słownika języka polskiego PWN książka jest złożonym oraz oprawionym arkuszem papieru zadrukowanym tekstem o charakterze literackim, użytkowym bądź naukowym. Jednak współcześnie definicja ta powinna zostać poszerzona o książki elektroniczne będące cyfrowym odpowiednikiem tych drukowanych. Do książek elektronicznych zaliczane są zarówno ebooki, jak i audiobooki. Treść utrwaloną w formie elektronicznej można odczytać za pomocą odpowiedniego oprogramowania na laptopach, tabletach, smartfonach, a przede wszystkim na przeznaczonych do tego celu czytnikach.

E-książki odgrywają bardzo dużą rolę. Podjęty jakiś czas temu proces digitalizacji książek umożliwia dostęp do światowych zasobów wiedzy znacznie większej liczbie osób. Zbiory ksiąg to niepodważalne światowe dziedzictwo kultury, jednak ze względu na ograniczoną możliwość szybkiego dostępu do przechowywanych w księgozbiorach publikacji, a także brak możliwości jakiegokolwiek dostępu do dzieł o znacznej wartości historycznej proces digitalizacji daje szansę na udostępnianie światowych dzieł szerokiej masie odbiorców.

Co znajdziesz w kategorii: Biografie i wspomnienia

Co to jest książka biograficzna?

Książki biograficzne to dzieła opisujące życie, karierę, osiągnięcia jakiejś znanej postaci lub popularnej osoby, na przykład muzyka, polityka czy sportowca. Niektóre z tych tytułów są fabularyzowane, inne nie. W przeciwieństwie do autobiografii, ebooki biograficzne napisane są z perspektywy osoby trzeciej, opisującej daną postać. Z kolei autobiografie to historie tworzone przez same osoby w nich opisywane - znajdziecie w nich zatem wiele osobistych opowieści oraz pierwszoosobową formę narracji. Czasami biografie skupiają się na osobach lub wydarzeniach kontrowersyjnych - innym razem na tych najbardziej cenionych i lubianych. Sensację wywołał na przykład debiut literacki Jennette McCurdy, “Cieszę się, że moja mama umarła”. Ten pełen emocji zapis zmagań z toksyczną matką, zaburzeniami odżywiania i uzależnieniami jednej z najbardziej znanych współczesnych amerykańskich dziecięcych aktorek. Nie zawsze jednak biografie lub autobiografie opierają się na tak trudnych zwierzeniach i wspomnieniach.

Z czego składa się biografia?

Jakie elementy składają się na ciekawe biografie? Przede wszystkim wciągająca, często wielowątkowa historia odmalowująca obraz człowieka z krwi i kości - z jego radościami i smutkami, problemami i sukcesami. Często dzieła te opierają się na wspomnieniach - czy to samej opisywanej osoby, czy jej przyjaciół, znajomych, rodziny, bliskich. Dzięki temu otrzymujemy w miarę możliwości jak najbardziej pełny obraz życia, do którego poznania zostajemy zaproszeni. Nierzadko dzięki temu poznajemy inne, czasem zaskakujące oblicze danej osoby, odmienne od tego, co znamy z mediów czy opinii społecznej. Najlepsze książki biograficzne często opierają się na sytuacjach, które są czytelnikom zupełnie nieznane lub niewyobrażalne. Tak dzieje się na przykład w wypadku tytułu “ Czesałam ciepłe króliki. Rozmowa z Alicją Gawlikowską-Świerczyńską” Dariusza Zaborka. Ta lekarka i więźniarka obozu w Ravensbrück opowiada historię o niesamowitym optymizmie, który udało się jej utrzymać nawet pomimo tragicznych warunków obozu koncentracyjnego. W wieku 92 lat zdecydowała się opowiedzieć Zaborkowi o swoim życiu, dzięki czemu otrzymujemy poruszający obraz o życiu silnej, odważnej i niezależnej kobiety. Ebook z tym wywiadem znajdziecie na Woblink w formatach epub, mobi lub pdf.

Jakie są rodzaje ebooków biograficznych?

Na Woblink znajdziecie wiele różnych rodzajów biografii literackich skupiających się na osobach o różnych zawodach, pochodzeniu czy żyjących w zupełnie odmiennych od dzisiejszych warunkach. Wiele tego typu dzieł odmalowuje portrety artystów i twórców. W tej grupie znajdziecie chociażby historię życia Kory zatytułowaną “Się żyje. Kora. Biografia” napisaną przez Katarzynę Kubisiowską. Z kolei autobiograficzna “My Love Story. Autobiografia” została spisana przez samą Tinę Turner. Nie tylko ta wielka piosenkarka wzięła sprawy w swoje ręce, gdy przyszło do opowiedzenia historii swojego życia. Taką drogą poszli także Dave Grohl, muzyk, lider zespołu Foo Fighters, w swojej książce “The Storyteller. Moje historie. Opowieści o życiu i muzyce” czy Woody Allen w “A propos niczego. Autobiografia”. Specyficzny rodzaj autobiografii przedstawił w swoim dziele “Tysiąc lat radości i trosk. Wspomnienia” chiński artysta Ai Weiwei, przeplatając własne doświadczenia i wspomnienia z historią swojego ojca oraz kontekstem przemian, jakie miały miejsce w Chinach w ciągu kilku ostatnich dekad. Ciekawą perspektywę biografii artysty proponuje także Natalia Budzyńska w swoim dziele “Witkiewicz, ojciec Witkacego”. Opisuje ona bowiem życie znanego malarza, krytyka sztuki oraz pisarza, ojca Witkacego, twórcy architektonicznego stylu zakopiańskiego, o którym czasem zapomina się, mówiąc głównie o jego synu. Wśród ważnych biografii polskich artystów znajdziecie także książkę Moniki Śliwińskiej “Wyspiański. Dopóki starczy życia”. Dzięki danym zebranym w archiwach, rodzinnych dokumentach, listach i pamiętnikach Śliwińskiej udaje się zrekonstruować mało znanego, prywatnego Wyspiańskiego, który ściga się z własną śmiercią, najbardziej intymne wiersze pisze o żonie i gorączkowo szuka sposobu, by dostąpić artystycznego spełnienia i nieśmiertelności. Cennym źródłem wiedzy są także biografie świętych (hagiografie). Dotyczą one zarówno postaci historycznych (na przykład “Ignacy Loyola. Sam i na piechotę”), jak i współczesnych (jak “Siostra Faustyna. Biografia świętej”). Wiele z nich dotyczy także świętych papieży, w tym Jana Pawła II - tutaj znajdziecie chociażby “Pontyfikat na czasy zamętu. Jan Paweł II wobec wyzwań Kościoła i świata” o. Macieja Zięby lub “Niezapomniany. Jan Paweł II we wspomnieniach przyjaciół i współpracowników” Włodzimierza Rędziocha. Te i wiele innych biografii oraz autobiografii znajdziecie na Woblink jako książki papierowe, audiobooki lub ebooki (epub, mobi, pdf).

Najlepsze książki biograficzne i autobiograficzne

Wiele popularnych biografii i autobiografii opowiada historie osób rozpoznawalnych na całym świecie, odkrywając nieznane lub przemilczane wcześniej elementy ich życia. Biografie sławnych ludzi zawierają w sobie także między innymi najciekawsze biografie sportowców, polityków, pisarzy czy muzyków. Znajdziecie tu na przykład ebooka “Ten drugi”, opowieść o księciu Harrym. Wcześniej ukrywane wydarzenia i okoliczności zawiera w sobie także na przykład biografia aktora Matthew Perry'ego , znanego głównie z roli Chandlera w serialu “Przyjaciele”. Jego “ Przyjaciele, kochankowie i ta Wielka Straszna Rzecz”, choć pełne charakterystycznego dla niego humoru, opowiada o trudnej walce z chorobą i nałogami, najciemniejszych momentach życia i najważniejszych, prawdziwych przyjaciołach. Swoją autobiografię, w której wyjaśnia wiele wcześniejszych kontrowersji i ujawnia nieznane dotąd fakty, stworzyła także Pamela Anderson w “Love, Pamela. Autobiografia”. Poznać możecie także życie innych aktorów - Matthew McConaughey’a w książce “Zielone światła” czy Toma Feltona w “Po drugiej stronie różdżki”. Michał Rusinek, przez wiele lat sekretarz Wisławy Szymborskiej, opowiada o tej wybitnej poetce w swoim “Nic zwyczajnego. O Wisławie Szymborskiej”. David Gardner napisał biografię jednego z najbardziej znanych współcześnie amerykańskich aktorów zatytułowaną “ Tom Hanks. Enigma”. Nie tylko artyści są jednak podmiotami książek biograficznych. Jedna z najbardziej głośnych swego czasu pozycji dotyczy współtwórcy sukcesu firmy Apple - to “Steve Jobs” Waltera Andersona. Znaną autobiografię napisała także Michelle Obama - jej “ Becoming. Moja historia” to pełne szczerości i humoru wspomnienia byłej Pierwszej Damy Stanów Zjednoczonych. O swoich przodkach pisała z kolei znana dziennikarka Oriana Fallaci. “Kapelusz cały w czereśniach” to epicka historia jej własnych przodków, pełna miłości, zdrady, namiętności i niespokojnego ducha, artystów, chłopów, buntowników, bohaterów i tchórzy, a przy tym literacki hołd dziennikarki dla jej rodzinnych Włoch i Florencji. Te i wiele innych tytułów biograficznych odsłaniających życie znanych i mniej znanych osób z Polski i świata, czeka na Was na Woblink jako książki papierowe, audiobooki lub ebooki (epub, mobi, pdf).