Prasa

Temat miesiąca: Jezus Żydów Kościół pierwszych wieków i naród żydowski były splecione ze sobą jeszcze przez kilka stuleci po śmierci Jezusa. Dlaczego obie wspólnoty zatraciły świadomość bliskich relacji? Kim dla Żydów jest dziś Jezus? Debaty: Uciec od wojny: Jak dziś żyją syryjscy uchodźcy? Dodatek specjalny: fotoreportaż Macieja Moskwy. Idee: Richard Sennett: Humanizm postawił człowieka w centrum doświadczeń, ludzi, nie Boga, uczynił panami. Wywiady: A.Vargas Tetmajer i...

Eksperyment: Drugie życie siedmiu pytań. Siedem pytań z historii „Znaku” zadanych na nowo. Odpowiadają dziś: Davies, Dukaj, Filek, Iwanow, Myśliwski, Orliński, Tarnowski, Vargas Tetmajer i inni. Odpowiedzi sprzed lat: Kapuściński, Lem, Miłosz, Tischner. Pytamy o: ateizm, ciało i inteligencję, życie, cenzurę, PRL, literaturę, innych i obcych. Z tym numerem „Znaku” wybrane spektakle i wystawy w 9 miastach taniej lub za darmo! Fotoreportaż: z okazji jubileuszu odwiedziliśm...

Temat Miesiąca: Aubrey de Grey: Możemy zatrzymać śmierć Narodziła się już osoba, która dożyje kilkuset lat! Czy naprawdę chciałbyś być tą osobą? W XX wieku długość życia człowieka wydłużyła się o 30 lat. Dzięki postępowi medycyny prawdopodobnie bylibyśmy dla XIX-wiecznych Europejczyków tym, kim dla nas są, występujące w literaturze fantastycznej, cyborgi i mutanci. Angielski biolog, Aubrey de Grey, twierdzi nawet, że narodziła się już osoba, która dożyje kilkuset lat. Jak t...

Temat Miesiąca: Kto może być rodzicem? W Polsce około 50 tys. dzieci jest wychowywanych przez osoby homoseksualne. Projekty ustaw o związkach partnerskich nie poruszają jednak kwestii rodzicielstwa w związkach jednopłciowych. Czy umiemy określić, jakie rozwiązania prawne najlepiej chroniłyby dzieci? Co psychologia mówi o rodzicielstwie osób homoseksualnych? Jak dobro dzieci definiują katolicy? Debaty: Cmentarz czy życie? Jak młodzi Izraelczycy patrzą na Polaków? Jakim emo...

Temat miesiąca: Zamknięci w ideologiach Polacy podzieleni są na zamknięte, zideologizowane frakcje, które nie mają sobie wzajemnie nic do powiedzenia. Dlaczego nie chcemy już się spierać, a dążymy jedynie do podporządkowania sobie innych? Do czego doprowadzą nas wojny kulturowe? Debaty: Papież Franciszek: „W niebie i na ziemi” – przedpremierowy fragment rozmów kard. Bergoglio z rabinem Skorką. Lęki współczesności: Medykalizacja życia – gdzie kończy się leczenie a zaczyn...

Temat miesiąca: Czy Papież nam zaufa? Największym problemem Kościoła jest dziś deficyt zaufania. Nieufność niszczy wspólnotę na wszystkich poziomach – od instytucji watykańskich po parafie na prowincjach. Świeccy chcieliby, aby Kościół nauczający pozwolił im odważnie myśleć i bez lęku doświadczać wiary jako osobistej relacji z Bogiem. Czy nowy papież przywróci zaufanie w Kościele? W temacie m.in.: Niewygodni katolicy - pierwszy w Polsce wywiad z duszpasterzem osób homose...

Temat miesiąca: Prawo do zabijania (Siemienowicz, Szyjewski, Paziński) Z jedzeniem mięsa wiązała się niegdyś wina, którą pozwalał wyrazić i poniekąd zmazać rytuał. Dziś znika nam ona sprzed oczu tak jak zabijanie zwierząt, będące obecnie zaawansowanym technologicznie procesem przemysłowym. Czy mięsożerność przystoi jeszcze współczesnym ludziom? DEBATY: Młody Tybet (Bloch, Jakubowska) Młode pokolenie Tybetańczyków żyjących na uchodźstwie szuka nowych dróg wyrażania swojej t...

Temat miesiąca: Narkotyki - protezy duszy (Vetualni, Dobroczyński, Krajewski) Kiedyś narkotyki służyły budowaniu życia społecznego, dziś są dla niego jednym z największych zagrożeń. Z substancji chronionych silnym religijnym tabu, stały się używką mas, produkowaną i rozpowszechnianą na wielką skalę, pomimo swej nielegalności. I tak, jak niegdyś zażywane w ramach świętych rytuałów, otwierały duszę na zmagania z nią samą, tak dziś coraz częściej wypełniają pustkę po niej. Deb...

Temat miesiąca: Mit przeludnienia (Górak-Sosnowska, Góralczyk, Szczęch, Zdanowska) Szacunki mówiące, że ludzi na świecie może być kiedyś zbyt dużo, a w Polsce już niebawem zbyt mało, są dobrze znane. Ale czy można tak naprawdę określić, ile nas być powinno? Czy dzietność należy podporządkować gospodarce? Jaka liczba ludności zapewni nam szczęście? Debaty: Turcja. Plamy na honorze (Zdzieborska, Bocheńska) Turcja boryka się z problemem ogromnej przemocy wobec kobiet. Rok tem...

Różne wizje końca stały się tak stałym i powtarzalnym elementem naszej kultury, że trudno wierzyć w ich ostateczność, wziąć je dosłownie, bez cudzysłowu. Szczególnie dziś – w widmowym świecie trwającym po końcu historii. A jeśli wszystko jeszcze przed nami, to której z obecnych w chrześcijaństwie wizji końca świata zawierzyć? Wokół której budować naszą duchowość? Debaty: Kryzys Europy (Timothy Garton Ash) Czy przestaliśmy wierzyć w Europę? Zapomnieliśmy, po co stworzyliśmy ...

TEMAT MIESIĄCA: Spór o zło (Bauman, Vetulani, Gadacz) „Człowiek” kryje w sobie i „zło”, i „wiek”. Czyżby te dwie rzeczy były ze sobą splecione? Czy zagadka zła jest dla każdego czasu inna? Jeśli tak, jakie jest nasze zło współczesne – zło na miarę XXI w.? I jakie jest XXI-wieczne unde malum? Gdzie szukać odpowiedzi? DEBATY: Rynki żywności (Sapa, Lech, Moran, Herman) Od lat 70. prawie każdego roku wzrasta światowa produkcja żywności w przeliczeniu na jednego mieszkańca globu...

Temat miesiąca: Czy Kościół trzeba ratować? W dyskusjach o Kościele w Polsce opisy rzeczywistych wyzwań mieszają się z medialnymi przerysowaniami tak często, że zasadne staje się pytanie: skąd wiesz, jaki jest Kościół? W październikowym „Znaku” osobistościom związanym z Kościołem zadajemy pytania: Czy Kościół trzeba ratować? Czy potrzebujemy kolejnych reform? Co dziś przyciąga ludzi do Kościoła? Odpowiadają m.in.: ks. Martin Henry, bp Grzegorz Ryś, Józefa Hennelowa, Wojci...

Skąd popularność literatury faktu? Dlaczego wolimy zagraniczne powieści? Dlaczego nie mamy polskiego Pamuka? Ekskluzywna debata „Znaku” o polskiej powieści: Dukaj, Szostak, Dunin-Wąsowicz, Jarzębski, Nowacki, Czapliński, Brzezińska, Cetnarowski, Czechowska, Majkowski, Majmurek, Orbitowski oraz Twardoch.  Debaty: Afryka - historia na żywo (Jagielski, Ochojska, Muszyński) RPA, Birma, Somalia. Teoretycznie niewiele je łączy, ale wszystkie zmagają się z tragiczną przeszłością...

Z kulturą i historią polskich Żydów spotykamy się na każdym kroku. Coraz więcej jest inicjatyw, które przywracają pamięć o dawnych społecznościach żydowskich. Jakie są motywy ich twórców? Czy pamięć ta jest autentyczna? Debaty: Spór o aborcję (Kozłowska, Hennelowa) Czy zamiast bezwarunkowo zakazywać aborcji nie lepiej zapytać, jakie czynniki ostatecznie wpływają na decyzję o urodzeniu dziecka bądź też przerwaniu ciąży? Jak zatem pomóc wybrać życie? Ponadto Maria Janas: czy ...

W numerze kwietniowym przyglądamy się polskiej tożsamości. Czy cały czas jej ważną cechą jest podkreślanie „dziejowej roli niezawinionego cierpienia”? Czy katastrofa smoleńska i jej cyniczne wykorzystanie przez polityków nie jest paradoksalnie szansą na przełom w tej kwestii? Odpowiedzi na te pytania szukamy razem z Agatą Bielik-Robson, Aleksandrem Hallem, Marcinem Królem, Szymonem Wróblem, Tomaszem Rowińskim, Michałem Warchalą, Bronisławem Wildsteinem. Rozbieramy też na czy...

W listopadowym numerze Miesięcznika ZNAK Cieszyć się kruchością życia Przez wieki żyliśmy w kulturze, w której tematy przemijania i śmierci były postrzegane przez pryzmat chrześcijańskiej wyobraźni religijnej. Wizja życia po śmierci miała niemal powszechną siłę oddziaływania. Religia dostarczała też zbiorowych rytuałów, które pomagały radzić sobie z utratą bliskich i przeżywaniem żałoby. Postępująca sekularyzacja mocno podważyła te wyobrażenia. Nie wypra...

Jak wzmacniać odporność psychiczną Odporność psychiczna to umiejętność powrotu do równowagi po trudnych doświadczeniach lub stresie. Przypomina tarczę obronną, która pozwala nam chronić się przed problemami. Składają się na nią poczucie wpływu, zdolność do działania, właściwe podejście do wyzwań oraz pewność siebie. Nie jest ona czymś danym na zawsze, możemy ją kształtować i wzmacniać. Dbanie o nią jest absolutnie kluczowe, byśmy mogli dobrze funkcjonować w rzeczywistości ...

Dobre życie w chaotycznym świecie Starożytny filozof Epikur twierdził, że świat nie ma żadnego całościowego sensu; jest przypadkową grą atomów, a śmierć stanowi ostateczny kres ludzkiego istnienia. Mimo to od nas zależy, czy przeżyjemy swoje życie dobrze. Aby tak się stało, Epikur zalecał szukanie przyjemności. Chodziło mu nie o wystawne uczty, lecz o zadowalanie się skromnymi wygodami, przyjaźnią, obserwowaniem natury. Przypadkowość świata sprawia, że samo nasze istnienie m...

Moje duchowe miejsce Krajobraz religijny Polski zmienia się szybko, zwłaszcza w najmłodszym pokoleniu. Według badań CBOS-u 30 lat temu jako wierzący deklarowało się 93% osób między 18. a 24. rokiem życia. W zeszłym roku było to już tylko 71%. Jeszcze szybciej postępuje zanik praktyk religijnych. Odsetek regularnie chodzących do kościoła spadł w tej grupie aż trzykrotnie: z 69% w 1992 r. do 23% w 2021 r. Jednocześnie pozostają w nas pewne duchowe potrzeby: wspólnoty, autotr...

Tu mówi Ukraina Jakimi słowami opisuje się wojnę? Ukraińscy pisarze i pisarki, których poprosiliśmy o relacje z kraju, sięgają po różne pojęcia. Piszą o strachu, cierpieniu, nienawiści, śmierci. Ale także o odwadze, wdzięczności, miłości. I co może zaskakujące: o poczuciu winy i wstydzie – towarzyszącym uchodźcom opuszczającym swoje państwo, tym, którzy zostali, ale nie uczestniczą bezpośrednio w walkach, a wreszcie osobom, których jedyną „przewiną” jest fakt, że ich językie...

Neuronauka i neurobzdury Co roku ukazuje się w Polsce kilkanaście książek z mózgiem w tytule. Obok prac popularnonaukowych dużo jest też rozmaitych „instrukcji obsługi”: jak usprawnić działanie swego mózgu, przeprogramować go, a nawet „włamać” się do niego. Neuronauka detronizuje psychologię jako dyscyplina, która mówi, jak żyć: podpowiada, w jaki sposób zmniejszyć stres, usprawnić pamięć, efektywniej pracować, osiągnąć szczęście… Niekiedy jednak zamiast rzetelnych wyników ...

Przyjemność w czasie niepokoju Grudzień to ten czas w roku, kiedy szczególnie zależy nam, by doświadczać przyjemności i dzielić się nią z innymi. Dbamy o świąteczne spotkania, dobre jedzenie, upominki dla najbliższych, troszczymy się o atmosferę ciepła i bliskości. Jednak sytuacja na polsko-białoruskiej granicy, wydarzająca się katastrofa klimatyczna i inne problemy, z którymi mierzy się świat i nasz kraj, coraz częściej sprawiają, że zadajemy sobie pytanie, czy w ogóle mamy...

Oswajanie samotności Boimy się samotności, a ten lęk szczególnie nasiliło doświadczenie odosobnienia w trakcie pandemii. Sprzyja jej również kultura nastawiona na produktywność, która może alienować od nawiązywania bezinteresownych relacji. Angażują przecież najcenniejsze waluty – czas i emocje. Odosobnienie jest nie tylko prywatnym doświadczeniem, ale również kwestią publiczną, którą podejmują powstające w kolejnych krajach ministerstwa do spraw samotności. Jakby wbrew obaw...