Bezkrólewie r. 1587, pierwsze lata rządów Zygmunta III oraz Sejm Inkwizycyjny słusznie traktowane są przez historiografię jako okres przełomowy dziejów polskich. Już współcześni dziejopisarze Reinhold Heidenstein, Joachim Bielski, Krzysztof Warszewicki czy nieco późniejszy Paweł Piasecki oceniali wyjątkowe znaczenie tych wypadków i dlatego w swych kronikach poświęcili ich opisowi bardzo wiele miejsca. Zestawienie ich narracji z innymi źródłami historycznymi potwierdziło w zu...
Sir Artur Conan Doyle, a właściwie Artur Ignatius Conan Doyle, zasłynął jako twórca postaci Sherlocka Holmesa – detektywa, który do dziś jest uznawany za mistrza dedukcji. Sherlock rozwiązywał zagadki kryminalne na drodze dedukcji korzystając z analizy psychologicznej i intuicji. Ma to pewien związek z życiem Arthura, był on, bowiem lekarzem, który w swojej praktyce wykorzystywał często metody psychologiczne. Conan Doyle pozostawił po sobie nie tylko kryminały, ale i powieś...
Dzieje granic Rzeczypospolitej są jedną z najmniej dotychczas zbadanych dziedzin w nauce polskiej. Na wielu polach panują tu do dnia dzisiejszego ogólniki, odziedziczone po pisarzach dawniejszych. Ściślejsze wiadomości o zmianach granicznych w wyniku wojen i układów, zawarte w licznych traktatach międzynarodowych, nie zostały opracowane przez nikogo. Trudno by było gdziekolwiek znaleźć spisy traktatów. Często zdarza się, że nie wiadomo, gdzie ich szukać, ze względu na porozrz...
W dziełach, poświęconych historii handlu, głucho jest o dawnej Rzeczypospolitej Polskiej. W wielu z nich trudno doszukać się nawet wzmianki, a ci autorzy, którzy piszą o Polsce, nie wystawiają jej najlepszego świadectwa. Tak np. stary H. Scherer daje taką, bardzo znamienną syntezę znaczenia handlowego Polski: „Rola Polski w historii handlu jest zupełnie bierna. Żaden inny naród w Europie nie objawił tak mało zdolności do pośrednictwa i przemysłu. Polska nawet w czasie swoje...
Źródła do historii pułku polskiego lekkokonnego Gwardii Napoleona I to prawie 1200 stronic stanowiących prawdziwą skarbnicę wiedzy na temat jednej z najsłynniejszych formacji w dziejach wojska polskiego. Z dzieła Rembowskiego pełnymi garściami czerpali historycy i publicyści zajmujący się epoką napoleońską, by wspomnieć choćby Mariana Kujawskiego, Roberta Bieleckiego, Andrzeja Nieuważnego, czy Mariana Brandysa, który wykorzystał je przy pisaniu swego słynnego cyklu szwoleżers...
Aby ułatwić korzystanie z książki, podzieliliśmy materiał dotyczący fortyfikacji lądowej na dwie części. W części pierwszej podaliśmy wiadomości o charakterze ogólnym, zaś w części drugiej – wiadomości o charakterze bardziej szczegółowym i technicznym.
Ponadto w końcowej części książki zostały podane wiadomości dotyczące fortyfikacji w terenach specjalnych – mianowicie fortyfikacji wybrzeża i fortyfikacji górskiej.
W odróżnieniu od pierwszego, drugi tom poświęconego kampanii jesiennej 1813 roku opracowania postawił przed autorem znacznie większe wymagania. Sierpniowe operacje Napoleona i koalicyjnych armii, przedstawione w tomie pierwszym, toczyły się na trzech, daleko od siebie oddalonych teatrach wojny. Ich przejrzyste przedstawienie nie stanowiło zatem większych trudności. Po bitwie pod Kulm krąg tworzony przez otaczające Napoleona koalicyjne armie zawężył się do tego stopnia, że ic...
Dla globalnego konfliktu z lat 1914–1918 nie sposób znaleźć żadnych wcześniejszych analogii, niezależnie od tego czy nazwiemy go „Wielką Wojną”, czy też „I wojną światową”. Decydują bowiem o tym zarówno liczba państw biorących w nim udział oraz wielkość zaangażowanych sił i środków materialnych, jak i liczba strat ludzkich oraz wartość poniesionego przez walczące kraje wysiłku finansowego, a także wielkość strat materialnych. Niemniej istotne są również jego pozytywne oraz zd...
Fryderyk M. Kircheisen cieszy się zasłużoną sławą najlepszego bodaj w naszym czasie znawcy Napoleona I i jego epoki. Poświęcił on całe życie studiom nad tą niezwykłą osobistością dziejową, nad tym jedynym w swoim rodzaju zjawiskiem, które przez długie jeszcze pokolenia pobudzać będzie wyobraźnię poetów, przykuwać uwagę historyków i socjologów, niepokoić psychologów i filozofów swoją zagadkowością i tajemniczością. Owocem studiów Kircheisena był wpierw szereg cennych wydawnict...
Bitwa pod Jemappes jest punktem wyjścia dla tego wspaniałego okresu, podczas którego trójkolorowy sztandar przemierzał będzie przez ponad dwadzieścia lat szlaki całej Europy. Valmy pokazało już siłę defensywną nowej armii. Młode bataliony ochotników rywalizowały w odwadze ze starymi regimentami liniowymi, skutecznie je wspierając i biorąc z nich przykład. Wobec takiej postawy inwazja pruska musiała się zatrzymać. Jednakże o ile konsekwencje strategiczne i polityczne dnia 20...
Sejmiki mazowieckie przez wiele dziesięcioleci, nie stanowiły w polskiej historiografii popularnego tematu badawczego. W ostatnich latach ta tendencja uległa zmianie. Pojawiły się opracowania, pogłębiające naszą wiedzę w kwestii postaw przyjmowanych przez szlachtę mazowiecką, wobec różnorodnych wyzwań Pierwszej Rzeczypospolitej, między innymi: politycznych, kulturalnych i gospodarczych. W dalszym ciągu, istnieje jednak potrzeba badania mechanizmów powstawania sejmikowych decy...
Latem 1944 roku Alianci rozpoczęli planowanie złożonej operacji, mającej na celu opanowanie mostu na Renie w Arnhem w Holandii. Zamierzano jak najszybciej przenieść walki na terytorium Niemiec. W tym szczegółowym tomie Steven Zaloga przedstawia trzymający w napięciu i bogaty w informacje opis jednej z najważniejszych operacji powietrznodesantowych II wojny światowej. Zadanie Amerykanów polegało na użyciu dwóch dywizji XVIII Korpusu Powietrznodesantowego do zdobycia kluczowych...
Aleksander Bruckner pisał kiedyś, że z poglądami naukowymi rzecz ma się podobnie jak z herezjami religijnymi. Mają one to do siebie, że się ciągle odnawiają i że niełatwo je wykorzenić – „starłeś łeb hydrze, alić po chwili odrasta i zaczynaj walkę z nią na nowo…” . Taką herezją, głęboko zakorzenioną i ciągle ponawianą, jest w naszej nauce skandynawizm, czyli dopatrywanie się silnych związków między Polską a Ultima Thule za panowania pierwszych Piastów. Jest ta herezja bardzo ...
Gdy Hindenburg i Lidendorf upierali się przy zrobieniu "małych Cannae" także w dniu następnym i nakazali Scholtzowi uderzyć ponownie na korpusy rosyjskie XV i XXIII, wskazując mu jako cele Olsztynek i Waplewo, Scholtz zaoponował kategorycznie. Biorąc Morgena w obronę za niewykonanie rozkazu z dnia poprzedniego, wykazał on Hindenburgowi całą niedorzeczność podobnego przedsięwzięcia. Nie mówiąc już o absurdalności uderzenia na Olsztynek z XIII Korpusem rosyjskim na tyłach, wska...
Rankiem 16 listopada 55. Dywizja Piechoty otrzymała zadanie już nie ofensywne, ale obronne. Oddziały miały możliwie silnie się ufortyfikować, zezwalało się również "w razie potrzeby" przejść do natarcia, ale tylko "na krótkie odległości". W drugiej połowie dnia położenie dywizji stało się nadzwyczaj ciężkie. Już o godzinie 8 niemiecka artyleria rozpoczęła ogień od strony Aleksandrówki. Nie było żadnych wiadomości o tym, co się działo u sąsiadów. Łączność z przełożonymi była p...
Monarchowie, wodzowie i ministrowie to nie jedyne postacie historyczne. Swoją rolę mieli do odegrania także lud i armia. Obok dworu i senatu znajduje się plac miejski, zaś kwaterę główną otacza obóz. W niniejszej książce, opisującej nie tyle rozdział z życia cesarza, co raczej historię Francji w tym tragicznym czasie, staraliśmy się odmalować uczucia Francuzów w 1815 roku i zaznaczyć ich wpływ na wydarzenia. Na pierwszym planie pozostają rzecz jasna Napoleon, Ludwik XVIII, Ta...
Książka Marka Bogdana Kozubla przedstawia dzieje ukraińskiej formacji ochotniczej powstałej w Galicji Wschodniej w ramach austro-węgierskich sił zbrojnych na początku I wojny światowej. Losy Ukraińskich Strzelców Siczowych są w Polsce słabo znane mimo, że są one mocno związane z historią Polski – walkami o Lwów oraz wojną polsko-ukraińską w latach 1918-1919. Do tego Polacy często mylą ich ze Strzelcami Siczowymi – innym ukraińskich oddziałem, tyle, że sformowanym w Kijowie w ...
W tym krytycznym momencie, wiadomość o przybyciu Napoleona na pole bitwy, rozniosła się natychmiast i spowodowała zadziwiający efekt, wywołując entuzjazm zarówno u młodych jak i starych żołnierzy. Nowina ta podniosła na duchu dowódców. „Żaden ranny nie przeszedł przed Napoleonem nie pozdrowiwszy go okrzykiem Niech żyje Cesarz! Nawet ci, którzy stracili rękę lub nogę, kierowali się w jego stronę, składając mu podobny hołd. Sam na własne uszy słyszałem okrzyki tych na wpół żywy...
Była północ, kiedy zmarły cesarz odbywał na Polach Elizejskich ostatni przegląd swoich wiarusów. Kawalerzyści wymachiwali szablami i lancami trzymanymi w niematerialnych dłoniach. Wydając z ust okrzyki, których żaden żyjący nie mógł usłyszeć, pędzili w piekielnym galopie. Stopniowo wyłonili się z obłoku, aby stanąć przed Nim. Zauważył ich i wezwał do siebie. Dumne istoty podobne były do zjaw w szarawych mundurach, których barwy stłumiła śmierć i noc. Ich twarze pozostawały ni...
Przystępując do opisywania wojen morskich czasów hellenizmu postanowiłem naukową treść zawartych tutaj zagadnień zaprezentować w formie nieco spopularyzowanej, z tego też powodu zdecydowałem się nie tylko odrzucić stosowanie przypisów, ale też pominąć szczegółowe dywagacje na różne sporne tematy, co wymagałoby powoływania się na liczne, niekiedy krańcowo różne opinie wybitnych znawców epoki. Zarówno jedno, jak i drugie spowolniłoby bowiem narrację, której wolałem nadać dynami...
